Бөлім:

Заттар және материалдар

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сыныбы: 6 «А»

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Заттардың пайда болуы мен оларға қол жеткізу

§28. Қазакстанның жер қойнауы байлықтары

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

6.3.3.3 Қазақстандағы пайдалы қазбалардың орындарын және қолдану салаларын анықтау;

Сабақтың мақсаты:

Қазақстандағы пайдалы қазбалардың орындарын және қолдану салаларын анықтайды;

Сабақ кезеңі

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Бұрынғы білімін еске түсіру

Оқушылармен амандасу, түгендеу, сынып тәртібін қадағалау.

«Бір қадам алға..» әдісі арқылы өткен материалды және үй жұмысын пысықтау мақсатында тапсырма беру.

Оқушылар амандасады, сынып тәртібін сақтайды.

Оқушылар үй жұмысы бойынша өткен білімдерін еске түсіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дескриптор:

-тапсырманың әр дұрыс жауабы үшін -1 балл;

-әр кілт сөздің дұрыс мазмұны үшін - 1 балл;

Интерактивті панель, презентация

https://wordwall.net/ru/resource/82990499

Оқушылардың назарын аудару

Дәйек сөз немесе цитата:

Қазақстан Республикасының Конституциясының 6-бабы, 3-тармағы:

"Жер және оның қойнауы, су көздері, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі, басқа да табиғи ресурстар мемлекет меншігінде болады. Жерді және табиғи ресурстарды пайдалану шарттары мен тәртібі заңмен белгіленеді."

«Ой қозғау сұрағы»

Сұрақ: Қазақстанда қандай пайдалы қазбалар бар, олардың орналасқан орындары мен қолдану салалары қандай?

«Қызықты деректер»

- Тақырыпқа байланысты қызықты фактілер, оқиғалар немесе нақты өмірден алынған мысалдар оқушылардың назарын аударуға көмектеседі және олардың материалды жақсырақ есте сақтауына ықпал етеді.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді.

Жауап:

Қазақстан — пайдалы қазбаларға бай мемлекет. Елдің жер қойнауында әлемдік маңызы бар қазбалар қорлары шоғырланған. Қазақстан пайдалы қазбаларға байланысты әлемдік рейтингтерде жоғары орындарға ие.

Дескриптор:

- сұрақтың дұрыс жауабы үшін – 2 балл;

Интерактивті панель, презентация

Сабақтың мақсатын таныстыру

6.3.3.3 Қазақстандағы пайдалы қазбалардың орындарын және қолдану салаларын анықтау;

Дәйек сөз немесе цитата:

Қазақстан Республикасының "Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы" кодексі, 1-бап:

"Жер қойнауы – пайдалы қазбалардың, тау жыныстарының және басқа да минералдық ресурстардың орналасқан табиғи қоймасы. Жер қойнауын пайдалану салалары экономиканың әртүрлі секторларында минералдық-шикізат базасын қамтамасыз етуге бағытталған."

Жаңа сабақтың оқу мақсатын жазады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель, презентация

Жалпы білім беретін мектептің 6-сыныбына арналған оқулық. Авторлары: Әбдіманапов Б., Нүркенова С., Әбілғазиев А., Әуезова Г.

Құндылық:

«жасампаздық және жаңашылдық»

Теориялық білім: Қазақстандағы пайдалы қазбалардың орындарын және қолдану салаларын сипаттайды;

Практикалық дағдылар: Қазақстандағы пайдалы қазбалардың орындарын және қолдану салаларын анықтайды;

Функционалдық сауаттылық: Қазақстандағы пайдалы қазбалардың орындарын және қолдану салаларын түсіндіреді;

Сабақтың оқу мақсатымен байланысты басты құндылықтармен танысады. Ой қозғау жүзеге асады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель, презентация

Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты таныстыру

«Бейнетүсіндіру» әдісі. мұғалім жаңа сабақты бейне сурет, кесте арқылы түсіндіру.

Оқушылар жаңа сабақ бойынша дайын кестені дәптерге түртіп жазады. Ой қозғау жүзеге асады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель, презентация

Кесте

Оқушыларға бағыт бағдар беру

1. Картада анықтау тапсырмасы

Тапсырма: Төменде көрсетілген пайдалы қазбалардың кен орындарын картадан табыңыз және олар қай облыста орналасқанын анықтаңыз:

1.Теңіз мұнай кен орны

2.Жезқазған мыс кен орны

3.Қаратау фосфорит кен орны

4.Екібастұз көмір бассейні

5.Ақбақай алтын кен орны

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Жауап:

1.Теңіз – Атырау облысы

2.Жезқазған – Ұлытау облысы

3.Қаратау – Жамбыл облысы

4.Екібастұз – Павлодар облысы

5.Ақбақай – Жамбыл облысы

Дескриптор:

- Пайдалы қазбалардың картадан табады және орналасқан облысын анықтайды – 2 балл;

Интерактивті панель

Презентация

Жұмыс дәптерлері

Үлестірме парақтар

Практикалық тапсырмалар беру

2. Сәйкестендіру тапсырмасы

Тапсырма: Төмендегі пайдалы қазбаларды кен орындарымен сәйкестендіріңіз.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Жауап:

1 – B, 2 – A, 3 – C, 4 – D,

5 – E

Дескриптор:

- Пайдалы қазбаларды кен орындарымен сәйкестендіреді – 2 балл;

Интерактивті панель

Презентация

Жұмыс дәптерлері

Үлестірме парақтар

Бағалау

3. Практикалық тапсырма

Тапсырма: Пайдалы қазбалардың қолдану саласын анықтаңыз және ол саланың ел экономикасына әсерін талдаңыз.

