15 қараша – Ұлттық валюта – теңге күні «Теңге – тәуелсіздіктің тірегі»

Тақырып бойынша 11 материал табылды

15 қараша – Ұлттық валюта – теңге күні «Теңге – тәуелсіздіктің тірегі»

Материал туралы қысқаша түсінік
Төл валютамыз теңге туралы
Материалдың қысқаша нұсқасы

Сынып сағаты

10

Сынып жетекші:

Ә.Алтынбай

Күні:

10.11.25

Сынып: 8 ә

Қатысқаны: Қатыспағаны:


Сабақтың тақырыбы:

15 қараша – Ұлттық валюта – теңге күні

«Теңге – тәуелсіздіктің тірегі»

Қауіпсіздік сабағы (10 минут)

10-САБАҚ

8- сыныптар: Абайлаңыз - селфи!

Сынып сағатының мақсаты:

Оқушыларға ұлттық валюта — теңгенің шығу тарихы туралы мағлұмат беру;

Теңгенің ел тәуелсіздігімен байланысын түсіндіру;

Ақшаға ұқыптылық, үнемшілдік қасиеттерін дамыту;

Отанға, ұлттық құндылықтарға деген мақтаныш сезімін қалыптастыру.

Қауіпсіздік сабағының мақсаты:

Мақсаты: қауіпті селфи жасауға және қауіпті жағдайлардан аулақ болуға үйрету.

Қауіпсіздік сабағының міндеттері:

Міндеті: селфи жасау кезінде оқушыларды алдын алу үшін қауіпсіздіктің негізгі ережелерін қолдануға үйрету.

Құндылықтарды дарыту:

Әділдік және жауапкершілік айы

Апта дәйексөзі:

Алдыңа келсе, әділдігіңді аяма. Ыбырай Алтынсарин

Сынып сағатының барысы:

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтың әрекеті

Оқушының әрекеті

Ресурстар

Сынып сағатының басы:

10 мин

Оқушылармен амандасу

Oқyшылaрдың зeйiнiн caбaққa аудару.

Сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлау

Топқа бөлінеді

1-топ:«Тарихшылар»

2-топ: «Дизайнерлер»

3-топ:«Экономистер»

ҚР Мемлекеттік Гимнін орындау

І. Ұйымдастыру кезеңі:

  • Ақша не үшін қажет?

Ақша қай кезде пайда болған?

Неліктен өз валютамыз қажет болды?

Теңге сөзінің мағынасы қандай?

Оқушылар әнұран орындайды.


Оқушылар топқа бөлінеді





Көңілді әуен




Сынып сағатының ортасы

20

1993 жылғы 12 қарашада Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан Республикасының ұлттық валютасын енгізу туралы» Жарлығы шықты.[2] Назарбаев қазақстандықтарға валютаны орталық телеарналар эфирінде таныстырды. 1993 жылғы 15 қарашада Теңге айналымға 1 теңге = 500 рубль қатынасында енгізілді, банкноттар мен монеталар Ресей және кеңес рублімен теңгеге айырбасталды. 1993 жылғы 18 қарашадан бастап теңге Қазақстан аумағындағы жалғыз заңды төлем құралы болды.1993 жылы 15 қарашада Қазақстанның өз ұлттық ақшасы – теңге айналымға енді.

Бұл күн еліміздің қаржылық тәуелсіздігі күні болып саналады.

Алғашқы теңгеде қазақтың ұлы тұлғалары – Әль-Фараби, Құрманғазы, Абай, Сүйінбай бейнеленді.

-Теңге - біздің дербес ел болғанымыздың белгісі . Басқаның валютасына тәуелді болу - барлық байлығыңды біреудің билігіне беру. Ұлттық валюта – еліміздің даму көзі, әлемдік деңгейге теңелудің алғашқы факторларының бірі. Ол барлық уақытта тәуелсіздігіміздің қамтамасыз етеді.

ҚР 1995 жылғы 30наурызда №2155 Заңына сәйкес ҚР Ұлттық банкі 2006жылғы үлгідегі номиналы 200, 500, 1000, 2000, 5000, 10000 теңгелік банкноттары айналысқа шықты.

Теңге тиыннан өсер, Жылқы құлыннан өсер деген мақалды дәптергежазу.

1-топ – «Тарихшылар»

Тапсырма:

  • Теңгенің шығу тарихы туралы ақпараттық постер дайындау.

  • Уақыт сызығын құрастыр: 1993 → 2006 → 2011 → 2023.

  • Әр кезеңде не өзгергенін жазыңыз (түсі, дизайн, тұлғалар, қауіпсіздік белгілері).

2-топ – «Дизайнерлер»

Тапсырма:

  • «Менің болашақ теңгем» атты жаңа дизайн ұсыну.

  • Өз идеяңды қорға:

    • Қай тұлға немесе нысан бейнеленеді?

    • Қандай түстер мен белгілер қолданар едің?

    • Неліктен дәл солай ойладың?

3-топ – «Экономистер»

Ойын: «Ақшаны ақылмен жұмса!»

  • Топқа жағдай беріледі: 10 000 теңгең бар. Сен мектепке керек заттар мен отбасына пайдалы дүниелер алуың керек.

  • Қайсысы қажеттілік, қайсысы артық – соны анықтап, талқылау.

  • Қорытынды: «Ақша – еңбекпен табылатын құндылық»

Жұптық тапсырма. “Егер теңге сөйлей алса...” мини-интервью

  • Бір оқушы – журналист, біреуі – “Теңге” рөлінде.

  • Диалог құрастырады:
    Мысалы:
    – Сәлем, мен – Қазақстан теңгесімін!
    – Сіз қай жылы дүниеге келдіңіз?
    – Мен 1993 жылы 15 қарашада өмірге келдім...

  • Қызықты, көңілді форматта сахналау.

1 – Оқушы: Тәуелсіздік алған елдің ең бірінші айрықша белгісі - ұлттық валюта.Ол – Қазақстан Республикасы көлемінде пайдаланылатын заңды төлем құралы. Ақша – асыл қазына , халық байлығы.Халқымыз теңгені бұрын да пайдаланған. Ерте замандарда теңгелерді Түркістан, Тараз қалаларындағы арнаулы шеберханаларда жасалған.

2 –Оқушы:Ұлттық валютамыз теңгені жасап шығаруға байланысты жұмыстар жүргізілді. Бірнеше эскиздер жасалып , ішіндегі « мықтылары »Елбасының таңдауына берілді. Елбасының берген тапсырмасына сәйкес ұлттық валюта 1993 жылғы 12 қарашадағы жарлығымен 15 қараша күні таңертеңгі сағат 8:00-ден бастап енгізіліп , елдің қолына тиіп , ел мәре – сәре болысты. Өйткені төл теңгеміз тәуелсіздігіміздің басты белгісі еді.



Оқушылар топтық тапсырмаларды орындайды.















Тақырыптық слайдтар мен суреттер

Shape1



















Ақ қағаз, фломастерлер


10 мин

Қауіпсіздік сабағы

10 САБАҚ. «АБАЙЛАҢЫЗ- СЕЛФИ!»

Сабақтың барысы:

Кіріспе

Ықтимал қауіптерді болдырмау үшін фотосуреттерді жасау кезінде қауіпсіз жағдайлардың маңыздылығын талқылау.

Негізгі бөлім

Жастар арасында селфидің танымалдығы тез артып келеді (өзіңізді суретке түсіру), бірақ, өкінішке қарай, танымалдылықтың артуымен осы тренд құбылысына байланысты оқиғалардың саны да артып келеді.

Адам өзі өзін суретке түсіріргенде – оның назары шашыраңқы, тепе-теңдік жоғалады, ол жан-жағына қарамайды және қауіпті сезінбейді. Селфи жасағанда, қауіпсіз жерде тұрғаныңды және өміріңе қауіп төнбеуіне әбден көз жеткіз!

Жадынама:

Электр сымдарының жанында селфи жасау - қауіпті: электр тоғының қатты соғуы.

Қауіпсіздік ережелері: суретке түсуге барғанда жақын жерде электр желілері бар-жоғын қара. Тіпті энергетикалық нысандарға жақындау қауіпті, әсіресе сол жерде суретке түсуі зиян.

Пойыздармен және басқа көліктермен селфи жасау - қауіп: кез келген көлік астына түсіп кету.

Қауіпсіздік ережелері: келе жатқан пойызды көріп, рельстерден аулақ бол. Суретке түсуге тырысып, жолға шықпа. Кез келген көлікке көтеріліп суретке түсу - өте қауіпті.

Таудағы және табиғаттағы селфи. Қауіп: жартастан құлау.

Қауіпсіздік қағидалары: егер таудың жоғары биіктігіне көтерліп, өзіңді селфи ретінде түсіруді шешсең – өте мұқият және сақ бол. Жартастың шетіне жақындама, жартастар немесе тастар сияқты тұрақсыз беттерге көтерілме. Тіпті ең сәтті панорама өмірге қауіп төндіруі екіталай.

Ғимараттардың төбесінде селфи жасау. Қауіп: шатырдан құлап түсу. Қауіпсіздік ережелері: қауіпті селфишілерге еліктеуге тырыспа. Бір абайсыз қозғалыс немесе тіпті кездейсоқ желдің екпіні өлімге дейін, өте қайғылы салдарға әкелуі мүмкін.

Қорытынды

Сабақты қорытындылау.



Оқушылардың тыңдау.


Сұрақтарға жауап береді
























Оқушылар олардың мағынасын анықтап, не үшін қажет екенін түсіндіреді.









Презентация





Пайдалы сілтемелер:


Пайдалы сілтемелер:



https://docs.google.com/presentation/d/13dgrYYZJDgo7h2sX_e4YIjttKKWzk5fX/edit?usp=drive_link&ouid=117549736670665899226&rtpof=true&sd=true















Сабақтың соңы

5 мин

-Ұлттық валюта қай жылы шығарылды?
-Теңгеде кімдер бейнеленген? Олар  кімдер?
-Ақша  қандай қызмет атқарады?
-Тәуелсіз   елдің ең бірінші  айрықша  белгісі  қандай?
-Қайдан несие алуға болады?
-Ақшаны қайда  жинауға  болады?
-Ұлттық валюта дегеніміз не?
-Теңге немен   безендіріледі?
-Қазіргі  теңгеде қандай  суреттер салынған?
-Сен ақшаны  орынды жұмсай аласың ба?

-Ақша сақтайтын мекеме? (Банк)

  • Төл теңгеміздің туған күні?(1993 15 -қараша)

  • Жеке есепшоты бар төлем-қағазы?(карточка )

  • Төлемді растайтын қағаз?(чек)

«Менің сабақтан кейінгі әсерім» кестесін толтыр.

Қандай ой пайда болды?

Не сезіндім?

Не ұнады?


Оқушылар сұрақтарға жауап береді












Барлығы бүгінгі сабақта алған әсерлерімен бөліседі.



Тексерілді :





Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
17.01.2026
0
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курстар тізімі