Материалдарды шектеусіз жүктеңіз ҚМЖ, ашық сабақтар, презентациялар, көрнекіліктер, дидактикалық материалдар, авторлық бағдарламалар және тағы басқа 400 000-астам материалды шексіз жүктеп алғыңыз келе ме?

Толығырақ

Тақырып бойынша 31 материал табылды

§28. Шығару жүйесі мүшелерінің құрылысы.

Материал туралы қысқаша түсінік

8.1.5.1- адамның зәр шығару жүйесі мүшелерінің құрылысы мен қызметін сипаттау; 8.1.5.2- бүйректің құрылымдық бөліктерін танып білу;

Материалдың қысқаша нұсқасы

8 сынып №33

ДӘІЖО___________

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
«» КММ
(білім беру ұйымының атауы)
Қысқа мерзімді (сабақ) жоспары

Зәр шығару жүйесі мүшелерінің құрылысы (бүйрек, несепағар, қуық, несеп жолы) мен қызметі. Бөліп шығару және сүзу мүшелері. Бүйректің құрылысы (қыртысты және милы қабат, нефрон, пирамида, астауша, бүйрек өзекшелері). §28. Шығару жүйесі мүшелерінің құрылысы.

(Сабақ тақырыбы)

Бөлім:	«Бөліп шығару»
Педагогтің аты-жөні:
Күні:
Сыныбы: 8 «а,б»	Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:	Зәр шығару жүйесі мүшелерінің құрылысы (бүйрек, несепағар, қуық, несеп жолы) мен қызметі. Бөліп шығару және сүзу мүшелері. Бүйректің құрылысы (қыртысты және милы қабат, нефрон, пирамида, астауша, бүйрек өзекшелері). §28. Шығару жүйесі мүшелерінің құрылысы.
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты	8.1.5.1- адамның зәр шығару жүйесі мүшелерінің құрылысы мен қызметін сипаттау; 8.1.5.2- бүйректің құрылымдық бөліктерін танып білу;
Сабақтың мақсаты:	адамның зәр шығару жүйесі мүшелерінің құрылысы мен қызметін сипаттайды және бүйректің құрылымдық бөліктерін танып біледі;

Сабақтың барысы:

Сабақ кезеңі

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Бұрынғы білімін еске түсіру

Оқушылармен амандасу, түгендеу, сынып тәртібін қадағалау.

"Үш кілт сөзбен жауап" әдісі

Мақсаты: Оқушыларға өкпе жұмысының көрсеткіштерін және тыныс алу гигиенасының маңызын қысқаша әрі нақты түсінуге көмектесу.

Тапсырма: Төмендегі сұраққа үш кілт сөзбен жауап беріңіз.

Сұрақ: "Өкпе жұмысының көрсеткіштері қандай және тыныс алу гигиенасы неге маңызды?"

Оқушылар амандасады, сынып тәртібін сақтайды.

Оқушылар үй жұмысы бойынша өткен білімдерін еске түсіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Жауап:

Өкпе көлемі — тыныс алу, Газ алмасу — оттегі, Қорғау — инфекциялар

Дескриптор:

Үш кілт сөзбен нақты жауап берді — 3 балл

Жауап дұрыс әрі қысқаша болды — 2 балл

Қорытынды жасау және тұжырымдау — 1 балл

Интерактивті панель, презентация

Оқушылардың назарын аудару

Ой қозғау» әдісі

«Мәселелі оқыту әдісі»

Мақсаты: Оқушылардың нақты өмірлік жағдайларды шешуге қабілетін арттыру.

Мәселелік тапсырма:

Суретте бүйрек пен оның құрамындағы нефрон көрсетілген.

Сұрақ: Нефронның құрылысы мен қызметі зәрдің қалыптасуына қалай әсер етеді?

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дұрыс жауабы:

Нефрон бүйректің функционалды бірлігі болып табылады, оның негізгі қызметі – қаннан артық заттарды сүзу, қажетсіз қосылыстарды шығару және пайдалы заттарды қайта сіңіру.

Мысал: Нефронда зәрдің алғашқы сүзінуі, оны қайта сіңіру және соңғы өнімнің қалыптасуы жүреді.

Дескриптор:

Нефронның қызметін дұрыс сипаттады – 1 балл.

Мысал келтіріп, зәр қалыптасуын түсіндірді – 1 балл.

Интерактивті панель, презентация

Сабақтың мақсатын таныстыру

8.1.5.1- адамның зәр шығару жүйесі мүшелерінің құрылысы мен қызметін сипаттау;

8.1.5.2- бүйректің құрылымдық бөліктерін танып білу;

(Көрнекілік үшін)

Дәйек сөз немесе цитата:

"Денсаулық — адамның ең қымбат байлығы, ал зәр шығару жүйесі оның маңызды сақшысы."

«Қызықты деректер»

- Тақырыпқа байланысты қызықты фактілер, оқиғалар немесе нақты өмірден алынған мысалдар оқушылардың назарын аударуға көмектеседі және олардың материалды жақсырақ есте сақтауына ықпал етеді.

Бүйректің таңғажайып сүзу қабілеті: Адамның екі бүйрегі минутына шамамен 1 литр қанды сүзеді. Күн ішінде бүйрек 180 литр сұйықтықты сүзеді, бірақ оның тек 1-2 литрі ғана несеп ретінде шығарылады, қалғаны ағзаға керекті сұйықтық ретінде қайта енгізіледі.

Бүйректің үлкенірек және кішірек болу ерекшелігі: Сол жақ бүйрек көбінесе оң жақтан үлкенірек болады. Бұл анатомиялық ерекшелік ағзаның жеке құрылымына байланысты.

Несептің түсі: Несептің түсі ағзадағы су мөлшерімен байланысты. Қанық сары түс ағзада су жетіспегенін, ал түссіз немесе өте ашық сары түс ағзада сұйықтықтың көп екенін көрсетеді.

Кілт сөздер (жұп/топ бөлу үшін):

Несеп жолы

Сүзу

Нефрон

Қыртысты қабат

Милы қабат

Бүйрек өзекшелері

Жаңа сабақтың оқу мақсатын жазады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель, презентация

Биология 8-сынып,Автор: А.Соловьева, Б.Ибраимова. Алматы «Атамұра» баспасы 2018ж

Құндылық:

«жасампаздық және жаңашылдық»

Теориялық білім: Зәр шығару жүйесі мүшелерінің құрылысы мен қызметі, бүйректің құрылымы (қыртысты және милы қабат, нефрон, пирамида, астауша, бүйрек өзекшелері) туралы білу.

Практикалық дағдылар: Зәр шығару жүйесінің мүшелерін зерттеу және олардың қызметін бақылау әдістерін меңгеру.

Функционалдық сауаттылық: Зәр шығару жүйесінің мүшелерінің жұмысын түсініп, бөліп шығару және сүзу үдерістерін бағалау.

Сабақтың оқу мақсатымен байланысты басты құндылықтармен танысады. Ой қозғау жүзеге асады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель, презентация

Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты таныстыру

«Бейнетүсіндіру» әдісі. мұғалім жаңа сабақты бейне сурет, кесте арқылы түсіндіру.

Оқушылар жаңа сабақ бойынша дайын кестені дәптерге түртіп жазады. Ой қозғау жүзеге асады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель, презентация

Оқушыларға бағыт бағдар беру

"Жасушалық деңгейде түсіндіру" әдісі

Мақсаты:

Тақырыпты жасуша деңгейінде қарастыру арқылы оқушылардың биологиялық процестерді терең түсінуіне көмектесу.

Тапсырма:

Тапсырма:

Суретте адамның зәр шығару жүйесі және бүйректің құрылымдық бөліктері (қыртысты қабат, милы қабат, нефрон, пирамида, астауша, бүйрек өзекшелері) бейнеленген. Зәр шығару жүйесінің әр мүшесінің құрылымы мен қызметін, сондай-ақ бүйректің бөліктерінің жасушалық деңгейдегі рөлін сипаттаңыз.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дұрыс жауап:

Зәр шығару жүйесінің мүшелері:

1. Бүйрек:

Жасушалық деңгейде:

Қыртысты қабатта нефронның капиллярлары арқылы қан сүзіледі.

Милы қабатта зәрдің концентрациясы бүйрек өзекшелерінде жүреді.

2. Несепағар:

Жасушалық деңгейде: Бұлшықет жасушаларының жиырылуы арқылы несеп қуыққа тасымалданады.

3. Қуық:

Жасушалық деңгейде: Эпителий жасушалары зәрді жинап, созылу арқылы көлемді реттейді.

4. Несеп жолы:

Жасушалық деңгейде: Несеп сыртқа шығарылады, бұлшықет жасушалары жиырылып, босайды.

Бүйректің құрылымдық бөліктері:

1. Қыртысты қабат:

Жасушалық деңгейде: Гломерулярлық капиллярлар арқылы қан сүзу жүреді.

2. Милы қабат:

Жасушалық деңгейде: Бүйрек түтікшелерінде су мен электролиттер қайта сіңіріледі.

3. Нефрон:

Жасушалық деңгейде: Қаннан зәрдің түзілуі: сүзу, қайта сіңіру және секреция.

4. Бүйрек пирамидасы:

Жасушалық деңгейде: Милы қабаттағы зәр жинау түтікшелерін бағыттайды.

5. Астауша:

Жасушалық деңгейде: Несеп жиналады және несепағарға бағытталады.

Дескриптор:

Зәр шығару жүйесінің мүшелерін анықтайды – 2 балл

Әр мүшенің қызметін жасушалық деңгейде сипаттайды – 2 балл

Бүйректің құрылымдық бөліктерін жасушалық деңгейде түсіндіреді – 2 балл

Интерактивті панель, презентация

Биология 8-сынып,Автор: А.Соловьева, Б.Ибраимова. Алматы «Атамұра» баспасы 2018ж

Практикалық тапсырмалар беру.

«Функционалдық сауаттылықты арттыруға арналған тапсырмалар»

Мақсаты: Оқушылардың ақпаратты талдау, салыстыру және қорытындылау дағдыларын дамыту.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дескриптор ҚМЖ қосымшасында орналасқан.

Интерактивті панель

Презентация

Бағалау

Әдіс атауы: "Ойнап, Өсіп, Бағалан!"

Мақсаты:

Оқушыларды ойын арқылы білім алуға ынталандырып, олардың өз деңгейін бағалап, нәтижеге жету жолында сенімін арттыру.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дескриптор:

-тапсырманың әр дұрыс жауабы үшін -1 балл;

Интерактивті панель, презентация

АКТ

Сабақтың соңы

Кері байланыс беру

Әдіс: «Қорытынды диаграмма»

Мақсаты: Оқушылардың зәр шығару жүйесінің мүшелері мен қызметі туралы қорытынды жасай білуін тексеру.

Оқушылар зәр шығару жүйесінің мүшелерін және олардың қызметін қорытындылайтын диаграмма немесе кесте жасайды. Әр мүшені атап, оның қызметін қысқаша жазады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель

Презентация

Білімді игеруді жақсарту және оны тәжірибеге көшіру

Шығармашылық жұмыс.

§29. Терінің құрылысы мен қызметі, оның маңызы.

Білім алушылар келесі тақырыптың тақырыбымен және тірек сызба сызады. Ой қозғау жүзеге асады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Биология 8-сынып,Автор: А.Соловьева, Б.Ибраимова. Алматы «Атамұра» баспасы 2018ж

ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ ЖОСПАРҒА ҚОСЫМША

«Бейнетүсіндіру» әдісі. мұғалім жаңа сабақты бейне сурет, кесте арқылы түсіндіру.

Тақырып	Мазмұны
Зәр шығару жүйесінің мүшелері	1. Бүйрек – қаннан қалдық заттарды сүзетін және зәрді өндіретін мүше. 2. Несепағар – бүйректен қуыққа дейін зәрді жеткізетін түтік. 3. Қуық – зәрді уақытша сақтайтын орган. 4. Несеп жолы – қуықтан сыртқа шығаруды қамтамасыз ететін жол.
Зәр шығару жүйесінің қызметі	1. Зәр шығару – ағзадағы қалдық заттарды шығару процесі. 2. Сүзу – бүйректе қаннан су мен қажетсіз заттарды бөлу процесі. 3. Реттеу – су мен тұздың тепе-теңдігін сақтау.
Бүйректің құрылысы	1. Қыртысты қабат – нефрондарды және бүйрек өзекшелерін қамтиды. 2. Милы қабат – бүйрек пирамидаларын құрайды. 3. Нефрон – бүйрек функционалдық бірлігі. 4. Пирамида – бүйрек милы қабатында орналасады. 5. Астауша – пирамиданың ішкі бөлігіндегі кеңістік.
Бүйректің қызметі	1. Сүзу – қаннан қажетсіз заттар мен суды бөлу. 2. Реттеу – ағзадағы сұйықтықтың құрамын бақылау. 3. Зәр бөлу – сүзілген заттарды несепағар арқылы қуыққа жеткізу.
Қуықтың қызметі	Қуық зәрді уақытша сақтайды және оны сыртқа шығару үшін қажетті сигналдарды миға жібереді.
Несеп жолының қызметі	Несеп жолы арқылы зәр қуықтан сыртқа шығарылады.

«Функционалдық сауаттылықты арттыруға арналған тапсырмалар»

Тапсырма 1: Мәселелі жағдайға негізделген тапсырма (Case-based task)

Сұрақ:
"Бүйрек сүзу және бөліп шығару қызметін орындауда маңызды рөл атқарады. Егер бүйректің қыртысты қабаты зақымданса, бұл ағза қызметіне қалай әсер етеді? Мұндай жағдайда қандай шараларды қолдану керек?"

Дұрыс жауап:

Салдары:
- Қаннан зиянды заттар мен артық сұйықтықты сүзу бұзылады.
- Нефрондар қызметі төмендеп, уытты заттар қанға таралады.
Шешімдер:
- Медициналық терапия (гемодиализ).
- Тиімді емдеу үшін аурудың ерте диагностикасы.
- Ағзаға су-тұз тепе-теңдігін сақтау үшін арнайы диета.

Дескрипторлар:

Зақымданудың салдарын түсіндіреді (2 балл).
Шешу жолдарын сипаттайды (2 балл).
Қорытынды жасайды (1 балл).
Барлығы: 5 балл.

Тапсырма 2: Зерттеуге негізделген тапсырма (Research-based task)

Сұрақ:
"Төмендегі кестені толтырыңыз және шығару жүйесінің әр мүшесінің құрылысы мен қызметін сипаттаңыз."

Мүше	Құрылысы	Қызметі
Бүйрек
Несепағар
Қуық
Несеп жолы

Дұрыс жауап:

Бүйрек:
- Құрылысы: Қыртысты және милы қабат, нефрон, пирамида, астауша, бүйрек өзекшелері.
- Қызметі: Қанды сүзу, зат алмасу қалдықтарын бөлу.
Несепағар:
- Құрылысы: Бұлшықетті түтік.
- Қызметі: Несепті бүйректен қуыққа тасымалдау.
Қуық:
- Құрылысы: Созылмалы бұлшықеттен тұрады.
- Қызметі: Несепті уақытша сақтау.
Несеп жолы:
- Құрылысы: Қуықтан сыртқа шығатын түтік.
- Қызметі: Несепті сыртқа шығару.

Дескрипторлар:

Кестені дұрыс толтырады (2 балл).
Әр мүше қызметін сипаттайды (2 балл).
Қорытынды жасайды (1 балл).
Барлығы: 5 балл.

Тапсырма 3: Практикалық шешімге бағытталған тапсырма (Solution-based task)

Сұрақ:
"Бүйрек ауруларының алдын алу үшін қандай шаралар қолдануға болады? Практикалық ұсыныстар жасаңыз."

Дұрыс жауап:

Шаралар:
- Тұзды тағамдарды азайту, су балансын сақтау.
- Инфекциялардың алдын алу үшін гигиенаны сақтау.
- Уақытылы медициналық тексерулерден өту.
Ұсыныстар:
- Белсенді өмір салтын ұстану.
- Бүйрекке зиянды заттарды (алкоголь, темекі) пайдаланбау.

Дескрипторлар:

Шараларды сипаттайды (2 балл).
Ұсыныстардың маңыздылығын түсіндіреді (2 балл).
Қосымша ұсыныстар береді (1 балл).
Барлығы: 5 балл.

Тапсырма 4: Болжау тапсырмасы (Predictive task)

Сұрақ:
"Егер бүйрек қызметі толықтай бұзылса, ағзадағы қандай жүйелерге әсер етеді? Мұндай жағдайда медицина қандай шешімдер ұсына алады?"

Дұрыс жауап:

Әсері:
- Уытты заттар қанға жиналады (уремия).
- Қан қысымы көтеріледі, жүрек-қан тамыр жүйесі зақымданады.
- Су-тұз тепе-теңдігі бұзылады.
Медициналық шешімдер:
- Гемодиализ немесе перитонеалды диализ.
- Бүйрек трансплантациясы.

Дескрипторлар:

Әсерін дұрыс болжайды (2 балл).
Медициналық шешімдерді сипаттайды (2 балл).
Қорытынды жасайды (1 балл).
Барлығы: 5 балл.

Жүктеу

Бөлісу

ЖИ арқылы жасау

Файл форматы:

docx

Биология Сабақ жоспары 8 сынып

09.01.2025

442

Жүктеу

ЖИ арқылы жасау

Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз

Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу

Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз

Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!

Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.

Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы

Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!

Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!

Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!

Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!