400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз

ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар

4 990₸/ 1 жыл

🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін

Одан кейін - 29 990 ₸

Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ

Тақырып бойынша 11 материал табылды

№5 зертханалық жұмыс. Сырғанау үйкеліс күшін зерттеу 7 сынып 2 тоқсан

Физика Барлық материалдар 7 сынып

Материал туралы қысқаша түсінік

7.2.2.6– тыныштық, домалау және сырғанау үйкелістерін сипаттау; 7.2.2.7– үйкеліс күшінің пайдасы мен зиянына мысалдар келтіру

Материалдың қысқаша нұсқасы

Оқу ісінің меңгерушісі:__________________

Қысқа мерзімді жоспар

Білім беру ұйымының атауы:
Бөлім:	Денелердің өзара әрекеттесуі
Педагогтің аты-жөні
Күні:
Сынып: 7	Қатысушылар саны:	Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы	№5 зертханалық жұмыс. Сырғанау үйкеліс күшін зерттеу
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары	7.2.2.6– тыныштық, домалау және сырғанау үйкелістерін сипаттау; 7.2.2.7– үйкеліс күшінің пайдасы мен зиянына мысалдар келтіру
Сабақтың мақсаты	Үйкелістің түрлерін біледі , мысалдар келтіре алады. Әртүрлі денелердің беттеріндегі сырғанау үйкеліс күшін анықтай алады. Сырғанау үйкеліс күшінің сандық мәнін есептеп, қорытынды жасай алады.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Амандасу. Оқушыларды түгендеу.

Сәлеметсіздерме балалар! Өткен сабақтарда біз үйкеліс күшімен таныстық.

Өткен тақырып бойынша кестені толтырыңыздар.

(1 тапсырма) Өткен тақырыпты тексеру

Сұрақтар

1.Көктайғақта неге тротуарға құм себеді?

2. Неге жаңбырдан соң грунт жолы тайғақ болады?

3. Шаңғының астын неге майлайды?

1 тапсырма орындайды

жұмыс дәптері

кесте

Сабақтың ортасы

Алдыңғы сабақта өткен үйкеліс күшінің мәнін тәжірибелік тұрғыдан қарастырамыз. Олай болса бүгінгі күн мен сабақ тақырыбын жазыныздар:

«№5 зертханалық жұмыс. Сырғанау үйкеліс күшін зерттеу»

-Бүгінгі сабақта әртүрлі денелердің беттеріндегі сырғанау үйкеліс күшінін мәнін анықтайсыздар.

Бейне сабақты көрсету: https://www.youtube.com/watch?v=uI_TVdkwpRw

Зертханалық жұмыстың мазмұнымен танысу

№5 Зертханалық жұмыс: Сырғанау үйкеліс күшін зерттеу

Мақсаты: Сырғанау үйкеліс күшін анықтау және оның әртүрлі факторларға тәуелділігін зерттеу.

Құрал-жабдықтар:

Динамометр
Ағаш брусок (немесе басқа да тегіс бетке сырғанайтын дене)
Әртүрлі беткі қабаттар (ағаш, металл, пластик)
Жүктемелер (қосымша салмақтар)

Теориялық негіздеме:

Үйкеліс күші дененің қозғалысын қиындатады және оның бағыты қозғалысқа қарсы. Сырғанау үйкеліс күшін анықтау формуласы: Fүйкеліс=μ⋅NFүйкеліс=μ⋅N мұндағы:

FүйкелісFүйкеліс – сырғанау үйкеліс күші (Н),
μμ – сырғанау үйкеліс коэффициенті,
NN – тіректік күш (Н), бұл жағдайда дененің салмағы.

Жұмыстың орындалу реті:

Дайындық: Динамометрді пайдаланып, құралдың жұмысқа дайын екенін тексеріңіз.
Өлшеу жүргізу:
- Ағаш брусканы біріншіден ағаш бетке орналастырыңыз.
- Динамометрді брусокқа қосып, баяу тартып, сырғанау басталған сәттегі көрсеткішін оқыңыз. Бұл – сырғанау үйкеліс күші.
- Әртүрлі салмақтар қосып, тәжірибені қайталаңыз, әрқайсысында FүйкелісFүйкеліс-ті анықтаңыз.
Беткі қабатты ауыстыру:
- Тәжірибені басқа беттерде (металл, пластик) қайталап, әр бет үшін үйкеліс күшін анықтаңыз.
Мәліметтерді жазу:
- Әр бет пен салмақ үшін алынған үйкеліс күшін кестеге енгізіңіз.

Кесте үлгісі:

№	Беткі қабат түрі	Салмақ (N)	Сырғанау үйкеліс күші (N)	Үйкеліс коэффициенті μμ
1	Ағаш
2	Металл
3	Пластик

Өңдеу және талдау:

Әр бет үшін үйкеліс коэффициентін есептеңіз:μ=FүйкелісNμ=NFүйкеліс
Әртүрлі беттердегі үйкеліс коэффициенттерін салыстырыңыз.
Үйкеліс коэффициентінің беткі қабаттың сипатына қалай тәуелді екенін талдаңыз.

Қорытынды:

Үйкеліс күшінің әртүрлі беткі қабаттарға байланысты айырмашылықтарын анықтаңыз.
Салмақ өзгергенде үйкеліс күшінің қалай өзгергенін және үйкеліс коэффициентінің бет түріне тәуелділігін түсіндіріңіз.

Бекіт сұрақтары. (3 тапсырма)

1.Сырғанау үйкеліс күші үйкелесетін беттердің табиғатына және кедір бұдыр болуына тәуелді болады ма?

2. Сырғанау үйкеліс күшін қандай тәсілдермен арттыруға және азайтуға болады?

Сабақтың тақырыбын дәптерлеріне жазады.

Зертханалық жұмыстың мазмұнымен танысады.
Дәптерлеріне зертханалық жұмыстан қысқаша конспект жазады.

Зертханалық жұмыс бойынша есептеулерді орындайды, кестені толтырады.

Сұрақтарға жауап береді.

Оқулық, жұмыс дәптері

https://www.youtube.com/watch?v=uI_TVdkwpRw

Оқулық, жұмыс дәптері

Сабақтың соңы

Рефлексия


Сабақты толық түсіндім	Сабақты жақсы тұсіндім	Сабақты мүлдем түсінбедім

Бағалау
Дескрипторлар

Критерийдің сипаттамасы	Балл
Кестені дұрыс орындаған.	1,5
Сабақтың күні мен тақырыбы жазылған	0,5
Зертханалық жұмыстың мақсаты жазылған	1
Тапсырма, кесте жазылған	1
Кесте толтырылған, есептеулер орындалған	3
Қорытынды жазылған	1
Сұрақтарға дұрыс жауап берген	2
Барлығы:	10

Үйге тапсырма: жаттығу есептерін шығару

Оқушылар орындалған тапсырмаларын қолданып жүрген платформа арқылы және қол жетімді байланыс құралдары арқылы жібереді.

Оқушының сабаққа уақытылы қатысуына қарай, үй тапсырмасын орындау деңгейіне қарай,зертханалық сабақ кезіндегі тапсырмаларды орындау деңгейіне қарай, есептеулерді жүргізу деңгейлеріне қарай 10 балдық жүйемен бағаланад ы.

Shape1

Физика

Бүгінгі күннің аффирмациясы :

"Мен бүгін жаңа білім алып жатырмын, және менің өмірім жаңа білім алу арқылы күн өткен сайын жақсарады"

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

7.2.2.6– тыныштық, домалау және сырғанау үйкелістерін сипаттау;

7.2.2.7– үйкеліс күшінің пайдасы мен зиянына мысалдар келтіру

Үй тапсырмасы

Сұрақтар

1.Көктайғақта неге тротуарға құм себеді?

2. Неге жаңбырдан соң грунт жолы тайғақ болады?

3. Шаңғының астын неге майлайды?

