14-ші (IVA) топ элементтерінің және олардың қосылыстарының химиялық қасиеттері

Тақырып бойынша 11 материал табылды

14-ші (IVA) топ элементтерінің және олардың қосылыстарының химиялық қасиеттері

Материал туралы қысқаша түсінік
Топтың 14 элементтерін (C, Si, Ge, Sn, Pb) танып-білу. Олардың атом құрылысы, физикалық және химиялық қасиеттерін түсіндіру • Табиғатта таралуы мен қолданылуын сипаттау
Материалдың қысқаша нұсқасы

«ШЫМКЕНТ АГРАРЛЫҚ-ТЕХНИКАЛЫҚ КОЛЛЕДЖІ» МКҚК

Сабақтың тақырыбы

14-ші (IVA) топ элементтерінің және олардың қосылыстарының химиялық қасиеттері

Модуль /пән атауы

ОН 11.2. Химиялық байланыстың табиғатын және оның түрлерін түсіндіру.

Педагог

Тиллаходжаева С

2025 жыл « »


1.Жалпы мағлұмат

Курс, оқу жылы, топ


Сабақ типі

Теориялық

2.Мақсаты мен міндеті

2.1.Осы сабақтары барысында білім алушылар игеретін кәсиби дағдылардың тізбесі

Топтың 14 элементтерін (C, Si, Ge, Sn, Pb) танып-білу. Олардың атом құрылысы, физикалық және химиялық қасиеттерін түсіндіру

Табиғатта таралуы мен қолданылуын сипаттау

3. Күтілетін нәтижелер

Нәтижеде студент игеретін материалдар


IVA топ элементтерін атайды және сипаттайды

Топ бойынша қасиеттердің өзгеру заңдылығын түсіндіреді

Көміртек пен кремний қосылыстарының маңызын біледі

4. Қажетті ресурстар

4.1 Оқу-әдістемелік құрал жабдықтар (көрнекіліктер)

Оқулықтар,карточкалар,интерактивті тақта,стикерлер. Периодтық жүйе, презентация, бейнематериал, үлестірме парақтар, ЖИ.

4.2 Анықтамалық әдебиеттер

1. «Химия 10». Оспанова М.Қ. «Мектеп» баспасы 2019

2. «Химия 10». Оспанова М.Қ. «Мектеп» баспасы 2019

3. «Химия 11». Оспанова М.Қ. «Мектеп» баспасы 2020

4. «Химия 11». Оспанова М.Қ. «Мектеп» баспасы 2020








Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланғанкезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекеттер


Ресурстар

Сабақтың басы

0-5 минут




10 минут












10 минут






25 минут




























5 минут





20 минут

















10 минут







10 мин





5 мин





5 минут

I.Ұйымдастыру кезеңі: оқушыларды қарсы алу, сабаққа дайындығын тексеру (керек-жарақтарының болуы)  Сәлемдесу

Оқушыларды түгендеу

Сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлау

Сабақ ережесін еске салу, топқа бөлу.

I. Қызығушылықты ояту (10 минут)

Проблемалық сұрақтар:

  1. Неліктен көміртек тіршіліктің негізі деп аталады?

  2. Кремнийсіз қазіргі техника мүмкін бе?

  3. Неге қорғасын улы элемент деп саналады?

Оқушылардың жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу.

III. Жаңа тақырыпты түсіндіру

1. IVA топ элементтеріне жалпы сипаттама

  • Периодтық жүйедегі орны

  • Сыртқы электрондық конфигурациясы: ns²np²

  • Валенттілігі: II және IV

  • Тотығу дәрежелері: −4, +2, +4

2. Жеке элементтерге сипаттама

? Көміртек (C)

  • Аллотропиялық түрөзгерістері: алмас, графит, фуллерен

  • Химиялық қасиеттері

  • Органикалық химиядағы орны

? Кремний (Si)

  • Табиғатта таралуы (SiO₂, силикаттар)

  • Физикалық қасиеттері

  • Электроникадағы маңызы

? Германий (Ge)

  • Жартылай металл

  • Радиоэлектроникада қолданылуы

? Қалайы (Sn)

  • Металл

  • Ақ және сұр қалайы

  • Қолданылуы

? Қорғасын (Pb)

  • Ауыр металл

  • Уыттылығы

  • Қолдану шектеулері

IV. Сергіту сәті (5 минут)

«Кім жылдам?»

  • IVA топ элементтерін ретімен атау

  • Қай элемент жартылай өткізгіш?

V. Практикалық бөлім

1. Топтық жұмыс (10 минут)

Оқушылар 3 топқа бөлінеді:

  • 1-топ: Көміртек

  • 2-топ: Кремний

  • 3-топ: Қалайы және қорғасын

➡️ Тапсырма:

  • Физикалық қасиеті

  • Химиялық қасиеті

  • Қолданылуы

  • Экологиялық әсері

Постер қорғау

2. Салыстырмалы талдау

Қасиет

C

Si

Ge

Sn

Pb

Металдық қасиет




Электрөткізгіштік






VI. Бекіту

  • Тест тапсырмалары

  • «Дұрыс – бұрыс» әдісі

  • Сәйкестендіру

VII. Қорытынды және рефлексия

  • Бүгін не үйрендік?

  • Қай элемент қызықты болды?

  • «Бір сөйлеммен сабақ» әдісі

VIII. Бағалау

  • Топтық жұмыс

  • Белсенділік

  • Дұрыс жауаптар

IX. Үй тапсырмасы

  • Тақырыпты оқу

  • IVA топ элементтеріне кластер немесе кесте жасау

  • Қорғасынның экологиялық әсері туралы шағын эссе

Пәнаралық байланыс

  • Физика: жартылай өткізгіштер

  • Биология: көміртектің тіршіліктегі рөлі

  • География: кен орындары






https://bilimland.kz және https://itest.kz оқу платформалары




Жұмыс парағы














Жұмыс парағы







Постерлермен жұмыс














Жұмыс парағы






Тыңдайды







Жазып алады





















Жазып барады





Уақыт



5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

65

70

75

80

85

90



















Ұйымдастыру



















Үй тапсырмасын тексеру

















Жаңа тақырыпты түсіндіру













Жаңа тақырыпты бекіту













Рефлексия


















Бағалау. үйге тапсырма беру



















___________ Д.Шардар «28

Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
04.02.2026
0
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курстар тізімі