11 сынып ЖМБ №24
ДӘІЖО___________
Қазақстан Республикасының
Білім және ғылым министрлігі
«»
КММ
(білім беру ұйымының
атауы)
Қысқа мерзімді (сабақ) жоспары
Гаметогенез. Адам
гаметогенезінің сатылары.§27.
Гаметогенез.
(Сабақ тақырыбы)
|
Бөлім: |
Көбею |
|
Педагогтің аты-жөні: |
|
|
Күні: |
|
|
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны: |
|
|
Сабақтың тақырыбы: |
Гаметогенез. Адам гаметогенезінің сатылары. §27. Гаметогенез. |
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты |
11.2.1.1 - адам гаметогенезінің сызбасын талдау; |
|
Сабақтың мақсаты: |
адам гаметогенезінің сызбасын талдайды; ЕБҚ : ( қабылдауы баяу) сабақ мазмұны бойынша ойын жазады, қандай білім алғанын сипаттайды; |
Сабақтың барысы: Ганье теориясы бойынша 9 сабақ бөлімі
|
Сабақ кезеңі |
Мұғалімнің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|
Сабақтың басы 1.Оқушылардың назарын аудару |
Оқушылармен амандасу, түгендеу, сынып тәртібін қадағалау. «Кілт сөздерді сәйкестендіру» әдісі бойынша оқу мақсатына сай тапсырма беріледі. |
Оқушылар амандасады, сынып тәртібін сақтайды. Кілт сөздерді мазмұнымен ауызша атау арқылы сәйкестендіреді. |
Кері байланыс: «Мадақтау» әдісі «Жарайсың!» «Тамаша жауап» т.б |
Интерактивті панель Презентация Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж |
|
2.Сабақтың мақсатын таныстыру |
Адам гаметогенезінің сызбасын талдайды; |
Жаңа сабақтың оқу мақсатын жазады. |
«Ду қол шапалақ» әдісі арқылы бағалау. «Мадақтау!» «Жарайсың!» |
Интерактивті панель, презентация Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж |
|
3.Бұрынғы білімін еске түсіру |
«Венн диаграммасы» Бір-бірімен айқасқан екі шеңбердің екі жағына салыстыруға берілетін нысандардың сипаттамаларын жазу. Ал айқасқан жерге екеуіне ортақ сипаттарды тізу.
|
Бір-бірімен айқасқан екі шеңбердің екі жағына салыстыруға берілетін нысандардың сипаттамаларын жазады. Ал айқасқан жерге екеуіне ортақ сипаттарды тізіп шығады. Салыстыруға арналған тапсырмаларды осы диаграммаға салып, оқушылар қызыға толтырады. |
Кері байланыс: «Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады. «Керемет!» және т.б |
Интерактивті панель, презентация Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж |
|
4.Жаңа тақырыпты таныстыру |
«Кім жылдам» әдісі Жаңа сабақты таныстыру және ой қозғау мақсатында оқушыларға тірек сөздер арқылы диалогқа түсіру. Гаметогенез Сперматозоид Сомалық жасуша Оогония Мейоз Спермотид |
Оқушылардың мұндағы мақсаты берілген тірек сөздердің мазмұнын айта отырып, өз ой-пікірлерімен санаса біледі. |
Кері байланыс: «Мадақтау» әдісі «Жарайсың!» «Тамаша жауап» т.б |
Интерактивті панель, презентация Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж |
|
Сабақтың ортасы 5.Оқушыларға бағыт бағдар беру |
«Кинометафора» әдісі. Мақсаты: Оқушының ой-өрісін, ойлау қабілетін дамыту. Бір мәселе бойынша бейнесюжеттен үзінді көрсету арқылы баланың өз ойын, ой-пікірлерін білуге болады. |
Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды. өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. |
«Ду қол шапалақ» әдісі арқылы бағалау. «Мадақтау!» «Жарайсың!» |
Интерактивті панель бейнефильм https://www.youtube.com/watch?v=2cFzM3YO3io |
|
6.Практикалық тапсырмалар беру. |
Жұптық және жеке жұмыс ҚБ тапсырмалары ҚМЖ қосымшасында орналасқан |
Оқушылар жұптасып өздеріне берілген тақырыптар бойынша оқулықтан мәліметтер іздейді. Жұптар бір-бірімен пікір алмасады. Ой қозғау жүзеге асады. Оқушылар жеке жұмыс тапсырмасын орындайды. Бір-бірімен пікір алмасады. Ой қозғау жүзеге асады. |
«Өзара бағалау және өзін-өзі бағалау» әдісі Жұптық және жеке жұмыс ҚБ тапсырмаларының дескрипторы ҚМЖ қосымшасында орналасқан |
Интерактивті панель, презентация Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж Жұмыс дәптерлері, үлестірме парақтар |
|
7.Кері байланыс беру |
«Биологиялық кері байланыс» әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, кері байланысын тыңдайды. |
Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсатына жеткізетін тапсырмалар орындауына қарай, өз түсінгенін, пікірін, өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды. |
Кері байланыс: «Мадақтау» әдісі «Жарайсың!» «Тамаша жауап» т.б |
Презентация Бүгінгі тақырып бойынша түсінгенім...................... Бүгінгі тақырып бойынша маған ең қиын болған тұсы.............. Бүгінгі биология сабағы мен үшін.......................болды. Келесі биология сабағында мен ............................ болып келемін. |
|
Сабақтың соңы 8.Бағалау |
Жеке жұмыс: ЕБҚ тапсырма: «Борт журналы» - тақырыпты оқып үйренуде өз ойларын жазуға үйретудің әртүрлі әдіс-тәсілдерін қамтитын жалпылама атауы. «Борт журналы» қарапайым түрде мәтінді оқу алдында және оқу материалымен танысқан соң қолданылады. |
Оқушылар келесі сұрақтарға жауап жазады: Берілген тақырып бойынша маған не белгілі? Мен не білемін? Мәтіннен қандай жаңалық туралы білдім?
|
Дескриптор: - сабақтың оқу мақсаты бойынша өз ойын сипаттайды – 7 балл; |
Интерактивті панель, презентация Жұмыс дәптері |
|
9.Білімді игеруді жақсарту және оны тәжірибеге көшіру |
Шығармашылық жұмыс. Тірек сызба «§28.Сперматогенез бен оогенездің айырмашылықтары» |
Оқушылар берілген тақырып бойынша тірек-сызба жасайды. Келесі сабаққа дайын болып келеді. Келесі тақырыпты біледі. Өзін өзі бағалайды. |
«Ду қол шапалақ» әдісі арқылы бағалау. «Мадақтау!» «Жарайсың!» |
Жұмыс дәптері Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж |
ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ ЖОСПАРҒА ҚОСЫМША
АҚПАРАТ
Гаметогенез сатылары
Гаметогенез-жыныстық жасушалардың түзілу процесі. Ол жыныстық бездерде – гондарда (ұрғашыларда және ұрғашыларда) өтеді. Әйел адам ағзасындағы Гаметогенез әйел жыныс жасушаларының (аналық жасушалардың) пайда болуына байланысты және овогенез деп аталады. Ер адамдарда ерлер жыныс жасушалары (сперматозоидтар) пайда болады, олардың пайда болу процесі сперматогенез деп аталады.
Гаметогенез кезеңдері
1. Көбею сатысы. Кейіннен ерлер мен әйелдер гаметтері пайда болатын жасушалар сперматогония және овогония деп аталады. Бастапқы жыныс жасушалары митозбен бірнеше рет бөлінеді, нәтижесінде олардың саны айтарлықтай артады. Сперматогония ерлер ағзасында репродуктивті кезең ішінде көбеюде. Овогонияның көбеюі эмбрионалды кезеңде жүреді.
7 айдың соңына қарай овоциттердің басым бөлігі I мейоз профиліне өтеді.
Егер одинарлы гаплоидті жиынтықта хромосомалардың санын N ретінде, ал ДНҚ санын с ретінде белгілесе, онда көбею сатысындағы жасушалардың генетикалық формуласы митоздың синтетикалық кезеңіне дейін (ДНҚ репликациясы болған кезде) 2n2c және одан кейін 2n4c сәйкес келеді.
2. Өсу
сатысы. Жасушалар мөлшері ұлғаяды және
І ретті сперматоциттер мен овоциттерге айналады. Бұл кезең I
мейоздың интерфазасына сәйкес келеді. Осы кезеңнің маңызды оқиғасы
– хромосомалардың өзгермеген Саны кезінде ДНҚ молекулаларының
репликациясы. Бұл кезеңде жасушалардың генетикалық формуласы 2n4c
сияқты көрінеді.
3. Жетілу сатысы. Екі тізбекті бөлінулер орын алады – редукциялық (мейоз I) және эквациялық (мейоз II), олар бірге мейозды құрайды. Бірінші бөлуден кейін (мейоза I) ІІ ретті сперматоциттер мен овоциттер (n2c генетикалық формуласы бар), екінші бөлуден кейін (мейоза II) – ұрықтар және үш редукциялы торлы жетілген аналық жасушалар (nc формуласы бар), олар өледі және көбею процесіне қатыспайды. Осылайша, пісу сатысының нәтижесінде І ретті бір сперматоцит (2n4c формуласымен) төрт сперматид (nc формуласымен) береді, ал І ретті бір овоцит (2n4c формуласымен) бір жетілген аналық жасушаны (nc формуласымен) және үш редукциялық Тельц құрады.
4. Қалыптастыру
сатысы немесе спермиогенез (тек сперматогенез кезінде).
Осы процестің нәтижесінде әрбір жетілмеген сперматид жетілген
сперматозоидқа (nc формуласымен) айналады, оған тән барлық
құрылымдарды сатып алады. Сперматидтер ядросы тығыздалады,
функционалды инертті болатын хромосомалардың шамадан тыс жиналуы
орын алады. Гольджи кешені ядро полюстерінің біріне ауысады,
акросоманы қалыптастырады. Ядроның басқа полюстеріне центриолдар
ұмтылады,оның біреуі жгутиктерді қалыптастыруға қатысады. Жгутик
айналасында бір митохондрия спиральды бұрылады. Барлық цитоплазма
сперматиданың оторгается, сондықтан
сперматозоидтың Жүктеу
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
11 сынып ЖМБ, ҚМЖ, 11.2.1.1 - адам гаметогенезінің сызбасын талдау;
11 сынып ЖМБ, ҚМЖ, 11.2.1.1 - адам гаметогенезінің сызбасын талдау;
11 сынып ЖМБ №24
ДӘІЖО___________
Қазақстан Республикасының
Білім және ғылым министрлігі
«»
КММ
(білім беру ұйымының
атауы)
Қысқа мерзімді (сабақ) жоспары
Гаметогенез. Адам
гаметогенезінің сатылары.§27.
Гаметогенез.
(Сабақ тақырыбы)
|
Бөлім: |
Көбею |
|
Педагогтің аты-жөні: |
|
|
Күні: |
|
|
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны: |
|
|
Сабақтың тақырыбы: |
Гаметогенез. Адам гаметогенезінің сатылары. §27. Гаметогенез. |
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты |
11.2.1.1 - адам гаметогенезінің сызбасын талдау; |
|
Сабақтың мақсаты: |
адам гаметогенезінің сызбасын талдайды; ЕБҚ : ( қабылдауы баяу) сабақ мазмұны бойынша ойын жазады, қандай білім алғанын сипаттайды; |
Сабақтың барысы: Ганье теориясы бойынша 9 сабақ бөлімі
|
Сабақ кезеңі |
Мұғалімнің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|
Сабақтың басы 1.Оқушылардың назарын аудару |
Оқушылармен амандасу, түгендеу, сынып тәртібін қадағалау. «Кілт сөздерді сәйкестендіру» әдісі бойынша оқу мақсатына сай тапсырма беріледі. |
Оқушылар амандасады, сынып тәртібін сақтайды. Кілт сөздерді мазмұнымен ауызша атау арқылы сәйкестендіреді. |
Кері байланыс: «Мадақтау» әдісі «Жарайсың!» «Тамаша жауап» т.б |
Интерактивті панель Презентация Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж |
|
2.Сабақтың мақсатын таныстыру |
Адам гаметогенезінің сызбасын талдайды; |
Жаңа сабақтың оқу мақсатын жазады. |
«Ду қол шапалақ» әдісі арқылы бағалау. «Мадақтау!» «Жарайсың!» |
Интерактивті панель, презентация Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж |
|
3.Бұрынғы білімін еске түсіру |
«Венн диаграммасы» Бір-бірімен айқасқан екі шеңбердің екі жағына салыстыруға берілетін нысандардың сипаттамаларын жазу. Ал айқасқан жерге екеуіне ортақ сипаттарды тізу.
