8 сынып №52
ДӘІЖО___________
Қазақстан Республикасының
Білім және ғылым министрлігі
«»
КММ
(білім беру ұйымының
атауы)
Қысқа мерзімді (сабақ)
жоспары
Жылықанды жануарлардың тұрақты температураны сақтауындағы терінің ролі. §44. Жылу реттеудегі терінің рөлі.
(Сабақ тақырыбы)
|
Бөлім: |
«Координация және реттелу» |
|
Педагогтің аты-жөні: |
|
|
Күні: |
20.03.2024 |
|
Сыныбы: 8 «а» |
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны: |
|
Сабақтың тақырыбы: |
Жылықанды жануарлардың тұрақты температураны сақтауындағы терінің ролі. §44. Жылу реттеудегі терінің рөлі. |
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты |
8.1.7.8- жылықанды жануарлардың дене температураны сақтаудағы терінің ролін сипаттау; |
|
Сабақтың мақсаты: |
жылықанды жануарлардың дене температураны сақтаудағы терінің ролін сипаттайды; ЕБҚ ( қабылдауы баяу): сабақтың оқу мақсаты бойынша өз ойын сипаттайды; |
Сабақтың барысы:
|
Сабақ кезеңі |
Мұғалімнің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|
Сабақтың басы Бұрынғы білімін еске түсіру |
Оқушылармен амандасу, түгендеу, сынып тәртібін қадағалау. Кілт сөздерді сипаттаңыз: Терморецепторлар Механорецепторлар Ноцицепторлар Теріден тыс рецепторлар |
Оқушылар амандасады, сынып тәртібін сақтайды. Алдыңғы білім бойынша кілт сөздерді сипаттайды. Өз пікірлерін білдіреді. |
Кері байланыс: «Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады. «Керемет!» және т.б |
Интерактивті панель Презентация |
|
Оқушылардың назарын аудару |
«Менен сұрақ-сенен жауап» әдісі бойынша оқу мақсатына сай сұрақ қойылады. Омыртқалылардың қандай кластары жылықандыларға жатады? Жылықанды жануарлар дене температурасының тұрақтылығын қалай сақтайды? |
Менен сұрақ-сенен жауап әдісінде қойылған сұрақтарға жауап береді, ой қозғау жүзеге асады. |
Кері байланыс: «Мадақтау» әдісі «Жарайсың!» «Тамаша жауап» т.б |
Интерактивті панель Презентация |
|
Сабақтың мақсатын таныстыру |
Сабақтың оқу мақсаты: 8.1.7.8- жылықанды жануарлардың дене температураны сақтаудағы терінің ролін сипаттау; Сабақтың мақсаты: жылықанды жануарлардың дене температураны сақтаудағы терінің ролін сипаттайды; |
Жаңа сабақтың оқу мақсатын жазады. |
Кері байланыс: «Өте жақсы!» «Жақсы!» «Талпын!» |
Интерактивті панель Презентация Биология 8-сынып,Автор: А.Соловьева, Б.Ибраимова. Алматы «Атамұра» баспасы 2018ж |
|
Жаңа тақырыпты таныстыру |
«Тың мәлімет» Мұғалім жаңа сабақты түсіндіру сәті. |
Ақпараттан керекті жерін түртіп жазып алады. |
Кері байланыс: «Мадақтау» әдісі «Жарайсың!» «Тамаша жауап» т.б |
Интерактивті панель Презентация |
|
Сабақтың ортасы Оқушыларға бағыт бағдар беру |
«Атаулар мекені» Тақырып бойынша термин сөздердер беріледі. Тыңдаушылар қосымша ақпараттан жауаптарын сипаттау, теориялық білімдерін молайту. Жылу реттеу, жылу берілу, жылу түзілу, контрасты душ, суық сумен жуыну. |
Тыңдаушылар қосымша ақпараттан жауаптарын жазып, теориялық білімдерін молайтады. |
Кері байланыс: «Өте жақсы!» «Жақсы!» «Талпын!» |
Интерактивті панель Презентация |
|
Практикалық тапсырмалар беру. |
Жеке жұмыс ҚБ тапсырмалары ҚМЖ қосымшасында орналасқан |
Оқушылар жеке ҚБ тапсырмаларын орындайды. Бір-бірімен пікір алмасады. Ой қозғау жүзеге асады. |
Жеке жұмыс ҚБ тапсырмаларының дескрипторы ҚМЖ қосымшасында орналасқан |
Интерактивті панель Презентация Үлестірме парақтар Жұмыс дәптерлері |
|
Бағалау |
Жеке жұмыс ҚБ тапсырмалары ҚМЖ қосымшасында орналасқан |
Оқушылар жеке ҚБ тапсырмаларын орындайды. Бір-бірімен пікір алмасады. Ой қозғау жүзеге асады. |
Жеке жұмыс ҚБ тапсырмаларының дескрипторы ҚМЖ қосымшасында орналасқан |
Интерактивті панель Презентация Үлестірме парақтар Жұмыс дәптерлері |
|
Сабақтың соңы Кері байланыс беру |
Кері байланыс «4 себеп» әдісі арқылы. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, кері байланысын тыңдайды. |
Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсатына жеткізетін тапсырмалар орындауына қарай, өз түсінгенін, пікірін, өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды. |
Мұғалім оқушыларды «Бас бармақ» әдісі арқылы бағалайды. Жарайсың! Жақсы! Талпын! |
