Көтерілістер

Себебі

Тарихи маңызы

С. Датұлы бастаған көтеріліс

М.Өтемісұлы пен И. Тайманұлы бастаған көтеріліс

К.Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс

Желтоқсан оқиғасы

«1986 жылғы Желтоқсан оқиғасы тәуелсіздіктің бастауы» осы тұжырыммен қаншалықты келіссесіз?

Артықшылығы

Қазақстанның ДСҰ- ға кірудегі қиыншылықтар 

1.

2.

1.

2.

Күшті

Әлсіз

Мүмкіндіктер

Қауіп-қатері

Балл қою кестесі.

Жауаптары

Балы

Қосымша ақпарат

1

С. Датұлы бастаған көтеріліс

Себебі: Ғасырлар бойы қалыптасқан жерді пайдалану жүйесін қалпына келтіру. Орал казак әскерлерінің қазақ жерлерін басып алуын тоқтату. Нұралы хан мен сыбайластарының озбырлығына шек қою.

Тарихи маңызы:

Еділдің шығысындағы ірі халықтық сипаттағы қозғалыс.

- Руаралық қайшылықтардың басты мақсатқа жетуде зор кедергі болатынын дәлелдеді.

- Патша үкіметінің отарлау саясатының түпкі мақсаты ең шұрайлы Жайық өңірін басып алу екендігін дәлелдеді.

- Қазақ өлкесіндегі ең ұзақ көтеріліс болып, 14 жылға созылды

М.Өтемісұлы пен И. Тайманұлы бастаған көтеріліс

Себебі: Орал казак-орыстарының көрсеткен озбырлығы, түрлі салықтардан түскен ауыртпалықтар Орда халқының наразылығын тудырды. Бұл жағдайлар 1836-38 жылдары халықтың көтеріліске шығуына әкеліп соқты.

Тарихи маңызы: Бұл патша үкіметі құрған жаңа әкімшілік-аумақтық бірліктің аумағында қазақтардың отаршылдыққа қарсы ірі баскөтеруі еді. Оның ұлт-азаттық сипаты басым болды. Көтеріліс аяусыздықпен басылғаннан кейін де жалғаса берді. 1842 жылы Жәңгір ханға қарсы Аббас Кошайұлы мен Лаубай Мантайұлы бастаған баскөтерулер болып өтті.

Жәңгір хан көтерілісшілердің кейбір талаптарын орындауға мәжбүр болды. Атап айтқанда, халықтан жиналатын алым-салық көлемін едәуір жеңілдетті. Патша үкіметіне наразылық білдірген старшындардың пікірімен санасу керектігін түсінді.

К.Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс

Себебі: Қазақ елінің патшалы Ресейдің құрамына қосылып үлгермеген өңірлерінің дербестігін сақтау. Қазақ жерлерін бекіністер мен округтік билеу аарқылы отарлауды тоқтату.

Тарихи маңызы: Бұл ұлт-азаттық қозғалыстың маңызы зор, ол Орталық Азия мен Қазақстан халықтарының тарихында өшпес із қалдырды, кейінгілердің азаттық, тәуелсіздік жолындағы күресіне үлгі-өнеге әрі тарихи сабақ болды. Кенесарының күресі, оның өзінің халықтың мақсат-мүддесіне шын берілгендігі, қолбасшылық өнері, ақылды саясаткер ретіндегі сирек кездесетін қасиеті XIX ғасырдың өзінде-ақ халық тарапынан қадірлеушілік туғызды. 

Желтоқсан оқиғасы

Себебі: 1986 жылы 17 — 18 желтоқсан аралығында Алматыда болған қазақ жастарының КСРО үкіметінің отаршылдық, әміршіл-әкімшіл жүйесіне қарсы наразылық іс-қимылдары. Бостандыққа, тәуелсіздікке ұмтылған қазақ халқы тарихындағы елеулі оқиға болып табылады.

Тарихи маңызы: Желтоқсан көтерілісіне КОКП ОК-нің қаулысымен “қазақ ұлтшылдығының көрінісі” деген баға беріліп, көтеріліске қатысқан азаматтар қуғын-сүргінге ұшырады. КСРО-ның тоталитарлық, отаршыл саясатына қарсы қазақ жастарының азаттық күресі тарихи маңызы бар үлкен оқиға болды.

«1986 жылғы Желтоқсан оқиғасы тәуелсіздіктің бастауы» осы тұжырыммен қаншалықты келіссесіз?

