Абай Құнанбаев "Жазғытұры"

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:

«Абайды оқы, таңырқа!»

Мектеп:Ю.А.Гагарин атындағы №3 жалпы білім беретін орта мектебі

Күні: 18.05.2018 ж.

Мұғалімнің аты-жөні:

Татиева Дидар Кызырбековна

Сынып: 6- сынып

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Абайдың табиғат лирикасы «Жазғытұры» өлеңі

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

6.Т5.Тірек сөздер, жетекші сұрақтар, мәтін тақырыбы арқылы негізгі ойды анықтау.

6.Ж3. Жазба жұмыстарында теңеу, эпитет сөздерін қолданып жазу.

6ТБ1.Мәтіндерден деректі және дерексіз зат, көптік мәнді есімдерді ажырата білу, жазбаша, ауызша жұмыстарда қолдану.

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар орындай алады:

Абайдың «Жазғытұры» өлеңі бойынша берілген тірек сөздер, жетекші сұрақтар, өлеңнің тақырыбы арқылы негізгі ойды анықтайды.

«Жазғытұры» өлеңін тыңдап,теңеу сөздерді тауып,жазба жұмыстарында қолданады.

Абайдың «Жазғытұры» өлең жолдарынан деректі және дерексіз зат есімдерді ажырата біледі,жазба жұмыстарда қолданады.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады:

Өлең жолдарынан теңеу сөздерді тауып, өлеңді шағын мәтінмен береді.

Кейбір оқушылар орындай алады:

«Көктем» тақырыбына шағын әңгіме жазады.

Бағалау критерийі

Тірек сөздер, жетекші сұрақтар, өлеңнің тақырыбы арқылы негізгі ойды анықтайды;

Өлеңнен деректі және дерексіз зат есімдерді тауып, жазба жұмыстарда қолданады;

Өлең жолдарынан теңеу сөздерді тауып, өлеңді шағын мәтінмен береді;

«Көктем» тақырыбына шағын әңгіме жазады.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады:

Берілген тірек сөздер, жетекші сұрақтар, «Жазғытұры» өлеңінің тақырыбы арқылы негізгі ойды анықтайды;

«Жазғытұры» өлеңін тыңдап,теңеу сөздерді тауып,жазба жұмысында қолданады;

«Жазғытұры» өлеңі жолдарынан деректі және дерексіз зат есімдерді таба алады;

Көктем тақырыбына қатысты шағын әңгіме құрастырып жазады.

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер:

Жазғытұры, масатыдай, анталаса, сыз,жүзі, адамзат, майысып.

Диалог құруға/шығарма жазуға арналған пайдалы тіркестер:

бүршік жарады, құстар сайрайды, бәйшешек, жер жырту, малдар төлдейді.

Талқылауға арналған сұрақтар:

• Өлеңде қай жыл мезгілі суреттелген?

• Көктемде табиғатта қандай өзгерістер болады?

• Жазғытұры мезгілінде жан-жануарлар қандай күйге түседі?

• Адамдар қандай еңбек жасайды?

• Бұл мезгілдің басқа мезгілдерге қарағанда қандай ерекшеліктері бар?

Не себепті көктемде құстар қайта ұшып келеді?

Ишара: Қимылмен жер жырту, гүлді иіскеу, құстардың ұшып келуі көрінісі

Құндылықтарға баулу

«Мәңгілік Ел» жалпыұлттық идеясының «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығы арқылы оқушыларды еңбекке баулуға, табиғатты қорғауға тәрбиелеу.

Пәнаралық байланыс

Еңбекке баулу, жаратылыстану, бейнелеу өнері

Алдыңғы оқу

Абайдың «Күз», «Қыс» өлеңдерімен таныс.

Жоспар

Жоспарланған

уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың

Басы

7 мин.

2 мин.

3 мин.

2 мин.

Ұйымдастыру.

Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу.