Интерактивті панель Презентация 1.Мен түсіндім, себебі ... 2.Мен түсінбедім, себебі ... 3.Мен қолдана аламын, себебі ... 4.Маған тиімді болмады, себебі .../ұсыныс…….. |
|
Білімді игеруді жақсарту және оны тәжірибеге көшіру |
Үй тапсырма: қайталау |
Білім алушылар алдыңғы өткен оқу мақсаттарын қайталайды. Ой қозғау жүзеге асады. |
Кері байланыс: «Өте жақсы!» «Жақсы!» «Талпын!» |
Жұмыс дәптері Биология 8-сынып,Автор: А.Соловьева, Б.Ибраимова. Алматы «Атамұра» баспасы 2018ж |
ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ ЖОСПАРҒА ҚОСЫМША
§44. Жылу реттеудегі терінің рөлі
• Жылу реттеу – дене температурасының тұрақты сақталуы
• Жылу реттеудегі маңызды мүшенің бірі: Тері
|
• Терідегі жылу реттеуді жүзеге асырады: |
|
➢ Тер бездері ➢ Терідегі ұсақ қан тамырлары – капиллярлар ➢ Теріасты май жасушалары |
• Жоғары температура кезінде ағза өзін қызып кетуден сақтау үшін: Тер бөледі және Капиллярлар кеңейеді
• Төмен температурада дене температурасын тұрақты сақтау үшін: Капиллярлар тарылады
• Терінің суыққа қарсы әсері: «Құс терісі»
• Терідегі ұсақ бұлшық ет талшықтары жиырылған кезде олардың жинақталып кедір-бұдырлар пайда болуы: Құс терісі
|
• Жылу реттеу негізінен 2 үдерістен тұрады: |
|
1) Физикалық – жылудың берілуі 2) Химиялық – жылудың түзілуі |
|
• Жылуды түзетін басты мүшелер: |
|
➢ Қаңқа бұлшық еттері ➢ Бауыр ➢ Ішек |
• Шынығу – қоршаған ортаның кез келген қолайсыз жағдайына ағзаның төзімділігін дамыту.
ЖҰМЫС ПАРАҒЫ
Оқушының аты-жөні: ____________________________________________________________сыныбы:___________
1-тапсырма.Тәулік ішіндегі адам денесінің температурасының өзгерісін гарфиктен қараңыз. Неге бұлай болады? Егер температура жоғары болса, не болар еді? Түсіндіріңіз.

________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
2-тапсырма. Бұлшық еттердің бақылаусыз жиырылуы, тері саңылауларының жабылуы мұның бәрі ненің нәтижесі екендігін анықтаңдар.
.........................................................................................................
........................................................................................................
3-тапсырма. Күнделікті ең кем дегенде 700 м жүгіріп жүрген адам реті келгенде автобустың артынан жүгірген адамға қарағанда 3 км-ді жеңіл және жылдам бағындыра алуының себебін түсіндіріңдер.
........................................................................................................
........................................................................................................
4-тапсырма.А)Тері арқылы қанша жылу бөлінеді?
.......................................................................................................
Б)Тері жылу реттеудің қандай және қанша түрін жүзеге асырады?
5-тапсырма. Біздің денемізде жылу түзілудің себебі неде? Оған қандай мүшелер қатысады?
.......................................................................................................
......................................................................................................
6-тапсырма. Жылу реттеуде қан қандай қызмет атқарады? Жалпы сипаттама беріңдер.
.....................................................................................................
....................................................................................................
Дескриптор
- жылықанды жануарлардың дене температурасын сақтаудағы терінің рөлін тұжырымдайды – 2 балл;
- бұлшық еттердің бақылаусыз жиырылу себебін анықтайды – 1 балл;
- жүгіріп келген адам мен автобус артынан жүгірген адамның дене температурасының айырмашылығын түсіндіреді – 2 балл;
- тері арқылы бөлінетін жылуды анықтайды және тері жылу реттеу түрін сипаттайды – 2 балл;
- адам де
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
8 сынып ҚМЖ; 8.1.7.8- жылықанды жануарлардың дене температураны сақтаудағы терінің ролін сипаттау;
8 сынып ҚМЖ; 8.1.7.8- жылықанды жануарлардың дене температураны сақтаудағы терінің ролін сипаттау;
8 сынып №52
ДӘІЖО___________
Қазақстан Республикасының
Білім және ғылым министрлігі
«»
КММ
(білім беру ұйымының
атауы)
Қысқа мерзімді (сабақ)
жоспары
Жылықанды жануарлардың тұрақты температураны сақтауындағы терінің ролі. §44. Жылу реттеудегі терінің рөлі.
(Сабақ тақырыбы)
|
Бөлім: |
«Координация және реттелу» |
|
Педагогтің аты-жөні: |
|
|
Күні: |
20.03.2024 |
|
Сыныбы: 8 «а» |
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны: |
|
Сабақтың тақырыбы: |
Жылықанды жануарлардың тұрақты температураны сақтауындағы терінің ролі. §44. Жылу реттеудегі терінің рөлі. |
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты |
8.1.7.8- жылықанды жануарлардың дене температураны сақтаудағы терінің ролін сипаттау; |
|
Сабақтың мақсаты: |
жылықанды жануарлардың дене температураны сақтаудағы терінің ролін сипаттайды; ЕБҚ ( қабылдауы баяу): сабақтың оқу мақсаты бойынша өз ойын сипаттайды; |
Сабақтың барысы:
|
Сабақ кезеңі |
Мұғалімнің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|
Сабақтың басы Бұрынғы білімін еске түсіру |
Оқушылармен амандасу, түгендеу, сынып тәртібін қадағалау. Кілт сөздерді сипаттаңыз: Терморецепторлар Механорецепторлар Ноцицепторлар Теріден тыс рецепторлар |
Оқушылар амандасады, сынып тәртібін сақтайды. Алдыңғы білім бойынша кілт сөздерді сипаттайды. Өз пікірлерін білдіреді. |
Кері байланыс: «Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады. «Керемет!» және т.б |
Интерактивті панель Презентация |
|
Оқушылардың назарын аудару |
«Менен сұрақ-сенен жауап» әдісі бойынша оқу мақсатына сай сұрақ қойылады. Омыртқалылардың қандай кластары жылықандыларға жатады? Жылықанды жануарлар дене температурасының тұрақтылығын қалай сақтайды? |
Менен сұрақ-сенен жауап әдісінде қойылған сұрақтарға жауап береді, ой қозғау жүзеге асады. |
Кері байланыс: «Мадақтау» әдісі «Жарайсың!» «Тамаша жауап» т.б |
Интерактивті панель Презентация |
|
Сабақтың мақсатын таныстыру |
Сабақтың оқу мақсаты: 8.1.7.8- жылықанды жануарлардың дене температураны сақтаудағы терінің ролін сипаттау; Сабақтың мақсаты: жылықанды жануарлардың дене температураны сақтаудағы терінің ролін сипаттайды; |
Жаңа сабақтың оқу мақсатын жазады. |
Кері байланыс: «Өте жақсы!» «Жақсы!» «Талпын!» |
Интерактивті панель Презентация Биология 8-сынып,Автор: А.Соловьева, Б.Ибраимова. Алматы «Атамұра» баспасы 2018ж |
|
Жаңа тақырыпты таныстыру |
«Тың мәлімет» Мұғалім жаңа сабақты түсіндіру сәті. |
Ақпараттан керекті жерін түртіп жазып алады. |
Кері байланыс: «Мадақтау» әдісі «Жарайсың!» «Тамаша жауап» т.б |
Интерактивті панель Презентация |
|
Сабақтың ортасы Оқушыларға бағыт бағдар беру |
«Атаулар мекені» Тақырып бойынша термин сөздердер беріледі. Тыңдаушылар қосымша ақпараттан жауаптарын сипаттау, теориялық білімдерін молайту. Жылу реттеу, жылу берілу, жылу түзілу, контрасты душ, суық сумен жуыну. |
Тыңдаушылар қосымша ақпараттан жауаптарын жазып, теориялық білімдерін молайтады. |
Кері байланыс: «Өте жақсы!» «Жақсы!» «Талпын!» |
Интерактивті панель Презентация |
|
Практикалық тапсырмалар беру. |
Жеке жұмыс ҚБ тапсырмалары ҚМЖ қосымшасында орналасқан |
Оқушылар жеке ҚБ тапсырмаларын орындайды. Бір-бірімен пікір алмасады. Ой қозғау жүзеге асады. |
Жеке жұмыс ҚБ тапсырмаларының дескрипторы ҚМЖ қосымшасында орналасқан |
Интерактивті панель Презентация Үлестірме парақтар Жұмыс дәптерлері |
|
Бағалау |
Жеке жұмыс ҚБ тапсырмалары ҚМЖ қосымшасында орналасқан |
Оқушылар жеке ҚБ тапсырмаларын орындайды. Бір-бірімен пікір алмасады. Ой қозғау жүзеге асады. |
Жеке жұмыс ҚБ тапсырмаларының дескрипторы ҚМЖ қосымшасында орналасқан |
Интерактивті панель Презентация Үлестірме парақтар Жұмыс дәптерлері |
|
Сабақтың соңы Кері байланыс беру |
Кері байланыс «4 себеп» әдісі арқылы. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, кері байланысын тыңдайды. |
Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсатына жеткізетін тапсырмалар орындауына қарай, өз түсінгенін, пікірін, өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды. |
Мұғалім оқушыларды «Бас бармақ» әдісі арқылы бағалайды. Жарайсың! Жақсы! Талпын! |
Интерактивті панель Презентация 1.Мен түсіндім, себебі ... 2.Мен түсінбедім, себебі ... 3.Мен қолдана аламын, себебі ... 4.Маған тиімді болмады, себебі .../ұсыныс…….. |
|
Білімді игеруді жақсарту және оны тәжірибеге көшіру |
Үй тапсырма: қайталау |
Білім алушылар алдыңғы өткен оқу мақсаттарын қайталайды. Ой қозғау жүзеге асады. |
Кері байланыс: «Өте жақсы!» «Жақсы!» «Талпын!» |
Жұмыс дәптері Биология 8-сынып,Автор: А.Соловьева, Б.Ибраимова. Алматы «Атамұра» баспасы 2018ж |
ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ ЖОСПАРҒА ҚОСЫМША
§44. Жылу реттеудегі терінің рөлі
• Жылу реттеу – дене температурасының тұрақты сақталуы
• Жылу реттеудегі маңызды мүшенің бірі: Тері
|
• Терідегі жылу реттеуді жүзеге асырады: |
|
➢ Тер бездері ➢ Терідегі ұсақ қан тамырлары – капиллярлар ➢ Теріасты май жасушалары |
• Жоғары температура кезінде ағза өзін қызып кетуден сақтау үшін: Тер бөледі және Капиллярлар кеңейеді
• Төмен температурада дене температурасын тұрақты сақтау үшін: Капиллярлар тарылады
• Терінің суыққа қарсы әсері: «Құс терісі»
• Терідегі ұсақ бұлшық ет талшықтары жиырылған кезде олардың жинақталып кедір-бұдырлар пайда болуы: Құс терісі
|
• Жылу реттеу негізінен 2 үдерістен тұрады: |
|
1) Физикалық – жылудың берілуі 2) Химиялық – жылудың түзілуі |
|
• Жылуды түзетін басты мүшелер: |
|
➢ Қаңқа бұлшық еттері ➢ Бауыр ➢ Ішек |
• Шынығу – қоршаған ортаның кез келген қолайсыз жағдайына ағзаның төзімділігін дамыту.
ЖҰМЫС ПАРАҒЫ
Оқушының аты-жөні: ____________________________________________________________сыныбы:___________
1-тапсырма.Тәулік ішіндегі адам денесінің температурасының өзгерісін гарфиктен қараңыз. Неге бұлай болады? Егер температура жоғары болса, не болар еді? Түсіндіріңіз.

________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
2-тапсырма. Бұлшық еттердің бақылаусыз жиырылуы, тері саңылауларының жабылуы мұның бәрі ненің нәтижесі екендігін анықтаңдар.
.........................................................................................................
........................................................................................................
3-тапсырма. Күнделікті ең кем дегенде 700 м жүгіріп жүрген адам реті келгенде автобустың артынан жүгірген адамға қарағанда 3 км-ді жеңіл және жылдам бағындыра алуының себебін түсіндіріңдер.
........................................................................................................
........................................................................................................
4-тапсырма.А)Тері арқылы қанша жылу бөлінеді?
.......................................................................................................
Б)Тері жылу реттеудің қандай және қанша түрін жүзеге асырады?
5-тапсырма. Біздің денемізде жылу түзілудің себебі неде? Оған қандай мүшелер қатысады?
.......................................................................................................
......................................................................................................
6-тапсырма. Жылу реттеуде қан қандай қызмет атқарады? Жалпы сипаттама беріңдер.
.....................................................................................................
....................................................................................................
Дескриптор
- жылықанды жануарлардың дене температурасын сақтаудағы терінің рөлін тұжырымдайды – 2 балл;
- бұлшық еттердің бақылаусыз жиырылу себебін анықтайды – 1 балл;
- жүгіріп келген адам мен автобус артынан жүгірген адамның дене температурасының айырмашылығын түсіндіреді – 2 балл;
- тері арқылы бөлінетін жылуды анықтайды және тері жылу реттеу түрін сипаттайды – 2 балл;
- адам де
шағым қалдыра аласыз













