Материалдарды шектеусіз жүктеңіз ҚМЖ, ашық сабақтар, презентациялар, көрнекіліктер, дидактикалық материалдар, авторлық бағдарламалар және тағы басқа 400 000-астам материалды шексіз жүктеп алғыңыз келе ме?

Толығырақ

Тақырып бойынша 11 материал табылды

§27. Адамның геномдық дезоксирибонуклеин қышқылын секвенирлеу.

Материал туралы қысқаша түсінік

11 КГБ 11.2.4.2 - Халықаралық "Адам геномы" жобасының маңызын талқылау;

Материалдың қысқаша нұсқасы

11 ҚГБ сынып №37

ДӘІЖО___________

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
«» КММ
(білім беру ұйымының атауы)
Қысқа мерзімді (сабақ) жоспары

Халықаралық "Адам геномы" жобасы. Адамның геномдық Дезоксирибонуклеин қышқылын секвенирлеу. §27. Адамның геномдық дезоксирибонуклеин қышқылын секвенирлеу. БЖБ№1

(Сабақ тақырыбы)

Бөлім:	«Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары»
Педагогтің аты-жөні:
Күні:
Сыныбы: 11 «а»	Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:	Халықаралық "Адам геномы" жобасы. Адамның геномдық Дезоксирибонуклеин қышқылын секвенирлеу. §27. Адамның геномдық дезоксирибонуклеин қышқылын секвенирлеу. БЖБ№1
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты	11.2.4.2 - Халықаралық "Адам геномы" жобасының маңызын талқылау;
Сабақтың мақсаты:	Халықаралық "Адам геномы" жобасының маңызын талқылайды;

Сабақтың барысы:

Сабақ кезеңі

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Бұрынғы білімін еске түсіру

Оқушылармен амандасу, түгендеу, сынып тәртібін қадағалау.

"Ғылыми дәлелдер" әдісі

Мақсаты: Оқушыларды репликация және рекомбинация қателерінің ғылыми дәлелдермен негіздеуге баулу.

Тапсырма: Репликация мен рекомбинация қателерінің ғылыми зерттеулердегі дәлелдерін келтіріңіз. Бұл қателіктер туралы қандай зерттеулер жүргізілді және олар қандай нәтиже берді?

Оқушылар амандасады, сынып тәртібін сақтайды.

Оқушылар үй жұмысы бойынша өткен білімдерін еске түсіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дұрыс жауап:

Ғылыми зерттеулер: Генетикалық зерттеулер көрсеткендей, репликация қатесі кезінде ДНҚ полимеразасының қателіктері пайда болуы мүмкін, бұл генетикалық ауруларға әкеледі. Репликация мен рекомбинация қателерінің зерттеулері генетикалық мутациялардың және тұқым қуалайтын аурулардың пайда болуына қатысты жаңа түсініктер береді.

Дескриптор:

Ғылыми зерттеулердің дәлелдерін нақты түсіндіру — 3 балл.

Қателіктердің әсерін көрсететін дәлелдер келтіру — 2 балл.

Жауаптың ғылыми дәлдігі — 1 балл.

Интерактивті панель

Презентация

Биология 11-сынып, Автор: А.Ф.Ковшарь, Н.Г.Асанов, А.Р.Соловьева, Б.Т.Ибраимова, С.А.Куприй, Алматы «Атамұра» баспасы 2020 ж

Оқушылардың назарын аудару

Ой қозғау» әдісі

Әдіс: Мәселелі оқыту әдісі
Мақсаты: Оқушыларға Халықаралық "Адам геномы" жобасының мақсатын түсіндіру және оның маңыздылығын талқылау.

Тапсырма:
Төмендегі мәліметтерді сәйкес келетін сипаттамалармен сәйкестендіріңіз.

№	Жобаның кезеңі/Мақсаты	Сипаттама
1	Геномдық секвенирлеу
2	Генетикалық зерттеу
3	Биомедициналық жетістіктер
4	Қолданбалы генетика

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Жауабы:

Геномдық секвенирлеу — Адам геномын толық оқып, оның құрылымын зерттеу.