«Желтоқсан – тәуелсіздік шежіресі»

Осы жала желтоқсан оқиғасына 28 жыл толуда. Осы аралықта көптеген деректердің көздері ашылып, бұл оқиға түрліше айтылды. КСРО кезінде көтерілісті қаладағы бұзақылардың әрекеті ретінде көрсетуге тырысты, кейініріек көтерілісті «қазақ ұлтшылдығының көрінісі» ретінде танылды. 

16 желтоқсан күні шерушілер Колбиннің кетіп, оның орнына билікке қазақты немес қазақстандықты тағайындауды талап еткен. Олар Колбиннің орнына нақты кандидаттарды ұсынған, олардың ішінде қазақтармен қатар орыстарда болған. Сол себепті оқиғаны қазақ ұлтшылдығының көрінісі деп қарастыруға негіз жоқ.

16 желтоқсан күні таңғы сағат 8-де, Колбиннің тағайындалуынан кейін шерудің бірден ұйымдасқан түрде басталуы, шерушілердің қолында жазулары бар плакаттардың болуы, шерудің алдын ала ұйымдастырылғанын көрсетеді. Колбиннің тағайындалуы, билік басындағы шектеулі адамдардан басқа ешкім білмеген. Оқиғаға қатысқандардың айтуынша, көтерілісті ешкім ұйымдастырған жоқ, ол кенеттен болған, бұл ұлттың сананың көрінісі. Шеру жайлы сыбыстың қалаға бірден таралуы және оның құқық қорғау органдармен күштеп басылуы, шерудің 200 шақты адамы бар топтан, 20 мыңға жуық адамы бар басқарылмайтын тобырға, артынша қанды көтеріліске айналуына себеп болды.

9

Бір дұрыс жауапқа

1 балл

Бір дұрыс жауапқа

1 балл

Мазмұнына сай жауап басқа фразамен жазылса қабылданады

2

Қазақстанның Дүниежүзілік Сауда ұйымына кіруінің себебін анықтаңыздар.

Артықшылығы:

1.Қазақстанның Дүниежүзілік сауда ұйымдарына кіруі, біріншіден, отандық өндірушілердің бəсекеге қабілеттілігін арттырады,

2.бұл қазақстандық өнімнің əлемдік нарыққа шығуына мүмкіндік береді. 

2

Бір дұрыс жауапқа

1 балл

Мазмұнына сай жауап басқа фразамен жазылса қабылданады

Қазақстанның ДСҰ- ға кірудегі қиыншылықтар 

1.Қазақстанға келетін болсақ, біз келіссөздерді  барлық оң, сол жақтарын толық зерттеместен бастап кеттік. Қазақстанның ДСҰ-ға кіруі оған отандық тауарларға деген шетел нарықтарының ашылуымен сипатталады.

2.Бірақ осы берілген преференцияларды өнеркәсіптік, тұтынушылық тауарларсыз. Батысқа арналған технологияларсыз жүзеге асыру мүмкін емес.Ал біздің мұнайды, бидайды, минералды шикізаттарды Батыс елдері ДСҰ-ға кірмей-ақ алып жатыр.

2

3

БҰҰ, Әлемдік денсаулық сақтау ұйымы, Халықаралық даму банкі, ШЫҰ, Кедендік одақ ұйымдарын кірістіре отырып, Тәуелсіз Қазақстанның халықаралық қауымдастыққа енуінің SWOT кестесін толтыра отырып тарихи маңызын талдаңыз.

Күшті жақтары: Өзара сенім қағидаттарына сәйкес еуразиялық-атлантикалық мега-құрылым - Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы құрылды. Державалардың бейбітшілікті сақтау жөніндегі үйлесімді іс-қимылдары мен БҰҰ-ның көпқырлы операцияларының нәтижесінде тұтастай бір жанжалдар мен соғыстар мәселесі ретке келтірілді. Міне, енді біз осы барлық жетістіктердің эрозиясын көріп отырмыз.

1

Мазмұнына сай жауап басқа фразамен жазылса қабылданады

Әлсіз жақтары:Барша адамзат ХХІ ғасырға жаһандық ынтымақтастықтың жаңа дәуірі ретінде үміт артты. Бірақ бүгінде бұл елесті сағымға айналуы ықтимал. Әлемге тағы да қатер төніп тұр және оның ауқымын ескермеуге болмайды. Және бұл қатер - жаһандық соғыс! Жер өркениеті, ғалымдардың есебі бойынша, 15 мыңнан астам соғысты, яғни әр жыл сайын 3 соғысты басынан өткерген. Оларда жүздеген миллион адам қаза тауып, Жер бетінен қалалар мен елдер жоғалған, мәдениеттер мен өркениеттер жойылған.

