8-сынып. «Қазақстан тарихы»
пәнінен II тоқсанға арналған жиынтық бағалау
тапсырмалары
-
Берілген кестедегі сурет тапсырмасынан
салт-дәстүр мен әдет-ғұрып түрлерін анықтап, сипаттама
беріңіз.
[6]
2. Әкімшілік буындарға жіктелген ережелердің
жылын анықтаңыз.
|
№
|
Тапсырмалар
|
Жылдары
|
|
1
|
Орта жүз Сібір қазақтарының облысы сыртқы
округке бөлінді. Болысты болыстық сұлтандар
басқарды
|
|
|
2
|
Округті округтік приказ
басқарады. Округтік приказдың басында аға сұлтан отырады. 2
жергілікті халық өкілі мен 2 ресейлік кеңесші енді. Аға сұлтандар 3
жылға сайланып қойылды.
|
|
|
3
|
Ауылды ауыл старшындары басқарды. Олар үш жыл
сайын сайланып отырды.
|
|
|
4
|
Кіші жүз үш бөлікке бөлінді.
Орынбор генерал-губернаторы әрбір бөлікті басқару үшін басқарушы
сұлтан тағайындады.Ауылдарды ауыл старшындары
басқарды
|
|
|
5
|
Басты билік, Орта
билік ,
Шығыс
билік.
|
|
|
6
|
1831 ж. Дистанциялық
(бекінісаралық)басқару енгізілді. Дистанцияны тағайындалған бастық
биледі. Ол билеуші сұлтанға бағынды.
ХІХғортасында 54 дистанция
ашылды.
|
|
[6]
3. 1822 ж реформаға қатысты
(хан, аға сұлтан, болыс, старшын, округ) ұғымды
табыңыз.
Жауап
______________________________________________________________
[1]
4. 1824 ж реформаға қатысты
(дистанция, бөлік, эссен, старшын, ата-аймақ)ұғымды
табыңыз.
Жауап_______________________________________________________________
[1]
|
.......................... сала
|
.......................... сала
|
.......................... сала
|
|
-
Округтағы халықтың қауіпсіздігін қамтамасыз ету;
- тергеуді және сот істерін
әділ жүргізу;
-
діни наным-сенімдерге
байланысты проблемаларды шешу;
-
көпестер керуенінің
жүріс-тұрысын бақылау және олардың қауіпсіздігін
камтамасыз ету;
|
- Тұрмыстықжағдайлар мен
шаруашылық жұмыстарын жақсарту;
-
өз бетімен кетіп, озбырлық жасауға жол бермеу;
-
қарақшылық тонауды,
барымтаны және өкімет билігіне бағынбау әрекеттеріне тыйым
салу;
|
-
Халыққа білім беруге қамқорлық жасау;
-
сондай - ақ жасақ
(алым–салық)
жинау.
-
Округтық приказ, сонымен қатар егін шаруашылығын дамытуға да
қамқорлық жасауы тиіс болды.
|
5.
Округтік приказдың қатаң белгіленген
міндеттері мен саяси, экономикалық және әлеуметтік
салаларын көрсетіңіз
[3]
6. Төмендегі дереккөздерге
сүйеніп, Сырым Датұлы қызметіне баға
беріңіз.
Қазақ батыры ретіндегі
қызметі________________________________________[1]
Көтеріліс жетекшісі ретіндегі
қызметі______________________________________
[1]
7. Патша үкіметінің отарлық саясатына қарсы Сырым
Датұлы бастаған көтерілістің себептері мен тарихи маңызын
жазыңыз.
|
Көтерілістің шығу себебі
|
Көтерілістің тарихи маңызы
|
|
1
|
1
|
|
2
|
2
|
|
3
|
3
|
[6]
Балл қою кестесі
|
№
|
Жауап
|
Балл
|
Қосымша ақпарат
|
|
1
|
Тұсау кесер
|
сәби
қаз тұрғаннан кейін тез жүріп кетсін
депжасалатын ғұрып
|
6
|
Бір
дұрыс жауапқа
1
балл
|
|
Қыз ұзату
|
өз жұртының
қызды ұзату салт-дәстүрі
|
|
Бесік той
|
нәрестені алғаш
бесікке бөленуі
|
|
Ас беру
|
ас беру -
өлім-жітімге жасалатын кәде
|
|
Бата
беру
|
бата беру- алыс жолға аттанған азаматына ақ
жол тілеу немесе көпті
көрген ақсақалдар
мен кемеңгер аталардың
тілегі
|
|
Құйрық бауыр асату
|
Құда болу - екі жақтың үлкендері ендігі жерде
туыс болғандығын бекіту дәстүрі
|
|
2
|
|
Орта жүз Сібір қазақтарының облысы сыртқы
округке бөлінді. Болысты болыстық сұлтандар
басқарды
|
1822 жыл
|
|
Округті округтік приказ басқарады. Округтік
приказдың басында аға сұлтан отырады. 2 жергілікті халық өкілі мен
2 ресейлік кеңесші енді. Аға сұлтандар 3 жылға сайланып
қойылды.
|
1822 жыл
|
|
Ауылды ауыл старшындары
басқарды. Олар үш жыл сайын сайланып
отырды.
|
1822 жыл
|
|
Кіші жүз үш бөлікке бөлінді. Орынбор
генерал-губернаторы әрбір бөлікті басқару үшін басқарушы сұлтан
тағайындады.Ауылдарды ауыл старшындары басқарды
|
1824 жыл
|
|
Басты билік, Орта
билік ,
Шығыс
билік.
|
1824
жыл
|
|
1831 ж. Дистанциялық (бекінісаралық)басқару
енгізілді. Дистанцияны тағайындалған бастық биледі. Ол билеуші
сұлтанға бағынды. ХІХғортасында54 дистанция
ашылды.
|
1824 жыл
|
|
6
|
Бір
дұрыс жауапқа
1
балл
|
|
3
|
аға
сұлтан, болыс, старшын, округ
|
1
|
Бір дұрыс жауапқа
1балл
|
|
4
|
дистанция, бөлік, эссен,
старшын
|
1
|
|
5
|
|
Саяси сала
|
Экономикалық сала
|
Әлеуметтік сала
|
|
-
Округтағы халықтың қауіпсіздігін қамтамасыз ету;
- тергеуді және сот істерін
әділ жүргізу;
-
діни наным-сенімдерге
байланысты проблемаларды шешу;
-
көпестер керуенінің
жүріс-тұрысын бақылау және олардың қауіпсіздігін
камтамасыз ету;
|
-
Тұрмыстық жағдайлар мен шаруашылық жұмыстарын
жақсарту;
- өз бетімен кетіп, озбырлық
жасауға жол бермеу;
-
қарақшылық тонауды,
барымтаны және өкімет билігіне бағынбау әрекеттеріне тыйым
салу;
|
-
Халыққа білім беруге қамқорлық жасау;
-
сондай - ақ жасақ
(алым – салық)
жинау.
- Округтық приказ, сонымен қатар егін шаруашылығын
дамытуға да қамқорлық жасауы тиіс болды.
|
|
3
|
Бір
дұрыс жауапқа
1
балл
|
|
6
|
Қазақ батыры ретінде
-жігерлі, терең ойлы, қайратты, батыл, тапқыр, айлалы ерекше
тұлға
|
1
|
Мазмұнына сай жауап басқа
|
|
|
Көтеріліс жетекшісі ретінде- шебер
дипломат, әскери қолбасшы, әрі көрнекті ұйымдастырушы
|
1
|
|
7
|
|
Көтерілістің шығу себебі
|
Көтерілістің тарихи маңызы
|
|
1. Шекара шебінің ішкі
жағына уақытша өткен қазақтарға қойылатын талаптар тым қатаңдай
түсті
|
1. Патша үкіметіне қарсы ең алғашқы бас
көтеруі
|
|
2. Орал казак әскерлері тарапынан
бұрынғысынша дала төсіндегі «әскери іздестірулер
тоқтатылмады»
|
2. Еділ мен Жайық
аралығындағы мал жайылымдарын пайдалану жөнінде
|
|
3. Нұралы ханның беделі
төмендеді, ол патша үкіметінің қолындағы қуыршақ қолшоқпарға
айналды.
|
3. Ел басқару ісіне бірқатар әкімшілік
өзгерістер әкелді
|
|
6
|
Бір
дұрыс жауапқа
1
балл
|
|
Жалпы
балл
|
25
|
ЖИ көмекші
Қауіпсіз төлем
Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген
