9 сынып №45
ДӘІЖО___________
Қазақстан Республикасының
Білім және ғылым министрлігі
«»
КММ
(білім беру ұйымының
атауы)
Қысқа мерзімді (сабақ) жоспары
Жыныс генетикасы. Жынысты
анықтаудың генетикалық механизмі. §38.Жыныс генетикасы, оны анықтау
механизмдері.
(Сабақ тақырыбы)
|
Бөлім: |
«Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары» |
|
Педагогтің аты-жөні: |
|
|
Күні: |
22.02 19.02 19.02 |
|
Сыныбы: 9 «а,ә,б» |
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны: |
|
Сабақтың тақырыбы: |
Жыныс генетикасы. Жынысты анықтаудың генетикалық механизмі. §38.Жыныс генетикасы, оны анықтау механизмдері. |
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты |
9.2.4.6 - жынысты анықтау теориясын сипаттау; |
|
Сабақтың мақсаты: |
жынысты анықтау теориясын сипаттайды; ЕБҚ ( қабылдауы баяу): сабақтың оқу мақсаты бойынша өз ойын сипаттайды; |
Сабақтың барысы:
|
Сабақ кезеңі |
Мұғалімнің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|
Сабақтың басы Бұрынғы білімін еске түсіру |
Оқушылармен амандасу, түгендеу, сынып тәртібін қадағалау. «Артығын алып таста» Оқушыларға есептер жинағын (сабақ тақырыбымен байланысты) көрсетіңіз. Олар қай сөз немесе сурет қалғандарына қатысты емес екенін анықтауы керек. |
Оқушылар амандасады, сынып тәртібін сақтайды. Оқушылар есептердің қалғандарына қатысты емес екенін анықтайды. Артығын алып тастайды. Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды. Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. |
Кері байланыс: «Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады. «Керемет!» және т.б |
Интерактивті панель Презентация |
|
Оқушылардың назарын аудару |
«Стоп кадр» әдісінде берілген суретке тән қасиетті сипаттау. |
«Стоп кадр» әдісінде берілген суреттің қасиетін сипаттайды. Бір-бірімен пікір алмасады. Ой бөліседі. |
Кері байланыс: «Мадақтау» әдісі «Жарайсың!» «Тамаша жауап» т.б |
Интерактивті панель Презентация |
|
Сабақтың мақсатын таныстыру |
Сабақтың оқу мақсаты: 9.2.4.6 - жынысты анықтау теориясын сипаттау; Сабақтың мақсаты: жынысты анықтау теориясын сипаттайды; |
Жаңа сабақтың оқу мақсатын жазады. |
Кері байланыс: «Өте жақсы!» «Жақсы!» «Талпын!» |
Интерактивті панель Презентация Биология 9-сынып,Автор: Н.Г.Асанов, А.Р.Соловьева,Б.Т.Ибрагимова . «Атамұра» баспасы 2019ж |
|
Жаңа тақырыпты таныстыру |
«Тың мәлімет» Мұғалім жаңа сабақты түсіндіру сәті. |
Ақпараттан керекті жерін түртіп жазып алады. |
«Ду қол шапалақ» әдісі арқылы бағалау. «Мадақтау!» «Жарайсың!» |
Интерактивті панель Презентация
Биология 9-сынып,Автор: Н.Г.Асанов, А.Р.Соловьева,Б.Т.Ибрагимова . «Атамұра» баспасы 2019ж |
|
Сабақтың ортасы Оқушыларға бағыт бағдар беру |
Жұптық тапсырма. Төмендегі кестеге (+) (-) таңбасын қойыңыз. |
Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды. |
«Ашық журнал» әдісі Дескриптор: - жынысты анықтау теориясын сипаттайды – 2 балл; |
Интерактивті панель Презентация https://smk.edu.kz/Course/Topic/16/9415?lang=2 |
|
Практикалық тапсырмалар беру |
Жеке жұмыс ҚБ тапсырмалары ҚМЖ қосымшасында орналасқан |
Оқушылар жеке ҚБ тапсырмаларын орындайды. Бір-бірімен пікір алмасады. Ой қозғау жүзеге асады. |
«Ашық журнал» әдісі Дескриптор: -Гомогаметалы, гетерогаметалы жыныс белгілерін анықтайды – 2 балл; -Әр түрлі ағзалардың жыныс хромосомаларын кестеге толтырады – 2 балл; -Баланстық теория бойынша аналық пен аталық арақатынасын көрсетеді – 2 балл; -Қыз баланың дүниеге келу ықтималдығын анықтайды – 2 балл; |
Интерактивті панель Презентация
Жеке жұмысқа арналған үлестірме парақтар. https://smk.edu.kz/Course/Topic/16/9415?lang=2 |
|
Бағалау |
Жеке тапсырма ЕБҚ тапсырма: «Екі түрлі түсініктеме күнделігі» Оқушылардан дәптердің бетін (не таратылып берген парақты) ортасынан тік сызықпен бөлу сұралады. |
Оқушылар мәтінді оқу барысында олар: Бөліктің оң жағына Мәтіндегі қатты әсер еткен тұстарды, үзінділерді жазады. Бөліктің сол жағына Сол әсер еткен үзінділер жайында пікір жазады (нені еске түсіреді, себеп-салдары қандай, қандай сұрақ бар т.б.) |
Дескриптор: - сабақтың оқу мақсаты бойынша өз ойын сипаттайды – 7 балл; |
Интерактивті панель Презентация
Жұмыс дәптері |
|
Сабақтың соңы Кері байланыс беру |
Кері байланыс «4 себеп» әдісі арқылы. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, кері байланысын тыңдайды. |
Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсатына жеткізетін тапсырмалар орындауына қарай, өз түсінгенін, пікірін, өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды. |
Мұғалім оқушыларды «Бас бармақ» әдісі арқылы бағалайды. Жарайсың! Жақсы! Талпын!
