6-сыныбына арналған математика ( шеңбердің ұзындығы . Дөңгелектің ауданы )

Ше
ңб
ер

h
t
a
M

.
ны
да
ау

.
Д
ы
ғ
ө
ң
ы
д
г
е
н
л
ы
е
з
кт
ұ
ің
ң
і
д

Кез келген шеңбер үшін шеңбер ұзындығының
оның диаметріне қатысты тұрақты санға тең екенін
анықталды.
Шеңбер ұзындығы C әріппен , ал диаметрі D әрібімен белгіленеді.

C/D=

C= 兀 D
兀
兀

=3.14159265…
A
≈3.14

B

兀
Бұл шеңбер ұзындығының формуласы.

C

Есеп шығарғанда осы мәнді аламыз.

Шенбердің узындығы 兀 саны мен шеңбер диаметрінің көбейтіндісіне тең.

D

C

.

D=2R

демек

R
п
2
=
C

Мысылы.1-есеп. Диаметрі 10 см шенбердің ұзындығын табыңдар.
Шешу¡. D=10 см, ал C = пD , онда С = 3,14•10 = 31,4 (см).
Жауабы: 31,4 cm

2-есеп. Радиусы 15 м шеңбердің ұзындығын табыңдар.
A R=15 м; C = 2 RB, онда С = 2•3,14•15 = 94,2 (м).
Шешуі.
Жауабы : 94,2 м.

Дөңгелектің ауданы
Егер дөңгелектің радиусы R болсы,қабырғасы дөңгелектің
радиусына тең квадраттың ауданы R^2 cm^2 болады.
Демек, дөнгелектің ауданын мына формуламен есептейміз:

S=пR^2
Мұнданғы S - дөңгелектің ауданы. R - дөңгелектің радиусы.

B

Мысалы.3-есен. Радиусы 5 м дөңгелектің
ауданый табыңдар.
шешуі:R=5m;S=пR^2=п*5^2 3,14*25=78,5(м^2)
Жауабы:78,5м^2.

≈

ы
р
с
м
п
а
а
т
с
ы
й
Ұ
.
1.Жер экваторының радиусы 6378 км. Жер
экваторының ұзындығын табындар.
2.Сағаттың минуттық тілінің 1 сағатта ұзындығы
31,4 см шеңбер сызады. Сағаттың минуттық
C
тілінің ұзындығы неше сантиметр?

а
ғ
з
ы
ң
ы
р
а
л
р
а
з
а
Н
!
т
е
м
қ
а
р
Дерек көздер::Т.А.АЛДАМҰРАТОВА,
Қ.С.БАЙШОЛАНОВА, Е.С.БАЙШОЛАНОВ жалпы білім
беретін мектептің 6-сыныбына арналған оқулық

Орындаған:Бекберген Мерей