Білім беру ұйымының атауы

Бөлім:

9.1F Заттардың тасымалдануы

Педагогтің Т.А.Ә.

Күні:

Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Сыртқы факторлардың флоэмада зат тасымалына әсері: температура, ылғалдылық, жарық

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

9.1.3.4 - сыртқы факторлардың флоэма арқылы заттардың тасымалдануына әсерін зерттеу

Сабақтың мақсаты

Сыртқы факторлардың флоэма арқылы заттардың тасымалдануына әсерін зерттейді

Флоэма бойынша заттар тасымалының қарқындылығына температура мен ылғалдылықтың өзгеруі әсер ететінін анықтайды.

Флоэма бойынша заттар тасымалы қарқындылығын арттыру себебін талдайды.

Бағалау критерийі

Сыртқы факторлардың заттардың тасымалдануына тікелей әсерін сипаттайды. 2. Флоэма бойынша заттар тасымалының қарқындылығына температура мен ылғалдылықтың өзгеру әсерін анықтайды. 3.Сыртқы факторлардың флоэма бойынша заттар тасымалы қарқындылық әсерін зерттейді.

Құндылыққа баулу

Өзіне және айналадағыларға құрметпен қарау, топтық, жеке жұмыс жасау арқылы өз ойын еркін білдіруге, ынтымақтастық, достастық қарым-қатынастарды нығайтуға, алынған ақпаратты практика жүзінде қолдануды дамыту.

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Басы

/10 мин/

1. Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу.

2. Психологиялық жағымды .ахуал туғызу үшін «Көңіл күй» әдісін пайдаланып, оқушылар бір- бірінен көңіл-күйлерін сұрау арқылы психологиялық ахуал туғызады

3. Топқа бөлуді арнай рондом платформасында жүргізеді

Алдыңғы білім

Транспирация сыртқы және ішкі факторлардың әсерін анықтаңыз

Оқушылар ұстазымен амандасады. Сынып тәртібін сақтайды, мотивациялық сөздер айтады.

1топ- Транспирация

2топ- Флоэма

3топ-Ксилема

Оқушылар алдыңғы білімді еске түсіру үшін берілген берілген кестеге шындық не жалған екендігін ажыратады

Қошемет сөздермен ынталандыру.

Жарайсыңдар!

Сәттілік!

Презентация,

https://www.classtools.net/random-group-generator/

Кесте таратпа

Ортасы/25мин

1. «Кубик-рубик» әдісі арқылы жаңа сабақты тақырыбын ашу мақсатында оқушыларға кубиктер ұсынады. Айналып түскен бетіндегі суреттерді жаңа сабақпен байланысынтыруды ұсынады

2. 

Тыңдалым алды тапсырмалар

Өсімдіктерде органикалық заттар флоэма арқылы екі бағытта ... және ... тасымалданады. 2. Қайың бүршік жарып, жас жапырақ қалыптасқан кезде адамдар «...» алады. Тәулігіне бірнеше литр қайың шырынын жинауға болады.Бірақ ағашты зақымдамау үшін ... артық жинамау керек.

Бейнекөрсетілім ұсынады

1. Органикалық заттардың тасымалдануы минералды заттар мен судың тасымалдануынан қалай ерекшеленеді?

2. Флоэма бойымен заттардың қозғалу жылдамдығына әсер ететін факторларды сипатта?

1-тапсырма Сәйкестендір

Сыртқы факторлардың (температура, жарық, ылғалдылық) флоэмадағы зат тасымалына әсерін анықта

Жауаптары: 1.С, 2.А, 3.В

2-тапсырма

Топтық жұмыс

1-топ Флоэма бойынша заттар тасымалының температураға әсерін түсіндіреді

2-топ Флоэма бойынша заттар тасымалының Ылғалдылықтың әсерін түсіндіреді

3-топ Флоэма бойынша заттар тасымалының жарықтың әсерін түсіндіреді

Жұптық жұмыс

1. Сахароза молекуласы 20см қозғалғанда 470 сүзгілі түтік тақташаларынан өтсе, бір сүзгілі түтік жасушасының ұзындығы қанша болатынын есептеңіздер

Жауабы: 425

Тест тапсырмасы

2. Өсідіктердегі моносахоридтер тасымалының атауы

А. Транслокация

В.Транспирация

С. Транскрипция

3. Ксилема мен флоэмалар ________ өсімдіктің барлық жасушаларына тасымалдайтын өткізгіш ұлпаға жатады.

- протеиндер –

тек қана суды

- суды және қоректік заттарды

- барлық жауап бұрыс

4. Флоэма рақылы заттар тасымалын берілген суреттен анықтап қандай заттар тасымалданатын түсіндір

Функционалдық сауаттылығын арттыратын тапсырмалар

Транспирация жапырақтың суды буландыру үдерісі. Құрылыққа шыққын өсімдіктерде транспирация қажеттілігі пайда болды. Сондықтан ол барлық жоғары сатыдағы өсімдіктерде жүреді. Эволюция кезінде өсімдік ағзасында тамырдан жапыраққа су мен ерітінділерді тасымалдауға және транспирация үдерісіне жауапты арнайы құрылымдар пайда болды. Қоршаған орта температурасы булану жылдамдығына және буланған ылғал мөлшеріне әсер ететін маңызды фактор. Күн ыстық кезде суық кезге қарағанда өсімдік едәуір көп ылғал буландырады. Көптеген өсімдіктер ыстық кезде суды үнемдеу үшін лептесіктерін жабады. Бұл жағдайда оларда фотосинтез баяулайды немесе тоқтайды.

1. Егер жапырақ айналасында ауа жеткілікті құрғақ болса

A) транспирация үдерісі баяулайды B) транспирация үдерісі тоқтайды C) транспирация үдерісі күшейеді D) фотосинтез тоқтайды E) фотосинтез күшейеді

2. Транспирацияға әсер ететін сыртқы факторлардын бірі

A) ауа қозғалысы B) буландыратын бет ауданы C) лептесіктердің саны D) жабын ұлпасы E) өсімдіктің түрі

3. Өсімдіктің жапырағы неғырлым аз болса, олардың бетінің жалпы ауданы:

A) аз болады B) өзгермейді C) жойылады D) көп болады E) ашылады

4. Бидайдағы лептесік мөлшері 1 см

A) 1500 B) 1600 C) 1700 D) 1800 E) 2000

Жауаптары: 1.С, 2. А, 3Д, 4.А

Мағынаны білу үшін оқушылар берілген тапсырманы орындайды

Бейнероликті көріп отырып, тақырыпқа қатысты кілт сөздерді дәптерлеріне жазады

Берілген тапсырмадан қалып қойған сөздерді жазып толықтырады, бейне көре отырып жауаптарын негіздейді, сұрақтарға жауап береді

Берілген сәйкестігін тап тапсырмасын орындайды

Ксилема мен флоэма арасындағы сипаттамаларды топтастырады

Оқушылар топтасады, тапсырмалар орындайды

Оқушылар топта жұптасады берілген тапсырманы орындап, келесі жұппен даптер алмасады, қатемен жұмыс жасайды

Мәтінді оқып, тапсырманы оырндайды

Оқушылардың жауабына қарай мұғалімнің бағалауы жүзеге асады.

Жарайсың!

Керемет!

Алғырсың!

Есте сақтау қабілетің жоғары!

Дескриптор:

-Транспиарция ұғымына сәйкесін анықтайды-1балл

-Сүзгілі түтік, транслокацияны белгілейді-2балл

-Ксилема мен флоэманың жоғарғы, төменгі, сүрек, түтік бойымен жүруін ажыратады-2балл

Дескриптор:

-есептің шығарылу жолын көрсетеді-1алл

-тест тапсырмасын белгілейді-1балл

-суретке қарап флоэма үдерісін ажыратады-1балл

Бағалай критерий

-мәтінді оқып, берілген тест тапсырмасын дұрыс жауабын белгілейді

:

https://youtu.be/i0cbgP-JYY0?si=DbmcOQqtbKgHnEQP

https://youtu.be/K4uBIE6Ia0k?si=JvzgHXfWdVnI8IEa

Соңы/10 мин

Оқушыларға бүгінгі алған білімдерін бекіту үшін платформада тапсырмалар ұсынады

Дескриптор:

-флоэма қатысты сөздерді дұрыс орналастырады-

-ксиелманы ажыратады

Барлығы -2балл

https://learningapps.org/view14991968

Рефлексия.

Үй тапсырмасы

«Білім баспалдағы» әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, кері байланысын тыңдайды.

Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.

Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.

Үй тапсырмасы: § параграф соңындағы сұрақтарға жауап беру. бет

Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсатына жеткізетін тапсырмалар орындауына қарай, өз түсінгенін, пікірін, өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды.

«Дұрыс келісемін», «Толықтырамын, басқа көзқарасым бар», «Менің сұрағым бар».