Генетикалық зерттеу — Адамның тұқым қуалаушылық ерекшеліктерін зерттеу.

Биомедициналық жетістіктер — Генетикалық ауруларды емдеуге арналған жаңа тәсілдер жасау.

Қолданбалы генетика — Генетикалық ақпаратты адамдардың денсаулығын жақсарту үшін қолдану.

Дескриптор:

Әр дұрыс сәйкестендірілген кезең мен сипаттама - 1 балл

Интерактивті панель

Презентация

Биология 11-сынып, Автор: А.Ф.Ковшарь, Н.Г.Асанов, А.Р.Соловьева, Б.Т.Ибраимова, С.А.Куприй, Алматы «Атамұра» баспасы 2020 ж

Сабақтың мақсатын таныстыру

11.2.4.2 - Халықаралық "Адам геномы" жобасының маңызын талқылау;

(Көрнекілік үшін)

Дәйек сөз немесе цитата:

"Адам геномы жобасы — адамзаттың ең үлкен ғылыми жетістігі, ол біздің биологиялық негізімізді толық түсінуге және болашақта жаңа медициналық мүмкіндіктерді ашуға жол ашады."

— Фрэнсис Коллинз, "Адам геномы" жобасының жетекшісі

«Қызықты деректер»

- Тақырыпқа байланысты қызықты фактілер, оқиғалар немесе нақты өмірден алынған мысалдар оқушылардың назарын аударуға көмектеседі және олардың материалды жақсырақ есте сақтауына ықпал етеді.

Жобаның ұзақтығы: Халықаралық "Адам геномы" жобасын толық аяқтау үшін 13 жыл уақыт қажет болды (1990-2003).

Гендер саны: Адам геномы шамамен 20,000-25,000 геннен тұрады, бұл басқа жануарлармен салыстырғанда айтарлықтай аз.

Тұқым қуалаушылық код: Адам геномы жобасы ДНҚ молекулаларының құрылымын түсінуге мүмкіндік беріп, тұқым қуалаушылық кодын ашты.

Кілт сөздер (жұп/топ бөлу үшін):

Адам геномы

Геномдық секвенирлеу

ДНҚ

Тұқым қуалаушылық

Биотехнология

Генетикалық терапия

Жаңа сабақтың оқу мақсатын жазады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель

Презентация

Биология 11-сынып, Автор: А.Ф.Ковшарь, Н.Г.Асанов, А.Р.Соловьева, Б.Т.Ибраимова, С.А.Куприй, Алматы «Атамұра» баспасы 2020 ж

Құндылық:

«жасампаздық және жаңашылдық»

Теориялық білім: Адам геномын секвенирлеу және оның маңызы туралы білу.

Практикалық дағдылар: Геномды секвенирлеу әдістерін қолдануды меңгеру.

Функционалдық сауаттылық: Адам геномын зерттеу арқылы генетикалық ақпаратты түсіну және қолдану.

Сабақтың оқу мақсатымен байланысты басты құндылықтармен танысады. Ой қозғау жүзеге асады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель, презентация

Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты таныстыру

"Жасушалық деңгейде түсіндіру" әдісі

Мақсаты:

Тақырыпты жасуша деңгейінде қарастыру арқылы оқушылардың биологиялық процестерді терең түсінуіне көмектесу.

Тапсырма:

Суретте халықаралық "Адам геномы" жобасының кезеңдері мен ДНҚ секвенирлеу үдерісі көрсетілген. Әр кезеңді анықтап, ДНҚ секвенирлеудің жасушалық деңгейде қандай мақсатта қолданылатынын қысқаша сипаттаңыз.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дұрыс жауап:

"Адам геномы" жобасының кезеңдері:

ДНҚ тізбегін анықтау: Барлық нуклеотидтер ретін секвенирлеу.

Жасушалық деңгейде: ДНҚ молекуласындағы генетикалық ақпараттың ретін анықтау.

Гендерді картаға түсіру: Геномдағы гендердің орналасу аймақтарын белгілеу.

Жасушалық деңгейде: Белгілі бір гендердің қызметін түсіндіру және ауруларды диагностикалау.