|
Интерактивті панель Презентация
1.Мен түсіндім, себебі ... 2.Мен түсінбедім, себебі ... 3.Мен қолдана аламын, себебі ... 4.Маған тиімді болмады, себебі .../ұсыныс…….. |
|
Білімді игеруді жақсарту және оны тәжірибеге көшіру |
Үй тапсырмасы: §39.Гемофилия және дальтонизм –жыныспен тіркес тұқым қуалау мысалдары. |
Білім алушылар келесі тақырыптың тақырыбымен танысады және тірек сызба сызады. Ой қозғау жүзеге асады. |
«Ду қол шапалақ» әдісі арқылы бағалау. «Мадақтау!» «Жарайсың!» |
Биология 9-сынып,Автор: Н.Г.Асанов, А.Р.Соловьева,Б.Т.Ибрагимова . «Атамұра» баспасы 2019ж |
«Артығын алып таста»
|
№1 есеп. Егер адамның бұйра шашы тік шашынан, ал қара түсі ашық түстен басым болса, келесі ұрпақ қандай болуы ықтимал? |
№2 есеп. Әкесі-дигетерозиготалы, қара, бұйра шашты, анасы-рецессивті дигомозигота. |
|
№3 есеп. Әкесі-ашық түсті, бұйра шаш гені бойынша гетерозиготалы, ал анасы-қара, тік шашты гомозигота. |
№4 есеп. Баланың атасының (анасы жағынан) қан тобы АВ, ал өз əжесі мен аталарының қан тобы 0 болған. Осы баланың қан тобы қандай топқа жатуы мүмкін (А, В, АВ жəне 0)? |
«Стоп кадр» әдісінде берілген суретке тән қасиетті сипаттау.

«Тың мәлімет»
§38.Жыныс генетикасы, оны анықтау механизмдері
|
• Жынысты анықтаудың 2 əдісі: Генотиптік, Фенотиптік • Генотиптік əдіс - ұрпақ жынысы ұрықтану сəтінде - жұмыртқа жасушасының ұрықтануынан жəне зиготаның қалыптасуынан гаметалардың генетикалық материалы арқылы анықталады • Фенотиптік əдіс – жыныс зиготаның хромосомалық жиынтығымен емес, ағзаның қоршаған орта жағдайымен анықталады |
• Жынысы жұмыртқа дамитын температураға байланысты ағза: Қолтырауын
• Адамдағы хромосомалар саны: 46
• Өлшемі, пішіні және ер адам мен әйелдегі ген жиынтығы бойынша бірдей хромосома: Аутосома
• Аутосомалар саны: 44
• Гомологты хромосомалар жұбының саны: 22
• Мендельдің заңдарына бағынады: Аутосомалы тұқымқуалау
• Ер мен әйел адамда айырмашылық жасайтын қалған 2 хромосома: Жыныстық хромосома
• Әйел адамдардың хромосомасы: 44+ХХ
• Ер адамдардың хромосомасы: 44+ХУ
• Жыныс хромосомасы гомологты ағза: Әйел – ХХ
• Жыныс хромосомасы гомо
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
9 сынып ҚМЖ; 9.2.4.6 - жынысты анықтау теориясын сипаттау;
9 сынып ҚМЖ; 9.2.4.6 - жынысты анықтау теориясын сипаттау;
9 сынып №45
ДӘІЖО___________
Қазақстан Республикасының
Білім және ғылым министрлігі
«»
КММ
(білім беру ұйымының
атауы)
Қысқа мерзімді (сабақ) жоспары
Жыныс генетикасы. Жынысты
анықтаудың генетикалық механизмі. §38.Жыныс генетикасы, оны анықтау
механизмдері.
(Сабақ тақырыбы)
|
Бөлім: |
«Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары» |
|
Педагогтің аты-жөні: |
|
|
Күні: |
22.02 19.02 19.02 |
|
Сыныбы: 9 «а,ә,б» |
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны: |
|
Сабақтың тақырыбы: |
Жыныс генетикасы. Жынысты анықтаудың генетикалық механизмі. §38.Жыныс генетикасы, оны анықтау механизмдері. |
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты |
9.2.4.6 - жынысты анықтау теориясын сипаттау; |
|
Сабақтың мақсаты: |
жынысты анықтау теориясын сипаттайды; ЕБҚ ( қабылдауы баяу): сабақтың оқу мақсаты бойынша өз ойын сипаттайды; |
Сабақтың барысы:
|
Сабақ кезеңі |
Мұғалімнің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|
Сабақтың басы Бұрынғы білімін еске түсіру |
Оқушылармен амандасу, түгендеу, сынып тәртібін қадағалау. «Артығын алып таста» Оқушыларға есептер жинағын (сабақ тақырыбымен байланысты) көрсетіңіз. Олар қай сөз немесе сурет қалғандарына қатысты емес екенін анықтауы керек. |
Оқушылар амандасады, сынып тәртібін сақтайды. Оқушылар есептердің қалғандарына қатысты емес екенін анықтайды. Артығын алып тастайды. Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды. Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. |
Кері байланыс: «Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады. «Керемет!» және т.б |
Интерактивті панель Презентация |
|
Оқушылардың назарын аудару |
«Стоп кадр» әдісінде берілген суретке тән қасиетті сипаттау. |
«Стоп кадр» әдісінде берілген суреттің қасиетін сипаттайды. Бір-бірімен пікір алмасады. Ой бөліседі. |
Кері байланыс: «Мадақтау» әдісі «Жарайсың!» «Тамаша жауап» т.б |
Интерактивті панель Презентация |
|
Сабақтың мақсатын таныстыру |
Сабақтың оқу мақсаты: 9.2.4.6 - жынысты анықтау теориясын сипаттау; Сабақтың мақсаты: жынысты анықтау теориясын сипаттайды; |
Жаңа сабақтың оқу мақсатын жазады. |
Кері байланыс: «Өте жақсы!» «Жақсы!» «Талпын!» |
Интерактивті панель Презентация Биология 9-сынып,Автор: Н.Г.Асанов, А.Р.Соловьева,Б.Т.Ибрагимова . «Атамұра» баспасы 2019ж |
|
Жаңа тақырыпты таныстыру |
«Тың мәлімет» Мұғалім жаңа сабақты түсіндіру сәті. |
Ақпараттан керекті жерін түртіп жазып алады. |
«Ду қол шапалақ» әдісі арқылы бағалау. «Мадақтау!» «Жарайсың!» |
Интерактивті панель Презентация
Биология 9-сынып,Автор: Н.Г.Асанов, А.Р.Соловьева,Б.Т.Ибрагимова . «Атамұра» баспасы 2019ж |
|
Сабақтың ортасы Оқушыларға бағыт бағдар беру |
Жұптық тапсырма. Төмендегі кестеге (+) (-) таңбасын қойыңыз. |
Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды. |
«Ашық журнал» әдісі Дескриптор: - жынысты анықтау теориясын сипаттайды – 2 балл; |
Интерактивті панель Презентация https://smk.edu.kz/Course/Topic/16/9415?lang=2 |
|
Практикалық тапсырмалар беру |
Жеке жұмыс ҚБ тапсырмалары ҚМЖ қосымшасында орналасқан |
Оқушылар жеке ҚБ тапсырмаларын орындайды. Бір-бірімен пікір алмасады. Ой қозғау жүзеге асады. |
«Ашық журнал» әдісі Дескриптор: -Гомогаметалы, гетерогаметалы жыныс белгілерін анықтайды – 2 балл; -Әр түрлі ағзалардың жыныс хромосомаларын кестеге толтырады – 2 балл; -Баланстық теория бойынша аналық пен аталық арақатынасын көрсетеді – 2 балл; -Қыз баланың дүниеге келу ықтималдығын анықтайды – 2 балл; |
Интерактивті панель Презентация
Жеке жұмысқа арналған үлестірме парақтар. https://smk.edu.kz/Course/Topic/16/9415?lang=2 |
|
Бағалау |
Жеке тапсырма ЕБҚ тапсырма: «Екі түрлі түсініктеме күнделігі» Оқушылардан дәптердің бетін (не таратылып берген парақты) ортасынан тік сызықпен бөлу сұралады. |
Оқушылар мәтінді оқу барысында олар: Бөліктің оң жағына Мәтіндегі қатты әсер еткен тұстарды, үзінділерді жазады. Бөліктің сол жағына Сол әсер еткен үзінділер жайында пікір жазады (нені еске түсіреді, себеп-салдары қандай, қандай сұрақ бар т.б.) |
Дескриптор: - сабақтың оқу мақсаты бойынша өз ойын сипаттайды – 7 балл; |
Интерактивті панель Презентация
Жұмыс дәптері |
|
Сабақтың соңы Кері байланыс беру |
Кері байланыс «4 себеп» әдісі арқылы. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, кері байланысын тыңдайды. |
Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсатына жеткізетін тапсырмалар орындауына қарай, өз түсінгенін, пікірін, өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды. |
Мұғалім оқушыларды «Бас бармақ» әдісі арқылы бағалайды. Жарайсың! Жақсы! Талпын!
|
Интерактивті панель Презентация
1.Мен түсіндім, себебі ... 2.Мен түсінбедім, себебі ... 3.Мен қолдана аламын, себебі ... 4.Маған тиімді болмады, себебі .../ұсыныс…….. |
|
Білімді игеруді жақсарту және оны тәжірибеге көшіру |
Үй тапсырмасы: §39.Гемофилия және дальтонизм –жыныспен тіркес тұқым қуалау мысалдары. |
Білім алушылар келесі тақырыптың тақырыбымен танысады және тірек сызба сызады. Ой қозғау жүзеге асады. |
«Ду қол шапалақ» әдісі арқылы бағалау. «Мадақтау!» «Жарайсың!» |
Биология 9-сынып,Автор: Н.Г.Асанов, А.Р.Соловьева,Б.Т.Ибрагимова . «Атамұра» баспасы 2019ж |
«Артығын алып таста»
|
№1 есеп. Егер адамның бұйра шашы тік шашынан, ал қара түсі ашық түстен басым болса, келесі ұрпақ қандай болуы ықтимал? |
№2 есеп. Әкесі-дигетерозиготалы, қара, бұйра шашты, анасы-рецессивті дигомозигота. |
|
№3 есеп. Әкесі-ашық түсті, бұйра шаш гені бойынша гетерозиготалы, ал анасы-қара, тік шашты гомозигота. |
№4 есеп. Баланың атасының (анасы жағынан) қан тобы АВ, ал өз əжесі мен аталарының қан тобы 0 болған. Осы баланың қан тобы қандай топқа жатуы мүмкін (А, В, АВ жəне 0)? |
«Стоп кадр» әдісінде берілген суретке тән қасиетті сипаттау.

«Тың мәлімет»
§38.Жыныс генетикасы, оны анықтау механизмдері
|
• Жынысты анықтаудың 2 əдісі: Генотиптік, Фенотиптік • Генотиптік əдіс - ұрпақ жынысы ұрықтану сəтінде - жұмыртқа жасушасының ұрықтануынан жəне зиготаның қалыптасуынан гаметалардың генетикалық материалы арқылы анықталады • Фенотиптік əдіс – жыныс зиготаның хромосомалық жиынтығымен емес, ағзаның қоршаған орта жағдайымен анықталады |
• Жынысы жұмыртқа дамитын температураға байланысты ағза: Қолтырауын
• Адамдағы хромосомалар саны: 46
• Өлшемі, пішіні және ер адам мен әйелдегі ген жиынтығы бойынша бірдей хромосома: Аутосома
• Аутосомалар саны: 44
• Гомологты хромосомалар жұбының саны: 22
• Мендельдің заңдарына бағынады: Аутосомалы тұқымқуалау
• Ер мен әйел адамда айырмашылық жасайтын қалған 2 хромосома: Жыныстық хромосома
• Әйел адамдардың хромосомасы: 44+ХХ
• Ер адамдардың хромосомасы: 44+ХУ
• Жыныс хромосомасы гомологты ағза: Әйел – ХХ
• Жыныс хромосомасы гомо
шағым қалдыра аласыз













