7 сынып Ашық сабақ-3тоқсан

Білім беру ұйымының атауы

Бөлім

Бөліп шығару

Пәні:

Биология

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Өсімдіктердегі бөліп шығару өнімдері: тыныс алу мен фотосинтездің бастапқы және соңғы өнімдері.

Оқу мақсаты:

7.1.5.2 - өсімдіктердегі бөліп шығару ерекшеліктерін зерттеу

Сабақтың мақсаты:

 Өсімдіктердегі бөліп шығару процесінің ерекшеліктерін түсіну;

 Тыныс алу мен фотосинтез процестерінің бастапқы және соңғы өнімдерін ажырату;

Құндылыққа баулу

өз уақытын тиімді жоспарлай білу және кез келген қызметтің нәтижелеріне қол жеткізу үшін күш салу;

еңбек қоғамдық және табысты болудың негізі екенін түсіну

Сабақтың барысы:

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

0-5мин

1.Ұйымдастыру кезеңі

А) оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу

2. Психологиялық ахуал қалыптастыру:

«Алақан жылуы» тренинг

3. Топқа бөлу жүзеге асады.Оқушыларға түрлі

формалы бейнеленген фигуралар арқылы үш топқа бірігеді..

Сабақтың тақырыбы мен мақсаты таныстырылады.

Алдыңғы білім

Платформада тапсырма түрлерін ұсынады

Оқушылар мұғаліммен амандасады,

Оқушылар шаттық шеңберін құрып, алақан жылулары арқылы бір-біріне жылы лебіздерін,тілектерін білдіреді. жағымды ахаул қалыптастырады.

Топтасады

1-топ «Гутация

2-топ Шайыр

3-топ Эфир майы

Қошемет сөздермен ынталандыру.

Жарайсыңдар!

Сәттілік!

-сәйкестгін табадды

Презентация

Түрі бейнедегі суреттер

https://learningapps.org/view28452545

5-10мин

С уретті сөйлет» әдісі арқылы жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой талқылау.

Суреттегі ағаш діңінен тамшылап тұрған сұйықтық қандай өнім болуы мүмкін? Ол өсімдік үшін қандай рөл атқарады?

Өсімдіктер неге осындай сұйықтықтарды бөліп шығарады?Бұл сұйықтықтың түзілуі фотосинтезге байланысты ма? Егер болса, қалай?

Суреттегі өсімдік бөліп шығаратын өнімдер қоршаған ортаға қалай әсер етеді?Бұл сұйықтық тыныс алу өнімдерімен байланыста болуы мүмкін бе?Мұндай бөліп шығару өсімдіктердің жалпы денсаулығына қалай әсер етеді?

Бейнекөрсетілім ұсынады

Оқушылар жаңа тақырыпты анықтау үшін суретті сөйлетеді, ой бөліседі, сұрақтарғаөз болжамды жауаптарын ұсынады ұжымдық талдау жүргізеді

Бағалау критерийі:

- сұрақтарға жауаптарын ұсынады

-Суретті солейтеді

-тапсырмалар орындайды

https://youtu.be/RQrrkVk_xC8?si=K4hANHdTtpQcL8yC

10-15мин

«Ойыңмен бөліс» жеке дәптермен жұмыс

С уреттердің көмегімен өсімдіктердің бөліп шығару үдерісінің картасын құрастырыңыз (гуттация, жылау, шайыр бөлу, және т.б.). Әр процесс үшін оның атауы, мысалы, қандай өсімдікте кездесетіні және биологиялық маңызы туралы қысқаша түсініктеме беріңіз.

Оқушылар берілген тапсыоманы орындайды графикалық талдау жүргізіп суреттерді қарастырады. Суреттегі процестерді атайд

Дескрипторлар:

Өсімдіктердің бөліп шығару үдерістерінің кемінде үш түрін анықтайды

Әр суретке үдерістің атауын және сипаттамасын нақты жазады.

Бөліп шығару үдерісінің биологиялық маңызын дұрыс түсіндіреді.

Барлығы -3балл

Жұмыс парағы

Оқулық дәптер

Сабақтың ортасы

15-30мин

Топтық жұмыс

1 -топ оқушылары Өсімдіктердің шайыр және эфир майларын бөліп шығаруын жануарлар әлемімен байланыстырып түсіндіріңіз. Бұл өсімдіктер үшін қандай қорғаныс қызметін атқарады?

Кестемен жұмыс тапсырмасы:

Мақсаты: Өсімдіктердің жануарлардан қорғану үшін қолданатын қорғаныш механизмдерін зерттеу.

Тапсырмалар:

Кестеде көрсетілген өсімдіктердің жануарлардан қорғану үшін қолданатын механизмдері мен олардың әсерін талдаңыз.Қандай өсімдік түрлері қосымша қорғаныш механизмдерін қолдана алады деп ойлайсыз? Өз идеяңызды сипаттаңыз.

Шайыр мен эфир майларының құрамындағы химиялық заттардың әсерін түсіндіріңіз.

2-топ оқушылары

ө сімдіктердің бөліп шығару үдерістеріне қатысты 3 мысалды атаңыз. Өсімдіктердің артық тұздарды жою тәсілін түсіндіріңіз. Қандай өсімдіктерде бұл үдеріс байқалады

Тапсырма: Кестені толтырыңыз

Төмендегі кестеге өсімдіктердің бөліп шығару үдерістерінің мысалдарын, олардың маңыздылығын және бұл үдерістердің қай өсімдіктерде байқалатынын толтырыңыздар.

Суретпен жұмыс

Суретте көрсетілген мaнгр ағашының (Avicennia marina) бөліп шығару үдерісіне талдау жасаңыз:

Суретке қарап, бұл өсімдіктің қандай ортада өсетінін сипаттаңыз.Бұл өсімдікте тұздарды шығару үдерісі қалай жүреді?Суретке сүйеніп, өсімдіктің осындай қасиеттерінің экологиялық маңыздылығын түсіндіріңіз.Неліктен тұзды ортада өсетін өсімдіктер ерекше бейімделу үдерістеріне ие?Басқа ортада өмір сүретін өсімдіктердің де артық заттарды шығару тәсілдерін мысалмен сипаттаңыз.

3-топ оқушылары

" Өсімдіктердің жылауы" деп аталатын құбылысты сипаттап, оның себебін анықтаңыз. Бұл үдерісті қандай жағдайда кездестіруге болады?

Кестені толтырыңыз

Өсімдіктердің жылау үдерісін сипаттау үшін төмендегі кестені толтырыңыз:

Тапсырма түрлері:

С уретпен жұмыс:
Суретке қарап, өсімдіктің жапырақтары немесе сабақтарындағы су тамшыларының пайда болу себебін түсіндіріңіз.Бұл тамшылар қай құрылым арқылы шығады?

Мұндай құбылысты қай уақытта жиі көруге болады?Неліктен "өсімдіктердің жылауы" түнгі уақытта жиірек байқалады?Бұл құбылыс өсімдіктердің тіршілік етуі үшін қаншалықты маңызды?

Оқушылар топта берілген суретті қолдана отырып таладу жасайды

өсімдіктердің шайыр мен эфир майларын жануарлардан қорғану үшін қолдану механизмі көрсетілген. Бір жағында қылқанжапырақты ағаш шайыр бөліп, жәндіктерді ұстап тұр, ал екінші жағында лаванда эфир майларын шығарып, жануарларды (мысалы, бұғыларды) үркітіп тұр.

Оқушылар кестені қолдана отырып, төмендегі тапсыомаларды орындайды

бұл суретте мангр ағашы (Avicennia marina) көрсетілген. Суретте ағаштың тұзды ортада қалай өсетіні және жапырақтарынан артық тұзды бөліп шығару процесі бейнеленген.

Гуттация өсімдікке тамыр қысымы жоғары болған кезде және ауаның ылғалдылығы өте жоғары болғанда (булану төмен болғанда) байқалады. Бұл жағдайда тамырлар топырақтан су мен минералдарды сіңіріп, сабақтар мен жапырақтарға итермелейді, ал артық су гидатодтар арқылы бөлінеді.

Бағалау креитерийі

-өсімдіктердің қорғану механизмдері туралы ақпаратты тиімді жинақтап, талдап көрсетеді-

өсімдіктердің қорғану механизмдерін түсіндіре отырып, ғылыми тілде дәл және нақты жауап беруі

эфир майлары мен шайырлардың химиялық құрамын және олардың жануарларға әсерін ғылыми тұрғыда түсіндірген

Топтар бірін бағалауы мұғалмнің бағалауы

Бағалау критерийі

Әр бөліп шығару үдерісіне нақты мысалдар келтірілген

Маңыздылығы дұрыс және ғылыми түрде сипатталған

Үдерістің қай өсімдіктерде байқалатыны нақты көрсетілген

Кесте дұрыс, толық, логикалық ретпен толтырылған

Топтар бірін бағалауы мұғалмнің бағалауы

Бағалау критерийі

Әр бөліп шығару үдерісіне нақты мысалдар келтірілген

Маңыздылығы дұрыс және ғылыми түрде сипатталған

Үдерістің қай өсімдіктерде байқалатыны нақты көрсетілген

Кесте дұрыс, толық, логикалық ретпен толтырылған

Сызба кетсе суреттер смаиликтер слаид

Функционалдық сауаттылыққа негізделегн тапсырмалар

30-40мин

«Кел жұптасайық» тісңлң

Жасанды интелект тапсырмасы

1 -тапсырма Жағдаяттық тапсырма Сіз орманды жерде серуендеп жүріп, жарақат алған ағаштан шайыр бөлініп жатқанын байқадыңыз. Сұрақ: Бұл құбылыс өсімдікке қандай пайда әкеледі? Шайырдың қандай қасиеттері оны басқа организмдер үшін пайдалы етеді?

2-тапсырма Жабық тапсырмалар:

Сұрақ: Өсімдіктердің артық суды бөліп шығару процесі қалай аталады?

Жауап нұсқалары:
a) Фотосинтез
b) Гуттация
c) Тыныс алу
d) Булану

Сұрақ: Өсімдіктердің "жылауы" қандай жағдайда байқалады?

Жауап нұсқалары:
a) Тамырдың өсуі кезінде
b) Сабақты кескенде немесе тескенде
c) Тұздарды бөліп шығарғанда
d) Жапырақтары сарғайғанда

Сұрақ: Қай өсімдіктер жапырақтарындағы "бездеуіш" түктер арқылы артық тұздарды бөліп шығарады?

Жауап нұсқалары:
a) Қылқанжапырақтылар
b) Жығыл, кермек
c) Бидай, арпа
d) Жүзім, алма

Ашық тапсырмалар:

Сұрақ: Өсімдіктердің бөліп шығаратын өнімдері (мысалы, шайыр, эфир майлары, балауыз) табиғатта және адам өмірінде қандай рөл атқарады? Мысалдар келтіріңіз.

Сұрақ: Гуттация процесін табиғаттағы ылғалдылық деңгейімен байланыстырып түсіндіріңіз. Бұл процесс қандай жағдайларда жиі байқалады?

Сұрақ: Егер өсімдіктер оттекті бөліп шығаруды тоқтатса, табиғатта қандай өзгерістер болуы мүмкін?

Оқушылар жасанды интелект тапсырамсын тыңдайды Мәтіннен немесе өз білімінен шайырдың ағашқа тигізетін пайдасын анықтайды.

Шайырдың қорғаушы қасиеттерін сипаттайды (зиянкестерден қорғау, жараны жабу).

Шайырдың басқа организмдерге пайдасын мысалдар арқылы түсіндіреді (жәндіктерді тартады немесе жояды, адам қолданатын өнімдер).

Сұрақты оқиды және дұрыс жауапты таңдайды

Нақты мысалдар келтіреді (шайырдың антисептикалық қасиеті, эфир майларының медицинада қолданылуы).

Дескрипторлар:

Өсімдікке шайырдың пайдасын түсіндіреді.

Шайырдың қорғаушы және биологиялық қасиеттерін сипаттайды.

Шайырдың экожүйедегі рөлін нақтылайды.-2балл

-дұрыс жауаптарын белгілейді-2балл

Өсімдіктердің өнімдерін нақты атайды.

Табиғаттағы және адам өміріндегі рөлін түсіндіреді.

Қолдану салаларын мысалдармен толықтырады.-2балл

https://youtube.com/shorts/bKWP0JQbmLI?feature=share

40-43мин

Тақырыпты бекіту тапсырасын ұсынады

Ұяшықтарда тапсырма

Оқушылар ұяшықтарды таңдап берілген тапсырманы орындайды

Дескриптор:

-дұрыс жауаптарын белгілейді-1балл

https://wordwall.net/resource/84837314

Сабақтың соңы

Ой толғаныс.

Кері байланыс

43-45 мин

Кері байланыс «Білім қоржыны» әдісі

Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, кері байланысын қоржынға салынған асыққа жазу арқылы қабылдайды.

Үй тапсырмасы оқулықтаға 142 беттегі біліміңді тексер сұрақтары мен тапсырмаларды орындау

Оқушылар берілген асықтарға

Сабаққа түсінуін

Қызықты өткендігін жазады

Бөлімдеріге өз ойларын жазып қоржынға салады

Мұғалім оқушыларды домбыра әдісі арқылы жинаған балдарын есептеп бағалайды

1-5балл-3

5-7балл-4

8-10балл-5