Функционалдық аймақтарды зерттеу: Белок кодтайтын және кодтамайтын аймақтарды ажырату.

Жасушалық деңгейде: Ағзадағы генетикалық реттеуді түсіну.

ДНҚ секвенирлеудің мақсаты:

Генетикалық аурулардың алдын алу және емдеу үшін нақты мутацияларды анықтау.

Тұқымқуалаушылықты және эволюцияны зерттеу.

Дескриптор:

"Адам геномы" жобасының негізгі кезеңдерін дұрыс анықтайды – 2 балл

ДНҚ секвенирлеудің жасушалық деңгейдегі рөлін сипаттайды – 2 балл

Жобаның мақсатын қысқаша түсіндіреді – 2 балл

Интерактивті панель, презентация

Оқушыларға бағыт бағдар беру

Әдіс: Практикалық оқыту әдісі
Мақсаты: Оқушыларға генетикалық үдерістерді түсіндіру және олардың өзара байланысын көрсету.

Тапсырма:
Генетикалық үдерістер мен олардың сипаттамаларын сәйкестендіріңіз.

№	Үдеріс	Сипаттама
1	Репликация
2	Рекомбинация
3	Трансляция
4	Транскрипция

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Жауабы:

Репликация — ДНҚ молекуласының екі жаңа молекулаларға бөлінуі.

Рекомбинация — Генетикалық материалдың араласуы, жаңа тіркесімдердің пайда болуы.

Трансляция — РНҚ молекулаларынан аминқышқылдары тізбегінің синтезі.

Транскрипция — ДНҚ молекулаларынан РНҚ молекуласының синтезі.

Дескриптор:

Әр дұрыс сәйкестендірілген үдеріс пен сипаттама - 1 балл

Интерактивті панель

Презентация

Биология 11-сынып, Автор: А.Ф.Ковшарь, Н.Г.Асанов, А.Р.Соловьева, Б.Т.Ибраимова, С.А.Куприй, Алматы «Атамұра» баспасы 2020 ж

Практикалық тапсырмалар беру.

«Бөлім бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары»

Мақсаты: Оқушылардың бөлім бойынша алған білімдерін қорытындылау дағдыларын дамыту.

Оқушылар бөлім бойынша жиынтық бағалау тапсырмаларын орындайды. Ой қозғау жүзеге асады.

Дескриптор ҚМЖ қосымшасында орналасқан.

Интерактивті панель, презентация

Жұмыс дәптерлері

Үлестірме парақтар

Бағалау

Әдіс атауы: "Ойнап, Өсіп, Бағалан!"

Мақсаты:

Оқушыларды ойын арқылы білім алуға ынталандырып, олардың өз деңгейін бағалап, нәтижеге жету жолында сенімін арттыру.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дескриптор:

-тапсырманың әр дұрыс жауабы үшін -1 балл;

Интерактивті панель, презентация

АКТ

https://wordwall.net/ru/resource/85188601

Сабақтың соңы

Кері байланыс беру

"Адам геномы жобасының маңызы"

Мақсаты: Оқушылардың Халықаралық "Адам геномы" жобасының ғылыми маңызын түсінуін бағалау.

Оқушылар адамның геномы жобасының маңыздылығын, оның биология мен медицинадағы рөлін талқылайды.

1 – Адам геномы жобасының маңыздылығын түсінбеймін.

2 – Адам геномы жобасының маңыздылығын білемін, бірақ толық түсінбеймін.

3 – Адам геномы жобасының маңыздылығын толық түсінемін және оның ғылымдағы рөлін жақсы бағалай аламын.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель

Презентация

Білімді игеруді жақсарту және оны тәжірибеге көшіру

Шығармашылық жұмыс.

§28. «Адам геномы» атты әлемдік жоба. Жоба шегінде жүргізілген биологиялық зерттеулердің маңызы.