Тест тапсырмасы

Жаңа сабақ

Зертханалық жұмыстың мазмұнымен танысу

№5 Зертханалық жұмыс: Сырғанау үйкеліс күшін зерттеу

Мақсаты: Сырғанау үйкеліс күшін анықтау және оның әртүрлі факторларға тәуелділігін зерттеу.

Құрал-жабдықтар:

Динамометр
Ағаш брусок (немесе басқа да тегіс бетке сырғанайтын дене)
Әртүрлі беткі қабаттар (ағаш, металл, пластик)
Жүктемелер (қосымша салмақтар)

Теориялық негіздеме:

Үйкеліс күші дененің қозғалысын қиындатады және оның бағыты қозғалысқа қарсы. Сырғанау үйкеліс күшін анықтау формуласы: Fүйкеліс=μ⋅NFүйкеліс=μ⋅N мұндағы:

FүйкелісFүйкеліс – сырғанау үйкеліс күші (Н),
μμ – сырғанау үйкеліс коэффициенті,
NN – тіректік күш (Н), бұл жағдайда дененің салмағы.

Жұмыстың орындалу реті:

Дайындық: Динамометрді пайдаланып, құралдың жұмысқа дайын екенін тексеріңіз.
Өлшеу жүргізу:
- Ағаш брусканы біріншіден ағаш бетке орналастырыңыз.
- Динамометрді брусокқа қосып, баяу тартып, сырғанау басталған сәттегі көрсеткішін оқыңыз. Бұл – сырғанау үйкеліс күші.
- Әртүрлі салмақтар қосып, тәжірибені қайталаңыз, әрқайсысында FүйкелісFүйкеліс-ті анықтаңыз.
Беткі қабатты ауыстыру:
- Тәжірибені басқа беттерде (металл, пластик) қайталап, әр бет үшін үйкеліс күшін анықтаңыз.
Мәліметтерді жазу:
- Әр бет пен салмақ үшін алынған үйкеліс күшін кестеге енгізіңіз.

Кесте үлгісі:

№	Беткі қабат түрі	Салмақ (N)	Сырғанау үйкеліс күші (N)	Үйкеліс коэффициенті μμ
1	Ағаш
2	Металл
3	Пластик

Өңдеу және талдау:

Әр бет үшін үйкеліс коэффициентін есептеңіз:μ=FүйкелісNμ=NFүйкеліс
Әртүрлі беттердегі үйкеліс коэффициенттерін салыстырыңыз.
Үйкеліс коэффициентінің беткі қабаттың сипатына қалай тәуелді екенін талдаңыз.

Қорытынды:

Үйкеліс күшінің әртүрлі беткі қабаттарға байланысты айырмашылықтарын анықтаңыз.
Салмақ өзгергенде үйкеліс күшінің қалай өзгергенін және үйкеліс коэффициентінің бет түріне тәуелділігін түсіндіріңіз.
Дескрипторлар

Критерийдің сипаттамасы	Балл
Кестені дұрыс орындаған.	1,5
Сабақтың күні мен тақырыбы жазылған	0,5
Зертханалық жұмыстың мақсаты жазылған	1
Тапсырма, кесте жазылған	1
Кесте толтырылған, есептеулер орындалған	3
Қорытынды жазылған	1
Сұрақтарға дұрыс жауап берген	2
Барлығы:	10

Бекіт сұрақтары. (3 тапсырма)

1.Сырғанау үйкеліс күші үйкелесетін беттердің табиғатына және кедір бұдыр болуына тәуелді болады ма?

2. Сырғанау үйкеліс күшін қандай тәсілдермен арттыруға және азайтуға болады?

Рефлексия


Сабақты толық түсіндім	Сабақты жақсы тұсіндім	Сабақты мүлдем түсінбедім	Бағалау «Меже»

Үйге тапсырма: жаттығу есептерін шығару

Материалды Word форматында жүктеп аласыз

Тарифке кіреді

8 ұстаз жүктеп алған

25 желтоқсан

181

Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз

"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар

Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады

Ұстаздарға арналған олимпиадалар

Оқушыларға арналған олимпиадалар

Тәрбиешілерге арналған олимпиадалар

Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу

Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз

Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?

10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.

Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!