9
сынып, «Физикалық география. Гидросфера» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
|
Тапсырма
-
Қазақстанның физикалық картасы берілген.
Картаға қарап, өзіңізге таныс екі
гидронимді таңдап жазыңыз. Таңдаған гидронимдердің мағынасын
түсіндіріңіз.
1. _
_________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
2.
_________________________________________________________________________________Таңдаған
гидронимдердің
транслитерациясын
үш тілде жазыңыз.
қазақ тілінде орыс тілінде ағылшын тілінде
|
-
Берілген мәтін негізінде Каспий теңізінің экологиялық мәселесін жіктеңіз және шешу жолдарын ұсыныңыз.
Каспий экологиясы –
мұнай-газ өндіру және
мұнай өңдеу кешендерінің
дамуына байланысты Қазақстанның батыс
өңірінде қалыптасқан табиғи,
әлеуметтік, экономикалық және экологиялық жағдай. Каспий теңізінде мұнай өндіруге байланысты
және теңіз деңгейінің табиғи көтерілуі аймақтың экологиялық
тыныс-тіршілігін шиенеленістіріп отыр. Теңіздің көтерілуі жүздеген
мұнай бұрғы-скважиналырын, мұнай қоймалары мен өңдеу объектілерін
істен шығарды. Қазір бұл жерлерде 6 мұнай газ кені, жүздеген елді
мекендер, коммуникациялар, өнеркәсіп орындары су астында қалды.
Нәтижесінде, теңізге көптеген мөлшерде лас заттар, мұнай өнімдері,
органикалық қосылыстар, ауыр металдар суға араласуда. Оның үстіне
Еділ мен Жайық өзендерінің лас сулары теңіз суын уландыра түсуде.
Мәселен, кәсіптік балықтар мен бағалы қара уылдырық және ет беретін
бекіре тұқымдас балықтардың азайып кетуі, 1999 жылы қырылып қалған
20-30 мың итбалықтың және жүздеген мың құстардың өлуі теңіз суының
бүгінгі сапасының көрсеткіші – биоиндикаторы болса керек. Қазіргі
Каспий мұнайын игеру бүкіл әлемді дүрліктіріп, шетелдік
инвесторларды теңіз «қара алтынын» игеруге ұмтылдыруда.
Каспий экологиясының қоршаған ортаға әсерін қауіптілік деңгейі
бойынша жазып шығыңыз және проблеманың шешу жолдарын ұсыныңыз.
|
қауіптілік деңгейі
|
шешу жолдары
|
|
төмен
|
орта
|
жоғары
|
|
|
|
мыс:топырақ жамылғысына
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
9 сынып 2 тоқсан География
|
Бағалау критерйі
|
Тапсырма
|
Білім алушы
|
Балл
|
|
Дескриптор
|
|
Қазақ гидронимдерін жіктеп, мағынасын
түсіндіреді
|
1
|
Гидронимді анықтайды;
|
1
|
|
Гидронимдердің мағынасын
түсіндіреді;
|
1
|
|
Гидронимді
анықтайды;
|
1
|
|
Гидронимдердің мағынасын
түсіндіреді;
|
1
|
|
Гидронимдердің
транслитерациясын қазақ тілінде жазады;
|
1
|
|
Гидронимдердің
транслитерациясын орыс тілінде жазады;
|
1
|
|
Гидронимдердің
транслитерациясын ағылшын тілінде жазады;
|
1
|
|
Қазақстандағы су
проблемаларын жіктейді және шешу
жолдарын ұсынады
|
2
|
Каспий экологиялық
проблемасының шешу жолдарын ұсынады;
|
1
|
|
Төменгі қауіптілік деңгейі
бойынша анықтайды
|
1
|
|
Проблеманың шешу жолын
ұсынады
|
1
|
|
Орта қауіптілік деңгейі
бойынша анықтайды
|
1
|
|
Проблеманың шешу жолын
ұсынады
|
1
|
|
Жоғары қауіптілік деңгейі
бойынша анықтайды
|
1
|
|
Проблеманың шешу жолын
ұсынады
|
1
|
|
Жалпы
|
|
|
14
|
ЖИ көмекші
Қауіпсіз төлем
Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген
