9 Қазақстан тарихы Дарын олимпиада тапсырмасы эссе. 2022 ж. Аудандық

Жазбаша жұмыс

(Максималды балл – 30 ұпай. Берілген нақты сұрақтың әрбір
жауабы 10 ұпаймен бағаланады)

Ұсыныс: Қарастырылып отырған тақырып бойынша берілген с ұраққа тарихи шығарма
түрінде жауап беріледі. Яғни, жауап бергенде отандық тарихнаманың ресми
тұжырымдамаларымен қатар, олимпиадаға қатысушының өзіндік ұстанымы да болуы тиіс.

«ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ТӘУЕЛСІЗДІГІНІҢ 30 ЖЫЛДЫҒЫ
ОҚУШЫ КӨЗІМЕН: ТАРИХ, ОҚИҒАЛАР, АДАМДАР»

1) Мен үшін елімнің тәуелсіздігінің мәні мен маңызы неде?
2) Тәуелсіздігіміздің нышандарының бірінің маңыздылығын ашып
көрсетіңіз.
3) Сіздің ойыңызша, Қазақстан Тәуелсіздігінің қалыптасуында қандай
тарихи оқиға маңызды рөл атқарды?


Талаптар.
Эссе құрылымы үш тақырып шадан тұрады. Жұмысқа қойылатын
басты талап – мазмұнын ықшамдап пәнді жақсы білетінін көрсету.
Эссе жазу кезінде қатысушы келесі талаптарды ұстанады:
1. Таңдалған тақырыпқа қатысты тарихи фактілерді толық және дәл
көрсетеді және оны жан-жақты ашуға тырысады (1 балл);
2. Тарихи оқиғалардың уақыты мен орындарын, тарихи тұлғалардың
есімдері мен қоғамдық жағдайларды нақты атау (2 балл);
3. Ғылыми тарихи ұғымдар мен терминдерді сауатты қолдану (2
балл);
4. Тарихи оқиғалар, құбылыстар мен процестер арасындағы себептік
байланыстарды қолдану және оларды қатаң түрде осы себеп-
салдарына сәйкес баяндау (3 балл);
5. Таңдалған тақырыпты қысқаша кіріспе бөліммен (талданатын
тарихи мәселенің тұжырымдары, сипаттамасы) таныстыруды бастау,
негізгі мазмұнды логикалық және дәйекті түрде баяндау, эссені қысқаша
қорытындымен (негізделген қорытындымен) аяқтау (2 балл);
6. Эссе көлемі-300-500 сөз.
7. Мәтін ұқыпты, түсінікті қолжазбамен жазылуы керек.

9 сынып. Тест тапсырмалары.
(әр сұрақтың жауабы 1 ұпаймен бағаланады)


1. Е. Бекмаханов авторларының бірі болған «Қазақ КСР тарихы»
кітабы қашан жарық көрді?
A) 1940 ж.
+ B) 1943 ж.
C) 1947 ж.
D) 1949 ж.

2. Қазақстандағы тыңның жағымсыз салдарына жатпайды:
А) Экстенсивті даму жолы.
В) Экологиялық баланстың бұзылуы.
С) Мал шаруашылығының дағдарысқа ұшырауы.
+ D) Еңбек ерлігінің көрінісі.

3. Кеңес мемлекетінің Негізгі заңы 1936 ж. КСРО Конституциясына
сәйкес Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы –
+A) 11 одақтас республиканың бірі болды.
B) 13 одақтас республиканың бірі болды.
C) 15 одақтас республиканың бірі болды.
D) 14 одақтас республиканың бірі болды.

4. XX ғасырдың 70-жылдары Қазақстан аумағында қалыптасқан ірі
аймақтық-өндірістік кешенді атаңыз:
А) Петропавл.
В) Жамбыл.
+ С) Маңғыстау.
D) Жетіген.

5. 1950 жылдың аяғында Қазақ КСРО Ғылым Академиясы жүйесінде
қанша ғылыми-зерттеу мекемелері жұмыс істеді?
А) 37.
В) 45.
С) 50.
+D) 55.

6. Рига қаласын азат етуге қатысқаны үшін 8-гвардиялық дивизия етіп
қайта құрылған 316-шы атқыштар дивизиясы марапатталды:
А) Ленин Орденімен.
B) «Ригалық» құрметті атағымен.
С) Қызыл Ту Орденімен.
+ D) 2-дәрежелі Суворов орденімен.

7. КСРО Мемлекеттік қауіпсіздік халық комиссариатының Үшінші
басқармасының мәліметтері бойынша, 1946 жылдың қазан айында
Қазақстандағы арнайы қоныстандыру орындарында:
А) Шамамен 12 млн. адам болды.
В) Шамамен 4 млн. адам болды.
+С) Шамамен 900 мың адам болды.
D) Шамамен 90 мың адам болды.
8. Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес мемлекеттік
биліктің қайнар көзі болып табылады:
А) Президент.
+B) Халық.
C) Сенат.
D) Мәжіліс.

9. ҚазКСР Конституциясы бойынша республиканың саяси негізі болды:
А) Компартия.
+ В) Кеңестер.
С) Жастар.
D) Кәсіподақтар.

10. Соғыстан кейінгі кезеңде елдің дамуында экономикалық саясаттың
жетекші қағидасы болып қалған бағытты атаңыз:
А) Ауыл шаруашылығын жедел дамыту.
В) Халықтың материалдық қажеттіліктерін қанағаттандыру.
C) Энергетикалық базаны дамытудағы қарқындылық.
+ D) Ауыр өнеркәсіптің үйлесімсіз (бейпропорционал) жедел дамуы.

11. «Тың жерлер» ұғымына енген аймақтарды көрсетіңіз:
А) Украина, Сібір, Қазақстан, Солтүстік Өзбекстан.
В) Сібір, Солтүстік Кавказ, Қазақстан, Қиыр Шығыс.
+С) Оңтүстік Сібір, Қазақстан, Орал, Поволжье, Солтүстік Кавказ.
D) Еділ, Қазақстан, Орал, Ресейдің қара топырақты емес аймағы.

12. 1949 ж. ұлы қазақ жазушысына роман – эпопеясы үшін Мемлекеттік
сыйлық берілді:
A) «Сырдария» романы үшін С. Мұқановқа.
+B) «Абай» романы үшін М. Әуезовке.
C) «Миллионер» шығармасы үшін Ғ. Мүсіреповке.
D) «Тар жол, тайғақ кешу» романы үшін С. Сейфуллинге.

13. ХХ ғасырдың 50-ші жылдары Қазақстанның халықаралық
байланыстары Шығыстың қай елдерімен кеңейді?
А) Филиппин, Малайзия, Бирма, Непал.
B) Жапония, Оңтүстік Корея, Сингапур, Гонконг.
+ C) Үндістан, Индонезия, Бирма, Непал, ҚХР.

D) ҚХР, Таиланд, Пәкістан, Гонконг.

14. Ұлттық сананы көтеру мен «тарихтың ақтаңдақ беттерін» жариялау
мақсатында Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен 1998
жыл бекітілді:
А) «Ұлттар мен ұлыстар жылы».
+В) «Халық бірлігі мен ұлттық тарих жылы».
С) «Рухани келісім жылы».
D) «Ұрпақтар бірлігі мен сабақтастығы жылы».

15. Н.С. Хрущевтің реформалары неге сәтсіздікке ұшырады, оның
ішінде Қазақстан аумағында да?
А) Қазақстанда оны ешкім қолдамады.
В) Республикада сұмдық ақша тапшы болды.
+С) Реформаларды жүргізу саясатында ғылыми болжам болған жоқ.
D) Реформалар халықтың мүдделеріне қарсы болды.

16. 1965 жылы өзінің алғашқы мұнайын берген кен орны:
А) Мұнайлы.
+ B) Өзен.
С) Теңіз.
D) Қарашығанақ.

17. 1970 жылға қарай республикадағы халық шаруашылығының
қандай салалары Бүкілодақтық маңызға ие болды?
+А) Мұнай өндіру және химия.
В) Машина жасау және металлургия.
С) Жеңіл және тамақ өнеркәсібі.
D) Ет-сүт өнімдері.

18. КСРО мен АҚШ арасында 1963 жылғы 5 тамызда Мәскеуде қол
қойылған атмосферадағы, ғарыштағы және су астындағы ядролық
сынақтарға тыйым салу туралы шарт Қазақстанға қалай әсер етті?
А) Семейдегі ядролық полигонда сынақтар тоқтатылды.
+В) Семей полигоныны жерасты сынақтарына көшірілді.
С) Семей полигонындағы барлық сынақтар уақытша тоқтатылды.
D) Полигонды қайта құруға кірісті.

19. Демографический процесс, представляющий собой совокупность
перемещений, совершаемых людьми между странами, районами,
поселками, или переселение:
А) Экспанция.
В) Депортация.
+С) Миграция.
D) Мардикар.

20. 1957-1958 жылдары ауыл тұрғындарының ірі қара малдарын
қандай мақсатпен ала бастады?
А) Мемлекетке ет беруді ұлғайту.
В) Шығыс Еуропа елдеріне келісімшарт бойынша ет жеткізуді ұлғайту.
+С) Колхоздық-совхоздық мал басын көбейту.
D) Жеке қосалқы шаруашылықтың жоғала басталуына байланысты

Письменная работа

(Максимально оценивается в 30 баллов, по 10 баллов за каждый
ответ на конкретно поставленный в теме вопрос)

Рекомендация: Ответ дается по существу вопросов раскрываемой темы в форме
исторического эссе. Это означает, что в ответе должны прозвучать не только официальные
концепции отечественной историографии, но и индивидуальная позиция участника
олимпиады.


«30 -ЛЕТ НЕЗАВИСИМОСТИ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН ГЛАЗАМИ
ШКОЛЬНИКА: ИСТОРИЯ, СОБЫТИЯ, ЛЮДИ»

1) Что для меня есть и значит независимость моей страны?
2) Раскрыть и показать значимость одного из символов нашей
независимости.
3) Охарактеризовать какое историческое событие на ваш взгляд
сыграло важную роль с становлении независимости Казахстана?

Требования.
Структура эссе включает в себя три под темы. Главное
требование к работе — показать в сжатой форме хорошее знание
предмета.
При написании эссе участник придерживается следующих
требований:
1. Полно и точно излагать исторические факты, относящиеся к
избранной теме, и стремиться всесторонне раскрыть ее (1 балл);
2. Точно называть даты и места исторических событий, имена и
общественное положение исторических деятелей (2 балл);
3. Грамотно употреблять научные исторические понятия и
термины (2 балл);
4. Использовать причинно -следственные связи между
историческими событиями, явлениями и процессами, излагать их
строго в соответствии с этими причинно-следственными связями (3
балл);
5. Начать изложение избранной темы с краткой вступительной
части (постановки, характеристики анализируемой исторической
проблемы), излагать основное содержание логично и
последовательно, завершить эссе кратким заключением
(обоснованными выводами) (2 балл);
6. Объем эссе 300-500 слов.
7. Текст должен быть написан аккуратно, разборчивым почерком.

9 класс. Тестовые задания.
(каждый ответ оценивается в 1 балл)


1. Когда книга «История Казахской ССР», одним из авторов которой
был Е. Бекмаханов, увидела свет?
A) В 1940 г.
+B) В 1943 г.
C) В 1947 г.
D) В 1949 г.

2. Что не относится к негативным последствиям целины в Казахстане?
А) Экстенсивный путь развития.
В) Нарушение экологического баланса.
С) Кризис животноводства.
+D) Проявление трудового героизма.

3. Казахская Советская Социалистическая Республика согласно
Основному Закону Советского государства конституция СССР 1936г.
являлась одной из:
+A) 11-ти союзных республик.
B) 13-ти союзных республик.
C) 15-ти союзных республик.
D) 14-ти союзных республик.

4. Назовите крупный территориально-производственный комплекс,
сложившийся на территории Казахстана в 70-е годы XX века:
А) Петропавловский.
В) Жамбылский.
+С) Мангистауский.
D) Жетыгенский.

5. Какое количество научно-исследовательских учреждений
действовало в системе Академии наук Казахской СССР к концу 1950
года?
А) 37.
В) 45.
С) 50.
+D) 55.

