Абай Құнанбаев. "Сағаттың шықылдағы емес ермек"

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:

УАҚЫТ – ҰЛЫ КҮШ

Мектеп: Ақкөл орта мектебі

Күні:

МұғаМұғалімніңаты-жөні:АлимбетоваУ.С.

Сынып: 7 сынып

Қатысқандар: 12 Қатыспағандар: 0

Сабақтың тақырыбы

Абай Құнанбаев. «Сағаттың шықылдағы емес ермек»

Оқумақсаттары

7.Т4 Повестердің және лирикалық поэзиялық шығармалардан үзінді тыңдау, тақырыбы мен идеясын талдау.

7.Ж2 Эссе құрылымы мен дамуын сақтап, көтерілген мәселе бойынша келісу-келіспеу себептерін айқын көрсетіп жазу

Сабақтыңмақсаты

Барлық оқушылар орындай алады: әдеби шығармалардың тақырыбы мен идеясын талдайды, тақырып бойынша 4-5 сұраққа жауап бере алады

Көпшілігі орындай алады:эссе құрылымын сақтап жазады, тақырып бойынша 7-8 сұраққа жауап бере алады

Кейбір оқушылар орындай алады:эссе құрылымын сақтап жазады, келісу-келіспеу себептерін айқын көрсетіп жазады, тақырып бойынша 9-10 сұраққа жауап бере алады

Ойлау дағдылары

Білу, түсіну және қолдану

Бағалаукритерийі

- Әдеби шығармаларды тақырыбы мен идеясына талдайды

- Эссе құрылымын сақтайды

- Көтерілген мәселе бойынша келісу-келіспеу себептерін көрсетіп жазады

Тілдікмақсаттар

Қолданылатын сөздер мен сөз тіркестері.

Оқушылар:

Сөздер мен сөз тіркестерін пайдаланып эссе жаза алады:

Уақытты тиімді жұмсау, тақырып, өмір, жастық шақ

Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер:

Құндылықтарға баулу

Патриотизм мен азаматтық жауапкершілік уақытты пайдамен өткізу қажеттігін түсіну арқылы жүзеге асырылады. Еңбексүйгіштік жұмыс орынын таза сақтауда, оқушылардың белсенді жұмысында, жаңа идеяларды ұсынуда көрініс табады.

Пәнаралықбайланыс

Өзін-өзі тану

Тақырып бойынша алдыңғы білім

«Автор орындығы» әдісі арқылы үй жұмысы тексеріледі. Автор кейіпінде оқушы келеді. Қалған оқушылар автордың өмірінен сұрақтар қойып, жауап алады. Оқушыларды ауыстырып отырамын.

Сабақтыңжоспарланғанкезеңдері

Сабақтағыжоспарланғанжаттығутүрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

2 минут

3 минут

Психологиялық ахуал орнату

«Тілек ағашы»

Оқушылар бір-біріне жылы лебіздерін стикер қағазына жазып, ағашқа іледі.

(1,2 саналу арқылы топқа бөлінеді)

Тақырыпқа сай сыныпты екі топқа бөлемін.

1-топ «Қабырға сағаты» 2-топ «Құм сағат»

Алдыңғы білімді пысықтау үшін. «Автор орындығы» әдісі

1. Портретте кім бейнеленген?

2. Абай қай жылы дүниеге келген?

3. Абайдың қандай өлеңдерін білесіңдер?

Ағаштың суреті, стикер

Абайдың портреті, орындық

Сабақтыңортасы

7 минут

5 минут

7 минут

5 минут

10 минут

Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы:

Абай Құнанбаев. «Сағаттың шықылдағы емес ермек»

1-тапсырма.(ТЖ) Өлеңді мұқият тыңдаңыз, не туралы жазылғаның сағаттың сұлбасына жазыңыздар.

Сағаттың шықылдағы емес ермек

1-топ

Сағаттың шықылдағы емес ермек,

Һәмишә өмір өтпек – ол білдірмек.

Бір минут бір кісінің өміріне ұқсас,

Өтті, өлді, тағдыр жоқ қайта келмек.

Сағаттың өзі – ұры шықылдаған,

Өмірді білдірмеген , күнде ұрлаған.

Тиянақ жоқ, тұрлау жоқ, келді, кетті,

Қайта айналмас, бұрылмас бұлдыр заман.

2-топ

Өткен өмір белгісі-осы сыбдыр,

Көңілді күнде сындыр, әлде тыңдыр.

Ақыл анық байқаған қылығыңды,

Қу шыққансып қарасып босқа бұлдыр.

Күн жайылып ай болды он екі ай – жыл.

Жыл айналып, қартайтып қылғаны – бұл.

Сүйенген, сенген дәурен жалған болса,

Жалғаны жоқ бір тәңірім, кеңшілік қыл.

Дескриптор:

• - шығарманың не туралы екенін, идеясын анықтайды

• - өлең жолдарына түсінік береді.

2-тапсырма. (ЖЖ) Өлең үзінділері мен автордың ойын сәйкестендіріңіз. Себебін айтыңыз.

Дескриптор:

-өлең үзінділері мен автордың ойын сәйкестеңдіреді

-себебін айтады

3-тапсырма (ӨЖ. ЖЖ. ТЖ) «Ойлаң, жұптас, бөліс» әдісі

Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріңіз.

Сұраққа жауапты мәтіннен табыңыз;

Жауаптарыңызды жұпта тексеріңіздер;

Жауаптарыңызды жауап парағымен сәйкестендіріңіз;

Сұрақтар:

1. Сағаттың шықылдағы қандай мағынаны білдіреді?

