Бөлім

Геоэкологиялық зерттеу негіздері

Педагогтың аты-жөні

Ж.Букенбаева

Күні

4.11.2025

Сынып: 10 «А,Б»

Қатысушылар саны

Қатыспағандар саны

Сабақтың тақырыбы

• Геоэкологияның зерттеу пәні мен өзектілігі

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

10.3.2.1 геоэкологиялық зерттеулердің мәнін, мазмұнын, бағыттарын және негізгі категорияларын графикалық түрде ұсыну

Сабақтың мақсаты

• геоэкологиялық зерттеулердің маңызын, бағыттарын түсінеді

• геоэкологияның негізгі категорияларын графикалық түрде ұсынады

Сабақтың кезеңі/ уақыты

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Басы

Ұйымдастыру. Сәлемдесу. сабақтың тақырыбы менмақсатын анықтау;

• Сабақ мақсатымен, тапсырмалармен және бағалау критерийлерімен танысу.

Ой шақыру

Геоэкология ұғымы дегеніміз не?

Геоэкология ұғымы қай кезеңде өзекті болып табылады? Неліктен?

Геоэкологияның зерттелу өзектілігі қандай?

Геоэкологияның бағыттары және категориялары туралы не білесіңдер

Оқушының әрекеті

Оқушы өз жұбын табады

Әдіс арқылы қайталау

Сұрақ жауап орындайды

Қол шапалақ

Смайликтер арқылы

ҚБ өзін өзі бағалау

дидактикалық материалдар

Интерактивті тақ

Ортасы

ЖАСАМПАЗДЫҚ ЖӘНЕ ЖАҢАШЫЛДЫҚ

Сыни тұрғыдан ойлау, сенімді ғылыми ақпаратты анықтау

және ғылымға қарсы түсініктерді сыни көзқарастың

Геоэкология – жоғарғы иерархиялық деңгейлердің (биосфераға дейін) экожүйесін зерттейтін экология ғылымының бір саласы. Геоэкологияны ландшафт экологиясыдеп те атайды. Қазіргі кезде Геоэкологияның алдына қойған міндеттері: 1) ландшафтты сауықтыру, яғни табиғи ландшафтта әр түрлі аурулардың таралуы нәтижесінде болатын адамның науқастану қаупін жоюға бағытталған шараларды белгілеу; аурулардың табиғи ошақтарын зерттеу; ауру қоздырушы және таратушы түрлердің (микроорганизмдер, вирустар, т.б.) экологиясын зерттеу және оны қорғау; 2) бүлінген экожүйелерді қалпына келтіру, яғни адамның іс-әрекетінің жағымсыз зардаптарынан, ландшафттың бүлінген бөліктерін халық шаруашылығына пайдалануға қайтару, т.б. Бұл үшін бүлінген және шаруашылық айналымнан шығарып тасталған жер алқаптарын – шымтезек (торф) өндірілген шұңқырларды, террикондарды (шахталардың жанындағы бос жыныс үйінділер) және кен байлықтарын ашық әдіспен алу кезінде пайда болған үйінділерді, шұңқырларды рекультивациялауды; мал жаю нәтижесінде пайдалануға жарамай қалған жайылымдарды, эрозияғаұшыраған топырақ жамылғысын, тозған топырақтардың құнарлылығын, антропогендік факторлар әсерінен бүлінген суқоймаларын қалпына келтіруді; бүлінген (ағаштары жаппай кесілген, өртенген, т.б.) орман алқаптарына жаңадан ағаштар отырғызу.

Жалпы сұрақ: ҒТП дегенімізді қалай түсінесіздер?

«Кездесу» әдісі

Оқушыларға 6 экологиялық инновациялық технологиялар туралы қысқаша ақпарат беріледі. Ақпаратпен танысып болған соң, әр жұп басқа жұпқа түсіндіреді

Жалпы сыныпқа сұрақтар:

• Сіздер танысқан инновациялық технологиялардың ең тиімдісі қайсы?

• Қазақстанға ең қажетті технологияны атаңыз және себебін түсіндіріңіз. Оқушылардың пікірлері сұралады

№1 тапсырма. Түйінді сөздерді дәптерге жазу және ұғымдарын талдау.

Табиғатты пайдалану

Экология

Геоэкология

Геоэкологиялық аудандастыру

Экологиялық мониторинг

экологиялық таза өндіріс

Экологиядағы инновациялық технология

№ 2 тапсырма

Топтық жұмыс

Оқушыларға мәтін немесе оқулықтағы ақпараттарды оқуға уақыт беріледі.

Жеке танысады

Әр топта жұпта оқыған ақпаратты талқылайды

Берілген ақпараттарды сызба түрінде көрсетеді

№3 тапсырма.

Геоэкологиялық зерттеулер әдістерінің негізгі түрлері бойынша талдау жасайды. Өз мысалдарын ұсынады.

далалық

тәжірибелік

сипаттамалар

салыстырулар мен модельдеу (үлгілеу)

«Сабақты қорытындылау барысында мұғалімнің кері байланысы.Мұғалім сабақ барысында белсенді әрі жүйелі түрде жауап берген оқушыларды атап өтіп, бірін мақтап, екіншісіне ескерту жасап өтеді

Оқушылар топта ақылдасып экологиялық инновациялық технология түрін ұсынады

Дескрипторлар:

• ЭИТ атау береді

• Жұмыс жасау принципімен таныстырады

• Сызбанұсқа түрінде ұсынады

Өзара бағалау. Оқушылар бір-бірін пікір алмасу арқылы бағалайды

Оқушының әрекеті

Арнайы ресурстар арқылы жаңа тақырыпты талдайды

Жұп бойынша

Жеке, өзара тақырыпты түсінгендерін мұғалімге қол көтеру арқылы білдіреді

Слайдта көрсетілген ресурстарды талқылайды

Оқушының әрекеті

Видеороликтан тақырыпқа сай берілген түсініктерді дамыту арқылы, мәтіндегі тапсырмаларды орындау барысында ой өрісін жетілдіру арқылы бәсекелеседі

Оқушының әрекеті

Слайдта берілген сұрақ жауапты орындайды

Сұрақ жауап арқылы сұраққа жауап береді, логикалық ойлай білуі мен сыни көзқарасы таныта білу дағдылары қалыптасады

Смайликтер арқылы

ҚБ өзін өзі бағалау

ҚБ «Бәрекелді,әттеген-ай»

Бағалау парақшасын толтырады.

Дескрипторлар: - Инновациялық технологияға қысқаша сипаттама бере алады 2б,

-Технологияның жұмыс жасау жолымен түсіндіре алады 2б,

Технологияның маңыздылығына баға бере алады 2б

ҚБ Бағдаршам

Дескрипторлар:

-Геоэкологияның маңызын сипаттайды1б,

Геоэкологиялық зерттеулерді түсіндіре алады 1б,

Жұптар бір бірінің жауаптарын тыңдайды, өзара бағалау жүргізеді2б.

http://ikitap.kz/audiobook/5189-kerqula_atty_kendebaj/5189-kerqula_atty_kendebaj

аудиокітап

Алты томдық «

Сабақтыңсоңы

Сабақты қорытындылау. Сабақта оқушылардың жинаған зерттеулеріне қарай тезірек сабақты түсінгендеріне байланысты ерекше мадақтау жасап,әрқайсысына жеке- жеке рефлексия жасау.

Рефлексия. «Қажетті сөздің астын сызыңыз»әдісі

арқылы оқушылардан бүгінгі сабақ бойынша рефлексия

жасауды ұсынамын.

Бүгінгі сабақтан түйген ойлары мен тұжырымдарына байланысты кері байланыс жасайды.

Рефлексия парағы