" Тарих аланындағы шайқас."зияткерлік ойын-сайыс.

Тарих пәні мұғалімі Кузбагарова М.К.

«Тарих аланындағы шайқас».

8/7 - сынып оқушылары арасында өткізілген зияткерлік ойын

Мақсаты: ойын барысында оқушылар Қазақстан тарихы пәнінен түрлі тапсырмалар мен сұрақтарға жауап бере отырып, қазақ халқының ғасырлар бойы аңсаған тәуелсіздікке деген ұмтылысы, қазақ тарихындағы ұлы тұлғалар, мәдениет төңірегіндегі сауалдарға жауап бере алады, оқушының ойлау қабілетін дамытып, тарих пәніне деген қызығушылығын арттырады;

Көрнекіліктер: сынып бөлмесін пәнге сай безендіру, тарих пәні бойынша түрлі тапсырмалар,

1кезен- «Жекпежек»

Сыныптан 1 оқушы шығады, басқа сыныптан жекпежекке 1 оқушыны шақырады

Әрбір оқушыға 9 сұрак қойылады. 1 қәте жіберсе «жарақаттанды» деп саналады ,

2 қәте «жіберсе «ауыр жарақаттанды» деп саналады ,

3 қәте-«қаза тапты» деп саналады .жеңімпаз аман қалған оқушы болады

Сұрақтар:

8 сынып

1)Қашан мына ұлт-азаттық көтерілістер болды?

1. И.Тайманұлы, М.Өтемісұлы бастаған (1836-1838ж.)

2.Е.И.Пугачев бастаған (1773-1775ж)

3.Сырым Датұлы бастаған (1783- 1797ж)

4.мына көтерілістер арасында қандай өзара байланыс бар?

5. «тілмаш» создің мағынасы-

6.Сол ханның тікелей нұсқауы бойынша мың гектар жерге ағаш отырғызылды.

Ханның есімі-?

7. Жайық казактары арам ойлы жалған Петрдің алғашқы қолдаушылары болды.

Жалған Петр деген кім болды?

8. Көрші мемлекеттердің бавшылары жасалған шартқа адалдық белгісі ретінде қазақ хандардың біреуін кепілге алатын болды. Сол бала қалай аталды?

9.Тастөбе шайқасы қашан болды? 1837ж. 15 қарашада)

7 сынып

2)мына мемлекеттер қашан өмір сүрген?

1 Батыс Түрік (603-704ж)

2.Түргеш қағанаты (704-756ж)

3. Түрік қағанаты (552-603ж)

4. мына мемлекеттер арасында қандай өзара байланыс бар?

6. «ташнау» деген не?

7.Қышақтарды орыстар қалай атаған?

8. Қарахан мемлекетінде қаған өз жақындарына қызметтері үшін жер үлестерін бөліп берді?

Сол жер үлесі қалай аталды?

9. Қарахан мемлекеті құлаған жыл-?

ІІ кезен «Шайқасқа дайындалу»

Сұрақтар жауаптармен беріледі

1дұрыс жауап-1 ұпай

7 сынып

1..“Түрік” этнонимі бірінші рет деректерде қашан кездесті

А) 542 ж. В) 545 ж. С) 546 ж. D) 547 ж.

2. Атлах шайқасы болған жыл :

А) 571 ж. В)561 ж. С) 751 ж. D) 701 ж.

3.Батыс Түрік қағанатында яғбу,шад,елтебер атағы кімдерге берілген

А) Қағанатты басқарушыға В) Қаған руынан шыққандарға

С) Қарапайым халыққа D) Салық жинаушыларға

4.Қыпшақтарға қарсы күрес жүргізген мемлекет:

А) Самани В) Сасани С) Хорезм D) Венгрия

5. .1208жылы Қарақытайларды Шығыста жеңген

А) Ойраттар В) Наймандар С) Жалайырлар D) Оғыздар

6. «Оғызнамада» «Ұрысбек оғлы Сақлап» деп аталған орыс кінәзі-?

А) Олег В) Владимир С) Святослав D) Игорь

8.Қарақытай мемлекетін Хорезм шахы Мұхамед құлатқан жыл

А) 1212ж В) 1214ж С) 1221ж D) 1213ж

9.Найман, керей жалайырлардың негізгі мекендеген жерлері

А) Монғолияның орта және Батыс аудандары В) Қытайдың солтүстігі

С) Орталық Қазақстан D) Шығыс Қазақстан

8 сынып

1. XVII ғ. аяғы мен XVIII ғ. басында Орталық Азиядағы халықаралық

қатынастарда қай хан үлкен рөл атқарды?

А. Қасым хан Б. Тәуке хан Ә.Хақназар хан В. Қайып хан

2. Ақмола бекінісі қашан қала деп жарияланды?

А. 1832ж. Б.1845ж. В.1862ж. Г.1872ж.

3. Кіші жүзді Ресей құрамына қосу туралы грамотаға кім қол қойды?

А. Петр І Ә. Елизаветта Петровна Б. Анна Иоановна В. Павел І

4. Қазақтардан ант алуға Ресейдің орыс елшілігін кім басқарып келді?

А. Т.Чебуков Б. В.Татишев Ә. В.Степанов В. А.Тевкелев

5. 1752ж. құрылған Есіл бойындағы мықты қамал:

А.Семей . Ә. Өскемен Б.Петропавл В.Орал

7. Жоңғар аймағын кім жаулап алды?

А. Ресей Б. Қоқан хандығы Ә. Қытай В. Қазақ хандығы

8. Абылай ханның өмір сүрген жылдары?

А. 1711-1781 жж. Б. 1680-1775 жж. Ә. 1700-1770 жж. В. 1680-1765 жж.

9. Орынбор шекаралық комиссиясы қай жылы құрылды?

А. 1643 ж. Ә. 1698 ж Б. 1739 ж. В. 1786 ж

ІІІ кезен « Шайкас»

8 сұрақ беріледі . 1 дұрыс жауап-1 ұпай ,

егер жауап дұрыс болмаса оқушы ойыннан шығады

7 сынып

1.Жібек жолында валюта ретінде не жүрді ?

2. Оғыз тайпадан шыққан көсемдері Кіші Азияда өз мемлекеттің құрды. Мемлекеттің атауы-?

3.X ғасырдан бастап әдеби-ғылыми шығармалар жазған тіл -

4. исламды мемлекеттік дін деп жариялаған хан

5.Шаш каланын казіргі атауы

6.Сандар сөйлейді

8 960 10

7.Артық сөзді тап: Византия , Русь, Венгрия , Польша

8.Жалпы сөзді тап: Оғыз мемлекеті, Кимак қағанаты,Түргеш мемлекеті← Түрік?БатысТүрік?

8 сынып

1.Сырым Датұлы көтерілісінің тарихи маңызы – Патша үкіметі Жайықтың оң жағына өтуге рұқсат етті – патшаның есімі

2.1822 жылы “Сібір қазақтарының” облысы Батыс Сібір генерал-губернаторлығына кірді

қатені тап

3.Бөкей ордасының басқа атауы-?

4.1775ж. Екатерина ІІ Жайық өзенінің атауын Орал деп өзгертті Неліктен ?

5.Хаджи-тархан қаланың казіргі атауы

6.Сандар сөйлейді 15 85 1836

8.Артық сөзді тап: ПетрІ ,Анна Иоановна , Александр І ,Павел І

9.Жалпы сөзді тап:Өскемен , Семей , Жәмишев, ---- Ертіс? Жайық?

IV. Қорытындылау.