Материалдарды шектеусіз жүктеңіз ҚМЖ, ашық сабақтар, презентациялар, көрнекіліктер, дидактикалық материалдар, авторлық бағдарламалар және тағы басқа 400 000-астам материалды шексіз жүктеп алғыңыз келе ме?

Толығырақ

Тақырып бойынша 11 материал табылды

§32. Сүйектің макро және микроскопиялық құрылысы. Сүйектің құрамы.

Материал туралы қысқаша түсінік

8.1.6.2- сүйектің химиялық құрамын, макро және микроскопиялық құрылысын зерттеу;

Материалдың қысқаша нұсқасы

8 сынып №37

ДӘІЖО___________

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
«» КММ
(білім беру ұйымының атауы)
Қысқа мерзімді (сабақ) жоспары

Сүйектің макро - және микроскопиялық құрылысы. Сүйектің химиялық құрамы. Зертханалық жұмыс№9 «Сүйектің макро және микроскопиялық құрылысы». Демонстрация «Сүйектің химиялық құрамы». §32. Сүйектің макро және микроскопиялық құрылысы. Сүйектің құрамы.

(Сабақ тақырыбы)

Бөлім:	«Қозғалыс. Биофизика»
Педагогтің аты-жөні:
Күні:
Сыныбы: 8 «а,б»	Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:	Сүйектің макро - және микроскопиялық құрылысы. Сүйектің химиялық құрамы. Зертханалық жұмыс№9 «Сүйектің макро және микроскопиялық құрылысы». Демонстрация «Сүйектің химиялық құрамы». §32. Сүйектің макро және микроскопиялық құрылысы. Сүйектің құрамы.
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты	8.1.6.2- сүйектің химиялық құрамын, макро және микроскопиялық құрылысын зерттеу;
Сабақтың мақсаты:	сүйектің химиялық құрамын, макро және микроскопиялық құрылысын зерттейді;

Сабақтың барысы:

Сабақ кезеңі

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Бұрынғы білімін еске түсіру

Оқушылармен амандасу, түгендеу, сынып тәртібін қадағалау.

Әдіс: Сәйкестендіру әдісі

Мақсаты: Оқушыларға тірек-қимыл жүйесінің мүшелері мен қызметтерін түсіндіру және олардың арасындағы байланысты түсінуді дамыту.

Тапсырма:
Тірек-қимыл жүйесінің мүшелері мен қызметтерін сәйкестендіріңіз.

Мүше	Қызметі	Патогендер/Қолайсыз жағдайлар
1. Сүйек	A. Сүйектердің қозғалғыштығын қамтамасыз етеді	(a) Остеопороз, остеомелит, сүйек сынуы
2. Бұлшықет	B. Қан клеткаларын өндіру, қоректік заттарды тасымалдау	(b) Мышечная дистрофия, сал ауруы, қабынулар
3. Буын	C. Қозғалысқа жауап береді, тірек қызметі	(c) Артрит, артроз, буын қабынуы
4. Сүйек кемігі	D. Қозғалыс пен күшті қамтамасыз ету	(d) Лейкемия, анемия, қан жүйесінің аурулары
5. Бұлшықет тіндері	E. Қаңқаның құрылымын қолдау және қорғаныс қызметін атқару	(e) Қабыну, спазм, ауырсыну

Оқушылар амандасады, сынып тәртібін сақтайды.

Оқушылар үй жұмысы бойынша өткен білімдерін еске түсіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Жауабы:

1.Сүйек — D. Қозғалыс пен күшті қамтамасыз ету — (a) Остеопороз, остеомелит, сүйек сынуы

2.Бұлшықет — E. Қаңқаның құрылымын қолдау және қорғаныс қызметін атқару — (e) Қабыну, спазм, ауырсыну

Буын — A. Сүйектердің 3.қозғалғыштығын қамтамасыз етеді — (c) Артрит, артроз, буын қабынуы

4.Сүйек кемігі — B. Қан клеткаларын өндіру, қоректік заттарды тасымалдау — (d) Лейкемия, анемия, қан жүйесінің аурулары

5.Бұлшықет тіндері — C. Қозғалысқа жауап береді, тірек қызметі — (b) Мышечная дистрофия, сал ауруы, қабынулар

Дескриптор:

Әр дұрыс сәйкестендірілген мүше мен қызмет - 1 балл

Әрбір патоген/қолайсыз жағдайды дұрыс көрсеткен - 1 балл

Интерактивті панель, презентация

Оқушылардың назарын аудару

Ой қозғау» әдісі

«Мәселелі оқыту әдісі»

Мақсаты: Оқушылардың нақты өмірлік жағдайларды шешуге қабілетін арттыру.

Мәселелі сұрақ:

"Сүйектеріміздің ішінде не бар және олар қалай жұмыс істейді? Неліктен сүйектеріміз қатты, бірақ бірдей уақыт ішінде сынбайды?"

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Жауап:

Сүйектеріміз қатты әрі берік, бірақ олардың ішкі құрылысы жұмсақ және икемді, бұл оларға күш түссе де сынбауға көмектеседі. Сүйектің ішінде минералдар мен жасушалар бар, олар оны қоректендіреді және нығайтады.

Дескриптор:

Сүйектің макроқұрылысы мен функцияларын сипаттайды – 1 балл

Микроскопиялық құрылымын түсіндіреді – 1 балл

Сүйектің құрамын сипаттайды – 1 балл

Интерактивті панель, презентация

Сабақтың мақсатын таныстыру

8.1.6.2- сүйектің химиялық құрамын, макро және микроскопиялық құрылысын зерттеу;

(Көрнекілік үшін)

Дәйек сөз немесе цитата:

"Сүйек — дененің тірегі ғана емес, ағзаның ішкі құрылымының күрделі жүйесі."

«Қызықты деректер»

- Тақырыпқа байланысты қызықты фактілер, оқиғалар немесе нақты өмірден алынған мысалдар оқушылардың назарын аударуға көмектеседі және олардың материалды жақсырақ есте сақтауына ықпал етеді.

Сүйектің құрамы: Адамның сүйектерінің 30%-ы органикалық заттардан (коллаген мен жасушалар), 70%-ы минералды тұздардан (кальций мен фосфор) тұрады.

Сүйектердің жаңаруы: Әр 10 жыл сайын ағзаның сүйектері толығымен жаңарып отырады.

Сүйектің құрылымы: Сүйек ішкі құрылымында қуыстар мен түтікшелерге ие, оларды остеондар деп атайды.

Қан өндіру: Сүйектердің кемігі қан жасушаларын шығаратын негізгі орын болып табылады.

Сүйектердің беріктігі: Адам сүйегінің беріктігі болаттан да күшті, бірақ ол жеңіл әрі икемді.

Кілт сөздер (жұп/топ бөлу үшін):

Сүйек ұлпасы, кемікті зат, Сүйекқап, шеміршек ұлпасы, остеобластар, остеон, оссеин, коллаген.

Жаңа сабақтың оқу мақсатын жазады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель, презентация

Биология 8-сынып,Автор: А.Соловьева, Б.Ибраимова. Алматы «Атамұра» баспасы 2018ж

Құндылық:

«жасампаздық және жаңашылдық»

Теориялық білім: Сүйектің макро- және микроскопиялық құрылысын, сондай-ақ оның химиялық құрамын білу.

Практикалық дағдылар: Сүйектің құрылысын микроскоп арқылы зерттеу және химиялық құрамын анықтау әдістерін меңгеру.

Функционалдық сауаттылық: Сүйектің құрылымдық ерекшеліктерін түсініп, оның ағзадағы рөлін бағалау.

Сабақтың оқу мақсатымен байланысты басты құндылықтармен танысады. Ой қозғау жүзеге асады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель, презентация

Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты таныстыру

"Жасушалық деңгейде түсіндіру" әдісі

Мақсаты:

Тақырыпты жасуша деңгейінде қарастыру арқылы оқушылардың биологиялық процестерді терең түсінуіне көмектесу.

Тапсырма:

Суретте сүйектің макро- және микроскопиялық құрылысы көрсетілген. Әр құрылымдық элементті анықтап, оның қызметін және сүйектің химиялық құрамының жасушалық деңгейдегі маңызын сипаттаңыз.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дұрыс жауап:

Сүйектің макроқұрылысы:

Сүйек қабығы (периост):

Қызметі: Сүйектің қорғаныш қабаты, жаңа сүйек ұлпасын түзу.

Жасушалық деңгейде: Остеобласттар сүйек тінін қалпына келтіреді.

Кемік зат:

Қызметі: Қан элементтерін түзеді (қан түзу процесі).

Жасушалық деңгейде: Қызыл сүйек кемігінде қан жасушалары түзіледі.

Тығыз зат:

Қызметі: Сүйекке мықтылық береді.

Жасушалық деңгейде: Остеондар сүйектің механикалық беріктігін қамтамасыз етеді.

Сүйектің микроскопиялық құрылысы:

Остеоциттер:

Қызметі: Сүйек ұлпасын күшейтіп, қалыпты жағдайын ұстап тұрады.

Остеон:

Қызметі: Сүйектің негізгі құрылымдық бірлігі, қан тамырларын қоршайды.

Коллаген талшықтары:

Қызметі: Сүйекке икемділік береді.

Сүйектің химиялық құрамы:

Органикалық заттар: Коллаген талшықтары сүйекке серпімділік береді.

Бейорганикалық заттар: Кальций фосфаты сүйектің беріктігін қамтамасыз етеді.

Жасушалық деңгейде: Остеобласттар кальций мен фосфордың сүйек ұлпасында жиналуын бақылайды.

Дескриптор:

Сүйектің макроқұрылысын дұрыс анықтайды – 2 балл

Сүйектің микроскопиялық құрылысын сипаттайды – 2 балл

Сүйектің химиялық құрамының рөлін түсіндіреді – 2 балл

Интерактивті панель, презентация

Оқушыларға бағыт бағдар беру

Әдіс: Демонстрация әдісі

Мақсаты: Оқушыларға сүйектің химиялық құрамын түсіндіру және оның құрамындағы минералды және органикалық заттардың маңызын көрсету.

Тапсырма:

Сүйектің химиялық құрамын талдау үшін кестені толтырыңыз.

Сүйектің химиялық құрамын сипаттап, әр компоненттің рөлін түсіндіріңіз.

Нәтижелерін талқылап, сүйектің беріктігі мен икемділігін қамтамасыз ететін заттар туралы түсінік қалыптастырыңыз.

№	Компонент	Анықтамасы	Мазмұны/Рөлі	Нәтижесі
1	Минералды заттар	Сүйектің қаттылығын қамтамасыз ететін кальций мен фосфор	Қатты құрылымға жауап береді, сүйек берік болады	Қышқылмен әрекеттескенде сүйек жұмсарады
2	Органикалық заттар	Коллаген және басқа ақуыздар, сүйектің икемділігі үшін жауапты	Сүйектің икемділігін қамтамасыз етеді	Сүйек иілгіштігін сақтайды
3	Сүйек кемігі	Жұмсақ, майлы тін, қан клеткаларын өндіреді	Қан клеткаларын өндіру, ағзаға маңызды функция	Қан түзілу процесі жүреді

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Жауабы:

1.Минералды заттар — Сүйектің құрамындағы кальций мен фосфор сүйектердің қаттылығын қамтамасыз етеді. Олар сүйектің беріктігін арттырады.

2.Органикалық заттар — Коллаген сүйектің икемділігін қамтамасыз етеді. Бұл заттар сүйектердің сынғыш болмай, белгілі бір иілу деңгейін сақтап тұруына мүмкіндік береді.

3.Сүйек кемігі — Бұл тін ағзадағы қан клеткаларын өндіреді, сондай-ақ сүйек құрылымында маңызды роль атқарады.

Дескриптор:

Сүйектің әр компонентін дұрыс түсіндірген және оның рөлін анық сипаттаған – 1 балл

Нәтижелерді дәл түсіндірген және әр компоненттің әсерін сипаттаған – 1 балл

Интерактивті панель, презентация

Биология 8-сынып,Автор: А.Соловьева, Б.Ибраимова. Алматы «Атамұра» баспасы 2018ж

Практикалық тапсырмалар беру.

"Тәжірибе арқылы зерттеу" әдісі

Мақсаты: Оқушылардың ғылыми ойлау қабілеттерін дамыту және биологиялық білімді тәжірибелік негізде тереңдету.

№9 з е р т х а н а л ы қ

ж ұ м ы с

Сүйектің макро- және микроскопиялық құрылысы. «Сүйектің химиялық құрамы» деген көрнекі көрсетілетін тәжірибе

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Қысқаша қорытынды:

Табиғи сүйек – қатты, серпімді; кальций мен коллаген теңгерімде.

Кальцийсіздендірілген сүйек – жұмсақ, иілгіш, кальций тұздары жойылған.

Күйдірілген сүйек – қатты, бірақ морт, коллаген талшықтары жойылған.

Дескриптор:

Тығыз және кемікті заттарды, сүйекқапты, гиалинді шеміршекті және сүйек кемігін анықтайды – 1 балл.

Остеоциттерді, остеонды және сүйек цилиндрлерін дұрыс анықтайды – 1 балл.

Сүйектердің қасиеттері (созылғыштық, беріктік) мен химиялық құрамының өзгерістерін дұрыс сипаттайды – 2 балл.

Органикалық және бейорганикалық компоненттердің сүйек қасиеттеріне әсерін түсіндіреді – 1 балл.

Интерактивті панель

Презентация

Биология 8-сынып,Автор: А.Соловьева, Б.Ибраимова. Алматы «Атамұра» баспасы 2018ж

Бағалау

Әдіс атауы: "Ойнап, Өсіп, Бағалан!"

Мақсаты:

Оқушыларды ойын арқылы білім алуға ынталандырып, олардың өз деңгейін бағалап, нәтижеге жету жолында сенімін арттыру.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дескриптор:

-тапсырманың әр дұрыс жауабы үшін -1 балл;

Интерактивті панель, презентация

АКТ

https://wordwall.net/ru/resource/85199712

Сабақтың соңы

Кері байланыс беру

«Сүйек құрылымы туралы 3 факт»

Мақсаты: Оқушылардың сүйектің құрылымын жақсы түсінуін тексеру.

Оқушылар сүйектің химиялық құрамын, макро және микроскопиялық құрылысын сипаттайтын 3 негізгі фактіні жазады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель

Презентация

Білімді игеруді жақсарту және оны тәжірибеге көшіру

Шығармашылық жұмыс.

§33. Сүйектердің байланысу типтері.

Білім алушылар келесі тақырыптың тақырыбымен және тірек сызба сызады. Ой қозғау жүзеге асады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Биология 8-сынып,Автор: А.Соловьева, Б.Ибраимова. Алматы «Атамұра» баспасы 2018ж

ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ ЖОСПАРҒА ҚОСЫМША

«Бейнетүсіндіру» әдісі. мұғалім жаңа сабақты бейне сурет, кесте арқылы түсіндіру.

№9 з е р т х а н а л ы қ ж ұ м ы с

Сүйектің макро- және микроскопиялық құрылысы. «Сүйектің химиялық құрамы» деген көрнекі көрсетілетін тәжірибе

Жұмыс мақсаты: табиғи және өзгертілген сүйектің микроскопиялық және макроскопиялық құрылысын зерттеу негізінде сүйектің химиялық құрамы мен құрылымының әртүрлі құрамбөліктерінің рөлдерін анықтау.

Құрал-жабдықтар: сүйек ұлпасының микропрепараттары, сүтқоректі жануарлардың араланған жалпақ және түтік тәрізді сүйектері, жануарлардың күйдірілген және кальцийсіздендірілген сүйектері (мысалы, тауықтың); препараттық ванна немесе табақ.

Жұмыс барысы

1. Араланған сүйектің макроскопиялық құрылысын қараңдар. Мынадай элементтерді анықтаңдар:

– тығыз сүйек заты;

– кемікті зат – оның пластиналары қай бағытта орналасқанына назар аударыңдар;

– сүйекқапты табыңдар. Оның қабатын тығыз заттан бөлуге бола ма?

