9 сынып №43
ДӘІЖО___________
Қазақстан Республикасының
Білім және ғылым министрлігі
«»
КММ
(білім беру ұйымының
атауы)
Қысқа мерзімді (сабақ) жоспары
Аллельді гендердің
әрекеттесуі: толық және толымсыз. Доминанттылық белгілердің пайда
болуы. §36.Аллельді гендердің өзара әрекеттесуі: белгілердің толық
және толымсыз доминанттылығы. Талдаушы шағылыстыру және оның
практикалық маңызы.
(Сабақ тақырыбы)
|
Бөлім: |
«Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары» |
|
Педагогтің аты-жөні: |
|
|
Күні: |
15.02 12.02 12.02 |
|
Сыныбы: 9 «а,ә,б» |
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны: |
|
Сабақтың тақырыбы: |
Аллельді гендердің әрекеттесуі: толық және толымсыз. Доминанттылық белгілердің пайда болуы. §36.Аллельді гендердің өзара әрекеттесуі: белгілердің толық және толымсыз доминанттылығы. Талдаушы шағылыстыру және оның практикалық маңызы. |
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты |
|
|
Сабақтың мақсаты: |
толық және толымсыз доминаттылықты салыстырады; ЕБҚ ( қабылдауы баяу): сабақтың оқу мақсаты бойынша өз ойын сипаттайды; |
Сабақтың барысы:
|
Сабақ кезеңі |
Мұғалімнің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|
Сабақтың басы Бұрынғы білімін еске түсіру |
Оқушылармен амандасу, түгендеу, сынып тәртібін қадағалау. «Менен сұрақ-сенен жауап» әдісі бойынша оқу мақсатына сай сұрақ қойылады. Сары бұршақ өсімдігінің генотипін анықтауға бола ма? Біркелкілілік заңының маңызы неде? |
Оқушылар амандасады, сынып тәртібін сақтайды. Менен сұрақ-сенен жауап әдісінде қойылған сұрақтарға жауап береді, ой қозғау жүзеге асады. |
Кері байланыс: «Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады. «Керемет!» және т.б |
Интерактивті панель Презентация |
|
Оқушылардың назарын аудару |
Ашық тест Төмендегі сөйлемді қай нұсқа дұрыс аяқтайды? Бірнеше аллельдер бар........
Дұрыс жауап – А. |
Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды. өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. |
«Ашық журнал» әдісі Дескриптор: -бірнеше аллельдердің орналасу жерін анықтайды – 2 балл; |
Интерактивті панель Презентация |
|
Сабақтың мақсатын таныстыру |
Сабақтың оқу мақсаты: 9.2.4.4 - толық және толымсыз доминаттылықты салыстыру; Сабақтың мақсаты: толық және толымсыз доминаттылықты салыстырады; |
Жаңа сабақтың оқу мақсатын жазады. |
Кері байланыс: «Өте жақсы!» «Жақсы!» «Талпын!» |
Интерактивті панель Презентация Биология 9-сынып,Автор: Н.Г.Асанов, А.Р.Соловьева,Б.Т.Ибрагимова . «Атамұра» баспасы 2019ж |
|
Жаңа тақырыпты таныстыру |
«Тың мәлімет». Мұғалім жаңа сабақты түсіндіру сәті. Толық доминанттылық дегеніміз не? Толымсыз доминанттылық дегеніміз не? Талдаушы будандастыру дегеніміз не? |
Ақпараттан керекті жерін түртіп жазып алады. |
Кері байланыс: «Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады. «Керемет!» және т.б |
Интерактивті панель Презентация https://smk.edu.kz/Course/Topic/16/9415?lang=2&page=2 |
|
Сабақтың ортасы Оқушыларға бағыт бағдар беру |
Жеке жұмыс ҚБ тапсырмалары 1-тапсырма. |
Оқушылар жеке ҚБ тапсырмаларын орындайды. Бір-бірімен пікір алмасады. Ой қозғау жүзеге асады. |
«Ашық журнал» әдісі Дескриптор: -кілт сөздердің мазмұнын сипаттайды – 2 балл; |
Интерактивті панель Презентация Жеке жұмысқа арналған үлестірме парақтар. |
|
Практикалық тапсырмалар беру |
Жеке жұмыс ҚБ тапсырмалары 2-тапсырма. 3-тапсырма. 4-тапсырма. |
Оқушылар жеке ҚБ тапсырмаларын орындайды. Бір-бірімен пікір алмасады. Ой қозғау жүзеге асады. |
