1822-1824 жылдардағы патша реформалары

Бөлім:

7.2 Отарлау және ұлт-азаттық күрес

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

1822-1824 жылдардағы патша реформалары.

Зерттеу сұрағы: Неліктен XX ғасырдың 20-шы жылдарында Қазақстанда әкімшілік реформалар жүргізілді?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

7.3.1.4 Патша үкіметі реформалары нәтижесіндегі әкімшілік-аумақтық өзгерістерді түсіндіру

7.1.2.1 дәстүрлі қазақ қоғамындағы өзгерістерді өткен тарихи кезеңдермен салыстыру арқылы анықтау

Сабақтың мақсаты

1822-24 жж жарғылары нәтижесінде Қазақстанда болған әкімшілік-аумақтық өзгерістерді түсіну

Құндылықтар

Әділдік және жауапкершілік айы;

Апта дәйексөзі:

Жауапкершілік – адамгершілік қасиеттің көрінісі

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Ой шақыру.

«Артығын тап» тапсырмасы. Дәстүрлібилік жүйесін еске түсіру мақсатындабірнеше ұғымдар жазылған карточкалар таратылады. Оқушылар болжау арқылы осы ұғымдарарасынан дәстүрлібилік жүйесіне қатысты емес сөзді алып тастайды. Қалғансөздер/ұғымдарды пайдаланып, дәстүрлі билік жүйесінесипаттама береді.

-Оқушылар, қалай ойлайсыздар? Қазақ даласында дәстүрлі билік жүйесін сақтап қалу патша өкіметі үшін тиімді ме?

Оқушылардың болжам жауаптары арқылы сабақ тақырыбы анықталады.

Сабақ тақырыбы, оқу мақсаттары мен бағалау критерийлері оқушыларға таныстырылады. Тарихи концепт пен зерттеу сұрағына назар аударылады.

Тарихи концепт (фокус): Себеп-салдар

Зерттеу сұрағы: Неліктен XX ғасырдың 20-шы жылдарында Қазақстанда әкімшілік реформалар жүргізілді?

Оқушылар өз ойларын ортаға салады.

Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу

Мадақ

тау

Қазақстан тарихы (көне заманнан бүгінге дейін)

3-том. – Алматы, 2010.

Жаңа білім

Жаңа сөздермен жұмыс

Сабақ барысында кездесетін жаңа ұғымдардың мағынасын оқушылардың алдын-ала түсінуіне жағдай жасалады.Алдымен тақтаға жаңа ұғымдар мен сөз тіркестері жазылған карточкалар ілінеді.Ал оқушыларға жаңа сөздердің мағынасы жазылған карточкалар таратылып, олардың мазмұнын оқып шығуға мүмкіндік беріледі. Мұғалім сонан соң оқушылардан тақтадағы жаңа ұғымдардың атаулары карточкадағы сөздердің қайсысымен сәйкес келетіндігі туралы сұрайды. Жаңа сөздердің мағынасын дұрыс таптым деген оқушылар жауабын оқиды, егер ол жауап дұрыс болған жағдайда (мұғалім жауаптардың дұрыс/бұрысын тыңдап тұрады)тақтадағы жаңа ұғымдардың біріне сәйкесінше орналастырады.

Дәстүрлі билік -қазақ хандығындағы хан билігі

Генерал-губернаторлық -Ресей империясының әкімшілік-территориялық бөлік

Жарғы -заңдар жинағы

Округ-әкімшілік-аумақтық бөлік атауы

Округтық приказ -мекеме

Дистанция- Кіші жүздегі әкімшілік-территориялық бөлік

Заседатель -Ресейлік шенеунік

Ішкі күзет -Сібір казактарынан құралған күзет

Қазақ хандығындадәстүрлі билік жүйесінің жойылу себептерін қысқаша тоқталып, 1822 ж реформаның нәтижесінде Қазақ хандығында пайда болғанокруг → болыс → ауыл - жаңа әкімшілік бөліну сызбасын/схемасын интерактивті тақтадан шығарып көрсетіледі.

Зерттеу мен талдау

1-тапсырма. Бейнематериалмен жұмыс

Оқушыларға реформаның толық мазмұны бойынша ЦБР-дың интерактивті түсіндіруі тыңдатылады. Оқушылардың интерактивті материалды тыңдай отырып, маңызды ақпараттарды жазып отыруы үшін кесте беріледі. Оқушылар тапсырманы орындап болғаннан кейін, орындалған тапсырманың «дұрыс/ бұрысын»тексеру үшін тақтада тапсырманың дұрыс жауаптары ұсынылады. Әр оқушы өз тапсырмасын өзі тексеру арқылы кері байланыс жүзеге асырылады.

2-тапсырма. «Талдау сұрақтарымен жұмыс»

«1822-24жж Жарғылардың» мазмұны туралы ақпарат алынғаннан кейін, игерілген мазмұнды төмендегі тапсырма арқылы талдау жүргізіледі. Талдау тапсырмасы топтық жұмыс арқылы жүзеге асырылады.

Қадағалау сұрағы:

не оқыдық?

не көрдік?

Аналитикалық сұрақтар:

реформа қашан жүзеге асты?

Атауы қандай?

.Шешім қабылдау сұрақтары:

реформаның көздеген мақсаттары қандай?

Ерекшелендіру сұрақтары:

Реформаның нәтижесі қандай?

Фантастикалық сұрақтар:

Орта жүзді әкімшілік жағынан үш буынға бөліп басқару көзделді, округ, болыс, ауыл. Енді ойланыңыз сіздің ойыңызша қалай, нешеге бөліп басқарған дұрыс еді? Неге?

Интерпретация

Мұғалім сабақтың басындағы зерттеу сұрағына қайтып оралады. Оқушылардың жауабын алғаннан кейін келесі тапсырмаға көшуге мүмкіндік туады.

Зерттеу сұрағы:«Неліктен XX ғасырдың 20-шы жылдарында Қазақстанда әкімшілік реформалар жүргізілді?»

Оқушылар патша өкіметінің Ресей империясының құрамына қосылған Кіші жүз бен Орта жүз аймақтарын ресми түрде заңдастыру мақсатында XX ғасырдың 20-шы жылдарында осы аймақта әкімшілік реформалар- 1822ж «Сібір қырғыздары»туралы және 1824ж «Орынбор қырғыздары» туралы Жарғыларын жүзеге асырғандығы туралы жауап беруі мүмкін.

Дескриптор:

-«Сібір қырғыздары» мен «Орынбор қырғыздары» Жарғыларының авторларын атайды;

-Жарғылардыңқабылданған жылдарын біледі;

-Сібір қырғыздары облысы мен Орынбор қырғыздары облысының әкімшілік құрылымы мен ондағы билік басындағы тұлға атауын анықтайды

Дескриптор:

-Тарихи оқиғаға шолу жасайды;

-Тарихи оқиғаның болған уақыты мен атауын атайды;

-Реформаның жүзеге асырылуындағы мақсатты анықтайды;

- Реформаның нәтижесін түсіндіреді;

Орта жүздің әкімшілік- бөліктерге бөліну мүмкіндігін болжайды, түсіндіреді.

Дескриптор:

-Жауап құрылымын сауатты құра алуы;

-Дәйекпен дәлелдеп, жауапты дұрыс бере алуы

Оқушылардың жауабынан кейін төмендегі тапсырма беріледі.

Жаңа игерілген ақпаратты жинақтап, түйіндеу үшін топтарға «Сібір қырғыздары» және «Орынбор қырғыздары» Жарғыларының ұқсастығы мен айырмашылығын анықтау тапсырмасын орындайды

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Ең үздік жауап»

«Алақан-жұдырық»

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Жұлдызшалар»

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

Презентация

Қазақстан тарихы (көне заманнан бүгінге дейін)

3-том. – Алматы, 2010.

Оқулық

Қабылдинов З.Е., Қайыпбаева А.Т. Қазақстан тарихы 8-сыныбына арналған оқулық. Алматы: Атамұра, 2012.

Слайдқа сабақтың тақырыбы, оқу мақсаты, бағалау критерийлері, тарихи концепт пен зерттеу сұрағы жазылып көрсетіледі

Кестелер

Таратпа материалдар

сызбалар

Бекіту

Сабақты қорытындылау

Үйге тапсырма

«Өз жетістігіңді бағала»

-Ұнаған тапсырма

-Қиындық тудырған тапсырма

-Қандай қиыншылықтар болды?

Сабақтың тақырыбын қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

«Бағдаршам»

-Мен барлығын түсіндім-жасыл

-Мен орташа түсіндім-сары

-Ешнәрсе түсінбедім-қызыл

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект