9 сынып тараулық тест

1.Жасуша органоидтеріне не жатады ?

А) цитоплазма В) мембрана С) митохондрия Д) ядро Е) ядрошық

2. Қоймалжың тұтқыр сұйықтық қалай аталады ?

А) органоид В) мембрана С) саңылау Д) гиалоплазма Е) пластид

3. Жасушаның құрылымдық бірлігі :

А) органоид В) плазмалық мембрана С) саңылау Д) гиалоплазма Е) пластид

5. Аминқышкылдарынан тұратын, жасушаның негізгі құрылыс материалы:

A) ДНҚ. B) Ақуыздар (нәруыздар). C) Көмірсулар. D) Майлар. E) АТФ.

6. Адам демалуға болатын ауадағы оттегі мөлшері:

A) 10 % B) 21 % C) 40 % D) 5 % E) 50 %

23.Рибосомалар қайда түзіледі :

А) ядрошықта В) цитоплазмада С)митохондрияда Д)ЭПТ Е) плазмалақ мембранада

24.Жасуша мембранасының қызметтеріне жатады :

А) тасымалдау В)қор жинау С) нәруыз биосинтезі Д)энергия түзу Е)түзуші қызмет

25.Хромопласт,лейкопласт,хлоропласт болып бөлінетін денешік :

А) қан жасушалары В) ядро С) пластид Д) жасуша қабығы Е)саңылау

Ү-тарау « Организмнің көбеюі және жеке дамуы » § 16-19

1. Митоздық бөліну кезінде жасушадағы хромосомалар:

A) екі есе көбейеді B) екі есе азаяды C) бір жұп хромсомаға көбейеді

D) кездейсоқ өзгеріске ұшырайды E) өзгеріссіз сақталады

2. Сперматогенез нәтижесіндегі хромосомалар жиынтығы:

A) полиплоидты B) диплоидты C) триплоидты D) гаплоидты E) ди және триплоидты

3. Гомологтық хромосоманың конъюгациялануының жүретін фазасы:

A) Мейоздық метафазада. B) Мейоздық интерфазада. C) Мейоздық анафазада.

D) Мейоздық профазада. E) Мейоздық телофазада.

4. Митоздық бөліну кезінде жасушадағы хромосомалар:

A) кездейсоқ өзгеріске ұшырайды B) өзгеріссіз сақталады C) екі есе көбейеді

D) екі есе азаяды E) бір жұп хромсомаға көбейеді

5. Митоздық бөліну кезінде аналық хромосома 16 болған жағдайдағы саны:

A) 48 B) 16 C) 32 D) 24 E) 8

6. Гаметогенез бұл:

A) жасушаның бөлінуі B) жасушаның ажырауы C) гаметалардың пайда болуы

D) гаметалардың көбеюі E) гаметалардың (құйылуы) қосылуы

7.Гомологиялық хромосоманың мейоздық бөлінуі кезінде бір-бірімен тығыз жанасуы ... деп аталады.

A) транскрипция B) кроссинговер C) трансляция D) конъюгациялану E) партеногенез

8. Митоздық бөліну кезінде аналық хромосома 16 болған жағдайдағы саны:

A) 24 B) 48 C) 32 D) 16 E) 8

9.Ұрықтану дегеніміз

A) аталық пен аналық жыныс жасушаларының қосылуы B) гаметаның жетілуі

C) ұрықтың дамуы D) гаметаның пайда болуы E) нәрестенің дамуы

10. Айқас тозаңданатын өсімдіктер селекциясында әр түрлі тармақтары өзара тозаңдандыру:

A) Ментор әдісі. B) Полиплоидиялық әдіс. C) Линияаралық гибридтер.

D) Әріден гибридтеу. E) Мутагенездік әдіс.

11. Мейоз дегеніміз:

A) жыныс жасушаларының қосылуы B) пісіп жетілу аймағындағы жыныс жасушасының бөлінуі

C) көбею аймағындағы жасушаның бөліну кезеңі D) ұрықтанбаған жұмыртқа жасушасынан жаңа ағзаның дамуыE) жасушаның тікелей бөлінуі

12. Мейоздық кезеңде хромосомалар жиынтығы:

A) өзгеріссіз қалады B) екі есе көбейеді C) кездейсоқ өзгеріске ұшырайды

D) бір жұбы артып кетеді E) екі есе азаяды

13. Митоздық бөліну кезіндегі фазаның реттік жүйесі:

A) анафаза-метафаза-профаза-телофаза B) профаза-анафаза-метафаза-телофаза

C) профаза- телофаза-анафаза-метафаза D) анафаза-профаза-метафаза-телофаза

E) профаза-метафаза-анафаза-телофаза

14.Айқас тозаңданатын өсімдіктер селекциясында әр түрлі тармақтары өзара тозаңдандыру:

A) Мутагенездік әдіс. B) Әріден гибридтеу. C) Полиплоидиялық әдіс.

D) Ментор әдісі. E) Линияаралық гибридтер.

15. Сперматозоид пен жұмыртқа жасушаның қосылып,зиготаның пайда болу процесі:

А) филогенез В) онтогенез С) өсу Д) даму Е) ұрықтану

16.Аталық жыныс жасушалары:

А)аталық без В)аталық жыныс гормондары С)сперматозоид

Д) жұмыртқа жасушасы Е)жұмыртқа безі

17.Жыныс жасушаларының қатысуынсыз өтетін организмдердің көбеюі:

А) жынысты В) жыныссыз С) гаметогенез Д) сперматогенез Е)овогенез

18. Гүлді өсімдіктердің ұрықтануына қатысатын спермий (аталық гаметалар) саны :

А) көп В) үшеу С) екеу Д) бірнешеу Е) біреу

19.Қалемше ,мұртшалар,түйнектер арқылы көбею :

А) жынысты В) вегетативті С)гаметогенез Д) сперматогенез Е)овогенез

20.Жұмыртқа жасушасының даму процесі :

А) овогенез В) гаметогенез С) сперматогенез Д) мейоз Е) митоз

23. Зиготадан туғанға дейінгі ұрықтық даму процесі:

A) онтогенез

B) эмбриогенез

C) постэмбриогенез

D) тікелей даму

E) филогенез

22. Жыныс жасушасы

A) зигота

B) нейрон

C) ұрық

D) гамета

E) сома

13. Митоз жолымен бөлінетін бөлшектер

A) онтогенез

B) нерв түтігі

C) зигота

D) сарыуыз

E) гамета

24. Егер аналықта 12 хромосома болғанда мейоздық бөліну кезеңінен соң жасушадағы хромосома жиынтығы:

A) 6

B) 18

C) 12

D) 4

E) 24

29. Мейоздық жолмен бөлінетіндер:

A) зақымдалған ұлпалар

B) жыныс жасушалары

C) прокариоттар

D) эмбриондық ұлпалар

E) қуық бұлшық еті, эпителий ұлпасы

ҮІ-тарау « Организмдердің жеке дамуы » § 20-21

1.Ұрық жапырақшаларының сыртқы қабаты :

А) эктодерма В) мезодерма С) энтодерма Д) зигота Е) бластула

2.Ұрық жапырақшаларының ішкі қабаты :

А) эктодерма В) мезодерма С) энтодерма Д)зигота Е) бластула

3.Ұрық жапырақшаларының аралық қабаты :

А) эктодерма В) мезодерма С) энтодерма Д)зигота Е) бластула

4. Ұрық жапырақшылары пайда болатын саты

A) бластомер B) бластула C) нейрула D) гаструла E) зигота

5.Организмнің түрленіп дамуы :

А) онтогенез В) сперматогенез С) метаморфоз Д)гаметогенез Е)эмбриональды

6.Онтогенез дегеніміз :

А) организмнің жұмыртқа жасушасының ұрықталуынан басталып адам өмірінің

соңына дейінгі кезең В)организмнің тарихи дамуы С)жыныс жасушаларының қосылуы

Д) жыныс жүйесінің жетілуі Е) құрсақ ішілік даму кезеңдері

7. Зиготадан туғанға дейінгі ұрықтық даму процесі:

A) онтогенез B) эмбриогенез C) постэмбриогенез

D) тікелей даму E) филогенез

8. Нәсілдік, тұқымқуалаушының белгілерді сақтап, ұрпақша беруші

A) ядро шырыны B) цитоплазма C) митохондрий

D) ядро E) хромосомалар

9. Жыныс жасушасы

A) зигота B) нейрон C) ұрық D) гамета E) сома

10.Организмнің ішкі сұйықтығы құрамының тұрақтылығының сақталуы:

А) тұқымқуалаушылқ В) өзгергіштік С) мутация Д) көбею Е) гемеостаз

11.Постэмбриондық кезең :

А) Туылып немесе жұмыртқа қабығын жарып шыққаннан тіршілігі тоқтағанға дейін

В) организмнің жеке дамуы С) туылғанға дейінгі кезең Д)организмнің қосарлы дамуы

Е) зиготаның түзілуі,өсіп дамуынан тіршілігі тоқтағанға дейін

ҮІІ-тарау « Тұқымқуалаушылықтың негізгі заңдылықтары » § 22-27

. 1. Түрдің генотипі ААВв болатын гаметалары:

A) АА, Вв B) Аав C) АВ, Ав D) АВ E) ААВ

2. Гетерозиготалы ағзада екі жұп белгісі бойынша түзілетін жұп гаметасы:

A) 8 B) 6 C) 4 D) 2E)1

3.Гомологиялық хромосомада орналасқан және бір белгінің дамуын анықтайтын жұп гендер:

А) гомологиялық гендер В) аллельді гендер С)генотип Д) фенотип Е)гаметалар

4.Гендер құрылысының өзгеруі,нуклеотидтің орналасу тәртібінің бұзылуы

кезінде пайда болатын аурулур:

А) гендік В) хромосомалық С) альбинизм Д)филогенетика Е)цитогенезис

5.Организмнің ата-анадан алған барлық гендерінің жиынтығы:

А) хромосомалар В)гаметалар С)фенотип Д) генотип Е) гетерозигота

6.Организмнің сыртқы және ішкі белгілерінің жиынтығы :

А) хромосомалар В)гаметалар С)фенотип Д) генотип Е) гетерозигота

7.Ген дегеніміз :

А) нәруыз молекуласының мономері В)эволюциялық процестер үшін материал

С) нәруыздың алғаш құрылымы жазылған ДНК молекуласының бөлігі

Д) ата-анасы белгілерінің ұрпақ беру қабілеттілігі Е)ядроның құрылымдық элементі

8.Бірдей аллельді гендері бар ( АА немесе аа ) организм генотипі:

А) гомозигота В) гетерозигота С)гетерогаметалы Д)доминантты Е)рецесивті

9.Рецесивті ген :

А) басым белгі В)доминантты белгі С) көрінбейді,алайда сақталады

Д)шаштың түсін анықтайды Е)мұрын пішінін анықтайды

10.Екі жұп белгі бойынша гибридтерді шағылыстыру:

А) дигибридті В) полигибридті С) моногибридті Д) мутаген Е) фенотип

11.Бірнеше жұп белгілері бойынша гибридтерді шағылыстыру :

А) дигибридті В) полигибридті С) моногибридті Д) мутаген Е) фенотип

12.Бірнеше ұрпақ будандарының біркелкілігі :

А) Мендельдің бірінші заңы В) Мендельдің екінші заңы С) рецесивті белгі

Д) доминантты белгі Е) көбею қарқындылығы

13.Екінші ұрпақта гибрид белгілерінің ажырауы :

А) Мендельдің бірінші заңы В) Мендельдің екінші заңы С) рецесивті белгі

Д) доминантты белгі Е) көбею қарқындылығы

14.Гаплоидті хромосома санының еселеніп көбеюі :

А)полиплойдия В)гетероплоидия С) гендік Д) мутагенді Е)сұрыптау

15.Хромосома санының еселенбей артуы немесе кемуі:

А)полиплойдия В)гетероплоидия С) гендік Д) мутагенді Е)сұрыптау

16.Тұқымқуалаушылық пен өзгергіштікті зерттейтін ғылым :

А) физиология В) морфология С) анатомия Д) генетика Е)эмбриология

17.Ата-аналары бір – бірінен бір жұп белгібойынша ажыратылатын дараларды шағылыстыру:

А) дигибридті В) полигибридті С) моногибридті Д) мутаген Е)фенотип

18.Қандай да бір белгінің қалыптасуына жауап беретін тұқымқуалаушылық материалдың бірлігі:

А) ген В) гамета С) геном Д) генотип Е) фенотип

19. Қызыл гүлді ас бұршағын (генотипі АА) гүлі ақ түсті дарамен будандастырғанда (генотипі аа) бірінші ұрпағында (F1) алынатын гибридтері:

A) 100% қызыл гүлділер. B) 50% қызыл гүлді және 50% ақ гүлділер.

C) 25% қызыл гүлді және 75% ақ гүлділер. D) 100% ақ гүлділер.

E) 25% ақ гүлділер және 75% қызыл гүлділер.

20. Рецессивті гомозиготалық белгіні анықта:

A) Bb B) AA C) Aa D) AaBb E) aa

21. Дигибридті будандастырудағы F ұрпақта фенотипі төрт түрлі генотипті көрініс береді:

A) 1:2:1 B) 1:1 C) 3:2:1 D) 9:3:3:1 E) 3:1

ҮІІІ-тарау «Модификациялық және тұқым қуалайтын өзгергіштік» § 28-31

1.Адамдағы аналық жыныс хромосома санының ауытқуы:

A) 46 аутосомы B) 22 аутосомы + У C) 44 аутосомы + ХХ

D) 22 аутосомы + Х E) 44 аутосомы + ХУ

2.Аутосомды хромосомалардың 21-ші жұбында артық бір хромосома болатын аурудың түрі:

А)даун ауруы В) клайнфельтер ауруы С) шершевский Д)альбинизм Е)дальтонизм

3.Бір жыныс Х-хромосоманың болмауы кезінде байқалатын аурудың түрі :

А)даун ауруы В) клайнфельтер ауруы С) шершевский Д)альбинизм Е)дальтонизм

4.Сыртқы ортаның нақты жағдайлары әсерінен тұқымқуаламайтын

жаңа белгілердің пайда болуы:

А)мутация В) модификациялық өзгергіштік С) генотиптік өзгергіштік

Д) реакция нормасы Е) комбинативті

5.Ағзалардың жаңа белгілерге ие болу қасиеті :

А) табиғи сұрыпталу В)қолдан сұрыптау С) тұқымқуалаушылық

Д)өзгергіштік Е)көбеюдің қарқындылығы

6.Кенеттен пйда болған тұрақты тұқымқуалаушылық белгілері:

А) модификация В)мутация С)реакция нормасы Д) геном Е)полиплоидия

7.Хромосома ауруы :

А) миокард талмасы В)көк жөтел С) даун Д) тұмау Е)пневмания

8.Хромосома санының өзгеруіне әкелетін мутациялар :

А)геномды В) хромосомалық С) гендік Д) дигибридтік Е)полигибридтік

9.ДНК молекуласында нуклеотидтің орналасу ретінің бұзылуымен байланысты мутациялар:

А)геномды мутация В) хромосомалық С) гендік Д) полиплоидия Е)гетероплоидия

10.Хромосомада гендердің орналасу ретінің өзгерісі жүреді :

А)геномды мутация В) хромосомалық С) гендік Д) полиплоидия Е)гетероплоидия

11.Мутациялық өзгергіштіктің пайда болуына жағдай жасайтын қоршаған орта жағдайлары

А)климат В) мутагендік фактор С) абиотикалық фактор Д)биотикалық фактор

Е)антропогендік фактор

12.Әртүрлі қышқылдар,спирттер,ауыр металл тұздары,алколоидтар,никотин,есірткі жатады:

А) физикалық мутагендік факторға В) химиялық м.ф С) биологиялық м.ф

Д) абиотикалық факторларға Е) антропогендік факторларға

13. Дене жасушаларындағы хромосомалар саны және оның құрылысын зерттейтін әдіс:

А) генеологиялық В) цитогенетикалық С) егіздік Д) биохимиялық Е) биологиялық

14.Бұл әдіс арқылы зат алмасу бұзылуымен байланысты көптеген гендік ауруларды анықтайды:

А) генеологиялық В) цитогенетикалық С) егіздік Д) биохимиялық Е) биологиялық

15.Генетикалық зерттеу әдістеріне жатпайтыны :

А) цитогенетикалық В)егіздік С) гибридологиялық

Д) салыстырмалы –анатомиялық Е) генеологиялық

16.Тұқым қуалаудағы белгілердің көптүрлілігі нәтижесі :

А) тұқым қуалайтын өзгергіштіктің В) мутациялық өзгергіштіктің

С) хромосомалық аурулардың Д)генотип әрекетінің Е)фенотип әрекетінің

17.Шығу тегін құру және зерттеу :

А) генеологиялық әдіс В) цитогенетикалық әдіс С) егіздік әдіс

Д) биохимиялық әдіс Е)биологиялық әдіс

18.Егіздердегі белгілердің дамуын анықтауға негізделген әдіс:

А) генеологиялық В) цитогенетикалық С) егіздік әдіс Д) биохимиялық Е)биологиялық

19. Комбинативтік өзгергіштік дегеніміз:

A) гаметалардың кездейсоқ қосылып, жаңа үйлесімдердің түзілуі

B) сыртқы орта жағдайына әсері

C) хромосома құрылысының өзгеруі

D) митоз барысында генетикалық материал көшірмесі

E) хромосомалар санының өзгеруі

А) В) С) Д) Е)

А) В) С) Д) Е)

А) В) С) Д) Е)

А) В) С) Д) Е)

30. Көміртегінің топырақта жинақталуы-

A) Көмірқышқыл газы түрінде.

B) Органикалық қосылыстар түрінде.

C) Шөгінді массалар түрінде.

D) Кальций карбонаты түрінде.

E) Көмір түрінде.

ІХ-тарау « Генетика және селекция » § 32-35

1.Жануарлар селекциясында депрессияға ұшырайтын әдістер:

А)жеке сұрыптау В)әріден будандастыру С)жаппай сұрыптау

Д)тұқымаралық сұрыптау Е) жақын туыстар арасындағы сұрыптау

2.Өсімдіктердің жаңа іріктемелері мен жануарлардың тұқымдарын жасау,жақсарту,ұсақ ағзалардың штаммаларын алу әдістерін зерттейтін ғылым:

А)цитология В)эмбриология С) генетика Д) селекция Е) экология

3.Қажетті белгілері бар дараларды бөлу және олардан ұрпақ алу:

А) жаппай сұрыптау В) жеке сұрыптау С)гибридтену

Д)туыстық жағынан будандастыру Е) әріден будандастыру

4.Адамбаласы көздеген мақсатын сай бірнеше ұрпақтар бойы сұрыптау арқылы

жануарлардың жаңа іріктемелерін алу процесі :

А) табиғи сұрыптау В) қолдан сұрыптау С) тұқымқуалаушылық

Д) өзгергіштік Е)көбеюдің қарқындылығы

5.Туыстас организмдерді будандастырудың түрі :

А) инбридинг В) аутбридинг С) гетерозис Д)жаппай сұрыптау Е)жеке сұрыптау

6.Туыс емес организмдердің будандасуы :

А) инбридинг В) аутбридинг С) гетерозис Д)жаппай сұрыптау Е)жеке сұрыптау

7.Жүгерінің, какаоның, үрмебұршақтың отаны:

A) Орталық Америка орталығы және Оңтүстік Мексика.

B) Шығыс Азия орталығы. C) Абиссиния орталығы. D) Жерорта теңізі орталығы.

E) Оңтүстік-Батыс Азия орталығы.

8. Селекцияда сапалы өнімдер алу үшін жасушаға рентген, ультракүлгін сәулелермен және химиялық заттармен әрекет жасау әдісі:

A) Әріден будандастыру әдісі. B) Линияаралық гибрид.

C) Менторлық әдіс. D) Жақын туыстар арасындағы әдіс

E) Эксперименталды мутагенез.

9. «Селекция» деген сөздің мағынасы:

A) Будандастыру. B) Өзгерту. C) Бейімділік.D) Қолға үйрету. E) Іріктеу, сұрыптау

10. Анд (Оңтүстік Америка) орталығы … отаны.

A) майлы тағамның B) күріштің C) картоптың

D) орамжапырақтың (қырыққабат) E) жүзімнің

11. Адамның қызығушылығына байланысты өндірісте тірі организмдер мен

биологиялық процестерді қолдану :

А)экология В) биотехнология С)гендік инженерия Д)эмбриология Е)этология

12.Тіршілік етуге бейімделген түрлердің ғана сақталуы:

А)қолдан сұрыптау В)табиғи сұрыпталу С) түрішілік күрес

Д) түраралық күрес Е) эволюция

13. Қолдан шығарылған өсімдіктер түрлері :

А) түр В) тұқымдас С) класс Д) туыс Е) іріктеме

14.Мәдени өсімдіктердің сан алуандығы және шығу орталығын зерттеген ғалым :

А) Л.Пастер В) Ч.Дарвин С) Р.Кох Д) А.Левенгук Е) Н.Вавилов

15. Тірі ағзалар мен биологиялық әрекеттерді адамның мақсатына сай өндірісте қолдану:

A) Биохимия. B) Генетика. C) Биофизика. D) Биотехнология. E) Цитология.

Х-тарау « Эволюция » § 36-39

1.Органикалық дүниенің тарихи дамуының күрделі және ұзақ процесі:

А)онтогенез В) филогенез С) эволюция Д) этология Е)фенология

2.Ұқсас қызмет атқаратын,бірақ құрылысы мен шығу тегі әртүрлі мүшелер:

А)аналогиялық В)гомологиялық С)эмбриондық Д)палентологиялық Е)биогеографиялық

3. Адамның жануарлармен ұқсастығын білдіретін,алайда қызмет атқармайтын мүшелер:

А) альбинизм В)атавизм С) антропогенез Д)рудимент Е) дриопитек

4. Кейбір дараларда эволюция процесінде жойылған, өзінің бұрынғы

ата-тегіне тән белгілердің көрінуі :

А) альбинизм В)атавизм С) антропогенез Д)рудимент Е) дриопитек

5.Құрылысы,шығу тегі ұқсас,бір-бірімен еркін шағылысып,өнімді ұрпақ беретін

даралар жиынтығы :

А) тип В) туыс С) түр Д) класс Е) отряд

6.Эволюцияның қозғаушы күшіне жатпайды :

А) тұқымқуалаушылық В) табиғи сұрыпталу С) тіршілік үшін күрес

Д) тұқымқуалаушылық өзгергіштік Е) бейімделушілік

7. Ж.Б.Ламарктің пікірі бойынша,эволюцияның негізгі қозғаушы күші :

А)ағзалардың ең бір жоғары сатыға көтеріле дами түсуі,жаттығуға байланысты

В) популяциялар сан мөлшерінің ауытқуы,сыртқы ортаға байланысты

С) тұқымқуалайтын өзгергіштік Д) тіршілік үшін күрес Е)оқшауланып күресу

8. Адамдағы атавизм белгілері-

A) Үшінші қабақ. B) Адам қаңқасындағы құйымшақ. C) Қалың түктілігі.

D) Соқыр ішек өскіні. E) Құлақ қалқаны.

9. 1735 жылы адамды сүтқоректілер класы приматтар тобына жатқызған ғалым

A) Ф. Энгельс B)Ч. Дарвин C) Ж.Б. Ламарк D) Г. Мендель E) К. Линней

10.Туыс пен түрді латынша қосарынан атау принципін ұсынған ғалым:

A) Ж.Б.Ламарк B) К.Ф.Рулье C) М.В.Ломоносов D) Н.Б.Дубинин E) К.Линней

11. Тірі табиғат өлшемі «түр» - деген ағылшын ботанигі

A) Джон Рей B) Плотон C) Ф.Энгельс D) Э.Дарвин E) Ч.Дарвин

12. Эволюциялық ілімнің негізін қалаушы ғалым:

A) Р. Гук. B) Ф. Бэкон. C) А. Левенгук. D) К.Линней. E) Ч. Дарвин.

13. Құрылысы мен шығу тегі бір-біріне сәйкес келетін дене мүшелері:

A) Рудименттік. B) Аналогиялық. C) Гомологиялық. D) Регенерациялық. E) Атавизмдік.

14. Адамдағы атавизм:

A) Көп емшектілік. B) Құлақ қалқаны. C) Соқырішегі.

D) Көздегі үшінші қабақ. E) Шонданай сүйегі

15. Физиологиялық критерийдің негізгі ерекшелігі:

A) Ағзаның сыртқы белгілерінің жиынтығы. B) Ағзалардың тіршілік әрекеттері мен қасиеттері.

C) Нақты түрге тән хромосомалар жиынтығы. D) Түрдің таралған белгілі бір аймағы.

E) Сыртқы орта факторларының жиынтығы.

16.Бір түр дараларының барлық тіршілік әрекеттерінің ұқсастығын көрсететін критериий:

А) морфологиялық В) физиологиялық С) биохимиялық Д) генетикалық Е) эколого-морфологиялық

17.Бір түр дараларының сыртқы және ішкі құрылыс белгілерінің ұқсастығын сипаттайтын критерий:

А) морфологиялық В) физиологиялық С) биохимиялық Д) генетикалық Е) экологиялық

Түрдің таралуын анықтайтын критерий :

А) морфологиялық В) физиологиялық С) биохимиялық Д) генетикалық Е)экологиялық-географиялық

18. Түр критерилерінің басты белгісі:

A) Экологиялық. B) Физиологиялық. C) Морфологиялық. D) Географиялық. E) Генетикалық.

19.Эволюцияның эмбриологиялық дәлелдемелеріне жататындар :

А) биогенетикалық заң В) түрлердің географиялық таралу заңдылықтары

С)филогенетикалық қатарлар Д)қазбалы өтпелі формалар Е)ағзалардың химиялық құрамы

20.Жануарлар мен өсімдіктер арасында өтпелі форма бар екенін алғаш рет ұсынушылардың бірі :

А)Аристотель В) У.Гарвей С) М.В.Ломоносов Д)А.Везалий Е)Ф.Бэкон

30. Эволюцияның эмбриологиялық дәлелдемелеріне жататындар:

A) Филогенетикалық қатарлар.

B) Биогенетикалық заң.

C) Қазбалы өтпелі формалар.

D) Түрлердің географиялық таралу заңдылықтары.

E) Әр түрлі ағзалардың химиялық құрылымы және клеткааралық сұйықтықтардың ұқсас болуы.

ХІ-тарау « Эволюциялық процестің механизмдері » § 40-46

1. Ағзаларда әр түрлі жергілікті тіршілік жағдайларына сәйкес алуан түрлі

бейімділіктердің пайда болуы:

A) Жалпы дегенерация. B) Идиоадаптация. C) Ароморфоз.

D) Дивергенция. E) Конвергенция.

2.Әрбір түр критерийлерін хромосомалар жиынтығы мен саны, пішіні, көлемі бойынша анықтау критерийі:

A) Морфологиялық. B) Экологиялық. C) Географиялық.

D) Физиологиялық. E) Генетикалық

3. Эволюциялық өзгерістердің құрылым деңгейлерін күрделендіретін бейімділік:

A) Жалпы дегенерация. B) Конвергенция. C) Дегенерация.

D) Идиоадаптация. E) Ароморфоз.

4. Даралардың айналадағы әр түрлі күрделі орта жағдайларымен қарым-қатынасын

Ч.Дарвин ... деп атады.

A) табиғи сұрыптау B) қолдан сұрыптау C) бейімделушілік

D) тіршілік үшін күрес E) тұқымқуалау өзгергіштік

5.Түрден жоғары систематикалық топтар:тұқымдастар,туыстар,отрядтар,

кластар,типтердің эволюциялық түзілісі:

А) микроэволюция В) макроэволюция С) эмбриология Д) филогенез Е) этология

6.Түр немесе басқа систематикалық топтардың тіршілік үшін күрестегі жеңісі:

А) микроэволюция В) макроэволюция С)морфологиялық критерий

Д) биологиялық прогресс Е) биологиялық регресс

7.Тіршілік ету орта жағдайларына бейімделушілік деңгейінің төмендеуі,түр санының

азаюы,түр ареалының тарылуы байқалады :

А) микроэволюция В) макроэволюция С)морфологиялық критерий

Д) биологиялық прогресс Е) биологиялық регресс

8.Бір түр дараларының арасындағы күрес :

А) түрішілік В) түраралық С) тұқымқуалаушылық Д) эволюция Е) өзгергіштік

9.Әр түрге жататын даралар арасындағы күрес :

А) түрішілік В) түраралық С) тұқымқуалаушылық Д) эволюция Е) өзгергіштік

10.Тұқым қуалау белгілердің көптүрлілігі нәтижесі :

А) тұқымқуалайтын өзгергіштіктің В) мутациялық өзгергіштіктің

С) хромосомалық аурулардың Д) генотип әрекетінің Е)фенотип әрекетінің

11.Көбінесе улы және шағатын жәндіктерге тән белгі :

А)бүркеніш рең В) жасырын рең С) сақтандырушы рең Д)қорғаныш рең Е)табиғи сұрыпталу

12.Қауіпсіз жәндіктің пішіні,реңі,мінез-құлығы тұрғысынан улы,шағатын жәндіктерге ұқсастығы

А)бүркеніш рең В) жасырын рең С) сақтандырушы рең Д)қорғаныш рең Е)табиғи сұрыпталу

13. Организмдердің ортаға бейімделуі :

А) климакс В)диференциация С) сукцессия Д) адаптация Е) инвазия

14.Эволюциялық түзілістер мен процестердің бастапқы кезеңдері :

А)микроэволюция В) эмбриология С) филогенез Д) этология Е) палеонтология

15.Тіршілік ресурстары үшін организмдердің күресі :

А) бәсекелестік В) жыртқыштық С) паразитизм Д) симбиоз Е) комменсализм

16.Ұзақ уақыт бойы белгілі бір аймақта тіршілік ететін бір түр

дараларының ерекшеленген шағын тобы:

А) популяция В) түр С) тип Д) класс Е) отряд

17.«Популяция » терминін енгізген ғалым :

А) Н.В.Тимофеев В) В.Иогансен С) Р.Гук Д) Ч.Дарвин Е) Н.Наумов

18.Биологиялық алға басу туралы ілімді анықтап зерттеуде үлес қосқан ғалым:

А) А.Н.Северцев В) Ч.Дарвин С) Ж.Б.Ламарк Д) К.Линней Е) С.Миллер

19.Морфологиялық-физиологиялық кері кету:

А) дегенерация В) ароморфоз С) микроэволюция Д) идиоадаптация Е) макроэволюция

Е) палеонтология

ХІ-тарау « Эволюциялық процестің механизмдері » § 40-46

1. Ағзаларда әр түрлі жергілікті тіршілік жағдайларына сәйкес алуан түрлі

бейімділіктердің пайда болуы:

A) Жалпы дегенерация. B) Идиоадаптация. C) Ароморфоз.

D) Дивергенция. E) Конвергенция.

2.Әрбір түр критерийлерін хромосомалар жиынтығы мен саны, пішіні, көлемі бойынша анықтау критерийі:

A) Морфологиялық. B) Экологиялық. C) Географиялық.

D) Физиологиялық. E) Генетикалық

3. Эволюциялық өзгерістердің құрылым деңгейлерін күрделендіретін бейімділік:

A) Жалпы дегенерация. B) Конвергенция. C) Дегенерация.

D) Идиоадаптация. E) Ароморфоз.

4. Даралардың айналадағы әр түрлі күрделі орта жағдайларымен қарым-қатынасын

Ч.Дарвин ... деп атады.

A) табиғи сұрыптау B) қолдан сұрыптау C) бейімделушілік

D) тіршілік үшін күрес E) тұқымқуалау өзгергіштік

5.Түрден жоғары систематикалық топтар:тұқымдастар,туыстар,отрядтар,

кластар,типтердің эволюциялық түзілісі:

А) микроэволюция В) макроэволюция С) эмбриология Д) филогенез Е) этология

6.Түр немесе басқа систематикалық топтардың тіршілік үшін күрестегі жеңісі:

А) микроэволюция В) макроэволюция С)морфологиялық критерий

Д) биологиялық прогресс Е) биологиялық регресс

7.Тіршілік ету орта жағдайларына бейімделушілік деңгейінің төмендеуі,түр санының

азаюы,түр ареалының тарылуы байқалады :

А) микроэволюция В) макроэволюция С)морфологиялық критерий

Д) биологиялық прогресс Е) биологиялық регресс

8.Бір түр дараларының арасындағы күрес :

А) түрішілік В) түраралық С) тұқымқуалаушылық Д) эволюция Е) өзгергіштік

9.Әр түрге жататын даралар арасындағы күрес :

А) түрішілік В) түраралық С) тұқымқуалаушылық Д) эволюция Е) өзгергіштік

10.Тұқым қуалау белгілердің көптүрлілігі нәтижесі :

А) тұқымқуалайтын өзгергіштіктің В) мутациялық өзгергіштіктің

С) хромосомалық аурулардың Д) генотип әрекетінің Е)фенотип әрекетінің

11.Көбінесе улы және шағатын жәндіктерге тән белгі :

А)бүркеніш рең В) жасырын рең С) сақтандырушы рең Д)қорғаныш рең Е)табиғи сұрыпталу

12.Қауіпсіз жәндіктің пішіні,реңі,мінез-құлығы тұрғысынан улы,шағатын жәндіктерге ұқсастығы

А)бүркеніш рең В) жасырын рең С) сақтандырушы рең Д)қорғаныш рең Е)табиғи сұрыпталу

13. Организмдердің ортаға бейімделуі :

А) климакс В)диференциация С) сукцессия Д) адаптация Е) инвазия

14.Эволюциялық түзілістер мен процестердің бастапқы кезеңдері :

А)микроэволюция В) эмбриология С) филогенез Д) этология Е) палеонтология

15.Тіршілік ресурстары үшін организмдердің күресі :

А) бәсекелестік В) жыртқыштық С) паразитизм Д) симбиоз Е) комменсализм

16.Ұзақ уақыт бойы белгілі бір аймақта тіршілік ететін бір түр

дараларының ерекшеленген шағын тобы:

А) популяция В) түр С) тип Д) класс Е) отряд

17.«Популяция » терминін енгізген ғалым :

А) Н.В.Тимофеев В) В.Иогансен С) Р.Гук Д) Ч.Дарвин Е) Н.Наумов

18.Биологиялық алға басу туралы ілімді анықтап зерттеуде үлес қосқан ғалым:

А) А.Н.Северцев В) Ч.Дарвин С) Ж.Б.Ламарк Д) К.Линней Е) С.Миллер

19.Морфологиялық-физиологиялық кері кету:

А) дегенерация В) ароморфоз С) микроэволюция Д) идиоадаптация Е) макроэволюция

ХІ-тарау « Эволюциялық процестің механизмдері » § 40-46

1. Ағзаларда әр түрлі жергілікті тіршілік жағдайларына сәйкес алуан түрлі

бейімділіктердің пайда болуы:

A) Жалпы дегенерация. B) Идиоадаптация. C) Ароморфоз.

D) Дивергенция. E) Конвергенция.

2.Әрбір түр критерийлерін хромосомалар жиынтығы мен саны, пішіні, көлемі бойынша анықтау критерийі:

A) Морфологиялық. B) Экологиялық. C) Географиялық.

D) Физиологиялық. E) Генетикалық

3. Эволюциялық өзгерістердің құрылым деңгейлерін күрделендіретін бейімділік:

A) Жалпы дегенерация. B) Конвергенция. C) Дегенерация.

D) Идиоадаптация. E) Ароморфоз.

4. Даралардың айналадағы әр түрлі күрделі орта жағдайларымен қарым-қатынасын

Ч.Дарвин ... деп атады.

A) табиғи сұрыптау B) қолдан сұрыптау C) бейімделушілік

D) тіршілік үшін күрес E) тұқымқуалау өзгергіштік

5.Түрден жоғары систематикалық топтар:тұқымдастар,туыстар,отрядтар,

кластар,типтердің эволюциялық түзілісі:

А) микроэволюция В) макроэволюция С) эмбриология Д) филогенез Е) этология

6.Түр немесе басқа систематикалық топтардың тіршілік үшін күрестегі жеңісі:

А) микроэволюция В) макроэволюция С)морфологиялық критерий

Д) биологиялық прогресс Е) биологиялық регресс

7.Тіршілік ету орта жағдайларына бейімделушілік деңгейінің төмендеуі,түр санының

азаюы,түр ареалының тарылуы байқалады :

А) микроэволюция В) макроэволюция С)морфологиялық критерий

Д) биологиялық прогресс Е) биологиялық регресс

8.Бір түр дараларының арасындағы күрес :

А) түрішілік В) түраралық С) тұқымқуалаушылық Д) эволюция Е) өзгергіштік

9.Әр түрге жататын даралар арасындағы күрес :

А) түрішілік В) түраралық С) тұқымқуалаушылық Д) эволюция Е) өзгергіштік

10.Тұқым қуалау белгілердің көптүрлілігі нәтижесі :

А) тұқымқуалайтын өзгергіштіктің В) мутациялық өзгергіштіктің

С) хромосомалық аурулардың Д) генотип әрекетінің Е)фенотип әрекетінің

11.Көбінесе улы және шағатын жәндіктерге тән белгі :

А)бүркеніш рең В) жасырын рең С) сақтандырушы рең Д)қорғаныш рең Е)табиғи сұрыпталу

12.Қауіпсіз жәндіктің пішіні,реңі,мінез-құлығы тұрғысынан улы,шағатын жәндіктерге ұқсастығы

А)бүркеніш рең В) жасырын рең С) сақтандырушы рең Д)қорғаныш рең Е)табиғи сұрыпталу

13. Организмдердің ортаға бейімделуі :

А) климакс В)диференциация С) сукцессия Д) адаптация Е) инвазия

14.Эволюциялық түзілістер мен процестердің бастапқы кезеңдері :

А)микроэволюция В) эмбриология С) филогенез Д) этология Е) палеонтология

15.Тіршілік ресурстары үшін организмдердің күресі :

А) бәсекелестік В) жыртқыштық С) паразитизм Д) симбиоз Е) комменсализм

16.Ұзақ уақыт бойы белгілі бір аймақта тіршілік ететін бір түр

дараларының ерекшеленген шағын тобы:

А) популяция В) түр С) тип Д) класс Е) отряд

17.«Популяция » терминін енгізген ғалым :

А) Н.В.Тимофеев В) В.Иогансен С) Р.Гук Д) Ч.Дарвин Е) Н.Наумов

18.Биологиялық алға басу туралы ілімді анықтап зерттеуде үлес қосқан ғалым:

А) А.Н.Северцев В) Ч.Дарвин С) Ж.Б.Ламарк Д) К.Линней Е) С.Миллер

19.Морфологиялық-физиологиялық кері кету:

А) дегенерация В) ароморфоз С) микроэволюция Д) идиоадаптация Е) макроэволюция

ХІ-тарау « Эволюциялық процестің механизмдері » § 40-46

1. Ағзаларда әр түрлі жергілікті тіршілік жағдайларына сәйкес алуан түрлі

бейімділіктердің пайда болуы:

A) Жалпы дегенерация. B) Идиоадаптация. C) Ароморфоз.

D) Дивергенция. E) Конвергенция.

2.Әрбір түр критерийлерін хромосомалар жиынтығы мен саны, пішіні, көлемі бойынша анықтау критерийі:

A) Морфологиялық. B) Экологиялық. C) Географиялық.

D) Физиологиялық. E) Генетикалық

3. Эволюциялық өзгерістердің құрылым деңгейлерін күрделендіретін бейімділік:

A) Жалпы дегенерация. B) Конвергенция. C) Дегенерация.

D) Идиоадаптация. E) Ароморфоз.

4. Даралардың айналадағы әр түрлі күрделі орта жағдайларымен қарым-қатынасын

Ч.Дарвин ... деп атады.

A) табиғи сұрыптау B) қолдан сұрыптау C) бейімделушілік

D) тіршілік үшін күрес E) тұқымқуалау өзгергіштік

5.Түрден жоғары систематикалық топтар:тұқымдастар,туыстар,отрядтар,

кластар,типтердің эволюциялық түзілісі:

А) микроэволюция В) макроэволюция С) эмбриология Д) филогенез Е) этология

6.Түр немесе басқа систематикалық топтардың тіршілік үшін күрестегі жеңісі:

А) микроэволюция В) макроэволюция С)морфологиялық критерий

Д) биологиялық прогресс Е) биологиялық регресс

7.Тіршілік ету орта жағдайларына бейімделушілік деңгейінің төмендеуі,түр санының

азаюы,түр ареалының тарылуы байқалады :

А) микроэволюция В) макроэволюция С)морфологиялық критерий

Д) биологиялық прогресс Е) биологиялық регресс

8.Бір түр дараларының арасындағы күрес :

А) түрішілік В) түраралық С) тұқымқуалаушылық Д) эволюция Е) өзгергіштік

9.Әр түрге жататын даралар арасындағы күрес :

А) түрішілік В) түраралық С) тұқымқуалаушылық Д) эволюция Е) өзгергіштік

10.Тұқым қуалау белгілердің көптүрлілігі нәтижесі :

А) тұқымқуалайтын өзгергіштіктің В) мутациялық өзгергіштіктің

С) хромосомалық аурулардың Д) генотип әрекетінің Е)фенотип әрекетінің

11.Көбінесе улы және шағатын жәндіктерге тән белгі :

А)бүркеніш рең В) жасырын рең С) сақтандырушы рең Д)қорғаныш рең Е)табиғи сұрыпталу

12.Қауіпсіз жәндіктің пішіні,реңі,мінез-құлығы тұрғысынан улы,шағатын жәндіктерге ұқсастығы

А)бүркеніш рең В) жасырын рең С) сақтандырушы рең Д)қорғаныш рең Е)табиғи сұрыпталу

13. Организмдердің ортаға бейімделуі :

А) климакс В)диференциация С) сукцессия Д) адаптация Е) инвазия

14.Эволюциялық түзілістер мен процестердің бастапқы кезеңдері :

А)микроэволюция В) эмбриология С) филогенез Д) этология Е) палеонтология

15.Тіршілік ресурстары үшін организмдердің күресі :

А) бәсекелестік В) жыртқыштық С) паразитизм Д) симбиоз Е) комменсализм

16.Ұзақ уақыт бойы белгілі бір аймақта тіршілік ететін бір түр

дараларының ерекшеленген шағын тобы:

А) популяция В) түр С) тип Д) класс Е) отряд

17.«Популяция » терминін енгізген ғалым :

А) Н.В.Тимофеев В) В.Иогансен С) Р.Гук Д) Ч.Дарвин Е) Н.Наумов

18.Биологиялық алға басу туралы ілімді анықтап зерттеуде үлес қосқан ғалым:

А) А.Н.Северцев В) Ч.Дарвин С) Ж.Б.Ламарк Д) К.Линней Е) С.Миллер

19.Морфологиялық-физиологиялық кері кету:

А) дегенерация В) ароморфоз С) микроэволюция Д) идиоадаптация Е) макроэволюция

4. Опарин-Холдейн болжамын сынақ тәжірибемен дәлелдеген ғалым :

А) Э.Геккель В) С.Миллер С) Д.Тиндаль Д) Луй Пастер Е) А.Левенгук

5.Ауа құрамында «тіршілік күші » болатындықтан,өлі затқа жанасып,одан өздігінен тіршілік пайда болады :

А) креоционизм В) панспермия С) абиогенез Д) биогенез Е) витализм

6.Тіршілік деген ұғымға алғаш рет анықтама берген:

А) Энгельс В) Стенли Миллер С) А.И.Опарин Д) Э.Геккель Е) А.Левенгук

7.Тіршілік негізі-

А) көмірсу В) Нәруыздар. С)нуклейн қышықылы

8.Жер бетіндегі шығу тегінің табиғи теориясын тұжырымдаған ғалым –

А) Джон Холдейн В) Стенли Миллер С) А.И.Опарин Д) Э.Геккель Е) А.Левенгук

ХІҮ-тарау « Адамның шығу тегі » § 54-57

1.Питекантроптардың қаңқа қалдықтары алғаш табылған жер -

A) Қытай. B) Ява аралы. C) Австралия .D) Африка. E) Жапония.

2. Синантроптың қаңқа қалдығы табылған жер -

A) Австралия. B) Азия. C) Германия. D) Европа. E) Пекин.

3. Адамның жануарлармен ұқсастығын білдіретін,алайда қызмет атқармайтын мүшелер:

А) альбинизм В)атавизм С) антропогенез Д)рудимент Е) дриопитек

4. Кейбір дараларда эволюция процесінде жойылған, өзінің бұрынғы

ата-тегіне тән белгілердің көрінуі :

А) альбинизм В)атавизм С) антропогенез Д)рудимент Е) дриопитек

5.Құрылысы,шығу тегі ұқсас,бір-бірімен еркін шағылысып,өнімді ұрпақ беретін

даралар жиынтығы :

А) тип В) туыс С) түр Д) класс Е) отряд

6. Горилланың адамға жақындық белгісі:

А) жалпақ төс сүйегі В)қол,бас,табас,жамбас құрылысы С)12жұп қабырға

Д) бассүйек құрылысы Е) аяқ-қолының мөлшері

7. Қазіргі адамдарға жақын келетін түрлер :

А)австролопитектер В)неандертальдық С) синантроптар Д)питекантроптар Е) кроманьондар

8.Жер жырту факторы :

А) экологиялық В) бейбиотикалық С) шектеуші Д) антропогендік Е) биотикалық

9. Сөйлеу қабілеті жоқ,құралдары тастан жасалған қарапайым ғана,миының көлемі 600 см³ адам:

А)австролопитектер В)неандертальдық С) синантроптар Д)питекантроптар Е) кроманьондар

10. Тірі табиғат өлшемі «түр» - деген ағылшын ботанигі

A) Джон Рей B) Плотон C) Ф.Энгельс D) Э.Дарвин E) Ч.Дарвин

11.Адамның санасының ойлауының негізі:

А) Сопақша ми В) Үлкен ми сыңарлары С) аралық ми Д) мишық Е) ортаңғы

12.Австролипитектің пайда болуы:

А) кайнозой В) полеозой С) мезозой Д) протерозой Е) архей

13.Дриопитектердің адамнан айырмашылығы:

А) төрт аяқпен жүрген, ми сауыты кішкене, еңбек құралы болмаған

В)қол,бас,табас,жамбас құрылысы С)12жұп қабырға

Д) бассүйек құрылысы Е) аяқ-қолының мөлшері

14.Приматтардың миы және сезім мүшелері дамыды-

А) кайнозой В) полеозой С) мезозой Д) протерозой Е) архей

15.Парапитектің пайда болуы:

А) кайнозой В) полеозой С) мезозой Д) протерозой Е) архей

16.Адамды адам еткен еңбек дегенді айтқан:

А) Ф.Энгельс В) Джон Рей C) Плотон D) Э.Дарвин E) Ч.Дарвин

17.Маймыладамдар-

А) Неандерталдықтар В) Синантроп С) Питекантроптар Д)австралопитектер

17.Адамда құйрықтың болуын, денені қалын түк басуын және қосымша емшектің болуы аталады-

А) Атавизм. В) рудимент С) Д) Е)

19Адамның адамтектес маймылдардан шыққандығы туралы алғаш жазған ғалым-

А) Ж.Б.Ламарк. В) К.Линней С) Ч.Дарвин Д) Аристотель Е) Г. Мендель

20.Қаңқа қалдығы 1937 жылы Пекин маңындағы үңгірлерде табылған-

А) Неандерталдықтар В) Синантроп С) Питекантроптар Д)австралопитектер

21.Біздің ең алға басқан ата тектеріміздің бірі-

А) Неандерталдықтар В) Синантроп С) Питекантроптар Д)австралопитектер

22.25-14 млн жыл бұрын тіршілік еткен, ең алғашқы адамдардың арғы тегі-

А) Неандерталдықтар В) Синантроп С) Дриопитектер Д)австралопитектер