4.Логикалық тапсырма

Тапсырма:

Қазақстанда пайдалы қазбаларды өңдеу саласы неге кен орындарының жанында орналастырылады?

5.Логикалық тапсырма:

Тапсырма: Қазақстанда неге темір мен көмір кен орындары бір-біріне жақын орналасқан?

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Мысал жауап:

Мұнай: Энергетика және мұнай-химия саласы. Қазақстанның экспорттық кірістерінің үлкен бөлігін қамтамасыз етеді.

Көмір: Энергетика және металлургия салалары. Ішкі электр энергиясының негізгі көзі.

Алтын: Қаржы және зергерлік салалар. Инвестиция құралы ретінде маңызы зор.

Жауап:

Тасымалдау шығындарын азайту.

Жергілікті халықты жұмыспен қамту.

Экспорттық өнімді дайын күйінде шығару тиімділігі.

Табиғи ресурстарды орынды пайдалану және өңдеу үдерісін оңтайландыру.

Жауап:

Металлургия саласы үшін темір мен көмір бірін-бірі толықтыратын ресурстар. Көмір – темірді балқыту үшін отын, ал темір – өндірістің негізгі шикізаты. Жақын орналасу өндірістің тиімділігін арттырады.

Дескриптор:

- Пайдалы қазбалардың қолдану саласын анықтайды және ол саланың ел экономикасына әсерін талдайды- 2 балл;

Дескриптор:

- Қазақстанда пайдалы қазбаларды өңдеу саласы неге кен орындарының жанында орналастырылатынын сипаттайды – 2 балл;

Дескриптор:

- Қазақстанда неге темір мен көмір кен орындары бір-біріне жақын орналасқанын сипаттайды – 2 балл;

Интерактивті панель, презентация

Жұмыс дәптерлері

Үлестірме парақтар

Сабақтың соңы

Кері байланыс беру

"Кері байланыс парағы" әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, кері байланысын тыңдайды.

Оқушыларға дайын сұрақтары бар парақ таратылады.

Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсатына жеткізетін тапсырмалар орындауына қарай, өз түсінгенін, пікірін, өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель

Презентация

"Не ұнады?"

"Не қиын болды?"

"Қандай қосымша ақпарат қажет?"

Білімді игеруді жақсарту және оны тәжірибеге көшіру

Шығармашылық жұмыс.

Тірек сызба

§28. Қазакстанның жер қойнауы байлықтары.

Білім алушылар келесі тақырыптың тақырыбымен және тірек сызба сызады. Ой қозғау жүзеге асады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Жұмыс дәптері

Жалпы білім беретін мектептің 6-сыныбына арналған оқулық. Авторлары: Әбдіманапов Б., Нүркенова С., Әбілғазиев А., Әуезова Г.

Пайдалы қазба түрі

Негізгі кен орындары

Қолдану салалары

Қызықты фактілер

Мұнай

Теңіз, Қашаған, Қарашығанақ

Энергетика, мұнай-химия, көлік отыны

Теңіз кен орны әлемдегі ең терең кен орны (5 км тереңдікте).

Газ

Қашаған, Қарашығанақ, Бозой

Электр энергиясы, жылу өндірісі, химия өнеркәсібі

Қазақстанда 2 триллион м³-ден астам газ қоры бар.

Уран

Оңтүстік Қазақстан, Қызылорда облысы

Ядролық энергетика

Қазақстан әлемдегі уран өндіруден бірінші орында (40%-ға жуық үлес).

Мыс

Жезқазған, Бозшакөл, Ақтоғай

Электроника, құрылыс, көлік өнеркәсібі

Жезқазған кен орны – әлемдегі ең ірі мыс кен орындарының бірі.

Алтын

Ақбақай, Васильков, Ақсу, Бақыршық

Әшекей бұйымдары, инвестиция, электроника

Ежелгі Қазақстан тұрғындары алтынды 3 мың жыл бұрын өңдей бастаған.

Темір

Соколов-Сарыбай, Қашар

Құрылыс, машина жасау, металлургия

Қазақстан темір қоры бойынша ТМД елдері арасында үшінші орында.

Көмір

Қарағанды, Екібастұз

Электр энергиясы, металлургия

Қарағанды көмір бассейні – Қазақстан индустриясының алғашқы қадамы басталған өңір.

Хром

Ақтөбе, Қостанай

Тот баспайтын болат, химия, әуе және ғарыштық техника

Қазақстан әлемдегі хром қорының 30%-дан астамына ие.

Фосфорит

Жамбыл, Қаратау

Тыңайтқыштар, химия өнеркәсібі

Қаратау фосфорит кен орны әлемдегі ең ірі кен орындарының бірі.

Марганец

Атасу, Жезді, Үшқатын

Металлургия, құрылыс

Қазақстан марганец өндіру және қоры бойынша алдыңғы қатардағы елдердің бірі.