– сүйек басынан гиалинді (тегіс шеміршекті) табыңдар;

– қуысты – сары сүйек кемігін табыңдар;

– зерттелетін сүйек типтерін анықтаңдар.

Жауабы:

1. Араланған сүйектің макроскопиялық құрылысы:

Тығыз сүйек заты: Сүйектің сыртын қаптайды, қатты құрылымы байқалады.

Кемікті зат: Сүйектің ішкі жағын толтырады, пластиналары көлденең бағытта орналасқан.

Сүйекқап: Тығыз затты сыртынан қаптайды, оны тығыз заттан бөліп алуға болады.

Гиалинді шеміршек: Сүйектің басында тегіс бетімен анықталады.

Қуысты: Сары сүйек кемігімен толтырылған.

Сүйек типтері: Зерттеуде жалпақ және түтік тәрізді сүйектер қарастырылды.

2. Сүйектің микроскопиялық құрылысын қараңдар. Мынадай элементтерді анықтаңдар:

– сүйек цилиндрлерінің пластиналары;

– остеоциттер және олардың өсінділері;

– остеондардың орталық қуысы.

Жауабы:

2. Сүйектің микроскопиялық құрылысы:

Сүйек цилиндрлерінің пластиналары: Орталық каналды айнала орналасқан концентрлі сақиналар.

Остеоциттер: Сүйек матриксінде орналасқан, олардың өсінділері каналдар арқылы байланысады.

Остеондардың орталық қуысы: Қан тамырлары мен жүйке талшықтары өтетін канал анық көрінеді.

3. Сүйектің үш: күйдірілген, кальцийсіздендірілген және өзгертілмеген (табиғи) типтерінің қасиеттерін көрнекі түрде зерттеңдер.

– Барлық үш сүйекті созып көріңдер. Кальцийсіздендірілген сүйек қандай қасиетке ие?

– Барлық үш сүйекті иіп көріңдер. Күйдірілген сүйекті игенде не болады? Ол қандай қасиетке ие?

Зерттеу жүргізу барысында алынған мәліметтерді кестеге толтырыңдар.

Сүйектің қасиеттері неге өзгергені туралы қорытынды жасаңдар.

Сүйек типтері	Созу	Ию	Құрамының өзгеруі	Алынған нәтиже себептері
Қалыпты	Қатты, созылмайды	Иілу кезінде серпімді	Органикалық және бейорганикалық компоненттер теңгерімді	Коллаген серпімділік, ал кальций тұздары беріктік береді
Кальцийсіздендірілген	Жұмсақ, серпімді	Иілгіш	Бейорганикалық компоненттер жойылған	Кальций тұздарының болмауы, тек коллаген қалды
Күйдірілген	Қатты, бірақ морт	Иілу кезінде сынады	Органикалық компоненттер жойылған	Коллагеннің күйіп кетуі, тек кальций тұздары қалды

Сүйек элементтері мен сүйек ұлпасының, оның химиялық құрамбөліктері мен қасиеттерінің өзара байланысы туралы қорытынды жасаңдар.

Қорытынды:

Сүйек элементтерінің және химиялық компоненттердің қызметі тікелей оның қасиеттерімен байланысты:

Коллаген талшықтары сүйектің серпімділігін қамтамасыз етеді.

Кальций тұздары сүйектің беріктігі мен қаттылығына жауап береді.

Органикалық және бейорганикалық компоненттер теңгерімі бұзылған кезде сүйектің механикалық қасиеттері өзгереді.

Кальцийсіздендірілген сүйек иілгіш болады, бірақ берік емес.

Күйдірілген сүйек қатты, бірақ морт және иілмейді.

Сүйектің механикалық қасиеттері оның химиялық құрамына тікелей тәуелді.

Жүктеу

Бөлісу

ЖИ арқылы жасау

Файл форматы:

docx

Биология Сабақ жоспары 8 сынып

19.01.2025

332

Жүктеу

ЖИ арқылы жасау

Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз

Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу

Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз

Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!

Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.

Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы

Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!

Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!

Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!

Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!