Шаттық шеңбері «Гүл сыйлау» шеңберде оқушылар бір-біріне гүл бере отырып,тілек айтады.

Топқа бөлу. (Гүлдің түріне байланысты топтасып отырады, бәйшешек, қызғалдақ, қоңыраугүл)

Ой шақыру:

«Сиқырлы сұрақ» әдісі арқылы жұмбақ өлең жасырылады.

Ақ қар еріп, су көбейіп,

Сай салаға толады,

Ағаш басы бүршік ашып,

Гүл бәйшешек толады,

Балаларым, айтыңдаршы,

Бұл қай кезде болады?

Жауабын әр топтан бір оқушы қимылмен жер жырту, гүлді иіскеу, құстардың ұшып келуі көрінісін көрсетеді.

Жаңа сабақтың тақырыбы, мақсаттары, бағалау критерийлерімен таныстыру.

Сабақтың ортасы

25 мин

8 мин

10 мин

7 мин

1-тапсырма Т.Ж. Ж.Ж.

Аудиожазбадан Абайдың «Жазғытұры» өлеңін тыңдаңдар.

Тірек сөздердің көмегімен, сұрақтарға жауап бере отырып,өлеңдегі негізгі ойды анықтаңдар.

Тірек сөздер:

Жазғытұры-көктем толық шығып, жаз басталар сәт.

Масатыдай құлпырар-кілемдей түрленер.

Анталаса-қимыл-қозғалыс,

Елжірер-мейірленер, жылылықпен қарайды.

«Конверттегі сұрақ» әдісі арқылы өлең мазмұны бойынша әр топқа ішінде сұрақтары жазылған жасырылған конверт таратылады.

Сұрақтар:

1- топ

- Өлеңде қай мезгіл суреттелген?

- Өлеңде күн көзін ақын неге ұқсатады?

2- топ

- Көктемгі табиғатта қандай өзгерістер болады?

- Жануарлардың көктемгі тіршілігі қандай?

3-топ

- Бұл мезгілдің басқа мезгілдерге қарағанда қандай ерекшеліктері бар?

-«Жазғытұры» өлеңінде төрт түліктің қандай түрлері кездеседі?

Барлық топ

- Өлеңнің негізгі ойы не?

Дескриптор:

- Өлеңді мұқият тыңда;

- Тақырыпқа қатысты берілген тірек сөздердің мағынасын түсін, негізгі ойды анықта;

-Конверттен сұрақтар алып, жауап беріңдер.

ҚБ. «Бағдаршам» арқылы топтар, жұптар бір-бірін бағалайды.

2-тапсырма. Ж.Ж.

«Жазғытұры» өлеңін тыңдап,теңеу сөздерді тауып,өлең желісімен шағын мәтін

жазыңдар. (көпшілігі)

«Дана үкі» әдісі арқылы теңеу сөздерді қолданып шағын мәтін жазады.

Дескриптор:

- «Жазғытұры» өлеңінен теңеулерді тап;

- Теңеулерді қолданып шағын мәтін жаз;

ҚБ. «Еңбекші ара» әдісі.жұптар арасында

3- тапсырма ТЖ. Ж.

«Сурет бойынша әңгіме» әдісі арқылы «Жазғытұры» өлеңіндегі деректі және дерексіз зат есімдерді қатыстырып «Көктем» тақырыбына сөйлем құрастырып жазыңдар.

Алдарыңдағы суреттерді пайдаланып «Көктем» тақырыбына шағын әңгіме жазыңдар.(кейбірі)

Дескриптор:

-өлеңнен деректі, дерексіз зат есімдерді тауып, осы зат есімдермен сөйлем құрастыр;

- алдарыңда жатқан суретпен мұқият таныс;

-берілген суретті пайдаланып, шағын әңгіме жаз.

ҚБ. Бағалау парақшасы

Аудиожазба

Сабақтың

соңы

8 мин

4 мин.

4 мин.

«Синквейн» әдісі

«Жазғытұры» өлеңі бойынша бес жолды өлең құрастырып жазады.

