9-сынып. Дүниежүзі тарихы. (Алматы. «Мектеп» баспасы, 2018 ж. Авторлары: Н.А.Алдабек, К.Н. Макашева, Қ.И. Байзақова )

1949 жылғы коммунистік партия жеңісі нәтижесінде Қытай қалай өзгерді?

9.4.1.4 себеп-салдарлық байланыстарды талдау арқылы социалистік шаруашылық жүйесінің дамуындағы қарама-қайшылықтарды анықтау;

9.3.1.3 мемлекеттердің тарихи даму заңдылықтарын анықтау;

9.3.1.4 тұлғаның тарихтағы рөлін бағалау

Тапсырма 1 Кестені толтырыңдар

Тапсырма 2 Ретімен орналастыр

Тапсырма 3 Тұлғаны таны Суреттегі кімдер

Тапсырма 4 ПТМС

Мао Цзэдунь қайтыс болғаннан кейін неліктен Қытайда дағдарыс орын алды?

Тапсырма 5 QR-кодпен жұмыс

Дэн Сяопиннің реформалары Қытайға қандай өзгерістер әкелді?

Тапсырма 6 Эссе жазу

Қазіргі Қытай

Дұрыс жауаптары

Тапсырма 1 Кестені толтырыңдар

Тапсырма 2 Ретімен орналастыр

Тапсырма 3 Тұлғаны таны Суреттегі кімдер

Тапсырма 4 ПТМС

Мао Цзэдунь қайтыс болғаннан кейін неліктен Қытайда дағдарыс орын алды.

Позиция- Мао Цзэдунь қайтыс болғаннан кейін неліктен Қытайда дағдарыс орын алғаны рас.

Түсіндіру- Мао Цзэдунь кезінде, жеделдету, реттеу, секіріс науқандары жүзеге асты.Бұл науқандар өз нәтижесін бермеді.

Мысал- Өнеркәсіп және а\ш күйреуге ұшырады. Ел ашаршылыққа ұшырады.

Салдар-Ресми мәліметтер- 20 млн. жұмыссыз, 8 млн. жұмыс іздеуші, 100 млн. адам ашаршылыққа ұшырады

Тапсырма 5 QR-кодпен жұмыс

Дэн Сяопиннің реформалары Қытайға қандай өзгерістер әкелді?

1978 жылы желтоқсан айында өткен Қытай Компартиясы ОК-нің 3-пленумында Дэн Сяопиннің жаңа бағдарламасы қабылданды, онда социализм жайында ел экономикасын нарықтық қарым-қатынастарға көшіру идеясы негізделді. Бағдарламада ел экономикасын дамытудың үш кезеңдік тұжырымдамасы бекітілді. Реформа алдымен ауыл шаруашылығында басталып, шаруаларға үкімет тарапынан қызу қолдау көрсетілді. Кейін ауыл шаруашылығындағы реформаның тәжірибесі қорытындылана келе, қайта құрулар толқыны қалаға қарай ойысты. Нәтижесінде XX ғасырдың 80-жылдарынан бастап Қытайда экономика тез қарқынмен дами бастады. Д.Сяопин енді елдің шет елдермен қарым-қатынасын жан-жақты кеңейту мәселесін көтерді. Осы мақсатта арнайы ашық экономикалық аймақтар құрылды. "Ашық есік" саясаты ел экономикасының даму қарқынын одан әрі жеделдетті. Қытайдың тұтастығын қалпына келтіру үшін ол нақты жағдайды ескере отырып, "бір мемлекет - екі құрылым" деген тұжырымдама ұсынды. Бұл саясатта өз жемісін беріп, 1997 жылы жүз жылдан аса ағылшын отары болған Сянган (Гонконг) аралы Қытайға бейбіт түрде қайтарылды.