«Ашық журнал» әдісі Дескриптор: - толық және толымсыз доминаттылықты салыстырады – 2 балл; - қызыл бүлдіргенді бір-бірімен будандастыру есебін шығарады – 2 балл; - олық, толымсыз және талдаушы будандастыруға мысал келтіреді – 2 балл; |
Интерактивті панель Презентация Жеке жұмысқа арналған үлестірме парақтар. |
|
Бағалау |
Жеке тапсырма ЕБҚ тапсырма: «Екі түрлі түсініктеме күнделігі» Оқушылардан дәптердің бетін (не таратылып берген парақты) ортасынан тік сызықпен бөлу сұралады. |
Оқушылар мәтінді оқу барысында олар: Бөліктің оң жағына Мәтіндегі қатты әсер еткен тұстарды, үзінділерді жазады. Бөліктің сол жағына Сол әсер еткен үзінділер жайында пікір жазады (нені еске түсіреді, себеп-салдары қандай, қандай сұрақ бар т.б.) |
Дескриптор: - сабақтың оқу мақсаты бойынша өз ойын сипаттайды – 7 балл; |
Интерактивті панель Презентация
Жұмыс дәптері |
|
Сабақтың соңы Кері байланыс беру |
Кері байланыс: «БББ» әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, кері байланысын тыңдайды. Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады. |
Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсатына жеткізетін тапсырмалар орындауына қарай, өз түсінгенін, пікірін, өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды. |
Кері байланыс: «Өте жақсы!» «Жақсы!» «Талпын!» |
Интерактивті панель Презентация Білгенім..... Білдім..... Білгім келеді.... |
|
Білімді игеруді жақсарту және оны тәжірибеге көшіру |
Үй тапсырмасы: §36.Аллельді гендердің өзара әрекеттесуі: белгілердің толық және толымсыз доминанттылығы. Талдаушы шағылыстыру және оның практикалық маңызы. |
Білім алушылар келесі тақырыптың тақырыбымен танысады және тірек сызба сызады. Ой қозғау жүзеге асады. |
«Ду қол шапалақ» әдісі арқылы бағалау. «Мадақтау!» «Жарайсың!» |
Биология 9-сынып,Автор: Н.Г.Асанов, А.Р.Соловьева,Б.Т.Ибрагимова . «Атамұра» баспасы 2019ж |
«Тың мәлімет».
Мұғалім жаңа сабақты түсіндіру сәті.
БИОЛОГИЯ, 9-сынып, ТОЛЫҚ АВТОРЛЫҚ БАЗА
Автор: Нұрбақыт Сарсенов
§36. Аллельді гендердің өзара əрекеттесуі: белгілердің толық жəне толымсыз доминанттылығы. Талдаушы шағылыстыру жəне оның практикалық маңызы
• Доминанттылықтың неше типі бар: 3
|
• Доминанттылықтың 3 типі: |
|
➢ Толық доминанттылық ➢ Толымсыз не жартылай доминанттылық ➢ Кодоминанттық |
|
Толық доминанттылық |
Толымсыз доминанттылық |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Доминантты ген рецессивті геннен толық басым болады |
Доминантты ген рецессивті геннен жартылай басым болады |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Рецессивті ген толық қызмет етпейді |
Аралық фенотип көрінеді |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
100% сары (1:1) |
25% қызыл Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
9 сынып
№43 ДӘІЖО___________ Қазақстан Республикасының
Білім және ғылым министрлігі (Сабақ
тақырыбы)
Бөлім: «Тұқым қуалаушылық пен
өзгергіштік заңдылықтары» Педагогтің
аты-жөні: Күні: 15.02 12.02 12.02 Сыныбы: 9 «а,ә,б» Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны: Сабақтың
тақырыбы: Аллельді гендердің
әрекеттесуі: толық және толымсыз. Доминанттылық белгілердің пайда
болуы. §36.Аллельді гендердің өзара әрекеттесуі: белгілердің толық
және толымсыз доминанттылығы. Талдаушы шағылыстыру және оның
практикалық маңызы. Оқу бағдарламасына сәйкес оқу
мақсаты Сабақтың
мақсаты:
толық және толымсыз
доминаттылықты салыстырады; ЕБҚ ( қабылдауы
баяу): сабақтың оқу мақсаты бойынша
өз ойын сипаттайды; Сабақтың
барысы: Сабақ
кезеңі Мұғалімнің
әрекеті Оқушының
әрекеті Бағалау
Ресурстар
Сабақтың
басы Бұрынғы білімін еске
түсіру
Оқушылармен
амандасу, түгендеу, сынып тәртібін
қадағалау.
«Менен
сұрақ-сенен жауап» әдісі бойынша оқу мақсатына
сай сұрақ қойылады.
Сары бұршақ
өсімдігінің генотипін анықтауға бола
ма? Біркелкілілік заңының маңызы
неде?
Оқушылар амандасады,
сынып тәртібін сақтайды. Менен сұрақ-сенен жауап
әдісінде қойылған сұрақтарға жауап береді, ой қозғау жүзеге
асады.
Кері
байланыс:
«Бас бармақ» әдісі
арқылы бағаланады. «Керемет!» және
т.б
Интерактивті панель
Презентация Оқушылардың назарын
аудару
Ашық
тест
Төмендегі сөйлемді
қай нұсқа дұрыс аяқтайды?
Бірнеше аллельдер
бар........
Гомологты
хромосомаларда бір жерде
Әртүрлі
хромосомаларда әртүрлі
локустарда
Бір хромосомадағы
әртүрлі локустарда
Апалы
хроматидтерде Дұрыс жауап –
А. Оқушының логикалық ойлау
қабілеті дамиды. өз ойын, ой-пікірлерін
білдіреді. «Ашық журнал»
әдісі Дескриптор: -бірнеше аллельдердің орналасу
жерін анықтайды – 2 балл;
Интерактивті панель
Презентация Сабақтың мақсатын
таныстыру
Сабақтың оқу
мақсаты:
9.2.4.4 - толық және
толымсыз доминаттылықты
салыстыру;
Сабақтың
мақсаты: толық және толымсыз
доминаттылықты салыстырады; Жаңа сабақтың оқу мақсатын
жазады.
Кері
байланыс:
«Өте
жақсы!»
«Жақсы!» «Талпын!»
Интерактивті
панель
Презентация Биология 9-сынып,Автор:
Н.Г.Асанов, А.Р.Соловьева,Б.Т.Ибрагимова . «Атамұра» баспасы
2019ж Жаңа тақырыпты
таныстыру
«Тың
мәлімет».
Мұғалім жаңа сабақты
түсіндіру сәті.
Толық доминанттылық
дегеніміз не?
Толымсыз
доминанттылық дегеніміз не? Талдаушы будандастыру
дегеніміз не? Ақпараттан керекті жерін
түртіп жазып алады. Кері
байланыс: «Бас бармақ» әдісі арқылы
бағаланады. «Керемет!» және
т.б
Интерактивті
панель
Презентация
https://smk.edu.kz/Course/Topic/16/9415?lang=2&page=2
Сабақтың
ортасы Оқушыларға бағыт бағдар
беру
Жеке жұмыс ҚБ
тапсырмалары
1-тапсырма.
Оқушылар жеке ҚБ
тапсырмаларын орындайды. Бір-бірімен пікір алмасады. Ой қозғау
жүзеге асады.
«Ашық журнал»
әдісі
Дескриптор: -кілт сөздердің мазмұнын
сипаттайды – 2 балл;
Интерактивті
панель
Презентация Жеке жұмысқа арналған
үлестірме парақтар. Практикалық тапсырмалар
беру
Жеке жұмыс ҚБ
тапсырмалары
2-тапсырма.
3-тапсырма.
4-тапсырма.
Оқушылар жеке ҚБ
тапсырмаларын орындайды. Бір-бірімен пікір алмасады. Ой қозғау
жүзеге асады. «Ашық журнал»
әдісі Дескриптор:
- толық және толымсыз
доминаттылықты салыстырады – 2
балл;
- қызыл бүлдіргенді
бір-бірімен будандастыру есебін шығарады – 2
балл; - олық, толымсыз және талдаушы
будандастыруға мысал келтіреді – 2
балл;
Интерактивті
панель
Презентация Жеке жұмысқа арналған
үлестірме парақтар. Бағалау
Жеке
тапсырма
ЕБҚ
тапсырма:
«Екі түрлі түсініктеме
күнделігі»
Оқушылардан дәптердің бетін
(не таратылып берген парақты) ортасынан тік сызықпен бөлу
сұралады.
Оқушылар мәтінді оқу барысында
олар:
Бөліктің оң
жағына
Мәтіндегі қатты әсер еткен
тұстарды, үзінділерді
жазады.
Бөліктің сол
жағына
Сол әсер еткен үзінділер
жайында пікір жазады (нені еске түсіреді, себеп-салдары қандай,
қандай сұрақ бар
т.б.)
Дескриптор:
- сабақтың оқу мақсаты бойынша
өз ойын сипаттайды – 7
балл;
Интерактивті
панель
Презентация
Жұмыс
дәптері
Сабақтың
соңы Кері байланыс
беру
Кері байланыс: «БББ»
әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау
мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, кері байланысын
тыңдайды. Мақсаты: Оқушы алған білімін
саралай білуге дағдыланады. Оқушылар бүгінгі сабақтың
мақсатына жеткізетін тапсырмалар орындауына қарай, өз түсінгенін,
пікірін, өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды
жасайды.
Кері
байланыс:
«Өте
жақсы!»
«Жақсы!» «Талпын!»
Интерактивті
панель
Презентация
Білгенім.....
Білдім..... Білгім
келеді.... Білімді игеруді жақсарту және
оны тәжірибеге көшіру Үй тапсырмасы: §36.Аллельді
гендердің өзара әрекеттесуі: белгілердің толық және толымсыз
доминанттылығы. Талдаушы шағылыстыру және оның практикалық
маңызы. Білім алушылар келесі
тақырыптың тақырыбымен танысады және тірек сызба сызады. Ой қозғау
жүзеге асады.
«Ду қол шапалақ»
әдісі арқылы бағалау.
«Мадақтау!» «Жарайсың!»
Биология
9-сынып,Автор: Н.Г.Асанов, А.Р.Соловьева,Б.Т.Ибрагимова . «Атамұра»
баспасы 2019ж
«Тың
мәлімет».
Мұғалім жаңа сабақты түсіндіру
сәті.
БИОЛОГИЯ, 9-сынып, ТОЛЫҚ
АВТОРЛЫҚ БАЗА
Автор: Нұрбақыт
Сарсенов
§36. Аллельді гендердің өзара
əрекеттесуі: белгілердің толық жəне толымсыз доминанттылығы.
Талдаушы шағылыстыру жəне оның практикалық
маңызы •
Доминанттылықтың неше типі
бар: 3 •
Доминанттылықтың 3
типі: ➢ Толық
доминанттылық ➢ Толымсыз не жартылай
доминанттылық ➢
Кодоминанттық
Толық
доминанттылық
Толымсыз
доминанттылық
Доминантты ген
рецессивті геннен толық басым
болады
Доминантты ген
рецессивті геннен жартылай басым
болады
Рецессивті ген толық
қызмет етпейді
Аралық фенотип
көрінеді
100% сары
(1:1) 25%
қызыл |













