Аты-жөніңіз: ______________________________________ Cыныбы: ____________

“Қазақстандағы көрікті жерлер” бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Мәтінді оқы.

Шопан ата 

Шопан ата қорымы – Батыс Қазақстан жеріндегі көне (XII-XX ғасырларға) сәулет өнеріне жататындардың ең үлкені. Ол Қазіргі Маңғыстау облысынағы Сенек деп аталатын ауылдың солтүстік-шығысынан әрі 25 шақырымдай жерде жатыр. Шопан ата аңыз бойынша Қожа Ахмет Яссауидің шәкіртті болған екен. Бір күні ұстаз Яссауи барлық оқушыларын шақырып алып, садақ тартқызады. «Садақ оғы қайда түссе, сол маңға мешіт салыңдар» деп тапсырады шәкірттеріне. Содан Шопан ата оғын таудың етегінде орналасқан малға бай ауылдың маңынан табады да, сол ауылға бақташы болып жалданады. Ақыры осы жерден ұстазының айтуы бойынша жер асты мешітін салдырады. Мешіттің жанында қыстаулар мен құдықтар, сол секілді Ұлы Жібек жолының бірі Маңғыстау мен Хорезмге дейінгі керуен өтеді. Бұл қасиетті нысан тек қазақтардың емес, қарақалпақ пен түрікмен халықтарының аса құрметтеген жері болған.

Шопан ата қорымы осында тұратын халықтардың салт-дәстүрін көрсететін діни сәулетті құрылыс ретінде тұрғызылған. Қорым Орал-Каспий аймағындағы жер көлемі жағынан ең ірісі, сондай-ақ мұнда екі мыңнан астам ескерткіштер бар. Олар қазақ және түрікмен қорымдары деп екіге бөлінеді.

1-тапсырма. Сұрақтарға жауап беріңіз. (3 ұпай)

1. 1. Шопан ата қорымы қайда орналасқан?

2. ____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

3. 2. Шопан ата не себепті жер асты мешітін салдырады?

4. ____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

5. 3. Бұл қасиетті орынды қазақтардан басқа кімдер құрметтеген?

6. ____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

2-тапсырма. Бірге, бөлек, дефис арқылы жазылатын сөздерді ажыратып, бөліп жазыңдар.(6 ұпай)

7. Ақын(сымақ), абай(тану), бір(жұмыс), тоқпан(жілік), мектеп(интернат), ата(ана), арпа(бидай), авто(бекет), ағайын(туыс), Барса(келмес), вице(министр), Баспа(сөз), фото(сурет), ағаш(тарақ), бас(сүйек)

3-тапсырма. Дефис арқылы жазылатын кісі есімдерін жазыңыз.(1 ұпай)

13. ________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________