4.2. Файлдық функциялармен жұмыс

Бөлімі:

4-бөлім. «Python тіліндегі алгоритмдерді программалау»

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сыныбы:

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

4.2. Файлдық функциялармен жұмыс

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

7.3.3.1 Python программалау тілінде файлды оқу және жазу.

Сабақтың мақсаты

• Оқушыларға Python тілінде файлдарды ашу, оқу және жазу тәсілдерін үйрету.

• Файлдық операцияларды қолдану арқылы алгоритмдер мен бағдарламаларды тиімді жазуды көрсету.

• Оқушыларды Python тілінде файлмен жұмыс істеу арқылы логикалық ойлау қабілеттерін дамыту.

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау критерийлері

Ресурстар

1. Ұйымдастыру кезеңі (5 минут)

- Сәлемдесу, сабаққа дайындықты тексеру. - Сабақтың мақсатын және құрылымын түсіндіру.

- Оқушылар сабаққа дайындықтарын көрсетеді.

Сабаққа қатысу деңгейі, сабаққа ынта білдіру.

Дидактикалық материалдар.

2. Жаңа тақырыпты түсіндіру (10 минут)

- Файлдық функциялармен жұмыс істеудің негізгі принциптерін түсіндіру. - Файлды ашу, оқу және жазу командаларын көрсету.

- Оқушылар Python тілінде файлдарды ашу, оқу және жазу командаларын түсінеді және мысалдармен танысады.

Python тіліндегі файлдық операцияларды түсіну.

Слайдтар, тақта, Python IDE.

3. Python тілінде файлмен жұмыс істеу (15 минут)

- Оқушыларға Python тілінде файлды ашу, мәлімет жазу және оқу мысалдарын көрсету.

- Оқушылар Python тілінде файлдарды ашып, жазу және оқу командаларын қолданады.

Файлды дұрыс ашу, оқу және жазу командасын орындау.

Компьютер, Python IDE (немесе басқа орта).

4. Практикалық тапсырма (10 минут)

- Оқушыларға тапсырма беру: берілген мәтінді файлға жазып, оны оқу.

- Оқушылар мәтіндермен жұмыс істеп, Python тілінде файлды ашып, оған мәтін жазып, содан кейін оқиды.

Тапсырманы орындау сапасы, кодтың дұрыстығы.

Интерактивті тақта, Python IDE.

(Ж) Жинақтау

1-тапсырма.

Input.txt мәтіндік файлдың бірінші жолында “a”..“z” арасындағы кіші латын әріптері, ал екінші жолында және 0 мен 9 аралығындағы араб цифрлары берілген. Бірінші жолдағы алғашқы 10 әріп пен екінші жолдағы алғашқы 5 цифрды оutput.txt файлына жаз.

Программа коды:

fin=open (“Input.txt”, “r”)

fout=open (“Output.txt”, “w”)

p=fin.readline(10)

fin.readline ()

h=fin.readline (5)

fout.write (p+’/n’)

fout.writelines (h)

fin.close ()

fout.close ()

Нәтижесі: abcdefghij 01234

Дескриптор:

• Бірінші қатардағы алғашық 10 символды оқу үшін readline(10) деп, нәтижесін p айнымалысына жүктейді.

• Екінші қатардағы алғашқы 5 цифрды оқу үшін, бірінші қатардағы алфавиттің қалған бөлігін параметрсіз readline() арқылы оқып, төменгі қатарға түседі.

• Файлдан оқыған деректер жеке­жеке жолға жазу үшін ‘\n’ әдісін қолданады.

Мақсаты: теориялық білімдерін практикамен ұштастырып, программа жазуға дағдыланады.

Бағалау: Жұптар бір-бірін «Басбармақ» әдісі арқылы бағалайды.

2-тапсырма

Input.txt мәтіндік файлдың бірінші жолында “a”..“z” аралығындағы кіші латын әріптерінен тұратын жол берілген. Файлдағы осы жолды 2- орыннан бастап 15 әріпті ‘*’ символымен ауыстыр.

Программа коды:

fin=open (“Input.txt”, “w”)

f.write (‘abcdefghijklmnopqrstuvwxyz’)

f.seek (2)

f.write (‘***************’)

f.close ()

Нәтижесі: ab***************rstuvwxyz

Дескриптор:

• Input.txt кіру файлына латын әріптерін жазады.

• Файл меңзерін Seek() функциясы көмегімен қажетті орынға орналастырады.

• Файлға ‘*’ символын жазады.

Мақсаты: теориялық білімдерін практикамен ұштастырып, программа жазуға дағдыланады.

Бағалау: Жұптар бір-бірін «Басбармақ» әдісі арқылы бағалайды.

Дербес жұмыс. Практикалық жұмыс

3-тапсырма:

Input.txt мәтіндік файлында үш, төрт және бес таңбалы сандар бос орынмен ажыратып жазылған. Осы сандардың қосындысын тап. Қосындыны Оutput.txt файлына жаз.

Программа коды:

fin=open (“Input.txt”, “r”)

fout=open (“Output.txt”, “w”)

a=int(fin.read(3))

fin.seek (4)

b=int (fin.read (4))

fin.seek (9)

c=int(fin.read(5))

fout.write (str(a+b+c))

fin.close ()

fout.close ()

Нәтижесі: 74421

Мақсаты: seek() және read() функцияларын дұрыс қолдану дағдысын қалыптастыру.

Дескриптор:

• Seek (n) функциясының көмегімен меңзерді қажетті орындарға қойып отырады.

• Read(n) функциясының көмегімен жолдық шамаларды таңбасының санына қарай оқиды.

• Жолдық шамаларды int() функциясы көмегімен санға айналдырады.

Бағалау: Оқушы өзін-өзі «Басбармақ» әдісі арқылы бағалайды.

5. Сабақтың қорытынды кезеңі (5 минут)

Кері байланыс:

- Сабақты қорытындылау, оқушылардың сұрақтарына жауап беру. Сабақ соңында оқушыларға кері байланыс сұрақтары беріледі:

• «Python тілінде файлдық операцияларды орындау сіз үшін қиын болды ма?»

• «Файлды ашу, оқу және жазу процесінде қандай қиындықтар кездесті?»

• «Қандай жаңа нәрселер үйрендіңіз?»

• Оқушылар өз пікірлерін білдіріп, сұрақтарға жауап береді.

- Оқушылар сабақтың мазмұнын қорытындылап, өз ойларын білдіреді.

Сабақтың мақсаттарына жету, түсінік деңгейі.

Қорытынды сұрақтар.

Үй тапсырмасы: