|
1-тапсырма
Мәтінді мұқият оқып,
сұрақтарға жауап беріңіз.
Қызыл
кітап – қауіптің дабылы және тірі
табиғатты сақтау үшін күрестің нышаны. 1948 жылы дүние жүзінің
ғалымдары халқаралық табиғатты қорғау одағын құрды. Бұл одақ
жойылып бара жатқан жануарлар туралы тұңғыш кітап шығарды. Кітап
деректердің «Қызыл кітабы» деп аталады. «Қызыл кітап» деген атауды
ағылшын зерттеушісі Питер Скотт
ұсынды.
«Қызыл кітапқа» құлан, арқар,
дуадақ, сонымен бірге барыс, аққу, бүркіт, бірқазан, тырна, қызыл
қасқыр, жабайы қызғалдақ, аңдар мен құстар, өсымдыктер кіреді.
Бүгінгі күні қазақстанның «Қызыл кітабына» балықтар, қосмекенділер,
жорғалаушылар, құстар, сүтқоректілер, өсімдіктер
енгізілді.
Қызыл кітапқа мәңгілікке
жойылғандар жазылады. Олар: дронт, қанатсыз гагара, кезбе көгершін,
мамонт.
Жойылып кету қаупы бар
жануарлар мен өсімдіктер қорықтарда қорғалып,
сақталады.
Біздің табиғатымыз өте бай.
Бірақ оның байлығы шексіз емес, сондықтан оларды қорғау, сақтау
керек! Қазақстанда он қорық бар. Олар: АқсуЖабағылы, Барсакелмес,
Үстірт, Наурызым, Қорғалжын, БатысАлтай, Алматы, Марқакөл, Алакөл,
Қаратау.
Сұрақтар:
-
Мәтін не
туралы? ________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
-
Қоршаған ортаны
қорғаудағы «Қызыл кітаптың» рөлі
қандай?
________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
-
Мәтіннен қандай ой
түйдіңіз? ________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
2-тапсырма. Берілген
тест тапсырмасын белгілеңіз.
1.Антоним сөздерді
тап.
А)Үбірлі –шүбірлі
в)Тұнық-лай с)Ұялу-имену д)Асты-жаны
е)Үлкендік-ағалық
2. Омоним дегеніміз
не?
а)Тұлғасы әр түрлі,
мағыналары бір-біріне жақын сөздер
в)Тұлғасы, дыбысталуы
бір, бірақ мағынасы бір-бірінен
алшақ.
с)Сөзге грамматикалық
мағына үстейтін,сөз бен сөзді
байланыстыратын.
д)Бір-біріне қарама
–қарсы мағынада айтылатынсөздер
е)Баяндауыш пен
бастауыштың байланысы
3.Синонимдік қатарды
көрсет
а)Тән, озат в)Ерлік,
жақсылық с)Шыдам, төзім, д)Оқы, жалпақ е) Жабайы,
жомарт
4.Көп мағынаға ие
бола алатын сөз:
Матаның көзі бар
екен,байқа.
А)матаның В)көзі С)бар
Д)екен Е)байқа
5. Тура мағыналы
сөзді көрсет
а)Жылқы жылы в)Жылы өң с)Жылы
сөз д)Су жылы е)Жылы жүзді
|