Бөлім

Табиғат физикасы

Педагогтің аты-жөні

Әлдибекова Ш.Ә.

Күні:

08.04.2026ж

Сынып:2

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

№.29 Дыбыстар қандай болады?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

2.5.3.1 дыбыс қаттылығы бойынша дыбыс көздерін жіктеу;

2.1.2.1 «ақпарат көзі» ұғымын жəне оның зерттеу жүргізудегі маңызын түсіндіру.

Сабақтың мақсаты

(Негіздеме: Мемлекет басшысы Қ.Тоқаевтың Ұлттық құрылтайдың ІІ,ІІІ, ІV отырыстарында берген тапсырмасы, ҚР Оқу-ағарту министрлігінің №123 бұйрығы)

Дыбыс қаттылығы бойынша дыбыс көздерін жіктейді

«Ақпарат көзі» ұғымын жəне оның зерттеу жүргізудегі маңызын түсіндіреді

Ай құндылығы: еңбекқорлық және кәсіби біліктілік айы

Апталық дәйек сөз: «Еңбек – қуаныш, жалқаулық – айырылмас азап» (Абай)

Құндылық: Жасына қарай қолжетімді еңбектің, еңбек қызметінің әртүрлі түрлеріне қатысуға дайындығы

Уақыты

Педагогің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы.

5 минут

Психологиялық ахуал: «Көңілді амандасу»

«АДАЛ АЗАМАТ» біртұтас тәрбие бағдарламасындағы құндылықтарды оқу процесіне ұйымдастыру кезіңінен бастап, сабақтың әрбір кезеңінде жүргіземін

Ай құндылығы: еңбекқорлық және кәсіби біліктілік айы

Апталық дәйек сөз: «Еңбек – қуаныш, жалқаулық – айырылмас азап» (Абай)

Құндылық: Жасына қарай қолжетімді еңбектің, еңбек қызметінің әртүрлі түрлеріне қатысуға дайындығы

-Өткенді қайталау: «Күн сәулесі қайда кетті?»

Жаңа тақырыпты ашу

«Адасқан әріптер» әдісі

Әуенмен көңілді амандасады.

Өткенді қайталайды.

-Дыбыс белгісі.

Өз жауаптарын айтады.

Бағалау парақшасы

«Менің дауысымның шкаласы»

Әр алған балға бір шкаланы белгілейді.

Сабақтың ортасы

10 мин

Оқу мақсатын таныстырамын.

ФС 1 тапсырма.Топтық жұмыс

Дыбыс ол – діріл. Дыбыс заттардың тербелісі нәтижесінде пайда болады. Тербелмелі заттар ауаны итереді. Ауа тербелістерді есту органдарына жібереді.

Дыбыс туралы не білеміз?

-Дыбыс деген не?

-Дыбыс қалай таралады?

-Дыбыс қайдан шығады?

-Қандай дыбыс көздері болады?

Мына суреттегі дыбыс көздерін ажыратып көріңдер.

-Бұдан қандай нәтиже шығарамыз?

-Дыбыс екіге бөлінеді. Табиғи дыбыс көздері және жасанды дыбыс көздері.

-Дыбыс деген не? Оны қалай көруге,сезуге болады?

• ЕББҚ ететін (ойлау деңгейі төмен) балаға тапсырма Мәтінді оқиды

Саралау тапсырмасы

1.Әріптерді ретімен қойып, жасырын сөзді тап. Дыбыс көздерін сәйкестендір.

2.Сөйлемдерді аяқта.

Дыбыс көзі мен оны еститін адамның арақашықтығы дыбыстың қаттылығына қалай әсер ететінін есіңе түсір.

3.«Айғайқұм» құпиясы Мәтінді пайдаланып, Айғайқұм неге дыбыс шығаратынын түсіндір. Құм төбешігінің дыбысы неге ұқсайды?

Адам дыбыстар əлемінде тұрады..

Сұрақтарға жауап береді

Өз ойларын айтады.

Табиғи дыбыс көздері мен жасанды дыбыс көздерін ажыратады.

Бағалау критерийі

«Ақпарат көзі» ұғымын жəне оның зерттеу жүргізудегі маңызын түсіндіреді Дескриптор

-мәтінді оқиды 1 балл

Сұрақтарға жауап береді 1 балл

Саралау тапсырмасын орындайды 1 балл

10 мин

ҚБ 2 тапсырма. Жұптық жұмыс.

«Суреттер сөйлейді » әдісі

ОДД :білу,түсіну,қолдану

Qr код арқылы тыңдалым

https://qrmedia.kz/hI7Sn

Нұсқау: Суретке қара. Қуанышпен Айсұлу суреттерді қандай белгілері бойынша өзара бөліп алды?

-Қатты және бәсең дыбыстарды әдетте

қай жерде естисің?

-Ауылда қандай қатты және бәсең дыбыстарды естуге болады?

• ЕББҚ ететін (ойлау деңгейі жоғары) балаға тапсырма

Дыбыстың қаттылығы неге байланысты ,сөйлемды аяқтайды

Дыбыс көзінен неғұрлым алыс болсаң, соғұрлым (дыбыс бəсең) болады.

Дыбыс көзіне неғұрлым жақын болсаң, соғұрлым (дыбыс қатты) болады.

Жұпта жұмыс жасайды. Суреттерді көріп, ойларын ортаға салады.

Бағалау критерийі

Дыбыс қаттылығы бойынша дыбыс көздерін жіктейді Дескриптор

Суреттермен жұмыс жасайды 2 балл

Сұрақтарға жауап береді 2 балл

2 мин

Сергіту сәті

Көңілді қимылдар

Хормен айтады

Жарайсыңдар!

10 мин

ҚБ 3- тапсырма.Топтық жұмыс

Зерттеу жұмыстары

ОДД:білу,түсіну,қолдану

Нұсқау: Дыбыстың қаттылығы неге байланысты болатынын анықта

1 топ

-Дыбыстың қаттылығы дайындалған материалына байланысты болама?

ы Қорытынд жасаңдар.

2- топ

- Егер затты бар күшпен ұрса,дыбыстың қаттылығы өзгередіме?

-Дыбыстың қаттылығы бұйымның құрылымына байланысты болама?

3- топ

Диаграмманы зерделе. Заттардың сызық бойына неліктен осылайша орналасқанын түсіндір.

Тəжірибе жүргізеді.

1) Дыбыс көзіне неғұрлым

жақын болсаң, соғұрлым ол

қатты естіледі.

2) Дене дыбысының

қаттылығы оны жасау үшін

қолданылған затқа

байланысты.

3) Затты неғұрлым қатты

ұрсаң, соғұрлым дыбыс

қатты шығады.

4) Дыбыстың қаттылығы

оның құрылымына

байланысты.

Адамдардың əңгімесі

ұшақтың гүрілінен ақырын,

бірақ желдің дыбысынан

қатты естіледі.

Зымыранның дауысы – адам

үшін ең қатты естілетін

дыбыс.

Қызыл аймақта ғарышайлақ

орналасқан, өйткені

зымыранның дауысы

қатты.

Бағалау критерийі

Дыбыс қаттылығы бойынша дыбыс көздерін жіктейді Дескриптор

Дыбыстың қаттылығы туралы біледі 3 балл

Оқулық Жаратылыстану Алматы кітап баспасы 2022

5 мин

ҚБ 4 тапсырма.Жұптық жұмыс

Оқулықпен жұмыс.

1. . Ғылыми тұрғыдан дыбыс дегеніміз не? (Энергия).

2. Дыбыс қалай пайда болады? (Тербелістердің есебінен).

3. «Дыбыс толқындары» дегеніміз не? (Дыбыс толқындары дегеніміз – тербелістердің ауада таралу құбылысы).

4. Дыбысты алғаш зерттеген ғалымдар кімдер?

5. Физик ғалымдар пайдаланатын аспаптарды атаңдар.

6. Оларға осы аспаптар не үшін

керек? Ойланыңдар?

Камертон аяғы бар имек металл білікті білдіреді. Резонатор жəшігіне бекітілуі мүмкін. Камертонды балғамен ұрсаң, ол дыбыс шығарады.

Тармақтардың тербелістері байқалмайды. Алайда дыбыс шығарып жатқан камертонға жіпке ілінген кішкентай шарды жақындатсақ,

оны байқауға болады. Шар ара-тұра ұшып кетіп отырады, бұл

камертон тармақтарының тербелістерін

дəлелдейді.

Камертон тербелістерін суда да байқауға болады. Камертонды балғамен ұрып, суға түсірсек, су бетінде жеңіл діріл пайда болады

Жұпта жұмыс жасайды. Суреттерді көріп, ойларын ортаға салады.

«Менің дауысымның шкаласы»

Әр алған балға бір шкаланы белгілейді.

Сабақтың соңы

3 минут

Кері байланыс: «Микрафон» ауызша. Мұғалім сабақ барысы бойынша микрафон арқылы сұрақтар қояды.

- Үйге мәтінді оқу

Сұрақтарға жауап береді.

.