1-жол: Тақырыптың атауы (зат есім).

2-жол: Тақырыпты сипаттайтын екі сөз (сын есім).

3-жол: Тақырып туралы қимылды білдіретін үш сөз (етістік).

4-жол: Тақырыпқа қатысты төрт сөзден тұратын сөз орамы.

5-жол: Тақырыптың мәнін ашатын синоним сөз.

Кері байланыс

«Жетістік баспалдағы» әдісі арқылы сабақ соңында оқушылар сабақтан алған әсерін көрсетеді.

Қосымша мәлімет

Саралау – оқушыға мейлінше қолдау көрсетуді қалай жоспарлайсыз?

Қабілетті оқушыға тапсырманы қалай түрлендіресіз?

Бағалау – оқушы білімін тексеруді қалай жоспарлайсыз?

Пәнаралық байланыс – денсаулық және қауіпсіздік, АКТ-мен байланыс. Құндылықтармен байланыс (тәрбие элементі)

Oқушығa мейлiнше қoлдaу көрсету мaқсaтындa тaпсырмaлaрды сaрaлaп беремiн.

Барлық оқушыларға жетекші сұрақтар арқылы негізгі ойды анықтауға тапсырмалар беремін. Көпшілігіне өлеңді тыңдап, өлең желісімен шағын мәтін жаздырамын.

Кейбір оқушыларға шағын әңгіме жазуда пікірін дәлелді қолдана білуге, өз ойын дамыта жазуға жағдай жасалады, сурет беріледі.

«Конверттегі сұрақ» әдісі берілген сұрақтар арқылы тақырыптық ойын саралауға пайдаландым.

ЖЖ«Дана үкі» әдісі арқылы тақырып бойынша теңеу сөздерді пайдаланып, шағын мәтін саралау.

Ж. «Сурет бойынша әңгіме» әдісі арқылы «Жазғытұры» өлеңіндегі деректі және дерексіз зат есімдерді қатыстырып, алдарыңдағы суреттерді пайдаланып «Көктем» тақырыбына шағын әңгіме жаза отырып ойын саралау.

Сабақты жоспарлау барысында келесі саралау түрлерін өткіздім.

Оқушылардың сабақ барысында нені үйренгенін, қол жеткізген табыстарын бағалау үшін қолданылатын қалыптастырушы бағалау түрлері арқылы байқауға болады. «Бағдаршам»,«Еңбекші ара», «Бағалау парағы», Кері байланыс «Жетістік баспалдағы» арқылы жүргізіледі. «Бағдаршам» тәсілі арқылы қолдауды қажет етіп отырған оқушылар қызыл түсті көтеріп,көмек қажет екендігін білдіреді.Бұл дер кезінде кері байланыс жасауға қалыптастырушы бағалауды тиімді жүргізуге мүмкіндік береді.

Еңбекке баулу, жаратылыстану, бейнелеу өнері.

Оқушылардың бойында ынтымақтаса жұмыс жасау, өздігінен сыни ойлай алу мен әр тапсырманы орындау барысында жауапкершілікпен қарау дағдыларын дамытамын. Интербелсенді тақтада қосымша ресурстарды көрсетемін.

«Мәңгілік Ел» жалпыұлттық идеясының «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығы арқылы оқушыларды еңбекке баулуға, табиғатты қорғауға тәрбиелеймін.

Сабақ бойынша рефлексия

• Сабақ мақсаты мен оқу міндеттері орындалды ма, қолжетімді болды ма?

• Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқу мақсатына қол жеткізбеген болса неліктен деп ойлайсыз?

• Сабақ қалай және қандай деңгейде өтті?

• Жоспарланған саралау дұрыс іске асты ма? (тапсырмалар сәйкес болды ма?)

• Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба?

• Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма, неліктен?

• Осы жоспарға қандай өзгеріс енгіземін және неге?

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты):

1.

2.

Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.

Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?