ЖИ көмекші
0 / 1
Барлық 400 000 материалдарды тегін жүктеу үшін
Ұнаған тарифті таңдаңыз
Айлық
Жылдық
1 - күндік
Танысу 690 ₸ / 1 күнге
Таңдау
UstazTilegi AI - ЖИ арқылы тегін ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, тест, презентация, авторлық бағдарлама т.б. 10 материал жасау
Материалдар бөлімі - Барлық 400 000 материалдарды тегін 30 материал жүктеу
Аттестация ПББ тестеріне доступ аласыз шексіз
Көрнекілік бөлімі - 10 000 астам көрнекіліктерді жүктеу Күніне 2 көрнекілік жүктеу
Жеке ҚМЖ бөлімінде - дайын ҚМЖ-ларды, презентацияларды жүктеу5 файлды тегін жүктеу
Олимпиада, турнир, байқауларға 50% жеңілдік
1 - айлық
Стандарт
2990 ₸ / айына
UstazTilegi AI - ЖИ арқылы тегін ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, тест, презентация, авторлық бағдарлама т.б. жасау 30 материал жасау
Материалдар бөлімі - Барлық 400 000 материалдарды тегін 900 материал жүктеу
Аттестация ПББ тестеріне доступ аласыз шексіз
Көрнекілік бөлімі - 10 000 астам көрнекіліктерді жүктеу30 көрнекілік жүктеу
Жеке ҚМЖ бөлімінде - дайын ҚМЖ-ларды, презентацияларды жүктеу 150 файлды тегін жүктеу
Жинақталған ҚМЖ бөлімінде 10 файлды тегін жүктеу
Олимпиада, турнир, байқауларға 50% жеңілдік
Іс-шаралар (мини-курстар, семинарлар, конференциялар) тегін қатысу
1 - айлық
Шебер 7990 ₸ / айына
Таңдау
UstazTilegi AI - ЖИ арқылы тегін ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, тест, презентация, авторлық бағдарлама т.б. жасау 150 материал жасау
Материалдар бөлімі - Барлық 400 000 материалдарды тегін 900 материал жүктеу
Аттестация ПББ тестеріне доступ аласыз шексіз
Көрнекілік бөлімі - 10 000 астам көрнекіліктерді жүктеу90 көрнекілік жүктеу
Жеке ҚМЖ бөлімінде - дайын ҚМЖ-ларды, презентацияларды жүктеу 300 файлды тегін жүктеу
Жинақталған ҚМЖ бөлімінде 50 файлды тегін жүктеу
Олимпиада, турнир, байқауларға 50% жеңілдік
Іс-шаралар (мини-курстар, семинарлар, конференциялар) тегін қатысу
Назар аударыңыз!
Сіз барлық мүмкіндікті қолдандыңыз.
Қалған материалдарды ертең жүктей аласыз.
Ок
Материалдың қысқаша нұсқасы
11 сынып ЖМБ №7
ДӘІЖО___________
Қазақстан Республикасының
Білім және ғылым министрлігі
«»
КММ
(білім беру ұйымының
атауы)
Қысқа мерзімді (сабақ) жоспары
Хлоропластың құрылымдық
компоненттері және олардың қызметтері. Фотосинтездің пигменттері.
Rf мәні.
Зертханалық жұмыс №1 "Әртүрлі өсімдік фотосинтездеуші пигменттің мөлшерін зерттеу"
§6. Хлоропластың құрылымдық компоненттері және олардың қызметтері.§7. Фотосинтездің пигменттері. Rf мәні.