|
Бір-бірімен айқасқан екі шеңбердің екі жағына салыстыруға берілетін нысандардың сипаттамаларын жазады. Ал айқасқан жерге екеуіне ортақ сипаттарды тізіп шығады. Салыстыруға арналған тапсырмаларды осы диаграммаға салып, оқушылар қызыға толтырады. |
Кері байланыс: «Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады. «Керемет!» және т.б |
Интерактивті панель, презентация Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж |
|
4.Жаңа тақырыпты таныстыру |
«Кім жылдам» әдісі Жаңа сабақты таныстыру және ой қозғау мақсатында оқушыларға тірек сөздер арқылы диалогқа түсіру. Гаметогенез Сперматозоид Сомалық жасуша Оогония Мейоз Спермотид |
Оқушылардың мұндағы мақсаты берілген тірек сөздердің мазмұнын айта отырып, өз ой-пікірлерімен санаса біледі. |
Кері байланыс: «Мадақтау» әдісі «Жарайсың!» «Тамаша жауап» т.б |
Интерактивті панель, презентация Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж |
|
Сабақтың ортасы 5.Оқушыларға бағыт бағдар беру |
«Кинометафора» әдісі. Мақсаты: Оқушының ой-өрісін, ойлау қабілетін дамыту. Бір мәселе бойынша бейнесюжеттен үзінді көрсету арқылы баланың өз ойын, ой-пікірлерін білуге болады. |
Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды. өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. |
«Ду қол шапалақ» әдісі арқылы бағалау. «Мадақтау!» «Жарайсың!» |
Интерактивті панель бейнефильм https://www.youtube.com/watch?v=2cFzM3YO3io |
|
6.Практикалық тапсырмалар беру. |
Жұптық және жеке жұмыс ҚБ тапсырмалары ҚМЖ қосымшасында орналасқан |
Оқушылар жұптасып өздеріне берілген тақырыптар бойынша оқулықтан мәліметтер іздейді. Жұптар бір-бірімен пікір алмасады. Ой қозғау жүзеге асады. Оқушылар жеке жұмыс тапсырмасын орындайды. Бір-бірімен пікір алмасады. Ой қозғау жүзеге асады. |
«Өзара бағалау және өзін-өзі бағалау» әдісі Жұптық және жеке жұмыс ҚБ тапсырмаларының дескрипторы ҚМЖ қосымшасында орналасқан |
Интерактивті панель, презентация Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж Жұмыс дәптерлері, үлестірме парақтар |
|
7.Кері байланыс беру |
«Биологиялық кері байланыс» әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, кері байланысын тыңдайды. |
Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсатына жеткізетін тапсырмалар орындауына қарай, өз түсінгенін, пікірін, өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды. |
Кері байланыс: «Мадақтау» әдісі «Жарайсың!» «Тамаша жауап» т.б |
Презентация Бүгінгі тақырып бойынша түсінгенім...................... Бүгінгі тақырып бойынша маған ең қиын болған тұсы.............. Бүгінгі биология сабағы мен үшін.......................болды. Келесі биология сабағында мен ............................ болып келемін. |
|
Сабақтың соңы 8.Бағалау |
Жеке жұмыс: ЕБҚ тапсырма: «Борт журналы» - тақырыпты оқып үйренуде өз ойларын жазуға үйретудің әртүрлі әдіс-тәсілдерін қамтитын жалпылама атауы. «Борт журналы» қарапайым түрде мәтінді оқу алдында және оқу материалымен танысқан соң қолданылады. |
Оқушылар келесі сұрақтарға жауап жазады: Берілген тақырып бойынша маған не белгілі? Мен не білемін? Мәтіннен қандай жаңалық туралы білдім?
|
Дескриптор: - сабақтың оқу мақсаты бойынша өз ойын сипаттайды – 7 балл; |
Интерактивті панель, презентация Жұмыс дәптері |
|
9.Білімді игеруді жақсарту және оны тәжірибеге көшіру |
Шығармашылық жұмыс. Тірек сызба «§28.Сперматогенез бен оогенездің айырмашылықтары» |
Оқушылар берілген тақырып бойынша тірек-сызба жасайды. Келесі сабаққа дайын болып келеді. Келесі тақырыпты біледі. Өзін өзі бағалайды. |
«Ду қол шапалақ» әдісі арқылы бағалау. «Мадақтау!» «Жарайсың!» |
Жұмыс дәптері Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж |
ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ ЖОСПАРҒА ҚОСЫМША
АҚПАРАТ
Гаметогенез сатылары
Гаметогенез-жыныстық жасушалардың түзілу процесі. Ол жыныстық бездерде – гондарда (ұрғашыларда және ұрғашыларда) өтеді. Әйел адам ағзасындағы Гаметогенез әйел жыныс жасушаларының (аналық жасушалардың) пайда болуына байланысты және овогенез деп аталады. Ер адамдарда ерлер жыныс жасушалары (сперматозоидтар) пайда болады, олардың пайда болу процесі сперматогенез деп аталады.
Гаметогенез кезеңдері
1. Көбею сатысы. Кейіннен ерлер мен әйелдер гаметтері пайда болатын жасушалар сперматогония және овогония деп аталады. Бастапқы жыныс жасушалары митозбен бірнеше рет бөлінеді, нәтижесінде олардың саны айтарлықтай артады. Сперматогония ерлер ағзасында репродуктивті кезең ішінде көбеюде. Овогонияның көбеюі эмбрионалды кезеңде жүреді.
7 айдың соңына қарай овоциттердің басым бөлігі I мейоз профиліне өтеді.
Егер одинарлы гаплоидті жиынтықта хромосомалардың санын N ретінде, ал ДНҚ санын с ретінде белгілесе, онда көбею сатысындағы жасушалардың генетикалық формуласы митоздың синтетикалық кезеңіне дейін (ДНҚ репликациясы болған кезде) 2n2c және одан кейін 2n4c сәйкес келеді.
2. Өсу
сатысы. Жасушалар мөлшері ұлғаяды және
І ретті сперматоциттер мен овоциттерге айналады. Бұл кезең I
мейоздың интерфазасына сәйкес келеді. Осы кезеңнің маңызды оқиғасы
– хромосомалардың өзгермеген Саны кезінде ДНҚ молекулаларының
репликациясы. Бұл кезеңде жасушалардың генетикалық формуласы 2n4c
сияқты көрінеді.
3. Жетілу сатысы. Екі тізбекті бөлінулер орын алады – редукциялық (мейоз I) және эквациялық (мейоз II), олар бірге мейозды құрайды. Бірінші бөлуден кейін (мейоза I) ІІ ретті сперматоциттер мен овоциттер (n2c генетикалық формуласы бар), екінші бөлуден кейін (мейоза II) – ұрықтар және үш редукциялы торлы жетілген аналық жасушалар (nc формуласы бар), олар өледі және көбею процесіне қатыспайды. Осылайша, пісу сатысының нәтижесінде І ретті бір сперматоцит (2n4c формуласымен) төрт сперматид (nc формуласымен) береді, ал І ретті бір овоцит (2n4c формуласымен) бір жетілген аналық жасушаны (nc формуласымен) және үш редукциялық Тельц құрады.
4. Қалыптастыру
сатысы немесе спермиогенез (тек сперматогенез кезінде).
Осы процестің нәтижесінде әрбір жетілмеген сперматид жетілген
сперматозоидқа (nc формуласымен) айналады, оған тән барлық
құрылымдарды сатып алады. Сперматидтер ядросы тығыздалады,
функционалды инертті болатын хромосомалардың шамадан тыс жиналуы
орын алады. Гольджи кешені ядро полюстерінің біріне ауысады,
акросоманы қалыптастырады. Ядроның басқа полюстеріне центриолдар
ұмтылады,оның біреуі жгутиктерді қалыптастыруға қатысады. Жгутик
айналасында бір митохондрия спиральды бұрылады. Барлық цитоплазма
сперматиданың оторгается, сондықтан
сперматозоидтың
шағым қалдыра аласыз