6. 316-я стрелковая дивизия, переименованная в 8-ю гвардейскую, за
участие в освобождении города Риги, была удостоена?
А) Ордена Ленина.
B) Почетного наименования «Рижская».

С) Ордена Красного Знамени.
+D) Ордена Суворова 2-ой степени.

7. По данным Третьего Управления народного комиссариата
госбезопасности СССР на октябрь 1946 года на спецпоселении в
Казахстане находилось:
А) Около 12 млн. человек.
В) Около 4 млн. человек.
+С) Около 900 тысяч человек.
D) Около 90 тысяч человек.

8. Единственным источником государственной власти в Казахстане в
соответствии с Конституцией Республики является:
А) Президент.
+B) Народ.
C) Сенат.
D) Мажилис.

9. Политической основой республики по Конституции КазССР
являлась?
А) Компартия.
+В) Советы.
С) Молодежь.
D) Профсоюзы.

10. Какой принцип экономической политики оставался доминирующим
в развитии страны в послевоенный период?
А) Ускоренное развитие сельского хозяйства.
В) Удовлетворение материальных потребностей населения.
C) Интенсификация в развитии энергетической базы.
+D) Непропорционально ускоренное развитие тяжелой
промышленности.

11. Укажите регионы, вошедшие в понятие «целина»:
А) Украина, Сибирь, Казахстан, Северный Узбекистан.
В) Сибирь, Северный Кавказ, Казахстан, Дальний Восток.
+С) Южная Сибирь, Казахстан, Урал, Поволжье, Северный Кавказ.
D) Повожье, Казахстан, Урал, Нечерноземье России.

12. В 1949 году великому казахскому писателю была присуждена
Государственная премия за роман – эпопею:
A) С. Муканов и его роман «Сырдарья».
+B) М. Ауэзов и его роман «Абай».
C) Г. Мусрепов и его произведение «Миллионер».
D) С.Сейфуллин и его роман «Тернистый путь».

13. С какими странами Востока расширяются международные связи
Казахстана в 50-е годы XX века?
А) Филиппины, Малайзия, Бирма, Непал.
B) Япония, Южная Корея, Сингапур, Гонконг.
+C) Индия, Индонезия, Бирма, Непал, КНР.
D) КНР, Таиланд, Пакистан, Гонконг.

14. В целях поднятия народного сознания и оглашения «Белых пятен
истории» указом Президента РК 1998 год был назван:
А) «Год нации и национальностей».
+В) «Год Единства народов и национальной истории».
С) «Год духовного согласия».
D) «Годом единства и преемственности поколений».

15. Почему реформы Н.С. Хрущева были обречены на провал, в том
числе и на территории Казахстана?
А) В Казахстане его никто не поддерживал.
В) В республике катастрофически не хватало денег.
+С) В политике проведения реформ отсутствовал научный прогноз.
D) Реформы были направлены против интересов народа.

16. В 1965 году свою первую нефть дало месторождение:
А) Мунайлы.
+B) Узень.
С) Тенгиз.
D) Карачаганак.

17. Какие отрасли народного хозяйства в республике к 1970 году
приобрели общесоюзное значение?
+А) Нефтедобывающая и химическая.
В) Машиностроение и металлургия.
С) Легкая и пищевая.
D) Мясо-молочная.

18. Как отразился на Казахстане договор о запрещении ядерных
испытаний в атмосфере, космосе и под водой, подписанный между
СССР и США 5 августа 1963 года в Москве?
А) Прекращены испытания на ядерном полигоне в Семипалатинске.
+В) Переход к подземным испытаниям на Семипалатинском полигоне.
С) Временный мораторий на все испытания на Семипалатинском
полигоне.
D) Приступили к реконструкции полигона.

19. Демографический процесс, представляющий собой совокупность
перемещений, совершаемых людьми между странами, районами,
поселками, или переселение:
А) Экспанция.
В) Депортация.
+С) Миграция.
D) Мардикар.

20. С какой целью в 1957-1958 годах у селян стали изымать крупный
рогатый скот?
А) Увеличение сдачи мяса государству.
В) Увеличение поставок мяса по контракту в страны Восточной
Европы.
+С) Увеличение колхозно-совхозного поголовья.
D) В связи с отмиранием личного подсобного хозяйства.