(Сабақ тақырыбы)
|
Бөлім: |
Қоректену |
|
Педагогтің аты-жөні: |
|
|
Күні: |
|
|
Сыныбы: 11 «ә» ЖМБ |
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны: |
|
Сабақтың тақырыбы: |
Хлоропластың құрылымдық компоненттері және олардың қызметтері. Фотосинтездің пигменттері. Rf мәні. Зертханалық жұмыс №1 "Әртүрлі өсімдік фотосинтездеуші пигменттің мөлшерін зерттеу" §6. Хлоропластың құрылымдық компоненттері және олардың қызметтері. §7. Фотосинтездің пигменттері. Rf мәні. |
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты |
11.1.2.1 - хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысты орнату; |
|
Сабақтың мақсаты: |
хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысты орнатады; |
Сабақтың барысы:
|
Сабақ кезеңі |
Мұғалімнің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|
Сабақтың басы Бұрынғы білімін еске түсіру |
Оқушылармен амандасу, түгендеу, сынып тәртібін қадағалау. «Бұрынғы атаулар» әдісінде білім беруші бұрынғы білімін еске түсіру мақсатында тірек сөздерді ұсынады: Генетикалық код, кодон, стоп-кодон, үшөрімділігі, көптігі, әмбебаптығы, бірін-бірі жаппайтындығы |
Оқушылар амандасады, сынып тәртібін сақтайды. «Бұрынғы атаулар» әдісінде берілген тірек сөздердің мағынасын айтады, мазмұнын сипаттайды,ой қозғайды, пікір алмасады. |
Дескриптор: -кілт сөздердің анықтамасын сипаттайды-2 балл; |
Интерактивті панель, презентация Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж |
|
Оқушылардың назарын аудару |
«Сендер білесіңдер ме?» әдісі бойынша оқу мақсатына сай сұрақ қойылады. Хлоропласттың қызметтерін..... Кальвин цикліне қатысатын еритін ферменттерді...... Өсімдіктер үшін хлорофилдің рөлін..... Фотосинтез процесіндегі хлорофиллдің ең маңызды рөлін..... Хлорофиллдің химиялық қасиеттерін..... a хлорофилі мен b хлорофилінің құрлысын.... |
Сендер білесіңдер ме әдісінде берілген сұрақтарға жауап береді, ой қозғау жүзеге асады. |
Қосымша балл үшін дескриптор: -сұрақтарға жауап береді- 2 балл; |
Интерактивті панель, презентация Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж |
|
Сабақтың мақсатын таныстыру |
11.1.2.1 - хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысты орнату; |
Жаңа сабақтың оқу мақсатын жазады. |
Кері байланыс: «Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады. «Керемет!» және т.б |
Интерактивті панель, презентация Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж |
|
Жаңа тақырыпты таныстыру |
«Қазіргі атаулар» әдісі Мұғалім сабақ басында жаңа тақырып бойынша тақтаға бірнеше атау (терминдер) жазып қойып (3-4 атау), оқушыларға олардың мағынасы, мазмұны және өзара қатынасы мен байланысы туралы ойлануын сұрайды. Хлоропласт, фотосинтез, пластидтер, мембрана, гомопластид, гетеропластид, строма, хлорофилл.. Хлорофилл, пигменттер, каротиноидтер, фикобилиндер, фикоцианин, фикоэритрин, аллофикоцианин.... |
«Қазіргі атаулар» әдісінде берілген термин сөздердің мағынасы мен мазмұнын айтады. Бір-бірімен пікір алмасады, ой қозғау жүзеге асырылады. |
Дескриптор: -кілт сөздердің анықтамасын сипаттайды-2 балл; |
Интерактивті панель, презентация Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж |
|
Сабақтың ортасы Оқушыларға бағыт бағдар беру |
«Кинометафора» әдісі. Мақсаты: Оқушының ой-өрісін, ойлау қабілетін дамыту. Бір мәселе бойынша бейнесюжеттен үзінді көрсету арқылы баланың өз ойын, ой-пікірлерін білуге болады. |
Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды. өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. |
Қосымша балл үшін дескриптор: -бейнефильмнен түсінгенін сипаттайды- 2 балл; |
Интерактивті панель бейнефильм https://www.youtube.com/watch?v=KlFJzbhPq1k https://www.youtube.com/watch?v=abdAje9A9jI |
|
Практикалық тапсырмалар беру. |
Жұптық жұмыс. хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланыс туралы білеміз бе? 1. Жұптық жұмыс 2. Фрейер моделі 3. хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысына....... a. хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысына анықтама береді; b. хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысына тән қасиетті жазады; c. хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысты анықтайды; d. хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланыстың қызметтерін түсіндіреді; |
Оқушылар жұптасып «Фрейер модельі» әдісі бойынша өздеріне берілген тапсырманы орындайды. Әр жұп бір-бірімен пікір алмасады. Хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысына анықтама береді. Хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысына тән қасиетті жазады. Хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысты анықтайды. Хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланыстың қызметтерін түсіндіреді. |
Дескриптор: - хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысына анықтама береді – 2 балл; - хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысына тән қасиетті жазады – 2 балл; - хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысты анықтайды – 2 балл; - хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланыстың қызметтерін түсіндіреді – 2 балл; |
Интерактивті панель, презентация Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж |
|
Бағалау |
«Биологиялық зертхана» әдісі. Зертханалық жұмыс №1 "Әртүрлі өсімдік фотосинтездеуші пигменттің мөлшерін зерттеу" Жұмыс мақсаты: әртүрлi есiмдiк турлерiндегi пигмент хлорофилдер және каротиноидтер құрамын салыстырыңдар. |
Оқушылар зертханалық жұмыстың тақырыбын және мақсатын жазады. Жұмыс барысының реттілігімен танысады. Әртүрлі өсімдік фотосинтездеуші пигменттің мөлшерін зерттейді. Пигменттердiң спирттiк ерiтiндiсiн алады. Краус әдiсi бойынша пигменттердi бөледі. Қағаз хромотографиясын пайдалана отырып, пигменттердi бөлiп алады. Зертханалық тәжірибелердің қорытындысын жазады. |
Дескриптор: - пигменттердiң спирттiк ерiтiндiсiн алады – 2 балл; - Краус әдiсi бойынша пигменттердi бөледі – 2 балл; - қағаз хромотографиясын пайдалана отырып, пигменттердi бөлiп алады – 2 балл; -зертханалық тәжірибелердің қорытындысын жазады – 2 балл; |
Интерактивті панель, презентация Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж |
|
Кері байланыс беру |
1,2-«Бүгін сабақта зерттедім» 3- «Бүгінгі сабақта маған түсіну қиынға соқты» 4-«Менің жеңісім» |
Білім алушылар өздері зерттеген, қиынға соқтырған және өз жеңісін жазады, кері байланыс береді. |
Кері байланыс: «Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады. «Керемет!» және т.б |
Интерактивті панель, презентация |
|
Білімді игеруді жақсарту және оны тәжірибеге көшіру |
Шығармашылық жұмыс. Тірек сызба «§7. Фотосинтездің пигменттері. Rf мәні.» |
Білім алушылар келесі тақырыптың тақырыбымен және тірек сызба сызады. Ой қозғау жүзеге асады. |
Кері байланыс: «Мадақтау» әдісі «Жарайсың!» «Тамаша жауап» т.б |
Жұмыс дәптері Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж |
ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ ЖОСПАРҒА ҚОСЫМША
Бағалау парағы
11.1.2.1 - хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысты орнату;
Жұптық жұмыс.
хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланыс туралы білеміз бе?
1. Жұптық жұмыс
2. Фрейер моделі
3. хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысына.........
a. хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысына анықтама береді;
b. хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысына тән қасиетті жазады;
c. хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысты анықтайды;
d. хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланыстың қызметтерін түсіндіреді;
Зертханалық жұмыс №1 "Әртүрлі өсімдік фотосинтездеуші пигменттің мөлшерін зерттеу"
Жоғары сатылы есiмдiктердiң фотосинтез процесіне пигменттердiң екi тобы қатысады: жасыл-а және b хлорофилдерi; сары-каротиндер мен ксантофилдер. Бiз пигменттерді бөлiп алу әдісімен, Краус әдісі бойынша белумен танысамыз. Жұмыс жекелеген кезеңдерден тұрады, олар төменде көрсетiлген реттiлiкпен орындалады.
Жұмыс мақсаты: әртүрлi есiмдiк турлерiндегi пигмент хлорофилдер және каротиноидтер құрамын салыстырыңдар.
1. Пигменттердiң спирттiк ерiтiндiсiн алу.
Бұл мақсатта құрғақ жапырақты да, жаңа әзiрленген өсiмдiк материалын да пайдалана аламыз. Құрғақ жапырақтармен жұмыс істегенде оларды пигменттердi экстракциялауалдында ылғалдап алу керек. Шикi материалмен жұмыс істегенде қазтамақ, бұршақ жапырақтары ыңғайлы.
Жұмыс барысы: 1-2 г казтамак жапырақтарын фарфор ыдысқа салып, аздап кварц құмын (есiмдiк улпаларын жаксылап ұсақтау ушiн) және бiр себiм бор ұнтағын (бейтарап немесе әлсiз сiлтiлi орта реакциясын жасау ушiн) қосамыз. Жапырақтарды бiркелкi массa болғанша үгітіп, оған 10-15 мл 96% -тiк этанол қосамыз.
Мұқият араластырғаннан кейiн пайда болған гомогенатты (коспаны) ак лентасы бар қағаз сузгi арқылы тутiкке сүзiп құямыз. Сұйықтықты ыдыстан құйған кезде қабырғаға ағып кетпеу ушiн шыны таяқшаны сыртынан вазелин мен майлап, ыдыстың ұшына тақап кою керек. Ыдысты бірнеше миллилитр этанолмен шайып, оны да сол сузгiге куюға болады.
Жұмыс сапалы сипатқа ие, сондыктан пигменттердi ерiтiндiге толық көшіруге болмайды. Егер фильтраттың алғашқы порциялары лайланған болса, оларды сузгiнi ауыстырмастан қайта сузiп алуға болады.Алынған жасыл тустi экстракт келесi тәжiрибелер ушiн жарамды болады.
2. Краус әдiсi бойынша пигменттердi бөлу.
Әдiс пигменттердің спирт пен бензинде әртүрлi еруiне негізделген, олар құйған кезде араласпай, екі қабат түзеді: жоғарғы - бензин; төменгiсi - спирт, а хлорофилiнiн эмпирикалық формуласы -C H ON Mg, b хлорофилiнiн формуласы -C H, O.N,Mg.Хлорофилл дикарбонды кышкыл хлорофилин мен екi спирт - метанол мен фитолдың күрделі эфирі. Фитол ұзын кемiрсутектi тiзбектен (С Н а) тұрады, ол хлорофилл молекуласының гидрофобтылығын анықтайды. Ол гидрофобты еріткіш – бензинде жаксы ериді.Каротин де кемірсутек (СН) бола отырып, гидрофобты қасиеттерге ие және бензинмен көп ұксас болып келеді.Ксантофилдер - спирттер (С Н О2), сондықтан олар бензинге қарағанда, этанолда жақсы ериді.
Жұмыс барысы: шыны тутiкке 2-3 мл пигменттердiн спиртті қоспасын құйып, 3—4 мл"Калоша" бензинiн (бензиннің орнына петролейлі эфир қосуға болады) косу керек. Шыны тутiктi шайкап, iшiндегiсiн тұндырады. Эмульсиянын кабаттануы жүреді. Жоғарысында хлорофилдерi бар бензин болады, ол кабат жасыл туске боялады. Каротин де бензинде болады, бірақ оның сары тусi хлорофилмен бүркеленіп тұрады. Төменгі спиртті қабатта ксантофилл пигментi болады, ол кабаттың түсі сарыға боялады. Егер пигменттердің белінуі анык көрiнбесе, шыны тутiкке 1-2 тамшы су қосып, қайтадан жақсылап шайкап алу керек. Бірақ суды артық қосуға болмайды, онда ерiтiндi лайланып кетуі мүмкін.
Жұмыс нәтижесі: суретін салып алу керек.Корытындыда пигменттердiн спирт пен бензинде әртүрлi еруiн түсiндiру керек. Әртүрлі өсiмдiктердегi пигменттердің бөлiнуiн сурет бойынша салыстырындар және қорытынды жасандар.
3. Қағаз хромотографиясын пайдалана отырып, пигменттердi бөлiп алу.
Спирт аркылыалынган пигмент ерiтiндiсiн қолданамыз. Қағаз хромотографиясы ушiн ерiтiндiнiң 10-15тамшысы жеткілікті. Қағаздың ені 1 см болатындай етіп кесіп аламыз. Келесі ұшын кiшкене жiнiшке болатындай кесемiз. Ерiтiндiге батырылған қағаз кебе бастағанда, сол жердi каламмен белгiлеймiз. Осы сызықтың ортасына пигмент сығындысының бірнеше тамшысын бiрiнен кейiн бiрiн тамызамыз. Әрбiр келесi тамшыны алдыңғы тамшы кептiрiлгеннен кейiн ғана қолдануға болады және бастапқы тамызған тамшыны үлкейгенше бақылап отыру қажет.
Сондықтан ерiтiндiнi қағазға тамызуға тамшуыр колданамыз. Тамшыны бастапқыда жасыл тус пайда болғанша қолдану қажет. L 1 см батырылатындай етiп кагазды сынауыққа тiлiп коямыз. L-ерiтiндiге (спиртке) капиллярлык куш арқылы еріткішҚағаз бойымен жоғарылайды және соның көмегімен бояғыштарда көтеріледі. Әрбiрi кағазда әртүрлi жылдамдықпен шығады. Сары жасыл ь хлорофилі ете баяу кетеріледі.Ең жылдамы - ксантофилл, одан да жылдамы кек жасыл а хлорофилл. Сары немесе қызғылт сары каротин ерiткiштiн алдынғы жағымен кетерiледi. Еріткіш мәреге жеткен уақытта ка жолағын алып, бастапқы сызыктан бастап әр пигментке дейінгі қашықтықты өлшеп, кестеге алынған мәліметтердi енгiзiндер. Содан кейiн барлық пигменттер ушiн Ry мәнiн есептендер.
Қорытынды: қағаз хромотографиясын пайдалана отырып, əр пигменттердің қашық-тыктарын өлшеп, онын R, мәнін өлшейміз.
Кері байланыс беру
1,2-«Бүгін сабақта зерттедім»
3- «Бүгінгі сабақта маған түсіну қиынға соқты»
4-«Менің жеңісім»
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
ЖИ арқылы жасау
Бөлісу
1 - айлық
Материал тарифі-96% жеңілдік
00
05
00
ҚМЖ
Ашық сабақ
Тәрбие сағаты
Презентация
БЖБ, ТЖБ тесттер
Көрнекіліктер
Балабақшаға арнарлған құжаттар
Мақала, Эссе
Дидактикалық ойындар
және тағы басқа 400 000 материал
Барлық 400 000 материалдарды шексіз
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
1 990 ₸ 49 000₸
1 айға қосылу
Материалға шағымдану
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
Жариялаған:
Тезекбаева Карлыгаш Толешовна
22 Қырқүйек 2024
325Шағым жылдам қаралу үшін барынша толық ақпарат жіберіңіз
§6. Хлоропластың құрылымдық компоненттері және олардың қызметтері.§7. Фотосинтездің пигменттері. Rf мәні.
Тақырып бойынша 11 материал табылды
§6. Хлоропластың құрылымдық компоненттері және олардың қызметтері.§7. Фотосинтездің пигменттері. Rf мәні.
Материал туралы қысқаша түсінік
11.1.2.1 - хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысты орнату;
Материалдың қысқаша нұсқасы
11 сынып ЖМБ №7
ДӘІЖО___________
Қазақстан Республикасының
Білім және ғылым министрлігі
«»
КММ
(білім беру ұйымының
атауы)
Қысқа мерзімді (сабақ) жоспары
Хлоропластың құрылымдық
компоненттері және олардың қызметтері. Фотосинтездің пигменттері.
Rf мәні.
Зертханалық жұмыс №1 "Әртүрлі өсімдік фотосинтездеуші пигменттің мөлшерін зерттеу"
§6. Хлоропластың құрылымдық компоненттері және олардың қызметтері.§7. Фотосинтездің пигменттері. Rf мәні.
(Сабақ тақырыбы)
|
Бөлім: |
Қоректену |
|
Педагогтің аты-жөні: |
|
|
Күні: |
|
|
Сыныбы: 11 «ә» ЖМБ |
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны: |
|
Сабақтың тақырыбы: |
Хлоропластың құрылымдық компоненттері және олардың қызметтері. Фотосинтездің пигменттері. Rf мәні. Зертханалық жұмыс №1 "Әртүрлі өсімдік фотосинтездеуші пигменттің мөлшерін зерттеу" §6. Хлоропластың құрылымдық компоненттері және олардың қызметтері. §7. Фотосинтездің пигменттері. Rf мәні. |
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты |
11.1.2.1 - хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысты орнату; |
|
Сабақтың мақсаты: |
хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысты орнатады; |
Сабақтың барысы:
|
Сабақ кезеңі |
Мұғалімнің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|
Сабақтың басы Бұрынғы білімін еске түсіру |
Оқушылармен амандасу, түгендеу, сынып тәртібін қадағалау. «Бұрынғы атаулар» әдісінде білім беруші бұрынғы білімін еске түсіру мақсатында тірек сөздерді ұсынады: Генетикалық код, кодон, стоп-кодон, үшөрімділігі, көптігі, әмбебаптығы, бірін-бірі жаппайтындығы |
Оқушылар амандасады, сынып тәртібін сақтайды. «Бұрынғы атаулар» әдісінде берілген тірек сөздердің мағынасын айтады, мазмұнын сипаттайды,ой қозғайды, пікір алмасады. |
Дескриптор: -кілт сөздердің анықтамасын сипаттайды-2 балл; |
Интерактивті панель, презентация Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж |
|
Оқушылардың назарын аудару |
«Сендер білесіңдер ме?» әдісі бойынша оқу мақсатына сай сұрақ қойылады. Хлоропласттың қызметтерін..... Кальвин цикліне қатысатын еритін ферменттерді...... Өсімдіктер үшін хлорофилдің рөлін..... Фотосинтез процесіндегі хлорофиллдің ең маңызды рөлін..... Хлорофиллдің химиялық қасиеттерін..... a хлорофилі мен b хлорофилінің құрлысын.... |
Сендер білесіңдер ме әдісінде берілген сұрақтарға жауап береді, ой қозғау жүзеге асады. |
Қосымша балл үшін дескриптор: -сұрақтарға жауап береді- 2 балл; |
Интерактивті панель, презентация Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж |
|
Сабақтың мақсатын таныстыру |
11.1.2.1 - хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысты орнату; |
Жаңа сабақтың оқу мақсатын жазады. |
Кері байланыс: «Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады. «Керемет!» және т.б |
Интерактивті панель, презентация Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж |
|
Жаңа тақырыпты таныстыру |
«Қазіргі атаулар» әдісі Мұғалім сабақ басында жаңа тақырып бойынша тақтаға бірнеше атау (терминдер) жазып қойып (3-4 атау), оқушыларға олардың мағынасы, мазмұны және өзара қатынасы мен байланысы туралы ойлануын сұрайды. Хлоропласт, фотосинтез, пластидтер, мембрана, гомопластид, гетеропластид, строма, хлорофилл.. Хлорофилл, пигменттер, каротиноидтер, фикобилиндер, фикоцианин, фикоэритрин, аллофикоцианин.... |
«Қазіргі атаулар» әдісінде берілген термин сөздердің мағынасы мен мазмұнын айтады. Бір-бірімен пікір алмасады, ой қозғау жүзеге асырылады. |
Дескриптор: -кілт сөздердің анықтамасын сипаттайды-2 балл; |
Интерактивті панель, презентация Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж |
|
Сабақтың ортасы Оқушыларға бағыт бағдар беру |
«Кинометафора» әдісі. Мақсаты: Оқушының ой-өрісін, ойлау қабілетін дамыту. Бір мәселе бойынша бейнесюжеттен үзінді көрсету арқылы баланың өз ойын, ой-пікірлерін білуге болады. |
Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды. өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. |
Қосымша балл үшін дескриптор: -бейнефильмнен түсінгенін сипаттайды- 2 балл; |
Интерактивті панель бейнефильм https://www.youtube.com/watch?v=KlFJzbhPq1k https://www.youtube.com/watch?v=abdAje9A9jI |
|
Практикалық тапсырмалар беру. |
Жұптық жұмыс. хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланыс туралы білеміз бе? 1. Жұптық жұмыс 2. Фрейер моделі 3. хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысына....... a. хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысына анықтама береді; b. хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысына тән қасиетті жазады; c. хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысты анықтайды; d. хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланыстың қызметтерін түсіндіреді; |
Оқушылар жұптасып «Фрейер модельі» әдісі бойынша өздеріне берілген тапсырманы орындайды. Әр жұп бір-бірімен пікір алмасады. Хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысына анықтама береді. Хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысына тән қасиетті жазады. Хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысты анықтайды. Хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланыстың қызметтерін түсіндіреді. |
Дескриптор: - хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысына анықтама береді – 2 балл; - хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысына тән қасиетті жазады – 2 балл; - хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысты анықтайды – 2 балл; - хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланыстың қызметтерін түсіндіреді – 2 балл; |
Интерактивті панель, презентация Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж |
|
Бағалау |
«Биологиялық зертхана» әдісі. Зертханалық жұмыс №1 "Әртүрлі өсімдік фотосинтездеуші пигменттің мөлшерін зерттеу" Жұмыс мақсаты: әртүрлi есiмдiк турлерiндегi пигмент хлорофилдер және каротиноидтер құрамын салыстырыңдар. |
Оқушылар зертханалық жұмыстың тақырыбын және мақсатын жазады. Жұмыс барысының реттілігімен танысады. Әртүрлі өсімдік фотосинтездеуші пигменттің мөлшерін зерттейді. Пигменттердiң спирттiк ерiтiндiсiн алады. Краус әдiсi бойынша пигменттердi бөледі. Қағаз хромотографиясын пайдалана отырып, пигменттердi бөлiп алады. Зертханалық тәжірибелердің қорытындысын жазады. |
