Бөлім:

10-Бөлім. Тұқымқуалаушылық және өзгергіштік

Педагогтің аты-жөні:

Ильяс Аяжан

Күні:

24.10.2023ж.

Сыныбы:

7 Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

§49. ДНҚ, гендер және хромосомалар,олардың құрылымы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

7.2.4.3 белгілерді анықтаудығы гендердің рөлін түсіндіру;

7.2.4.4 хромосомадағы генетикалық ақпарат дезоксирибонуклеин қышқылы рөлін түсіндіру

Сабақтың мақсаты:

Тұқым қуалау белгілерін анықтаудағы гендердің рөлін, хромосомадағы генетикалық ақпарат ДНҚ-ның маңызын біледі;

Белгілерді анықтаудағы гендердің рөлін, хромосомадағы генетикалық ақпарат ДНҚ-ның маңызын түсіндіреді;

Белгілерді анықтаудағы гендердің рөлін, хромосомадағы генетикалық ақпарат ДНҚ-ның маңызын дәлелдейді.

Сабақ кезеңі/ Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

10 мин.

І.Ұйымдастыру кезеңі:

Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу.

Психологиялық ахуал қалыптастыру: 3 минут

«Жіптік құбыр» тренинг

Оқушыларға түзу қағаз беріледі. Оны екіге бүктейміз. Арасын сваркалап жалғағанда ұзын құбыр шығу керек. Шарикті жіберемін. Шарик құбыр бойымен жылжиды.

Мақсаты: ауызбіршілікті арттырып, іс-әрекеттерін бір ұжымға бағыттауға үйренеді.

Өткен тақырыптартардағы білімдерін тексеру.

WordWoll сайты арқылы өткен тақырып бойынша сұрақ-жауап.

Оқушылар парақты алып, ортасынан екіге бүктеп, бір-біріне жанастырып құбыр жасайды.

Оқушылар қол көтеру арқылы жауап береді.

Оқушылар бірігіп жұмыс жасай алады.

https://wordwall.net/ru/resource/62592461

Сабақтың ортасы

Мағынаны ашу.

30 мин.

Жаңа тақырып

Тақырып бойынша бейнеролик көрсетіледі.

Тақырыпты пысықтау

Тапсырма № 1 «Дұрыс/Бұрыс»

Егер оқушылар берілген сөйлеммен келіссе қол шапалақтайды, егер келіспесе аяқтарын жерге соғады.

1. Хромосомалар жасушаның цитоплазмасында орналасады. (бұрыс)

2. Аденин мен тимин әрқашан комплементарлы байланыста болады (дұрыс)

3.ДНК да 3 азотық негіз болады (бұрыс)

4. Ген – тұқымқуалаудың элементар бірлігі. (дұрыс)

5. Ретімен: Жасуша_ Хромосома_ Ядро_ ДНҚ_ Нәруыз_ Ген_ Белгі (бұрыс)

Жаңа тақырыпты ашу үшін сыныпты «Хромосома», «Ген» және «ДНК» деп үш топқа бөлдім. Топ атауына байланысты мәтін ұсынылады және сол заттың құрылысын, қызметін берілген мәтіннен тауып анықтап постер қорғау.

Постерге қойылатын талаптар:

• Құрылысы

• Қызметі

• Маңызы

• Эстетикалық көркемделуі

Жұптық жұмыс

Әр жұпқа фотосуреттер беріледі. Алдымен жауабы бар 3 суретті де 1мин.көрсетіп, жаттап алуын сұраймын. Кейіннен әр жұпқа бір суреттен беріп толықтыруларын

сұраймын.

Жеке жұмыс (тест)