1

Қауіп-қатері: Соғыс вирусы алдағы жасанды интеллект төңірегіндегі жаңалықтарға кесел жұқтыруға дайын тұр. Милитаризм адамдардың санасы мен мінез-құлқына тереңдей еніп кеткен. Халықтың қолында қазір 1 миллиардтан астам атыс қаруы болса, олардан әлемде күн сайын мыңдаған адам көз жұмады. Әскери қауіп бүкіләлемдік ауқымдағы қасіретке айналуы әбден мүмкін. Осындай өліммен аяқталатын қатердің белгілері анық байқалады. Халықаралық қатынастарда жанжалдастық тәуекелдері күшейе түсіп отыр. Әскери қақтығыстардың географиясы өткен екі әлемдік соғыстың - Еуропаның шығысындағы, Африканың солтүстігіндегі, Таяу Шығыстағы соғыстың іс-қимылдарының тарихи шегін қамтуда.

1

Мүмкіндіктері:БҰҰ 1992 жылы 2 наурызда БҰҰ-на мүше болды.

1995 жылы БҰҰ Ұлы Абайдың 150 жылдық мерейтойын

атап өтті. ШЫҰ 1996 жылы құрылды. ШЫҰ-да қауiпсiздiк саласындағы ықпалдастықпен қатар,экономикасаласындағыбайланыстарды жүргізіледі

1

4

Кескін картаға 3 шетелдік компаниялармен бірігіп ұйымдастырылған өнеркәсіп орындарын белгілеңіз

«AKPEN PLASTIK», «Польфарма», «Ипек Кагыт Централ Азия»,

3

Бір дұрыс жауапқа

1 балл

Мазмұнына сай жауап басқа фразамен жазылса қабылданады

және 1 шетелдік компаниямен бірігіп ұйымдастырылған кәсіпорын жұмысына баға беріңіз. «Cokey Systems Corparation» жапониялық компаниясы Жамбыл облысында мия тамрын өңдеу өндірісін және глицциризин қышқылы өндірісін іске қосты. Енді заут ішкі және сыртқы нарықтарда глициризин қышқылына сұранысты қамтамасыз ете отырып жылына 300 тоннаға дейін мия тамырын өңдейтін болады. Қайта инвестициялау құны 3,2 млн долларды құрайды.

1

5

«Мәңгілік Ел» жалпыұлттық идеясын маңыздылығын «ПТМС» формуласы арқылы талқылаңыз.

Мәңгілік ел идесы еліміздің тарихында 2012 жылдан

2050 стратегиясымен бірге енді. Болашаққа бағытталған

Идеямыз.Еліміздің тарихы терең мәңгілік ел екенімізді көрсетіп,

елжандылыққа тәрбиелейді..Еліміздің кешегі, бүгінгі, болашағымен байланысты болуы. Кешегі тарихтан бастау алып отырғаны. Мәңгілік ел идеясын жүзеге асыру үшін барлық қоғамың салаларын дамыту арқылы әлемге таныту. Еліміздің болашағын айқындайтын идея болғандықтан маңызы өте зор.

5

Бір дұрыс жауапқа

1 балл

Мазмұнына сай жауап басқа фразамен жазылса қабылданады

6

Қазақстан халқы Ассамблеясының дінаралық, этносаралық келісім және ішкі тұрақтылықты нығайтудағы ықпалын талдаңыз.

1.Қазақстандағы көп ұлттардың құқығын насихаттау

2. Полиэтникалық мәдениетті біріктіру

3. Этносаралық татулықты сақтау Қазақстан халықтарының діни наным сенімдеріне өзара құрметпен қарап, зайырлы мемлекетті нығайту. Қазақстан халықтарының 130-дан астам ұлт өкілдерінің

мәдени құндылықтарын, ұлт аралық теңдіктерін жүзеге

асыра отырып, өзара татулығы мен толеранттылықты нығайту. 4.Қазақстан Республикасындағы қоғамдық-саяси

тұрақтылықты қамтамасыз ету, мемлекеттік және

азаматтық қоғам институттарының этносаралық

қатынастар саласындағы өзара іс-қимылының

тиімділігін арттыру

4

Барлығы

30