Дескриптор: - пигменттердiң спирттiк ерiтiндiсiн алады – 2 балл; - Краус әдiсi бойынша пигменттердi бөледі – 2 балл; - қағаз хромотографиясын пайдалана отырып, пигменттердi бөлiп алады – 2 балл; -зертханалық тәжірибелердің қорытындысын жазады – 2 балл; |
Интерактивті панель, презентация Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж |
|
Кері байланыс беру |
1,2-«Бүгін сабақта зерттедім» 3- «Бүгінгі сабақта маған түсіну қиынға соқты» 4-«Менің жеңісім» |
Білім алушылар өздері зерттеген, қиынға соқтырған және өз жеңісін жазады, кері байланыс береді. |
Кері байланыс: «Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады. «Керемет!» және т.б |
Интерактивті панель, презентация |
|
Білімді игеруді жақсарту және оны тәжірибеге көшіру |
Шығармашылық жұмыс. Тірек сызба «§7. Фотосинтездің пигменттері. Rf мәні.» |
Білім алушылар келесі тақырыптың тақырыбымен және тірек сызба сызады. Ой қозғау жүзеге асады. |
Кері байланыс: «Мадақтау» әдісі «Жарайсың!» «Тамаша жауап» т.б |
Жұмыс дәптері Биология 11-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2020 ж |
ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ ЖОСПАРҒА ҚОСЫМША
Бағалау парағы
11.1.2.1 - хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысты орнату;
Жұптық жұмыс.
хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланыс туралы білеміз бе?
1. Жұптық жұмыс
2. Фрейер моделі
3. хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысына.........
a. хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысына анықтама береді;
b. хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысына тән қасиетті жазады;
c. хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысты анықтайды;
d. хлоропласттың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланыстың қызметтерін түсіндіреді;
Зертханалық жұмыс №1 "Әртүрлі өсімдік фотосинтездеуші пигменттің мөлшерін зерттеу"
Жоғары сатылы есiмдiктердiң фотосинтез процесіне пигменттердiң екi тобы қатысады: жасыл-а және b хлорофилдерi; сары-каротиндер мен ксантофилдер. Бiз пигменттерді бөлiп алу әдісімен, Краус әдісі бойынша белумен танысамыз. Жұмыс жекелеген кезеңдерден тұрады, олар төменде көрсетiлген реттiлiкпен орындалады.
Жұмыс мақсаты: әртүрлi есiмдiк турлерiндегi пигмент хлорофилдер және каротиноидтер құрамын салыстырыңдар.
1. Пигменттердiң спирттiк ерiтiндiсiн алу.
Бұл мақсатта құрғақ жапырақты да, жаңа әзiрленген өсiмдiк материалын да пайдалана аламыз. Құрғақ жапырақтармен жұмыс істегенде оларды пигменттердi экстракциялауалдында ылғалдап алу керек. Шикi материалмен жұмыс істегенде қазтамақ, бұршақ жапырақтары ыңғайлы.
Жұмыс барысы: 1-2 г казтамак жапырақтарын фарфор ыдысқа салып, аздап кварц құмын (есiмдiк улпаларын жаксылап ұсақтау ушiн) және бiр себiм бор ұнтағын (бейтарап немесе әлсiз сiлтiлi орта реакциясын жасау ушiн) қосамыз. Жапырақтарды бiркелкi массa болғанша үгітіп, оған 10-15 мл 96% -тiк этанол қосамыз.
Мұқият араластырғаннан кейiн пайда болған гомогенатты (коспаны) ак лентасы бар қағаз сузгi арқылы тутiкке сүзiп құямыз. Сұйықтықты ыдыстан құйған кезде қабырғаға ағып кетпеу ушiн шыны таяқшаны сыртынан вазелин мен майлап, ыдыстың ұшына тақап кою керек. Ыдысты бірнеше миллилитр этанолмен шайып, оны да сол сузгiге куюға болады.
Жұмыс сапалы сипатқа ие, сондыктан пигменттердi ерiтiндiге толық көшіруге болмайды. Егер фильтраттың алғашқы порциялары лайланған болса, оларды сузгiнi ауыстырмастан қайта сузiп алуға болады.Алынған жасыл тустi экстракт келесi тәжiрибелер ушiн жарамды болады.
2. Краус әдiсi бойынша пигменттердi бөлу.
