Материалдарды шектеусіз жүктеңіз ҚМЖ, ашық сабақтар, презентациялар, көрнекіліктер, дидактикалық материалдар, авторлық бағдарламалар және тағы басқа 400 000-астам материалды шексіз жүктеп алғыңыз келе ме?

Толығырақ

Тақырып бойынша 11 материал табылды

§33.Организмнің тіршілік әрекетінде бөліп шығарудың маңыздылығы.

Материал туралы қысқаша түсінік

7.1.5.1 ағзалардың тіршілік әрекетінде бөліп шығарудың маңыздылығын түсіндіру;

Материалдың қысқаша нұсқасы

7 сынып №33

ДӘІЖО___________

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
«» КММ
(білім беру ұйымының атауы)
Қысқа мерзімді (сабақ) жоспары

Бөліп шығарудың тірі ағзалар үшін маңызы. Жануарлардағы бөліп шығару өнімдері. Зат алмасудың соңғы өнімдері.

§33.Организмнің тіршілік әрекетінде бөліп шығарудың маңыздылығы.

(Сабақ тақырыбы)

Бөлім:	Бөліп шығару
Педагогтің аты-жөні:
Күні:
Сыныбы: 7 «а,б»	Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:	Бөліп шығарудың тірі ағзалар үшін маңызы. Жануарлардағы бөліп шығару өнімдері. Зат алмасудың соңғы өнімдері. §33.Организмнің тіршілік әрекетінде бөліп шығарудың маңыздылығы.
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты	7.1.5.1 ағзалардың тіршілік әрекетінде бөліп шығарудың маңыздылығын түсіндіру;
Сабақтың мақсаты:	ағзалардың тіршілік әрекетінде бөліп шығарудың маңыздылығын түсіндіреді;

Сабақтың барысы:

Сабақ кезеңі

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Бұрынғы білімін еске түсіру

Оқушылармен амандасу, түгендеу, сынып тәртібін қадағалау.

"Құпия сөз" әдісі

Мақсаты: Оқушыларды тыныс алу мүшелерінің ауруларының себептері мен алдын алу жолдарын түсінуге, ақпаратты жинақтап, нақты әрі қысқаша жеткізуге үйрету.

Тапсырма:

Оқушылар осы сөздерді пайдаланып, қысқаша түсініктеме немесе қорытынды ұсыныңыз.

Құпия сөздер:

Ластану: "Себеп"

Темекі: "Қауіп"

Иммунитет: "Төмендеу"

Гигиена: "Алдын алу"

Вакцинация: "Қорғаныс"

Оқушылар амандасады, сынып тәртібін сақтайды.

Оқушылар үй жұмысы бойынша өткен білімдерін еске түсіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дұрыс жауап:

"Тыныс алу мүшелерінің ауруларының негізгі себептері – ауаның ластануы, темекі шегу және иммунитеттің төмендеуі. Алдын алу үшін жеке гигиенаны сақтау және вакцинация арқылы аурулардан қорғану қажет."

Дескриптор:

Құпия сөздерді дұрыс пайдаланады – 1 балл

Жауап логикалық және қысқа – 1 балл

Себептер мен алдын алу жолдарын толық сипаттайды – 1 балл

Интерактивті панель, презентация

Биология. Жалпы білім беретін мектептің 7-сыныбына арналған оқулық/ Очкур.Е.А, Құрманғалиева.Ж.Алматы,Мектеп,

2017ж

Оқушылардың назарын аудару

Ой қозғау» әдісі

«Мәселелі оқыту әдісі»

Мақсаты: Оқушылардың нақты өмірлік жағдайларды шешуге қабілетін арттыру.

Мәселелі сұрақ:

Егер ағза бөліп шығару жүйесін дұрыс іске асыра алмаса, не болады?

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Жауап:

Егер ағза бөліп шығару жүйесін дұрыс іске асыра алмаса, зиянды заттар мен токсиндер ағзада жиналып, улануға әкелуі мүмкін.

Дескриптор:

Оқушы дұрыс әрі қысқаша жауап береді – 3 балл

Интерактивті панель, презентация

Биология. Жалпы білім беретін мектептің 7-сыныбына арналған оқулық/ Очкур.Е.А, Құрманғалиева.Ж.Алматы,Мектеп,

2017ж

Сабақтың мақсатын таныстыру

7.1.5.1 ағзалардың тіршілік әрекетінде бөліп шығарудың маңыздылығын түсіндіру;

(Көрнекілік үшін)

Дәйек сөз немесе цитата:

«Бөліп шығару – ағзаның ішкі тепе-теңдігін сақтау үшін маңызды биологиялық үдеріс.»

«Қызықты деректер»

- Тақырыпқа байланысты қызықты фактілер, оқиғалар немесе нақты өмірден алынған мысалдар оқушылардың назарын аударуға көмектеседі және олардың материалды жақсырақ есте сақтауына ықпал етеді.

Тер арқылы бөліп шығару:

Адам денесі күніне орта есеппен 1 литр тер шығарады. Бұл термореттеу мен зиянды заттарды ағзадан шығаруға көмектеседі.

Ұйқы безінің маңызды рөлі:

Крокодилдің ұйқы безі зәр қышқылын бейтараптандыруға көмектеседі, бұл олардың су астындағы өмірін жеңілдетеді.

Ағзадағы су балансы:

Адам бүйректері күніне шамамен 50 литр қан сүзеді, бірақ оның тек 1,5 литрі зәр ретінде бөлініп шығады. Бұл су мен электролит балансын сақтайды.

Кілт сөздер (жұп/топ бөлу үшін):

Жануарлардағы бөліп шығару

Зат алмасу

Соңғы өнімдер

Токсикалық заттар

Жаңа сабақтың оқу мақсатын жазады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель, презентация

Биология. Жалпы білім беретін мектептің 7-сыныбына арналған оқулық/ Очкур.Е.А, Құрманғалиева.Ж.Алматы,Мектеп,

2017ж

Құндылық:

«жасампаздық және жаңашылдық»

Теориялық білім: Бөліп шығарудың тірі ағзалар үшін маңызы, жануарлардағы бөліп шығару өнімдері және зат алмасудың соңғы өнімдері туралы білу.

Практикалық дағдылар: Бөліп шығару үдерісін зерттеу және оның тірі ағзалардағы рөлін түсіну.

Функционалдық сауаттылық: Бөліп шығарудың ағзалардың тіршілік әрекетінде маңызын түсініп, оның физиологиялық процестерге ықпалын бағалау.

Сабақтың оқу мақсатымен байланысты басты құндылықтармен танысады. Ой қозғау жүзеге асады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель, презентация

Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты таныстыру

«Бейнетүсіндіру» әдісі. мұғалім жаңа сабақты бейне сурет, кесте арқылы түсіндіру.

Оқушылар жаңа сабақ бойынша дайын кестені дәптерге түртіп жазады. Ой қозғау жүзеге асады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель, презентация

Оқушыларға бағыт бағдар беру

"Жасушалық деңгейде түсіндіру" әдісі

Мақсаты:

Тақырыпты жасуша деңгейінде қарастыру арқылы оқушылардың биологиялық процестерді терең түсінуіне көмектесу.

Тапсырма:

Суретте жануарлардағы бөліп шығару жүйесі және зат алмасу соңғы өнімдері көрсетілген.

Бөліп шығару жүйесінің тірі ағзалар үшін маңызын және зат алмасу нәтижесінде түзілетін соңғы өнімдерді жасушалық деңгейде сипаттаңыз. Жануарлардың бөліп шығару өнімдеріне мысал келтіріңіз.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дұрыс жауап:

Бөліп шығару жүйесінің маңызы:

Жасушалық деңгейде:

Метаболизм нәтижесінде жасушада жиналған зиянды және қажетсіз өнімдерді ағзадан шығару.

Организм ішкі ортасының тұрақтылығын (гомеостаз) сақтау.

Зат алмасудың соңғы өнімдері:

Жасушалық деңгейде:

Ақуыздар алмасуы: несепнәр, аммиак.

Көмірсулар мен майлар алмасуы: көмірқышқыл газы, су.

Жануарлардың бөліп шығару өнімдері:

Балықтар: аммиак.

Құстар: несеп қышқылы.

Сүтқоректілер: несепнәр.

Дескриптор:

Бөліп шығарудың жасушалық деңгейдегі маңызын түсіндіреді – 2 балл

Зат алмасудың соңғы өнімдерін атайды – 2 балл

Жануарлардың бөліп шығару өнімдеріне мысал келтіреді – 2 балл

Интерактивті панель

Презентация

Жұмыс дәптерлері

Үлестірме парақтар

Практикалық тапсырмалар беру

«Сыни тұрғыдан ойлауға арналған тапсырмалар»

Мақсаты: Оқушылардың ақпаратты талдау, салыстыру және қорытындылау дағдыларын дамыту.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дескриптор ҚМЖ қосымшасында орналасқан.

Интерактивті панель, презентация

Жұмыс дәптерлері

Үлестірме парақтар

Бағалау

Әдіс атауы: "Ойнап, Өсіп, Бағалан!"

Мақсаты:

Оқушыларды ойын арқылы білім алуға ынталандырып, олардың өз деңгейін бағалап, нәтижеге жету жолында сенімін арттыру.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дескриптор:

-тапсырманың әр дұрыс жауабы үшін -1 балл;

Интерактивті панель, презентация

АКТ

Сабақтың соңы

Кері байланыс

Кері байланыс «Сенімділік шкаласы»

Мақсаты: Оқушылардың сабаққа деген сенімділігін бағалау.

Оқушы әрекеті: Оқушылар өздерінің түсінігін 1-ден 5-ке дейінгі шкала бойынша бағалайды (1 — мүлдем түсінбедім, 5 — толық түсіндім).

Оқушылар сабақтың соңында өздерінің түсінігін 1-ден 5-ке дейінгі шкала бойынша бағалайды:

1 — Мүлдем түсінбедім.

2 — Аздап түсіндім, бірақ толық емес.

3 — Орташа түсіндім.

4 — Түсіндім, бірақ кейбір тұстары әлі түсініксіз.

5 — Толық түсіндім және маңызын білемін.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель

Презентация

Білімді игеруді жақсарту және оны тәжірибеге көшіру

Шығармашылық жұмыс.

§34. Өсімдік бөлінділерінің ерекшеліктері.

Білім алушылар келесі тақырыптың тақырыбымен және тірек сызба сызады. Ой қозғау жүзеге асады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Жұмыс дәптері

Биология. Жалпы білім беретін мектептің 7-сыныбына арналған оқулық/ Очкур.Е.А, Құрманғалиева.Ж.Алматы,Мектеп,

2017ж

ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ ЖОСПАРҒА ҚОСЫМША

«Бейнетүсіндіру» әдісі. мұғалім жаңа сабақты бейне сурет, кесте арқылы түсіндіру.

Тақырып	Мазмұны
Бөліп шығарудың маңызы	1. Зат алмасудың реттелуі – ағзадағы артық немесе зиянды заттардан тазарту. 2. Қоршаған орта мен ағза арасындағы тепе-теңдікті сақтау – организмнің ішкі ортасының тұрақтылығын қамтамасыз ету. 3. Тіршілік әрекетін қолдау – ағзада жүретін химиялық реакциялар үшін қажетті жағдайлар жасау.
Жануарлардағы бөліп шығару өнімдері	1. Несеп – тұздар, артық су және метаболизм өнімдерін шығару. 2. Көмірқышқыл газы – тыныс алу процесінде бөлінеді, ағзаның газдармен алмасуын реттейді. 3. Зәр және тер арқылы артық заттар мен токсиндер – артық минералды тұздар мен өнімдер ағзадан шығарылады.
Зат алмасудың соңғы өнімдері	1. Көмірқышқыл газы – тыныс алу барысында пайда болады, өкпе арқылы бөлінеді. 2. Мочевина – ақуыздардың ыдырауы нәтижесінде пайда болады, бүйрек арқылы бөлінеді. 3. Су – метаболизм үдерістерінің нәтижесінде пайда болып, несеп, тер арқылы шығарылады.
Ағзалардың тіршілік әрекетінде бөліп шығарудың маңызы	Бөліп шығару ағзалардың қалыпты тіршілік етуі үшін маңызды, себебі ол ағзадағы артық заттарды шығарып, ішкі ортаның тұрақтылығын сақтайды.

Тапсырма. Суретте көрсетілген жануарларды қарастырыңыз. Азотты алмасудың соңғы өнімдері мен осы өнімдерді негізінен бөлетін жануарлар арасындағы сәйкестікті анықтаңыз. (Кестеде сәйкес сурет нөмірін көрсетіңіз.)

Азотты алмасудың соңғы өнімі	Жануар (сурет нөмірі)
Аммиак
Несепнәр
Зәр қышқылы
Гуанин

«Сыни тұрғыдан ойлауға арналған тапсырмалар»

Тапсырма 1: Мәселелі жағдайға негізделген тапсырма (Case-based task)

Сұрақ:
"Егер бөліп шығару жүйесі ағзада дұрыс жұмыс істемесе, бұл ағза қызметіне қалай әсер етеді? Ағзадағы зат алмасу қалдықтары жиналған жағдайда қандай өзгерістер болады?"

Дұрыс жауап:

Салдары:
- Уытты заттар қанға жиналады, бұл ағзаның улануына әкеледі.
- Су-тұз тепе-теңдігі бұзылады, жүрек-қан тамыр жүйесі зақымданады.
- Қышқыл-негіз балансы бұзылып, метаболизм баяулайды.
Шешу жолдары:
- Диализ процедурасын қолдану.
- Организмді тазалау үшін сұйықтық балансын сақтау.

Дескрипторлар:

Зат алмасу қалдықтарының жиналу салдарын түсіндіреді (2 балл).
Шешу жолдарын ұсынады (2 балл).
Қорытынды жасайды (1 балл).
Барлығы: 5 балл.

Тапсырма 2: Зерттеуге негізделген тапсырма (Research-based task)

Сұрақ:
"Төмендегі кестені толтырып, жануарлардың бөліп шығару жүйесінің өнімдерін және олардың ағзадағы рөлін анықтаңыз."

Бөліп шығару өнімі	Мысалы	Рөлі/қажеттілігі
Аммиак
Несепнәр
Несеп қышқылы

Дұрыс жауап:

Аммиак:
- Мысалы: Су жануарларында бөліп шығарылады.
- Рөлі: Уытты заттарды жылдам шығару.
Несепнәр:
- Мысалы: Сүтқоректілерде.
- Рөлі: Қауіпсіз түрде азотты шығару.
Несеп қышқылы:
- Мысалы: Құстар мен жәндіктерде.
- Рөлі: Су үнемдеу үшін азотты қалдықтарды кристалл түрінде шығару.

Дескрипторлар:

Кестені дұрыс толтырады (2 балл).
Әр өнімнің рөлін түсіндіреді (2 балл).
Қорытынды жасайды (1 балл).
Барлығы: 5 балл.

Тапсырма 3: Практикалық шешімге бағытталған тапсырма (Solution-based task)

Сұрақ:
"Ағзалардағы бөліп шығару процестерін зерттеуде қандай технологиялар қолданылады? Практикалық ұсыныстар жасаңыз."

Дұрыс жауап:

Технологиялар:
- Зәр анализін автоматтандыру үшін биохимиялық құрылғыларды қолдану.
- Бүйрек функцияларын бақылауға арналған ультрадыбыстық диагностика.
Ұсыныстар:
- Бөліп шығару жүйесінің бұзылуын ерте анықтау үшін дер кезінде тексеруден өту.
- Гигиеналық нормаларды сақтау арқылы инфекцияның алдын алу.

Дескрипторлар:

Технологияларды сипаттайды (2 балл).
Ұсыныстардың маңыздылығын түсіндіреді (2 балл).
Қосымша шешімдер береді (1 балл).
Барлығы: 5 балл.

Тапсырма 4: Болжау тапсырмасы (Predictive task)

Сұрақ:
"Бөліп шығару жүйесінің бұзылуы болашақта қандай медициналық және экологиялық мәселелерге әкелуі мүмкін? Болашақ шешімдерді болжаңыз."

Дұрыс жауап:

Медициналық мәселелер:
- Созылмалы бүйрек ауруларының көбеюі.
- Тұз-тас ауруларының жиілеуі.
Экологиялық мәселелер:
- Су жануарларының бөліп шығару өнімдерінен экожүйенің ластануы.
- Азот қалдықтарының жиналуынан топырақ құнарлығының төмендеуі.
Шешімдер:
- Қалдықтарды қайта өңдеу және суды тазарту технологияларын жетілдіру.
- Медициналық алдын алу шараларын кеңейту.

Дескрипторлар:

Болашақ мәселелерді болжайды (2 балл).
Шешу жолдарын түсіндіреді (2 балл).
Қорытынды жасайды (1 балл).
Барлығы: 5 балл.

Жүктеу

Бөлісу

ЖИ арқылы жасау

Файл форматы:

docx

Биология Сабақ жоспары 7 сынып

09.01.2025

257

Жүктеу

ЖИ арқылы жасау

Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз

Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу

Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз

Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!

Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.

Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы

Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!

Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!

Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!

Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!