Ұстаз:
Құрметті қонақтар мен қатысушы оқушылар
бәріңізге бүгінгі 8-9 сыныптар арасында
өткелі отырған «жаратылыстану жүйрігі»
атты сайысқа қош келдіңіздер
деймін.Жаратылыстану ғылымдары қарапайым
адам өмірінде де ғылыми тұрғыдан да
алатын ерекше орыны бар, сан ғасырлар
бойы адамзатқа ашыла түсетін құпиясы
таусылмаған қызық та қиын ғылым салалары.
Ал біздің мектебімізде бұл ғылым
салаларынан оқушыларымыз қаншалықты
білімді екенін анықтау біздің бүгінгі
сайысымыздың негізгі бір міндетеі.
Сондықтан біз бүгінгі сайысымызда
география биология және химия пәндері
бойынша қызықты кезеңдер арқылы
оқушыларымыздың білімін сынап көрелік.
Жаратылыстану
ғылымдары барлық жерде. Барлық өнеркәсіп,
киген киіміміз, ішкен асымыз, пайдаланатын
заттарымыз барлығы химиялық элементтерден
тұрса, ал барлық тірі ағзалардың құрылысы
мен қасиеттерін зерттеп зерделейтін
биология ғылымы, қорша,ан әлем , барлық
табиғаттың тылсым сырларын зердемізге
құятын ол география. Осындай керемет
ғылымдарға бір қол соқсақ жақсы үйлеспейді
ме иа? «Жаратылыстану ғылымдарына қол
соғу»
ойыны
Таныстыру
«Шапшаң
жаратылыстану» білімділік сұрақтар(аралас
сұрақтар)
«Білгір
биолог»(биология)(жануарлардың дыбысы)
«Тапқыр
химик»(химия)
«Сиқырлы
ұяшықтар»(география)(ең ең ең)
Ендеше, ең алғашқы кезең –«таныстыру».
Орындарынан тұрып топтар өздерін
таныстырады.
1-топ: «Алғырлар»
Болашақтың
ұрпағымыз алғырлы
Біліміміз
таусылмайтын сан-қырлы
2-топ
«Білгірлер»
Ұлылардың
ұрпағымыз еселі
Сұрақтарды білгірлер
тек шешеді
3-топ
«Тапқырлар»
Тапқырлық
таныту мақсатымыз,
Біліммен
шықсын тек жақсы атымыз.
2-
кезең «шапшаң жаратылыстанушы»
Бұл
кезеңде топ басшылары ортаға шақырылып
оларға 1-минут ішінде 10-сұрақтан қойылады.
1-топтың
топ басшысына сұрақтар:
Салыстырмалы
атомдық массасы 1-ге тең элементті
ата?(сутек)
Атомның
планетарлық моделін құрастырған
кім?(Резерфорд)
Периодтық
кестеде металдық қасиет жоғарыдан
төмен қарай қалай өзгереді?(кемиді)
Әлемдегі
ең ұзын өзенді ата?(Ніл)
Қазақстан
жер көлемі жөнінен әлем бойынша нешінші
орын алады?(9)
Тау
жыныстары құрылымына қарай неше топқа
бөлінеді?(3)
Егер
тырна бір аяғымен тұрса 3- кг болды,ал
екі аяғымен тұрса оның салмағы қанша? (3)
Қатар
тұрған ұш санның қосындысы да көбейтіндісі
де 6 ға тең.Ол қандай сан?
(2)
Құрылымы
мен қасиеті ортақ жасушалар тобы қалай
аталады?(ұлпа)
Қаны
4-топқа жататын адмның қанын қандай қан
топтарына ие адамдарға құюға болады?(тек
4-ші топқа)
2-топтың
топбасшысына сұрақтар:
Салыстырмалы
атомдық массасы 16-ға тең элементті
ата?(оттек)
Химиялық периодтық
кестенің авторы кім?(Менднлеев)
Периодтық
кестеде металдық қасиет солдан оңға
қарай қалай өзгереді?(артады)
Әлемдегі
ең биік тауды ата?(Эверест)
Халық
саны бойынша әлемде 1-орын алатын
ел?(Қытай)
Қазақстандағы
10-шы соңғы ашылған қорықты ата?(Қаратау)
Бір
жұмыртқа үш минутта піссе,төрт жұмыртқа
қанша минутта піседі?(3)
Сағат
тілі тәулігіне неше рет тік бұрыш
жасайды?(4)
Қаны
1-топқа жататын адамның қанын қандай
қан топтарына ие
адамдарға
құюға болады?(барлық топқа құюға болады)
Барлық
жасушаларға ортақ міндетті органоид?(ядро)
3-топтың
топбасшысына қойылатын сұрақтар:
Салыстырмалы
атомдық массасы 12-ге тең элементті
ата?(көміртек)
Зат
массасының сақталу заңын тұжырымдаған
кім?(Ломоносов)
Периодтық
кестеде бейметалдық қасиет төменнен
жоғараға қалай өзгереді?(кемиді)
Әлемдегі
ең үлкен көлді ата?(каспий)
Халық
саны бойынша әлемде екінші орын алатын
елді ата?(үндістан)
Қазақстандағы
ең үлкен қорықты ата? (алакөл)
Столдың
төрт бұрышы бар. Егер бір бұрышты кесіп
тастаса, неше
бұрыш
қалады? (5)
Тәулік
қай кезде қысқарақ, қыста ма әлде жазда
ма? (бірдей)
Жасушаның
“энергия қоры” саналатын
органоид?(митохондрия)
Қаны
2-топқа жататын адамның қанын қандай
қан топқа ие
адамдарға
құюға болады?(2,4 топтарға)
3-кезең:
«білгір биолог» Биологиялық жұмбақтардың
жауаптарын 3 тілде айтады.
Топ
Жағалай-жағалай тас қойдым
Жирен
атты бос қойдым (тіл, язык,Language)
Топ
Кішкене
ғана тостаған
Жер дүниені бастаған
(көз, глаза, eyes)
3-топ
Екі жар бірін-бірі шамалаған,
Тал шығып жағасына шамалаған.
(кірпік,ресницы, eyelashes)
1-топ
Бір бөлігі жасушаның,
Дөп дөңгелек мен болам.
Тұқым қуалау қасиетін
Ұрпақтарға жолдағам (ядро,
core
)
2-топ
Жасушаның
ішіндегі
қоймалжыңдау
сұйықпын
Әрқашан космос
қысымын
тұрақты етіп
тұрыппын (цитоплазма,
cytoplasm
)
3-топ
Фотосинтез мен арқылы жүреді
Сондықтан мен жасушаның жүрегі
Тек қана өсімдікте кездестін
Жасыл түсті жұрттың бәрі біледі
(пластид, plastid
)
Биологияның зоология саласына
арналған «жануарларды дыбысынан
табу»ойыны.
Тапқыр химик кезеңіне
кіріспи тұрып химиялық огрын атом мен
молекула
4-кезең
«тапқыр химик» Кезеңнің шарты: Әр топ
алдарында жатқан формулалардың ішінен
белгілі бір топқа дұрыс топтастырылған
формулаларды конвертке жинауы шарт.
5-кезең
«сиқырлы ұяшықтар» география пәнінен
ең ең ең мәліметтері бойынша деңгейлік
сұрақтар.
Осымен бүгінгі сайыс өз
мәресіне жетті(марапаттау,қорытындылау)