Білім алушылар келесі тақырыптың тақырыбымен және тірек сызба сызады. Ой қозғау жүзеге асады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Биология 11-сынып, Автор: А.Ф.Ковшарь, Н.Г.Асанов, А.Р.Соловьева, Б.Т.Ибраимова, С.А.Куприй, Алматы «Атамұра» баспасы 2020 ж

ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ ЖОСПАРҒА ҚОСЫМША

ЖҰМЫС ПАРАҒЫ

Оқушының аты-жөні:_____________________________________________________________сыныбы_____

«Өсу және даму» «Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары» бөлімдері бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары

Оқу мақсаттары:

11.2.3.1 - бағаналы жасушалардың мамандану үдерісін және олардың практикалық қолданылуын түсіндіру;

11.2.4.1 - дезоксирибонуклеин қышқылы рекомбинациясы мен мутациялардың арасындағы байланысын табу;

11.2.4.2 - Халықаралық "Адам геномы" жобасының маңызын талқылау;

Тапсырмалар.

1.Эмбриональды дің жасушалары адамның көптеген ауруларын емдеуге мүмкіндік береді. Эмбриональды дің жасушаларын сал ауруына шалдыққан адамды емдеу үшін қалай қолдануға болатынын сипаттаңыз.

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

[3]

2. Бала туылғаннан кейін кіндік бағаналы жасушалардың көзі ретінде пайдалануға болады. Дің жасушалары дегеніміз не?

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

[2]

3. Төменде 2-суретте терапевтік клондау процесі көрсетілген.

2-сурет

Бұл әдіспен паралич немесе қант диабеті сияқты жағдайларды емдеу үшін жасушаларды шығару немесе нәресте тудыру үшін қолдануға болады.

Ғалымдарға ауруды емдеу үшін терапевтік клондауды қолдануға рұқсат етілуі мүмкін, бірақ нәресте тудыру үшін емес.

Диаграммадағы ақпаратты және өз біліміңізді пайдалана отырып, осыған түсініктеме ұсыныңыз.

_______________________________________________________________________

[2]

4. 1-кестеде адам жасушаларындағы мейоз туралы кейбір мәлімдемелер келтірілген.

1-кесте

Мәлімдеме	Мейозға қатысты/ШЫН немесе ЖАЛҒАН
2 аналық жасуша түзілді	ЖАЛҒАН
Қыз жасушалары әртүрлілікті көрсетеді
Қыз жасушаларында хромосомалардың толық саны бар
Бөлінудің екі циклі
Гамета түзеді

[2]

5. Иегі жырық әйелдің ер адамнан баласы бар, оның да иегі жырық. Баланың иегінің жырығы жоқ.

(і)Ата-аналардың генотиптерін, олар жасай алатын гаметаларды және олардың балаларының барлық ықтимал генотиптері мен фенотиптерін көрсету үшін генетикалық диаграмманы пайдаланыңыз.

……………………………………………………………………………………..[4]

(іі)Содан кейін ата-анасы екінші балалы болады. Бұл баланың әйел болуының және иегінің жырық болмауының ықтималдылығын есептеңіз.

..................................................................................................................................[2]

(ііі)Кейде жеке адам басым аллельді тұқым қуаласа, жырық иек дамымайды. Бұған не себеп болуы мүмкін екенін жазыңыз.

..................................................................................................................................[1]

Бағалау критерийі	Тапсырма №	Дескриптор	Балл
	1	Эмбриондық дің жасушалары сал ауруына шалдыққан адамды емдеу үшін қолданылуын сипаттайды;	3
	2	Дің жасушаларына анықтама береді;	2
	3	Ғалымдарға ауруды емдеу үшін терапевтік клондауды қолдануға рұқсат етілуі мүмкін, бірақ нәресте тудырмауы мүмкін болатын себебін түсіндіреді;	4
	4	Мейозға қатысты шын және жалған мәліметті анықтайды;	2
	5	Халықаралық "Адам геномы" жобасының маңызын талқылайды;	7
Барлығы			18

Жүктеу

Бөлісу

ЖИ арқылы жасау

Файл форматы:

docx

Биология Сабақ жоспары 11 сынып

18.01.2025

269

Жүктеу

ЖИ арқылы жасау

Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз

Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу

Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз

Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!

Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.

Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы

Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!

Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!

Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!

Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!