I-нұсқа

1. Тұқымқуалаушылық дегеніміз

а) Ағзаның өз ата тегіне ұқсау қабілеттігі

ә) Ағзаның өз ата тегінен ерекшелену қасиеті

б) Ағзаның сыртқы ортамен зат алмасу қасиеті

в) Ағзаның өздігінен реттелу жолы

г) Ағзаның сыртқы тітіркендіргіштерге жауап реакциясы

2. Өрілген екі тізбектен тұратын тұқымқуалаушылық заты

а) ДНҚ

ә) РНҚ

б) АТФ

в) АДФ

г) а-РНҚ

3. Ағзаның бүкіл тұқымқуалаушылық ақпараты жазылатын қышқыл

а) РНҚ

ә) Глюкоза

б) ДНҚ

в) АТФ

г) Нәруыз

4. Дж. Уотсон, Ф.Крик, М.Уилкинстің қатысуымен ашылды

а) ДНҚ қышқылының құрылысы

ә) РНҚ қышқылының құрылысы

б) Жасушадағы ядроның рөлі

в) Генетиканың заңдары

г) Жасушалық теория

5. Нәруыз тізбегінің бір буыны

а) Аминқышқыл

ә) Нуклеотид

б) Глюкоза

в) Моносахаридтар

г) Фруктоза

II -нұсқа

1. ДНҚ молекуласының бөлігі

а) Ген

ә) Геном

б) Спора

в) Зигота

г) Бластомер

2. Хроматиннен тұрады

а) Хромосома

ә) Вакуоль

б) Спора

в) Циста

г) Планула

3. Ата-анасында болмаған тұқымқуалайтын өзгерістер

а) Мутация

ә) Модификация

б) миграция

в) Метаморфоза

г) Митоз

4. Тікелей қоршаған орта әсеріне тәуелді өзгергіштік түрі

а) Мейоз

ә) Геномды мутация

б) Гендік мутация

в) Хромосомалық мутация

г) Модификация

5. Қандай да бір белгіге әсер ететін генетикалық материалдардың аяқ

Астынан өзгеруі

а) Терминация

ә) Транскрипция

б) Мутация

в) Модификация

г) Трансляция

Бағалау шкаласы интертақтада жасырын тұрады, оқушылар өздерін сол шкала бойынша бағалайды

Оқушылар дұрыс болса қол шапалақтайды, бұрыс болса аяқтарын жерге соғады.

Берілген тақырып бойынша топпен постер құрастырып, қорғап шығады.

Оқушылар жұптарымен бірлесіп суреттерді толықтырады.

Оқушылар таратылған нұсқа бойынша тестке жауап береді. Нәтижені мұғалімге тапсырады.

Қалыптастырушы бағалау:

Сұрақ-жауапта белсенді болған оқушыларға стикер беріледі

Жүктеу

ЖИ арқылы жасау

ЖИ арқылы жасау

Бөлісу

Материалға шағымдану

Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз

Жариялаған:

Ильяс Аяжан Дарынқызы

05 Қараша 2023

900

Шағым жылдам қаралу үшін барынша толық ақпарат жіберіңіз

Шағымды қалдыру

§49. ДНҚ, гендер және хромосомалар,олардың құрылымы

Тақырып бойынша 11 материал табылды

§49. ДНҚ, гендер және хромосомалар,олардың құрылымы

Материал туралы қысқаша түсінік

10-Бөлім. Тұқымқуалаушылық және өзгергіштік бойынша §49. ДНҚ, гендер және хромосомалар,олардың құрылымы тақырыбына қмж. Жеке, топтық, жұптық, заманауи әдістермен жасалған.

Материалды жүктеу

Материалдың қысқаша нұсқасы

Бөлім:	10-Бөлім. Тұқымқуалаушылық және өзгергіштік
Педагогтің аты-жөні:	Ильяс Аяжан
Күні:	24.10.2023ж.
Сыныбы:	7 Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:	§49. ДНҚ, гендер және хромосомалар,олардың құрылымы
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты	7.2.4.3 белгілерді анықтаудығы гендердің рөлін түсіндіру; 7.2.4.4 хромосомадағы генетикалық ақпарат дезоксирибонуклеин қышқылы рөлін түсіндіру
Сабақтың мақсаты:	Тұқым қуалау белгілерін анықтаудағы гендердің рөлін, хромосомадағы генетикалық ақпарат ДНҚ-ның маңызын біледі; Белгілерді анықтаудағы гендердің рөлін, хромосомадағы генетикалық ақпарат ДНҚ-ның маңызын түсіндіреді; Белгілерді анықтаудағы гендердің рөлін, хромосомадағы генетикалық ақпарат ДНҚ-ның маңызын дәлелдейді.

Сабақтың барысы:

Сабақ кезеңі/ Уақыты	Педагогтің іс-әрекеті	Оқушының іс-әрекеті	Бағалау		Ресурстар
Сабақтың басы 10 мин.	І.Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу. Психологиялық ахуал қалыптастыру: 3 минут «Жіптік құбыр» тренинг Оқушыларға түзу қағаз беріледі. Оны екіге бүктейміз. Арасын сваркалап жалғағанда ұзын құбыр шығу керек. Шарикті жіберемін. Шарик құбыр бойымен жылжиды. Мақсаты: ауызбіршілікті арттырып, іс-әрекеттерін бір ұжымға бағыттауға үйренеді. Өткен тақырыптартардағы білімдерін тексеру. WordWoll сайты арқылы өткен тақырып бойынша сұрақ-жауап.	Оқушылар парақты алып, ортасынан екіге бүктеп, бір-біріне жанастырып құбыр жасайды. Оқушылар қол көтеру арқылы жауап береді.	Оқушылар бірігіп жұмыс жасай алады. Бағалау критерийі Дескриптор Балл Оқушылар өткен тақырыпты Біледі 1.Сұрақ тарға жауап береді. 2		https://wordwall.net/ru/resource/62592461
Сабақтың ортасы Мағынаны ашу. 30 мин.	Жаңа тақырып Тақырып бойынша бейнеролик көрсетіледі. Тақырыпты пысықтау Тапсырма № 1 «Дұрыс/Бұрыс» Егер оқушылар берілген сөйлеммен келіссе қол шапалақтайды, егер келіспесе аяқтарын жерге соғады. 1. Хромосомалар жасушаның цитоплазмасында орналасады. (бұрыс) 2. Аденин мен тимин әрқашан комплементарлы байланыста болады (дұрыс) 3.ДНК да 3 азотық негіз болады (бұрыс) 4. Ген – тұқымқуалаудың элементар бірлігі. (дұрыс) 5. Ретімен: Жасуша_ Хромосома_ Ядро_ ДНҚ_ Нәруыз_ Ген_ Белгі (бұрыс) Жаңа тақырыпты ашу үшін сыныпты «Хромосома», «Ген» және «ДНК» деп үш топқа бөлдім. Топ атауына байланысты мәтін ұсынылады және сол заттың құрылысын, қызметін берілген мәтіннен тауып анықтап постер қорғау. Постерге қойылатын талаптар: Құрылысы Қызметі Маңызы Эстетикалық көркемделуі Жұптық жұмыс Әр жұпқа фотосуреттер беріледі. Алдымен жауабы бар 3 суретті де 1мин.көрсетіп, жаттап алуын сұраймын. Кейіннен әр жұпқа бір суреттен беріп толықтыруларын сұраймын. Жеке жұмыс (тест) I-нұсқа 1. Тұқымқуалаушылық дегеніміз а) Ағзаның өз ата тегіне ұқсау қабілеттігі ә) Ағзаның өз ата тегінен ерекшелену қасиеті б) Ағзаның сыртқы ортамен зат алмасу қасиеті в) Ағзаның өздігінен реттелу жолы г) Ағзаның сыртқы тітіркендіргіштерге жауап реакциясы 2. Өрілген екі тізбектен тұратын тұқымқуалаушылық заты а) ДНҚ ә) РНҚ б) АТФ в) АДФ г) а-РНҚ 3. Ағзаның бүкіл тұқымқуалаушылық ақпараты жазылатын қышқыл а) РНҚ ә) Глюкоза б) ДНҚ в) АТФ г) Нәруыз 4. Дж. Уотсон, Ф.Крик, М.Уилкинстің қатысуымен ашылды а) ДНҚ қышқылының құрылысы ә) РНҚ қышқылының құрылысы б) Жасушадағы ядроның рөлі в) Генетиканың заңдары г) Жасушалық теория 5. Нәруыз тізбегінің бір буыны а) Аминқышқыл ә) Нуклеотид б) Глюкоза в) Моносахаридтар г) Фруктоза II -нұсқа 1. ДНҚ молекуласының бөлігі а) Ген ә) Геном б) Спора в) Зигота г) Бластомер 2. Хроматиннен тұрады а) Хромосома ә) Вакуоль б) Спора в) Циста г) Планула 3. Ата-анасында болмаған тұқымқуалайтын өзгерістер а) Мутация ә) Модификация б) миграция в) Метаморфоза г) Митоз 4. Тікелей қоршаған орта әсеріне тәуелді өзгергіштік түрі а) Мейоз ә) Геномды мутация б) Гендік мутация в) Хромосомалық мутация г) Модификация 5. Қандай да бір белгіге әсер ететін генетикалық материалдардың аяқ Астынан өзгеруі а) Терминация ә) Транскрипция б) Мутация в) Модификация г) Трансляция Бағалау шкаласы интертақтада жасырын тұрады, оқушылар өздерін сол шкала бойынша бағалайды	Оқушылар дұрыс болса қол шапалақтайды, бұрыс болса аяқтарын жерге соғады. Берілген тақырып бойынша топпен постер құрастырып, қорғап шығады. Оқушылар жұптарымен бірлесіп суреттерді толықтырады. Оқушылар таратылған нұсқа бойынша тестке жауап береді. Нәтижені мұғалімге тапсырады.	Қалыптастырушы бағалау: Сұрақ-жауапта белсенді болған оқушыларға стикер беріледі Материалды жүктеу Жүктеу Сақтау Бөлісу ЖИ арқылы жасау Файл форматы: docx Биология Барлық материалдар 7 сынып 05.11.2023 900 Жүктеу Сақтау ЖИ арқылы жасау Жариялаған: Ильяс Аяжан Дарынқызы Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз, шағым қалдыра аласыз Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз Іздеу Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз! Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі. Толығырақ Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз! Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз! Жариялау Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз! Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз! Жариялау Министірлікпен келісілген курстар тізімі Химия пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Тарих пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Биология пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Ағылшын тілі пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ География пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Информатика пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Мектепке дейінгі білім беру бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ «Қазақ тілі» жəне «Қазақ əдебиеті» бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Дене шынықтыру пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Білім алушылардың білім сапасын арттыру мақсатында сабақта цифрлық технологияларды қолдану 80/108 сағат Толығырақ Инклюзивті білім беру жүйесінде ерекше білім беру қажеттілігі бар білім алушыға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету бойынша педагогтердің кәсіби және пәндік құзыреттіліктерін дамыту 80/108 сағат Толығырақ