№6 зертханалық жұмыс: «Архимед заңын зерделеу»

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

Бөлім : Қысым

Күні:

Сынып: 7

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

№6 зертханалық жұмыс: «Архимед заңын зерделеу»

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

7.3.1.11 кері итеруші күшті анықтау және оның сұйыққа батырылған дененің көлеміне тәуелділігін зерттеу

Сабақ мақсаттары

-F_ы ығыстырушы күш ығыстырылған су салмағына тең екендігін анықтау;

-F_ы ығыстырушы күштің дене көлеміне байланысты екенін тексеру;

-F_ы ығыстырушы күштің ρ_с сұйық тығыздығына байланысты екенін тексеру.

Бағалау критерийлері

-Кері итеруші күш ұғымын түсінеді;

-Архимед заңын түсінеді;

-Архимед күші қандай шамаларға тәуелді екенін біледі;

- негізгі физикалық терминдерді, ұғымдарды біледі.

-Архимед заңын түсіне отырып есептер шығара алады;

-Архимед заңының тұжырымдалуын және физикалық мағынасын түсінеді;

-эксперимент арқылы Архимед күшін анықтап, ауырлық күшімен салыстырып, жауаптарын дәлелдей алады.

Тілдік мақсаттар

Арнайы пәндік лексика және терминология: ығыстырылып шығарылған сұйық көлемі, сұйық тығыздығы, Архимед күші

Диалог үшін пайдалы баянды сөйлемдер:

Архимед күші- бұл сұйыққа немесе газға түсірілген денелерді … күш.

Архимед күші - … физикалық шамаларға тәуелді.

Құндылықтарды дарыту

Жалпыға бірдей еңбек қоғамы құндылықтары (эксперимент жүргізу арқылы)

Пәнаралық байланыстар

Есептеулер жүргізу және формулаларды қорыту кезінде, өлшем бірліктерді ХБЖ-не келтіру арқылы оқушылардың математикалық (дене көлемін анықтау кезінде) дағдыларына назар аудару.

Бастапқы білім

Қысым,Паскаль заңы,күш,тығыздық.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жопарланған жаттығулар түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

2 мин

5 мин

Зертханалық жұмыс

25 мин

5 минут

Ұйымдастыру кезеңі:

Оқушылармен амандасу, түгендеу

Үй жұмысын тексеру, өткен тақырыпқа қорытынды жасау.

(W) (F) Миға шабуыл

1. Архимед күшінің математикалық формуласы қандай?

2. Архимед күші қандай физикалық шамаларға тәуелді?

3. Архимед заңын пайдалана отырып, дененің тығыздығын,дене көлемін қалай анықтауға болады?

4. Сұйық өзіне батырылған денеге неліктен төменнен жоғары қарай бағытталған қысым түсіреді?

5. Архимед заңын қандай жерлерде кездестіруге болады?

Сұрақтарға дұрыс жауап берген оқушыларды ескеріп оларға жетондар таратылады.

Топқа бөлу «Пазлдар» арқылы.Судағы денеге әсер ететін кері итеруші күш Архимед күші , кері итеруші күш қандай физикалық шамаға тәуелділігін анықтау бойынша үш топқа бөлінеді. Топ басшысын және тайм-киперді сайлау.

Бөлінген топтарға үш түрлі тапсырма беріледі.

Сабақта пайдаланған құрал-жабдықтар: суы бар ыдыс, массасы әр түрлі жүктер, динамометр, мензурка, жіп, мектеп таразысы, көлемдері әр түрлі жүктер және тығыздығы әр түрлі сұйық (су, сұйық май)

(G) (Е)

І топ

1-тапсырма: Су ішінде массасы 100г денеге әрекет ететін ығыстырушы күшті өлшеу

Жұмыстың барысы:

1. Мензурка көлемімен жүктің көлемін анықтау

2. Дененің өлшеген V_д көлемі мен су ρ_су тығыздығы бойынша ығыстырылған су салмағын табу. Р₀= ρ_су V_д g

V_д=V₂-V₁

V₁-судың бастапқы көлемі

V₂- дене суға салынғаннан кейінгі көлемі

3. Денені жіпке байлап, динамометр ілгегіне іліп , оған әрекет етеін ауырлық күшінің (дененің ауадағы салмағын) мәнін табыңдар.

Р-?

4. Динамометрге ілінген жүкті түгелімен суға батырып, оның су ішіндегі салмағын анықтаңдар. Р₁-?

5. Ығыстырушы күш ығыстырылған су салмағына тең бе? деген сұраққа жауап беріңдер

6. Тәжірибені басқа денелермен жасаңыздар

7. Кестеге алынған мәліметтерді толық жазыныздар

Жұмыстарды орындап, есептеулерді ретімен жазып, шыққан қорытындыларды тұжырымдай білуге үйретуге тырысамын.

Оқушылар зертханалық жұмысты жасаған соң өздері қорытындылаулары керек.

Қорытындылау:

1. Ығыстырушы күш, дене ығыстырып шығарған судың салмағына тең

2. Сұйықтыққа салынған денеге кері итеруші күш әсер етеді

(G) (Е)

ІІ топ

2-тапсырма Сұйыққа батырылған денеге әрекет ететін F_ыығыстырушы күштің дене көлеміне байланысты екенін тексеру

Құрал – жабдықтар: мектеп таразысы, массасы 100 грамм болатын көлемдері әр түрлі екі денелер, суы бар екі ыдыстар.

Жұмыстың барысы:

1. Жүктерді таразы иіндеріне бекітіңдер, таразыны тепе теңдік қалпына келтіріңдер;

2. Егер екі денені де суы бар ыдыстардың ішіне батырсақ, таразының тепе теңдігі бұзылады ма екен? Сұраққа жауап беріңдер. Жауаптарыңды тәжірибеде тексеріп көріндер.

(G) (Е)

ІІІ топ

3-тапсырмаF_ыығыстырушы күштің ρ_с сұйық тығыздығына байланысты екенін тексеру

Құрал – жабдықтар: мектеп таразысы (табақшаларсыз), массалары мен көлемдері бірдей екі жүктер, суы бар және судан басқа кез келген сұйық құйылған ыдыстар

Жұмыстың барысы:

1. Жүктерді таразы иіндеріне бекітіп, таразыны тепе теңдік қалпына келтіріңдер;

2. Егер бір денені де суы бар ыдысқа, екіншісін басқа сұйық құйылған ыдысқа батырса, таразының тепе – теңдігі бұзыла ма? Сұраққа жауап беріңдер. Жауаптарыңызды тәжірибеде тексеріңдер.

(G) (F) Әр үш топ өздері тәжірибені қорытындылайды, тақтаға шығып нәтижесін түсіндіреді.

Үш топты тыңдаған соң, оқушылар Архимед күші қандай физикалық шамаларға тәуелді екенін, қандай шамаға тәуелді емес екенін өздері қорытынды жасайды.

Дұрыс қорытынды жасағандарды оқушылар өздері бағалайды

«Бутерброд» әдісі арқылы бағалау

Оқушылар екі мықты жағын айтады, бір ұсыныс айтады

(I) (F) Есептер шығару (Жеке жұмыс)

1. Массасы 300 г альюминийден жасалған денені керосинге батырғанда оның салмағы қандай болады?

2. Бір ағаш білеушені сынап құйылған ыдысқа, сосын су құйылған ыдысқа, одан соң керосин құйылған ыдысқа салғандағы жағдайда білеушеге әрекет ететін Архимед күшін салыстыр. Дұрыс шығарған оқушыларға жетондар ұсынылады.

Бағалау жетондар арқылы жүргізіледі

Танысты

рылым

Интербелсенді тақта

Р. Башарұлы.

У. Тоқбергенова,

Қазақбаева

«Физика»

7 сынып

Интербелсенді тақта

Интербелсенді тақта

Сабақтың соңы

3 минут

Үй тапсырмасы

(W)

Сабақ соңында алынған смайликтер санын есептеп оқушыларды бағалау.Смайликтері көп оқушылар оң бағаланады.

рефлексия: Сабақ бойы қарастырылған мәселелерді қаншалықты түсінгендіктерін өздері бағалайды : чемодан, ет тартқыш, себет суреті тұрады (оқушылар түсінген ұғымдарын стикерге жазып чемоданға салады, түсіндіруді қажет ететін ұғымдарды ет тартқышқа салады, түсінбегендерін себетке салады,)

Үй тапсырмасы: Мұздың кесегі бензинде,керосинде,глицеринде жүзіп жүре алады ма? Түсіндір.

Чемодан, ет

тартқыш,

қоқыс жәшігі

стикерлер

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Сабақтың мақсаты бойынша, тапсырмалары және нәтижесі бойынша сараланады, топтық жұмыс бойынша сараланады.

- «Миға шабуыл» стратегиясын пайдаланып сұрақ-жауап арқылы жетондармен бағалау;

- Өзара бағалау;

- Жеке жұмысты бағалау.

Оқушыны партада дұрыс және түзу отырыуын қамтамасыз ету

Көз ауруларының алдын алу үшін жарықпен қамтамасыз ету

Физика кабинетіндегі қауіпсіздік техника ережелерінің түсіндірме жұмыстарын жүргізу; Демонстрациялық тәжірибелер көрсету барысында құралдармен мұқият болу. Себебі, таразымен жұмыс жасау барысында кір тастарды құлатып алу қаупі бар.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

.