Тапсырма 6 Эссе жазу

Қазіргі Қытай( қосымша)

Міне, екі мың жыл бойы Қытай жер шарындағы ең халқы көп ел атанып келеді. «Жэнь шань, жэнь хай» дейтін қытай нақылы тегін айтылмаған. Бұл «Тау да адам, теңіз де адам» дегенді білдіреді.
1949 жылы ҚХР болып өзгергеннен бері Қытай халқының саны екі есе өсті, 1990 жылғы бүкіл қытайлық халық санағы бойынша саны 1 млрд 134 млн адамды құрады. Сендер Қытайда демографиялық саясат белсенді түрде жүргізілетінін білесіңдер. Осындай қатаң шаралар жүргізілгеніне қарамастан, оның халқы 2000 ж. 1,3 млрд-қа жақындады. Бұл қытайдың қоғамдық өмірінің барлық жағына зиянын тигізіп отыр. Қытайда 600 млн-нан астам адам еңбекке жарамды, оның 2/5 бөлігін жастар құрайды.
Қытай — көне мәдениеттің елі. Атақты ғажайып бақ ансамбльдері, будда храмдары, ұзындығы 4 мың км-дей болатын Ұлы Қытай қорғаны тәрізді си-рек кездесетін құрылыстар Қытай халқының материалдық мәдениетінің ескерткіштері болып табылады. Бүгінге дейін сақталған рухани мәдениетін дәстүрлі ошақтары — өзіндік өзгешеліктері бар Қытай театрлары, бейнелеу өнері, музыка, аспаздық, у-шу гимнастикасы, ай календары, Қытай мектебінде оқушылардың білімі көбінесе 100 баллдық өлшеммен бағаланады. Қытайдың философия, астрономия, география, медицина ғылымдары өте ерте замандардан бері өмір сүріп келеді.
Шаруашылығы: жетістіктері мен проблемалары. Қазіргі Қытай дүниежүзілік шаруашылықта аса маңызды орынға ие болып отырған өте қуатты индустриалық-аграрлық, ел. Өздерін білетіндей, Қытай көмір және темір кендерін өндіру, болат қорыту, мақта-мата тоқу, теледидар, радиоқабылдағыш шығару салалары бойынша дүние жүзінде бірінші орын, электр қуатын, химиялық тыңайтқыштар, синтетикалық материалдар және т.б. өндіруден екінші орын алады. Электроникалық әуе-ғарыштық және басқа ғылым тікелей қатысатын өндіріс салалары едәуір өсті. Алайда көптеген кәсіпорыңдардың құрал-жабдықтары қатты көнерді, ауылдардың жартысына жуығы электрленбеген, ауыл шаруашылығында әлі де қол еңбегі басым.
Қытайдың бет-бейнесін көбінесе едәуір мөлшерде отаңдық ресурстарына сүйенген ауыр өнеркәсібі айқындап береді.

1978 жылы желтоқсан айында өткен Қытай Компартиясы ОК-нің 3-пленумында Дэн Сяопиннің жаңа бағдарламасы қабылданды, онда социализм жайында ел экономикасын нарықтық қарым-қатынастарға көшіру идеясы негізделді. Бағдарламада ел экономикасын дамытудың үш кезеңдік тұжырымдамасы бекітілді. Реформа алдымен ауыл шаруашылығында басталып, шаруаларға үкімет тарапынан қызу қолдау көрсетілді. Кейін ауыл шаруашылығындағы реформаның тәжірибесі қорытындылана келе, қайта құрулар толқыны қалаға қарай ойысты. Нәтижесінде XX ғасырдың 80-жылдарынан бастап Қытайда экономика тез қарқынмен дами бастады. Д.Сяопин енді елдің шет елдермен қарым-қатынасын жан-жақты кеңейту мәселесін көтерді. Осы мақсатта арнайы ашық экономикалық аймақтар құрылды. "Ашық есік" саясаты ел экономикасының даму қарқынын одан әрі жеделдетті. Қытайдың тұтастығын қалпына келтіру үшін ол нақты жағдайды ескере отырып, "бір мемлекет - екі құрылым" деген тұжырымдама ұсынды. Бұл саясатта өз жемісін беріп, 1997 жылы жүз жылдан аса ағылшын отары болған Сянган (Гонконг) аралы Қытайға бейбіт түрде қайтарылды.