Әдiс пигменттердің спирт пен бензинде әртүрлi еруiне негізделген, олар құйған кезде араласпай, екі қабат түзеді: жоғарғы - бензин; төменгiсi - спирт, а хлорофилiнiн эмпирикалық формуласы -C H ON Mg, b хлорофилiнiн формуласы -C H, O.N,Mg.Хлорофилл дикарбонды кышкыл хлорофилин мен екi спирт - метанол мен фитолдың күрделі эфирі. Фитол ұзын кемiрсутектi тiзбектен (С Н а) тұрады, ол хлорофилл молекуласының гидрофобтылығын анықтайды. Ол гидрофобты еріткіш – бензинде жаксы ериді.Каротин де кемірсутек (СН) бола отырып, гидрофобты қасиеттерге ие және бензинмен көп ұксас болып келеді.Ксантофилдер - спирттер (С Н О2), сондықтан олар бензинге қарағанда, этанолда жақсы ериді.
Жұмыс барысы: шыны тутiкке 2-3 мл пигменттердiн спиртті қоспасын құйып, 3—4 мл"Калоша" бензинiн (бензиннің орнына петролейлі эфир қосуға болады) косу керек. Шыны тутiктi шайкап, iшiндегiсiн тұндырады. Эмульсиянын кабаттануы жүреді. Жоғарысында хлорофилдерi бар бензин болады, ол кабат жасыл туске боялады. Каротин де бензинде болады, бірақ оның сары тусi хлорофилмен бүркеленіп тұрады. Төменгі спиртті қабатта ксантофилл пигментi болады, ол кабаттың түсі сарыға боялады. Егер пигменттердің белінуі анык көрiнбесе, шыны тутiкке 1-2 тамшы су қосып, қайтадан жақсылап шайкап алу керек. Бірақ суды артық қосуға болмайды, онда ерiтiндi лайланып кетуі мүмкін.
Жұмыс нәтижесі: суретін салып алу керек.Корытындыда пигменттердiн спирт пен бензинде әртүрлi еруiн түсiндiру керек. Әртүрлі өсiмдiктердегi пигменттердің бөлiнуiн сурет бойынша салыстырындар және қорытынды жасандар.
3. Қағаз хромотографиясын пайдалана отырып, пигменттердi бөлiп алу.
Спирт аркылыалынган пигмент ерiтiндiсiн қолданамыз. Қағаз хромотографиясы ушiн ерiтiндiнiң 10-15тамшысы жеткілікті. Қағаздың ені 1 см болатындай етіп кесіп аламыз. Келесі ұшын кiшкене жiнiшке болатындай кесемiз. Ерiтiндiге батырылған қағаз кебе бастағанда, сол жердi каламмен белгiлеймiз. Осы сызықтың ортасына пигмент сығындысының бірнеше тамшысын бiрiнен кейiн бiрiн тамызамыз. Әрбiр келесi тамшыны алдыңғы тамшы кептiрiлгеннен кейiн ғана қолдануға болады және бастапқы тамызған тамшыны үлкейгенше бақылап отыру қажет.
Сондықтан ерiтiндiнi қағазға тамызуға тамшуыр колданамыз. Тамшыны бастапқыда жасыл тус пайда болғанша қолдану қажет. L 1 см батырылатындай етiп кагазды сынауыққа тiлiп коямыз. L-ерiтiндiге (спиртке) капиллярлык куш арқылы еріткішҚағаз бойымен жоғарылайды және соның көмегімен бояғыштарда көтеріледі. Әрбiрi кағазда әртүрлi жылдамдықпен шығады. Сары жасыл ь хлорофилі ете баяу кетеріледі.Ең жылдамы - ксантофилл, одан да жылдамы кек жасыл а хлорофилл. Сары немесе қызғылт сары каротин ерiткiштiн алдынғы жағымен кетерiледi. Еріткіш мәреге жеткен уақытта ка жолағын алып, бастапқы сызыктан бастап әр пигментке дейінгі қашықтықты өлшеп, кестеге алынған мәліметтердi енгiзiндер. Содан кейiн барлық пигменттер ушiн Ry мәнiн есептендер.
Қорытынды: қағаз хромотографиясын пайдалана отырып, əр пигменттердің қашық-тыктарын өлшеп, онын R, мәнін өлшейміз.
Кері байланыс беру
1,2-«Бүгін сабақта зерттедім»
3- «Бүгінгі сабақта маған түсіну қиынға соқты»
4-«Менің жеңісім»
Жүктеу Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
22.00.2024
325
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Жариялаған:
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
шағым қалдыра аласыз
