Бөлім:

«Жасушалық цикл»

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сыныбы: 9 «а,ә,б»

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Интерфаза. Интерфаза кезеңдері: Gl, S және G2. §30.Интерфаза, оның кезеңдері.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

9.2.2.1 - жасуша айналымының интерфаза кезіндегі жүретін үдерістерді түсіндіру;

Сабақтың мақсаты:

жасуша айналымының интерфаза кезіндегі жүретін үдерістерді түсіндіреді;

Сабақ кезеңі

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Бұрынғы білімін еске түсіру

Оқушылармен амандасу, түгендеу, сынып тәртібін қадағалау.

«Тұжырымдарды сәйкестендіру» әдісі.

Мақсаты: Оқушылардың ДНҚ молекуласының құрылысын және нуклеотидтердің комплементарлы жұптарын түсінуін тексеру.

Нұсқау: Төмендегі тұжырымдар мен олардың сипаттамаларын сәйкестендіріңіз.

Оқушылар амандасады, сынып тәртібін сақтайды.

Оқушылар үй жұмысы бойынша өткен білімдерін еске түсіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Жауаптар:

1.ДНҚ молекуласының негіздері аденин (A), тимин (T), цитозин (C), гуанин (G) болып табылады. – D. ДНҚ молекуласы генетикалық ақпаратты сақтайды және жасуша бөлінуі кезінде репликацияланады.

2.Аденин мен тимин арасындағы байланыс екі сутек байланысымен жүзеге асады. – B. ДНҚ молекуласы қос спираль түрінде болады, екі тізбек фосфодиэфирлік байланыс арқылы қосылады.

3.ДНҚ молекуласының екі тізбегі арасында комплементарлы жұптар түзеледі, олар қос спираль құрылымын құрайды. – A. Нуклеотидтер комплементарлы жұптар түзеді: аденин тиминмен, цитозин гуанинмен байланысады.

4.Цитозин мен гуанин арасындағы байланыс үш сутек байланысымен жүзеге асады. – C. Гуанин мен цитозин арасында үш сутек байланысы болады.

Дескриптор:

5 балл: Барлық тұжырымдар мен сипаттамалар дұрыс сәйкестендірілген.

4 балл: Бір тұжырым дұрыс емес сәйкестендірілген, бірақ көбісі дұрыс.

3 балл: Қателердің көпшілігі бар, бірақ негізгі түсінік сақталған.

2 балл: Тұжырымдар мен сипаттамалар сәйкес келмейді, бірақ бір-екі дұрыс жауап бар.

1 балл: Тұжырымдар мен сипаттамалар толық қате сәйкестендірілген.

Интерактивті панель, презентация

Биология 9-сынып,Автор: Н.Г.Асанов, А.Р.Соловьева,Б.Т.Ибрагимова . «Атамұра» баспасы 2019ж

Оқушылардың назарын аудару

Ой қозғау» әдісі

«Сәйкестендіру» әдісі

Мақсаты: Оқушылардың тақырып бойынша алған білімдерін тексеріп, әртүрлі тұжырымдарды дұрыс сәйкестендіруге дағдыландыру.

Нұсқау: Төменде берілген кезеңдер мен сипаттамаларды сәйкес келетін бөлікпен сәйкестендіріңіз.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Жауаптар:

G1 кезеңі – Жасуша өсуін жүзеге асырады, қажетті белоктар мен органеллалар синтезделеді. Сонымен қатар, жасуша бөлінуіне дайындалады.

S кезеңі – ДНҚ репликациясы жүреді, хромосомалардың саны екі есе артады, жасуша бөлінуіне қажетті генетикалық материал дайындалады.

G2 кезеңі – Репликациядан кейінгі тексеру, жасуша бөлінуіне дайындық жүргізіледі, жасуша құрылымдары соңғы рет дайындалады.

M кезеңіне дайындық – Жасуша барлық қажетті құрылымдарды дайындап, бөлінуге дайын болады, бірақ бұл кезеңде хромосомалардың толық реттелуі жүзеге аспаған.

