Материалдарды шектеусіз жүктеңіз ҚМЖ, ашық сабақтар, презентациялар, көрнекіліктер, дидактикалық материалдар, авторлық бағдарламалар және тағы басқа 400 000-астам материалды шексіз жүктеп алғыңыз келе ме?

Толығырақ

Тақырып бойынша 11 материал табылды

§35. Жасушалардың негізгі компоненттерін анықтау.§36. Органелдердің сызықтық ұлғаюын есептеу.

Материал туралы қысқаша түсінік

11.4.2.1 - микрофотография қолданып жасушалардың негізгі компоненттерін анықтау және сипаттау;

Материалдың қысқаша нұсқасы

11 ЖМБ сынып №34

ДӘІЖО___________

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
«» КММ
(білім беру ұйымының атауы)
Қысқа мерзімді (сабақ) жоспары

Зертханалық жұмыс №2 «Жасушалардың негізгі компоненттерін микрофотографиялар қолданып сипаттау»

§35. Жасушалардың негізгі компоненттерін анықтау.§36. Органелдердің сызықтық ұлғаюын есептеу.

(Сабақ тақырыбы)

Бөлім:	«Жасушалық биология»
Педагогтің аты-жөні:
Күні:
Сыныбы: 11 «ә»	Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:	Зертханалық жұмыс №2 «Жасушалардың негізгі компоненттерін микрофотографиялар қолданып сипаттау» §35. Жасушалардың негізгі компоненттерін анықтау.§36. Органелдердің сызықтық ұлғаюын есептеу.
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты	11.4.2.1 - микрофотография қолданып жасушалардың негізгі компоненттерін анықтау және сипаттау;
Сабақтың мақсаты:	микрофотография қолданып жасушалардың негізгі компоненттерін анықтау және сипаттайды;

Сабақтың барысы:

Сабақ кезеңі

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Бұрынғы білімін еске түсіру

Оқушылармен амандасу, түгендеу, сынып тәртібін қадағалау.

Әдіс атауы: "Қалай?" әдісі

Мақсаты: Оқушыларды жасушалардың негізгі компоненттерін түсінуге және олардың функцияларын зерттеуге баулу.

Тапсырма: Жасушалардың негізгі компоненттерін анықтаңыз және әрбір компоненттің рөлін түсіндіріңіз. Қалай олар жасушаның функциясына ықпал етеді?

Оқушылар амандасады, сынып тәртібін сақтайды.

Оқушылар үй жұмысы бойынша өткен білімдерін еске түсіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дұрыс жауап:

Жасушаның негізгі компоненттері: цитоплазма, ядро, митохондриялар, рибосомалар, эндоплазмалық тор және Гольджи аппараты.

Әр компоненттің рөлі:

Цитоплазма: Жасушада химиялық реакциялардың орын алатын ортасы.

Ядро: Генетикалық ақпараттың сақталуы және реттелуі.

Митохондриялар: Энергия өндіру, АТФ синтезі.

Рибосомалар: Ақуыз синтезі.

Эндоплазмалық тор: Протеиндер мен липидтердің синтезі.

Гольджи аппараты: Белоктар мен липидтерді өңдеу, тасымалдау.

Дескриптор:

Жасушаның негізгі компоненттерін дұрыс анықтау — 1 балл.

Әр компоненттің рөлін нақты және толық түсіндіру — 3 балл.

Жауаптың ғылыми дәлдігі — 2 балл.

Интерактивті панель

Презентация

Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж

Оқушылардың назарын аудару

Ой қозғау» әдісі

«Мәселелі оқыту әдісі»

Мақсаты: Оқушылардың нақты өмірлік жағдайларды шешуге қабілетін арттыру.

Мәселелі сұрақ :

Неліктен микроскопиялық зерттеулерде органеллалардың нақты өлшемін анықтау жасуша функцияларын зерттеуде маңызды?

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Жауап:

Органеллалардың өлшемін анықтау олардың қызметін зерттеуге мүмкіндік береді. Мысалы, митохондриялардың өлшемі олардың энергия өндіру қабілетіне әсер етеді, ал рибосомалардың өлшемі ақуыз синтезінің жылдамдығын анықтайды.

Дескриптор:

Жасуша органеллаларының рөлін сипаттайды – 1 балл

Интерактивті панель

Презентация

Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж

Сабақтың мақсатын таныстыру

11.4.2.1 - микрофотография қолданып жасушалардың негізгі компоненттерін анықтау және сипаттау;

(Көрнекілік үшін)

Дәйек сөз немесе цитата:

«Микрофотография жасушалардың құпияларын ашуға мүмкіндік беріп, олардың құрылымын тереңірек зерттеуге жол ашады.»

«Қызықты деректер»

- Тақырыпқа байланысты қызықты фактілер, оқиғалар немесе нақты өмірден алынған мысалдар оқушылардың назарын аударуға көмектеседі және олардың материалды жақсырақ есте сақтауына ықпал етеді.

Ядро:

Микрофотографияда ядро қараңғы дөңгелек құрылым ретінде көрінеді және генетикалық ақпаратты сақтайды.

Митохондрия:

"Энергия станциясы" ретінде митохондрия микрофотографияда сопақша пішінді, ішкі мембраналары бүктелген құрылым болып көрінеді.

Хлоропласттар:

Өсімдіктерде жасыл түсті органеллалар фотосинтез процесін жүргізеді.

Рибосомалар:

Ұсақ дөңгелек түйіршіктер ретінде көрінеді және ақуыз синтезін атқарады.

Гольджи аппараты:

Микрофотографияда мембрана қабаттарының жинағы ретінде көрініп, заттарды тасымалдауға жауап береді.

Сызықтық ұлғаю:

Микроскоптағы үлкейту дәрежесін пайдаланып, органеллалардың нақты мөлшерін есептеуге болады.

Кілт сөздер (жұп/топ бөлу үшін):

жасуша

мембрана

цитоплазма

митохондрия

лизосома

микроскоп

окуляр

объектив

сызықтық ұлғаю

микрометр

Жаңа сабақтың оқу мақсатын жазады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель

Презентация

Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж

Құндылық:

«жасампаздық және жаңашылдық»

Теориялық білім: Жасушалардың негізгі компоненттері мен органелдердің сызықтық ұлғаюын есептеу принциптерін білу.

Практикалық дағдылар: Микрофотографияларды қолдана отырып, жасуша компоненттерін анықтау және органелдердің ұлғаюын есептеу.

Функционалдық сауаттылық: Микрофотография арқылы жасуша құрылымын зерттеу және зертханалық жұмыс әдістерін дұрыс қолдану.

Сабақтың оқу мақсатымен байланысты басты құндылықтармен танысады. Ой қозғау жүзеге асады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель, презентация

Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты таныстыру

«Бейнетүсіндіру» әдісі. мұғалім жаңа сабақты бейне сурет, кесте арқылы түсіндіру.

Оқушылар жаңа сабақ бойынша дайын кестені дәптерге түртіп жазады. Ой қозғау жүзеге асады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель, презентация

Оқушыларға бағыт бағдар беру

"Жасушалық деңгейде түсіндіру" әдісі

Мақсаты:

Тақырыпты жасуша деңгейінде қарастыру арқылы оқушылардың биологиялық процестерді терең түсінуіне көмектесу.

Тапсырма:

Микрофотографияда жасушаның негізгі компоненттері көрсетілген. Жасуша органелдерін анықтап, олардың сызықтық ұлғаюын есептеңіз.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дұрыс жауап:

Негізгі компоненттер:

Ядро: ДНҚ сақтау және басқару орталығы.

Митохондрия: Энергия (АТФ) өндіру.

Рибосомалар: Ақуыз синтезі.

Гольджи аппараты: Ақуыздарды өңдеу және тасымалдау.

Лизосомалар: Заттарды ыдырату.

Дескриптор:

Жасуша компоненттерін дұрыс анықтайды – 2 балл

Сызықтық ұлғаюды есептейді – 2 балл

Компоненттердің қызметін сипаттайды – 2 балл

Интерактивті панель

Презентация

Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж

Практикалық тапсырмалар беру.

"Тәжірибе арқылы зерттеу" әдісі

Мақсаты: Оқушылардың ғылыми ойлау қабілеттерін дамыту және биологиялық білімді тәжірибелік негізде тереңдету.

Зертханалық жұмыс №2 «Жасушалардың негізгі компоненттерін микрофотографиялар қолданып сипаттау»

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дескриптор ҚМЖ қосымшасында орналасқан.

Интерактивті панель

Презентация

Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж

Бағалау

Әдіс атауы: "Ойнап, Өсіп, Бағалан!"

Мақсаты:

Оқушыларды ойын арқылы білім алуға ынталандырып, олардың өз деңгейін бағалап, нәтижеге жету жолында сенімін арттыру.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дескриптор:

-тапсырманың әр дұрыс жауабы үшін -1 балл;

Интерактивті панель, презентация

АКТ

https://wordwall.net/ru/resource/84827462

Сабақтың соңы

Кері байланыс беру

"Органелдердің сызықтық ұлғаюын есептеу"

Мақсаты: Оқушыларға органелдердің сызықтық ұлғаюын есептеу дағдыларын қалыптастыру.

Оқушылар органелдердің сызықтық ұлғаюын есептеу барысында қажетті формулаларды пайдаланып, дұрыс есептеулер жүргізеді.

1 – Органелдердің сызықтық ұлғаюын есептей алмаймын.

2 – Органелдердің сызықтық ұлғаюын есептей аламын, бірақ кейбір қателіктер кездеседі.

3 – Органелдердің сызықтық ұлғаюын дұрыс әрі толық есептей аламын.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель

Презентация

Білімді игеруді жақсарту және оны тәжірибеге көшіру

Шығармашылық жұмыс.

§38. Окулярмикрометр мен объектмикрометрді жасушалардың мөлшерін есептеуде қолдану.

Білім алушылар келесі тақырыптың тақырыбымен және тірек сызба сызады. Ой қозғау жүзеге асады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж

ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ ЖОСПАРҒА ҚОСЫМША

«Бейнетүсіндіру» әдісі. мұғалім жаңа сабақты бейне сурет, кесте арқылы түсіндіру.

Кезең	Мазмұн
1. Кіріспе	Жасушаның негізгі компоненттері: Мембрана, цитоплазма, митохондрия, лизосома. Мембрана жасушаны қоршап тұрады, цитоплазма органелдер мен молекулалардың ортасы болып табылады.
2. Мембрана және цитоплазма	Мембрана — жасушаның сыртқы қабығы, оның басты қызметі – молекулалардың өтуін реттеу. Цитоплазма — органелдер мен молекулалардың аралық ортасы, клетка ішіндегі химиялық реакцияларды қамтамасыз етеді.
3. Митохондрия мен лизосома	Митохондрия — жасушада энергия өндіретін органел, олар жасуша тыныс алуын қамтамасыз етеді. Лизосома — жасушаның қалдықтарын жоятын органел, ол протеиндерді және басқа молекулаларды қорытады.
4. Органелдердің сызықтық ұлғаюын есептеу	Микроскоп арқылы органелдердің өлшемін есептеу үшін окуляр микрометрі қолданылады. Сызықтық ұлғаю объектінің нақты өлшемін анықтауға мүмкіндік береді.
5. Қорытынды	Жасуша құрылымындағы негізгі компоненттер мен олардың қызметін түсіну маңызды. Микроскоптың ұлғайту коэффициенті арқылы органелдердің өлшемін анықтауға болады.

Зертханалық жұмыс №2 «Жасушалардың негізгі компоненттерін микрофотографиялар қолданып сипаттау»

Барлық тірі организмдер жасушадан тұрады. Өсiмдiк және жануар жасушалары құрылысы бойынша бiр-бiрiнен ерекшеленеді. Микрафотографияларда жасушанын негiзгi органоидтерi көрсетілген.

Жұмыс мақсаты: микрофотографияларды окып түсiну, қызметiне байланысты органоидтерге тән белгiлердi көрсету, суретін салу, "жасуша құрылымы" сызбанұсқасын құру.

Құрал-жабдықтар: 1-2-суреттер.Жұмыс барысы:1. Оқулықтағы микрофотографияларды тусіну.2. Жасушаның құрылыс ерекшеліктерін анықтау.3. Микрофотографияда табылған барлық жасуша органоидтерiнiң суреттерін салу.

№2 Зертханалық жұмыс: "Жасушалардың негізгі компоненттерін микрофотографиялар қолданып сипаттау"

Мақсаты:

Микрофотографияларды оқып, олардың қызметтеріне байланысты жасуша органоидтерінің ерекшеліктерін түсіну және "Жасуша құрылымы" сызбанұсқасын құру.

Құрал-жабдықтар:

Микрофотографиялар (1, 2, 3 және 4-суреттер).
Жасуша құрылымы туралы оқулық материалдары.

Жұмыс барысы:

Микрофотографияларды зерттеу:

Микрофотографияларда берілген органоидтерді мұқият қарап, олардың құрылымдық ерекшеліктерін анықтаңыз.

Жасушаның құрылымдық ерекшеліктерін анықтау:

Берілген суреттерден жасуша компоненттерін тауып, олардың әрқайсысының құрылымына сипаттама беріңіз.

Жасуша органоидтерінің суретін салу:

Әр суретте көрсетілген органоидтерді өз дәптеріңізге суреттеп, нөмірлерін белгілеңіз.

Сұрақтарға жауап беру:

Микрофотографияларда көрсетілген өсімдік жасушасына тән және жануар жасушасында кездеспейтін органоидтерді анықтаңыз.

Микрофотографиялардан алынған мәліметтер:

1-сурет:

Жасуша қабықшасы мен цитоплазма арасындағы байланысты көрсетеді.

Эндоплазмалық тордың элементтері анық көрінеді.

2-сурет:

Қияр жасушасындағы хлоропласттар:

Қабықшасы, гранасы, стромасы.

Хлоропластың ішінде осмофильді гранулалар (крахмал дәндері).

3-сурет:

Өсімдік жасушасындағы митохондриялар мен эндоплазмалық тор анық көрінеді.

Эндоплазмалық торда рибосомалар орналасқан.

4-сурет:

Вакуольдер мен олардың ішінде кристалдар (кальций қымыздық қышқылы).

Өсімдік жасушасының ерекше органоидтері:

Рафтидер (кристалдар), крахмал дәндері.

Сұрақтарға жауаптар:

Өсімдік жасушасына тән, бірақ жануар жасушасында кездеспейтін органоидтер:

Хлоропластар (қабықшасы, гранасы, стромасы бар).

Вакуольдер (тонопластпен қоршалған).

Крахмал дәндері мен рафтидер.

Жасуша қабықшасы:

Өсімдіктерде целлюлозадан тұратын қатты қабықша, жануарларда жоқ.

Қорытынды:

Жасуша ерекшеліктері:

Өсімдік жасушасының негізгі ерекшеліктері: хлоропласттардың, вакуольдердің және қатты жасуша қабықшасының болуы.

Жануар жасушасында лизосомалар мен центриольдер жақсы дамыған.

Органоидтердің қызметтері:

Хлоропластар фотосинтезге жауапты.

Вакуольдер тургор қысымын ұстап тұрады және қоректік заттарды сақтайды.

Эукариот жасушалары:

Микрофотографиялардан эукариот жасушаларының күрделі құрылымы және әртүрлі органоидтермен жақсы жабдықталғаны анықталды.

Дескриптор:

Берілген суреттерден органоидтерді анықтайды- 2 балл

Әр органоидтің қызметін дұрыс түсіндіреді - 2 балл

Жасуша бөліктерін суретке түсіріп, нөмірлерін белгілейді - 2 балл

Өсімдік және жануар жасушаларының ерекшеліктерін дұрыс түсіндіреді - 2 балл

Эксперимент нәтижелері бойынша дұрыс қорытынды жасайды - 2 балл

Қалыптастырушы бағалау тапсырмалары

1. Жасушаның негізгі компоненттері

Сұрақ: Микрофотографияда көрсетілген ядро, хлоропласт және вакуольді анықтаңыз. Олардың жасушадағы негізгі қызметтерін сипаттаңыз.

Жауап:
- Ядро: Генетикалық материалды сақтайды және жасуша қызметін реттейді.
- Хлоропласт: Фотосинтез процесін жүргізеді, органикалық заттар түзіледі.
- Вакуоль: Зат алмасу өнімдерін сақтайды, жасушаның тургор қысымын ұстап тұрады.

Дескрипторлар:

- Әр органелдің қызметін түсіндіру – 3 балл.
- Органелдерді микрофотографиядан тану – 1 балл.
- Қорытынды жасау – 1 балл.
Барлығы: 5 балл.

2. Органелдердің сызықтық ұлғаюын есептеу

Сұрақ: Микроскоп арқылы хлоропласттың ұзындығы өлшенді:
- Бастапқы ұзындығы – 2 мкм
- Өсу уақыты – 24 сағат
- Соңғы ұзындығы – 3 мкм

Тапсырма: Хлоропласттың сызықтық ұлғаю жылдамдығын есептеңіз.

Жауап:
- Ұлғаю жылдамдығы: (3 мкм - 2 мкм) / 24 сағат = 0.042 мкм/сағ.

Дескрипторлар:

- Сызықтық ұлғаюды есептеу – 3 балл.
- Процестің биологиялық маңыздылығын түсіндіру – 2 балл.
Барлығы: 5 балл.

3. Органелдердің салыстырмалы өсуі

Сұрақ: Төменде органелдердің өсуі туралы деректер берілген:
- Хлоропласт: 50%
- Митохондрия: 30%
- Рибосомалар: 20%

Тапсырма: Осы мәліметтерді пайдаланып дөңгелек диаграмма құрыңыз және қай органелдің ең жылдам өскенін анықтаңыз.

Жауап: Хлоропласт 50%-бен ең жылдам өскен органел болып табылады.

Дескрипторлар:

- Дөңгелек диаграмма құру – 3 балл.
- Органелдердің өсу қарқынын сипаттау – 2 балл.
Барлығы: 5 балл.

Диаграмма:

Төменде органелдердің өсу қарқынын көрсететін дөңгелек диаграмма берілген.

1. Жасуша компоненттерін анықтау

Тапсырма 1: Мәселелі сұрақ
Сұрақ: Микрофотографияда көрсетілген ядро, хлоропласт және вакуольді анықтаңыз. Олардың жасушадағы негізгі қызметтерін сипаттаңыз.

Жауап:

Ядро: Генетикалық материалды сақтайды және жасуша қызметін реттейді.

Хлоропласт: Фотосинтез процесін жүргізеді, органикалық заттар түзіледі.

Вакуоль: Зат алмасу өнімдерін сақтайды, жасушаның тургор қысымын ұстап тұрады.

Дескрипторлар:

Әр органелдің қызметін түсіндіру – 3 балл.

Органелдерді микрофотографиядан тану – 1 балл.

Қорытынды жасау – 1 балл.
Барлығы: 5 балл.

2. Органелдердің сызықтық ұлғаюын есептеу

Тапсырма 2: Есеп және талдау
Сұрақ: Микроскоп арқылы хлоропласттың ұзындығы өлшенді:

Бастапқы ұзындығы – 2 мкм

Өсу уақыты – 24 сағат

Соңғы ұзындығы – 3 мкм

Тапсырма: Хлоропласттың сызықтық ұлғаю жылдамдығын есептеңіз.

Жауап:

Ұлғаю жылдамдығы: 3 мкм−2 мкм24 сағат=0.042 мкм/сағ

Дескрипторлар:

Сызықтық ұлғаюды есептеу – 3 балл.

Процестің биологиялық маңыздылығын түсіндіру – 2 балл.
Барлығы: 5 балл.

3. Органелдердің салыстырмалы өсуі

Тапсырма 3: Диаграмма құру
Сұрақ: Төменде органелдердің өсуі туралы деректер берілген:

Хлоропласт: 50%

Митохондрия: 30%

Рибосомалар: 20%

Тапсырма: Осы мәліметтерді пайдаланып дөңгелек диаграмма құрыңыз және қай органелдің ең жылдам өскенін анықтаңыз.

Жауап: Хлоропласт 50%-бен ең жылдам өскен органел болып табылады.

Дескрипторлар:

Дөңгелек диаграмма құру – 3 балл.

Органелдердің өсу қарқынын сипаттау – 2 балл.
Барлығы: 5 балл.

Жүктеу

Бөлісу

ЖИ арқылы жасау

Файл форматы:

docx

Биология Сабақ жоспары 11 сынып

12.01.2025

295

Жүктеу

ЖИ арқылы жасау

Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз

Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу

Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз

Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!

Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.

Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы

Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!

Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!

Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!

Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!