11 сынып Қазақстан тарихы Дарын олимпиада тапсырмасы . эссе. 2022ж

Жазбаша жұмыс

(Максималды балл – 30 ұпай. Берілген нақты сұрақтың әрбір
жауабы 10 ұпаймен бағаланады)

Ұсыныс: Қарастырылып отырған тақырып бойынша берілген сұраққа тарихи шығарма
түрінде жауап беріледі. Яғни, жауап бергенде отанды қ тарихнаманың ресми
тұжырымдамаларымен қатар, олимпиадаға қатысушының өзіндік ұстанымы да болуы тиіс.

«ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ Т ӘУЕЛСІЗДІГІНІҢ 30 ЖЫЛДЫҒЫ
ОҚУШЫ КӨЗІМЕН: ТАРИХ, ОҚИҒАЛАР, АДАМДАР»

1) Мен үшін елімнің тәуелсіздігінің мәні мен маңызы неде?
2) Тәуелсіздігіміздің нышандарының бірінің маңыздылығын ашып
көрсетіңіз.
3) Сіздің ойыңызша, Қазақстан Тәуелсіздігінің қалыптасуында
қандай тарихи оқиға маңызды рөл атқарды?


Талаптар.
Эссе құрылымы үш тақырыпшадан тұрады. Жұмысқа қойылатын
басты талап – мазмұнын ықшамдап пәнді жақсы білетінін көрсету.
Эссе жазу кезінде қатысушы келесі талаптарды ұстанады:
1. Таңдалған тақырыпқа қатысты тарихи фактілерді толық және дәл
көрсетеді және оны жан-жақты ашуға тырысады (1 балл);
2. Тарихи оқиғалардың уақыты мен орындарын, тарихи
тұлғалардың есімдері мен қоғамдық жағдайларды нақты атау (2 балл);
3. Ғылыми тарихи ұғымдар мен терминдерді сауатты қолдану (2
балл);
4. Тарихи оқиғалар, құбылыстар мен процестер арасында ғы
себептік байланыстарды қолдану және оларды қатаң түрде осы себеп-
салдарына сәйкес баяндау (3 балл);
5. Таңдалған тақырыпты қысқаша кіріспе бөліммен (талданатын
тарихи мәселенің тұжырымдары, сипаттамасы) таныстыруды бастау,
негізгі мазмұнды логикалық және дәйекті түрде баяндау, эссені
қысқаша қорытындымен (негізделген қорытындымен) аяқтау (2 балл);
6. Эссе көлемі-300-500 сөз.
7. Мәтін ұқыпты, түсінікті қолжазбамен жазылуы керек.

11 сынып. Тест тапсырмалары.
(әр сұрақтың жауабы 1 ұпаймен бағаланады)


1. Қазақ қоғамындағы хандар сайланды:
+ А) Сұлтандардан.
B) Билерден.
C) Батырлардан.
D) Қожалардан.

2. Дәстүрлі өркениетке тән …
+ A) Ата-бабалардың мәдени тәжірибесі мен өмір салтын жаңғырту.
B) Қазіргі заманғы ауыл шаруашылығы құралдарын игеру.
C) Технологиялық жүйелер және олардың өнімдері.
D) Әр түрлі елдер мен жер шарыны ң аймақтарының әлеуметтік-
мәдени өмірін стандарттау.

3. «Неолиттік революциясы» барысында қол жеткізілді:
A) Адам еркін болды.
+ B) Адам табиғатқа аз тәуелді болды.
C) Адам металлургияны игерді.
D) Ер адам мәртебесі қоғамда үстемдікке ие болды.

4. «Жамиғат-ат тауарих» еңбегінің авторы:
А) Усман Кухистани.
В) Шах Махмұд.
+С) Қадырғали Жалаири.
D) Мұхаммед Хайдар.

5. Көшпелі мал шаруашылығына өтудің басты себебін анықтаңыз:
+A) Еуразия даласының аридизациясы.
B) Қауым үшін ауыл шаруашылығы тиімсіз болды.
C) Жинау және аң аулаудағы дағдарыс.
D) Адамдардың металлургияны игеруі.

6. «Ұлы дала» дегеніміз …
A) Аймақтың географиялық атауы.
+B) Тарихи-мәдени ұғым.
C) Ортағасырлық мемлекеттің атауы
D) Қазақтардың тарихи қалыптасқан бірлестігі.

7. Қазақстанның ұлттық-демократиялық мәдениет өкілдері Ш.
Құдайбердиев пен А. Байтұрсыновтың кітаптары алғаш жарық көрді:
+ A) 1905-1907 жылдардағы революция жылдарында.
В) 1905-1907 жылдардағы революциядан кейін.

С) Бірінші дүниежүзілік соғыс жылдарында.
D) Ақпан төңкерісі жылдарында.

8. Ботай археологиялық мәдениеті табылған:
A) Оңтүстік Қазақстаннан.
B) Батыс Қазақстаннан.
C) Шығыс Қазақстаннан.
+ D) Солтүстік Қазақстаннан.

9. «Онда әр түрлі елдердің саудагерлері аралас өмір сүреді, ал
қаланың жартысын көпестер құрайды» деген дерек мәліметтері Шу
алқабындағы ерте ортағасырлық қай қала туралы айтылған?
А) Отырар.
+В) Суяб.
С) Тараз.
D) Баласағұн.

10. «Сақ кезеңінде» (б.з.д. 1 мыңжылдықтың ортасы) кең таралған:
А) Отырықшы егіншілік.
+В) Көшпелі мал шаруашылығы.
С) Қалалық мәдениет.
D) Үй кәсіпшілігі.

11. Дала тұрғындары қыш бұйымдарын безендірді:
+A) Қарапайым ою-өрнектермен және ойықтармен.
B) Күрделі өрнектермен.
C) Жылтыр заттармен.
D) Күрделі өрнектермен және ойықтармен.

12. Жоңғар шапқыншылығы кезіндегі «Ұлы жұт жылдарын»
бейнеленген «Ақтабан шұбырынды» картинасын салған қазақстандық
суретші:
+A) Д. Қастеев
B) А. Жармахан
С) С. Айтбаев
D) М. Кенбаев

13. «Шөже» ақыннан жазылып алынған поэмалардың қайсысы
көркемдік жағынан әдебиеттегі ең жақсы нұсқа болып табылады?
А) «Айман-Шолпан».
В) «Қыз Жібек».
+С) «Қозы Көрпеш-Баян сұлу».
D) «Ер Тарғын».

14. Көшпенділерде патрилинейлік ру-тайпалық жүйенің болуының
басты себебі:
+ A) Ақпарат пен мүліктің әкеден ұлға берілуі.
B) Көшпелі ортада білім беру мекемелерінің ұйымдастырылуы.
C) Ақпараттың жазбаша нысанда болуы.
D) Мемлекеттегі жоғарғы биліктің толығымен немесе ішінара бір
адамға тиесілі болуы.

15. «Орталық Азия» термині география ғылымында алғаш рет пайда
болды:
A) XVIII ғасырдың екінші жартысында.
+B) XIX ғасырдың бірінші жартысында.
C) XIX ғасырдың екінші жартысында.
D) XX ғасырдың бірінші жартысында.

16. Қалалық мәдениеттің өркендеуінің дәлелі ретінде «Түркістанның
отыз бекінісі туралы» айтқан:
А) Марко Поло.
+В) Ибн Рузбихан.
C) Вильгельм Рубрук.
D) Әл Жувейни.

17. Ұжымдастыру жылдарында Қазақстанның мал шаруашылығы
аудандарында колхоз құрылысының негізгі нысаны болды:
А) Артель.
B) Коммуна.
С) Фактория.
+ D) Жерді бірлесіп өңдеу және шабу жөніндегі серіктестік.

18. Түрік қағанатында Ашина әулеті өмір сүруін тоқтатты:
+A) 744 ж.
B) 740 ж.
C) 716 ж.
D) 603 ж.

19. Ұлы Жібек жолының «лазурит» жолы сақ даласы арқылы өтті,
Памирде өндірілетін лазуритті қай елдерге шығарды?
А) Қытай мен Қашқарияға.
В) Еуропаға.
+С) Иран мен Месопотамияға.
D) Азия арқылы Тибетке.

20. Жер-су реформасын жүргізуге қатысқан Қазақстанның көрнекті
қоғам қайраткерлері:
А) А. Айтиев және Б. Әшекеев.

B) Б. Әшекеев және А. Байтұрсынов.
С) А. Иманов және В. Лукашев.
+D) А. Асылбеков және Ж. Бәрібаев.

Письменная работа

(Максимально оценивается в 30 баллов, по 10 баллов за каждый
ответ на конкретно поставленный в теме вопрос)

Рекомендация: Ответ дается по существу вопросов раскрываемой темы в форме
исторического эссе. Это означает, что в ответе должны прозвучать не только
официальные концепции отечественной историографии, но и индивидуальная позиция
участника олимпиады.


«30 -ЛЕТ НЕЗАВИСИМОСТИ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН ГЛАЗАМИ
ШКОЛЬНИКА: ИСТОРИЯ, СОБЫТИЯ, ЛЮДИ»

1) Что для меня есть и значит независимость моей страны?
2) Раскрыть и показать значимость одного из символов нашей
независимости.
3) Охарактеризовать какое историческое событие на ваш взгляд
сыграло важную роль с становлении независимости Казахстана?

Требования.
Структура эссе включает в себя три под темы. Главное
требование к работе — показать в сжатой форме хорошее знание
предмета.
При написании эссе участник придерживается следующих
требований:
1. Полно и точно излагать исторические факты, относящиеся к
избранной теме, и стремиться всесторонне раскрыть ее (1 балл);
2. Точно называть даты и места исторических событий, имена и
общественное положение исторических деятелей (2 балл);
3. Грамотно употреблять научные исторические понятия и
термины (2 балл);
4. Использовать причинно -следственные связи между
историческими событиями, явлениями и процессами, излагать их
строго в соответствии с этими причинно-следственными связями (3
балл);
5. Начать изложение избранной темы с краткой вступительной
части (постановки, характеристики анализируемой исторической
проблемы), излагать основное содержание логично и
последовательно, завершить эссе кратким заключением
(обоснованными выводами) (2 балл);
6. Объем эссе 300-500 слов.
7. Текст должен быть написан аккуратно, разборчивым почерком.

11 класс. Тестовые задания.
(каждый ответ оценивается в 1 балл)


1. Хан в казахском обществе избирался из сословия:
+A) Султанов.
B) Биев.
C) Батыров.
D) Кожа.

2. Для традиционной цивилизации характерно …
+A) Воспроизведение культурного опыта и образа жизни предков.
B) Освоение современных сельскохозяйственных орудии.
C) Технологические системы и их продукты.
D) Стандартизации социо-культурной жизни различных стран и
регионов земного шара.

3. «Неолитическая революция» сделала:
A) Человека свободным.
+B) Человека менее зависимым от природы.
C) Освоение человеком металлургии.
D) Мужчина занял господствующее положение в обществе.

4. Автор книги «Жамиг-ат-Таурих»:
А) Усман Кухистани.
В) Шах Махмуд.
+С) Кадыргали Жалаири.
D) Мухаммед Хайдар.

5. Главная причина перехода к кочевому скотоводству:
+A) Аридизация евразийских степей.
B) Земледелие было менее выгодным для общины.
C) Кризис собирательства и охоты.
D) Освоение человеком металлургии.

6. «Великая степь» это …
A) Географическое название региона.
+B) Историко-культурное понятие.
C) Название средневекового государства.
D) Исторически сложившееся объединение казахов.

7. Когда впервые были изданы книги представителей национально-
демократической культуры Казахстана Ш. Кудайбердиева и
А.Байтурсынова?
+A) В годы революции 1905-1907 гг.

В) После революции 1905-1907 гг.
С) В годы Первой мировой войны.
D) В годы Февральской революции.

8. Ботайская археологическая культура была открыта:
A) в Южном Казахстане.
B) в Западном Казахстане.
C) в Восточном Казахстане.
+D) в Северном Казахстане.

9. О каком раннесредневековом городе Чуйской долины источники
сообщают, что «в нем смешанно живут торговцы из разных стран, а
половину города составляют купцы»?
А) Отрар.
+В) Суяб.
С) Тараз.
D) Баласагун.

10. В «сакский период» (середина 1 тысячелетия до н. э.) широкое
распространение получает:
А) Оседлое земледелие.
+В) Кочевое скотоводство.
С) Городская культура.
D) Домашний промысел.

11. Степняки украшали свои гончарные изделия:
+A) Простыми орнаментами и насечками.
B) Сложными узорами.
C) Роспись глазурью.
D) Сложными узорами и насечками.

12. Казахстанский художник, написавший картину «Плач народа»,
где отражены Годы великого бедствия времен джунгарского
нашествия:
+A) Д. Кастеев
B) А. Жамахан
C) С. Айтбаев
D) М. Кенбаев

13. Какая поэма, записанная от Шоже в художественном отношении,
является самым лучшим вариантом в литературе?
А) «Айман – Шолпан».
В) «Кыз Жибек».
+С) «Козы Корпеш – Баян сулу».
D) «Ер Таргын».

14. Главная причина существования патрилинейной родоплеменной
системы у кочевников:
+A) Передача информации и собственности от отца к сыну.
B) Организация органов образования в кочевой среде.
C) Письменная форма информации.
D) Верховная власть в государстве полностью или частично
принадлежит одному лицу.

15. Термин «Центральная Азия» появился впервые в
географической науке:
A) во второй половине XVIII века.
+B) в первой половине XIX века.
C) во второй половине XIX века.
D) в первой половине XX века.

16. Свидетельством расцвета городской культуры «о тридцати
крепостях Туркестана» упоминает:
А) Марко Поло.
+В) Ибн Рузбихан.
C) Вильгельм Рубрук.
D) Аль Джувейни.

17. Основной формой колхозного строительства в животноводческих
районах Казахстана в годы коллективизации должна была стать:
А) Артель.
B) Коммуна.
С) Фактория.
+D) Товарищество по совместной обработке земли и косьбе.

18. Тюркская династия Ашина окончила свое существование в:
+A) в 744 г.
B) в 740 г.
C) в 716 г.
D) в 603 г.

19. Через сакскую степь пролегал «лазуритовый» участок Великого
Шелкового пути, в какие страны вывозили лазурит, добываемый на
Памире?
А) В Китай и Кашгарию.
В) В Европу.
+С) В Иран и Месопотамию.
D) Через Азию на Тибет.

20. Кто из видных общественных деятелей Казахстана участвовал в
проведении земельно-водной реформы?
А) А. Айтиев и Б. Ашекеев.
B) Б. Ашекеев и А. Байтурсынов.
С) А. Иманов и В. Лукашов.
+D) А. Асылбеков и Д. Барибаев.