Дескриптор:

Интерфаза кезеңдерінің рөлін сипаттайды – 1 балл

Әр кезеңнің ерекшеліктерін ажыратады – 1 балл

Кезеңдердің негізгі сипаттамасын түсіндіреді – 1 балл

Сипаттамаларды толық және нақты сәйкестендіреді – 1 балл

Интерактивті панель, презентация

Сабақтың мақсатын таныстыру

9.2.2.1 - жасуша айналымының интерфаза кезіндегі жүретін үдерістерді түсіндіру;

(Көрнекілік үшін)

Дәйек сөз немесе цитата:

"Интерфаза — бұл жасуша бөлінуге дайындалып жатқан уақыт, мұнда жасушаның өсуі, генетикалық материалдың екі еселенуі және бөліну үшін қажетті құрылымдар пайда болады."

«Қызықты деректер»

- Тақырыпқа байланысты қызықты фактілер, оқиғалар немесе нақты өмірден алынған мысалдар оқушылардың назарын аударуға көмектеседі және олардың материалды жақсырақ есте сақтауына ықпал етеді.

Интерфаза — жасушаның бөліну циклындағы ең ұзақ кезең, ол жасушаның жалпы уақытының 90%-ын алады.

S-фаза кезінде жасуша ДНҚ-ын екі еселейді, яғни генетикалық ақпарат екі есе көбейеді.

G1 және G2 фазаларында жасуша өсу мен метаболизм процестерін белсенді түрде жүргізеді.

Интерфаза кезінде жасуша тек бөлінуге дайындалып қана қоймай, сонымен қатар өз қызметін үздіксіз атқарып тұрады.

G0 фазасы — интерфазаның ерекше күйі, жасуша бөлінуден шығып, тыныштық күйіне өтеді.

Кілт сөздер (жұп/топ бөлу үшін):

Интерфаза

G1 фаза

S фаза

G2 фаза

ДНҚ репликациясы

Жасуша өсуі

Жасуша айналымы

G0 фаза

Жаңа сабақтың оқу мақсатын жазады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель, презентация

Биология 9-сынып,Автор: Н.Г.Асанов, А.Р.Соловьева,Б.Т.Ибрагимова . «Атамұра» баспасы 2019ж

Құндылық:

«жасампаздық және жаңашылдық»

Теориялық білім: Интерфаза кезеңдері (G1, S, G2) және жасуша айналымының интерфаза кезіндегі жүретін үдерістер туралы білу.

Практикалық дағдылар: Интерфаза кезеңдеріндегі жасушалық үдерістерді зерттеу.

Функционалдық сауаттылық: Интерфаза кезеңдеріндегі жасуша процестерін түсініп, олардың жасуша айналымындағы рөлін бағалау.

Сабақтың оқу мақсатымен байланысты басты құндылықтармен танысады. Ой қозғау жүзеге асады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель, презентация

Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты таныстыру

"Жасушалық деңгейде түсіндіру" әдісі

Мақсаты:

Тақырыпты жасуша деңгейінде қарастыру арқылы оқушылардың биологиялық процестерді терең түсінуіне көмектесу.

Тапсырма:

Суретте интерфаза кезеңдері (G1, S, G2) көрсетілген. Әр кезеңде жүретін негізгі процестерді сипаттап, олардың жасушаның бөлінуіне қалай әсер ететінін түсіндіріңіз.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дұрыс жауап:

G1 кезеңі (Өсу 1):

Қызметі:

Жасуша көлемі ұлғайып, органеллалар саны артады.

Жасушалық деңгейде:

Ақуыздар мен РНҚ синтезі қарқынды жүреді, жасуша бөлінуге дайындықты бастайды.

S кезеңі (Синтез):

Қызметі:

ДНҚ репликациясы жүреді (генетикалық материал екі еселенеді).

Жасушалық деңгейде:

Нуклеотидтер қосылып, ДНҚ молекуласы дәл көшіріледі.

G2 кезеңі (Өсу 2):

Қызметі:

Энергия қоры жиналып, митозға дайындық жүреді.

Жасушалық деңгейде:

Митоз үшін қажетті ақуыздар синтезделеді, ДНҚ-ның репликациядан кейінгі дұрыстығы тексеріледі.

Дескриптор:

Интерфазаның әр кезеңін дұрыс анықтайды – 2 балл

Әр кезеңдегі процестерді сипаттайды – 2 балл

Жасушалық деңгейдегі процестерді түсіндіреді – 2 балл

Интерактивті панель, презентация

Оқушыларға бағыт бағдар беру

«Тұжырымдарды сәйкестендіру» әдісі

Мақсаты: Оқушылардың тақырып бойынша нақты тұжырымдарды сәйкестендіру қабілетін арттыру және оларды терең түсінуге көмектесу.

Нұсқау: Төменде берілген тұжырымдар мен олардың сипаттамаларын сәйкес келетін кезеңдермен сәйкестендіріңіз.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Жауабы:

G1 кезеңі – Бұл кезеңде жасуша ең көп өседі, жаңа органеллалар мен белоктар синтезделеді. Осы кезеңде жасуша бөлінуге дайындалады.

S кезеңі – ДНҚ репликациясы жүреді, хромосомалардың саны екі есе артады. Бұл кезең жасуша бөлінуі үшін қажетті генетикалық материалды дайындайды.

G2 кезеңі – Жасуша бөлінуге дайын болу үшін барлық молекулалық және құрылымдық дайындықтарды жасайды, хромосомалардың дұрыс көшірілгеніне көз жеткізіледі.

M кезеңіне дайындық – Бұл кезеңде жасуша толық қалпына келіп, бөліну үшін барлық қажетті құрылымдар дайын болады, бірақ хромосомалар мен ДНҚ әлі реттелмеген.

Дескриптор:

Интерфаза кезеңдерінің рөлін сипаттайды – 1 балл

Әр кезеңнің ерекшеліктерін ажыратады – 1 балл

Тұжырымдар мен сипаттамаларды дұрыс сәйкестендіреді – 1 балл

Барлық кезеңдер мен сипаттамалар толық сәйкестендірілген – 1 балл

Интерактивті панель

Презентация

Жұмыс дәптерлері

Үлестірме парақтар

Практикалық тапсырмалар беру.

«Математикалық есеп шығару» әдісі

Мақсаты: Интерфаза кезеңдеріндегі уақытты есептеу дағдыларын дамыту.

Тапсырма:

Жасуша айналымының интерфаза кезеңінде әр фазаның уақыт аралығы 24 сағатты құрайды. Егер жасуша бөліну алдында G1 фазасында 10 сағат жұмсаса, S фазасында 8 сағат, ал G2 фазасында 6 сағат өтсе, жасушаның бөліну циклінің қанша уақыты бар?

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Жауабы:

Жасуша айналымының жалпы уақыты 24 сағат. Барлық үш фазаның қосындысы: 10 + 8 + 6 = 24 сағат. Демек, жасуша толық айналымға бір күн ішінде аяқтайды.

Дескриптор:

Барлық фазалардың уақытын дұрыс қосып есептеді -2 балл

Жасушаның айналымын толық түсіндірді - 2 балл

Интерактивті панель

Презентация

Жұмыс дәптерлері

Үлестірме парақтар

Бағалау

Әдіс атауы: "Ойнап, Өсіп, Бағалан!"

Мақсаты:

Оқушыларды ойын арқылы білім алуға ынталандырып, олардың өз деңгейін бағалап, нәтижеге жету жолында сенімін арттыру.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дескриптор:

-тапсырманың әр дұрыс жауабы үшін -1 балл;

Интерактивті панель, презентация

АКТ

https://wordwall.net/ru/resource/85189852

Сабақтың соңы

Кері байланыс беру

«Интерфаза кезеңдері шкаласы» әдісі

Мақсаты: Оқушылардың интерфаза кезеңдеріндегі үдерістер туралы түсінігін бағалау.

Оқушылар интерфаза кезеңдеріндегі (G1, S, G2) үдерістерді 1-ден 3-ке дейінгі шкала бойынша бағалайды:

1 — Мүлдем түсінбедім.

2 — Аздап түсіндім.

3 — Толық түсіндім және маңызын білемін.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель

Презентация

Білімді игеруді жақсарту және оны тәжірибеге көшіру

Шығармашылық жұмыс.

§31.Митоз, оның фазалары.

Білім алушылар келесі тақырыптың тақырыбымен және тірек сызба сызады. Ой қозғау жүзеге асады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Биология 9-сынып,Автор: Н.Г.Асанов, А.Р.Соловьева,Б.Т.Ибрагимова . «Атамұра» баспасы 2019ж