Жауап: өмір өтпек

2. Бір минутты автор немен салыстырады?

бір кісінің өміріне, ұрыға

3. Автордың уақытқа айтқан сұрауы қандай?

Көңілді сындыр, әлде тындыр.

4. Ақыл уақыттың қай қылығын байқаған?

Қағасың босқа бұлдыр.

5. Күн жиылғанда не болады?

ай болды,

6. Он екі ай жиылғанда не болады?

Жыл;

7. Жыл жиылғанда не болады?

Қартайып қылғаны бұл.

8. Тәңірден автор не сұрайды?

кеңшілік қыл.

9. Шығарманың тақырыбы не туралы?

Уақыттың өткіншілігі туралы,

10. Шығарманың идеясы қандай?

Идеясы уақытты бағалау қажеттігі

Дескриптор:

• Сұрақттарға жауап береді

• Сұраққа жауапты өлеңнен табады

4-тапсырма (ӨЖ. ЖЖ. ТЖ)

5.5.1 әдісі

Шығарманың идеясына қатысты өмірден 5 сөйлем жазыңыз;

Жұпта бір-біріңіздің сөйлемдерімен танысыңыздар, ең жақсысын таңдап, ішінен 5 сөз таңдап алыңыздар.

Топта тақырыпты ашатын бір сөз таңдап алыңыздар

5 сөйлем

5 сөз

1 сөз

Үлгі: 5 сөйлем

1.Уақытты босқа өткізбе

2.Уақытты тиімді пайдалаң

3.Бос уақытында салауатты өмір салтын сақтау керек

4.Артық уақытын болса, пайдалы кітап оқы

5.Бос уақытыңда ата-анаңа көмектес

5 сөз: уақыт,тиімді, салауатты өмір, кітап, көмектес

1 сөз: уақыт

Дескриптор:

• Шығарманың идеясын ашатын өмірден бес сөйлем жазады

• Тақырыпты ашатын бір сөз қалдырады

5-тапсырма. (ӨЖ) Құрылымын сақтай отырып, «Уақыт – ұлы күш» тақырыбына эссе жазыңдар.Келісу\келіспеу себептерін жазыңдар.Тақтаға сағаттың суретін қойып қоямын.

Эссеге қойылатын талаптар:

– тақырыпты ашу, ойды жоспарлау;

– тақырыпқа қатысты өлең шумақтарын, нақыл сөздерді орнымен пайдаланабілу;

– ойдың жаңашыл, еркін, шынайы болуына баса мән беру;

– оқыған адамға ой тастайтындай, пікір тудыратындай болу керек;

– көлемі 7-8 сөйлемнен кем болмауы;

Үлгі:Уақыт – біздің өміріміздегі ең баға жетпес құндылықтарымыздың бірі. Абай атамыз: «Бір минут бір кісінің өміріне ұқсас,Өтті, өлді, тағдыр жоқ қайта келмек.»,- дегендей уақыт қайтып келмейді.Бір минуттың өткенін өмірдің өткеніне ұқсатады. Біздің өміріміз минуттардан, күндерден, айлар мен жылдардан тұрады. Осының қадірін білсек, өмірдің қадірін білгеніміз. Кейде өмірінің үштен бірін бекерге өткізіп, мейлінше өкінетіндер бар. Сондықтан қамшының сабындай ғана өмірімізді тек жақсы істерге ғана жұмсауымыз керек. Қазақ халқы: «Ерте тұрған еркектің ырысы артық, ерте тұрған әйелдің бір ісі артық»,- деп, ерте түрып, еңбек етуге, дүниелік тіршілік жасауға шақырған.

Дескриптор:

• Көтерілген мәселені түсіну

• Эссе құрылымы мен дамуын сақайды

• Келісу\келіспеу себептерінкөрсетіп жазады

Сабақтыңсоңы

3 минут

3 минут

Үй тапсырмасы

Бағалау кестесі

Рефлексия. Оқушылар қиық қағаздарға жазып береді.

Абай Құнанбаевтың «Сағаттың шықылдағы емес ермек» өлеңінің екі шумағын жаттау.

Сағаттың шықылдағы емес ермек,

Һәмишә өмір өтпек – ол білдірмек.

Бір минут бір кісінің өміріне ұқсас,

Өтті, өлді, тағдыр жоқ қайта келмек.

Сағаттың өзі – ұры шықылдаған,

Өмірді білдірмеген , күнде ұрлаған.

Тиянақ жоқ, тұрлау жоқ, келді, кетті,

Қайта айналмас, бұрылмас бұлдыр заман

Дифференциация – Сіз оқушыларға көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай тапсырма беруді көздеп отырсыз?

Бағалау – Оқушылардың ақпаратты қаншалықты меңгергенін қалай тексересіз?

Пәнаралық байланыс

Қауіпсіздік ережелері

АКТ-мен байланыс
Құндылықтармен байланыс (тәрбиелік элемент)

Дифференциация үш түрде іске асады:

1- үлгерімі төмен оқушыларға сөздік беру немесе сабақ материалымен алдын ала танысуға мүмкіндік беру арқылы қолдау көрсетіледі.

2 –оқушылардың тапсырмасынан күтілетін нәтиже дифференциацияланған.

Оқушылар бір-бірін дискрипторлар тұсына «+» белгісін қоя отырып, бағалайды.Сол арқылы кері байланыс беріледі.

Сабақ өзін-өзі пәніне қатысты болғандықтан, белсенді азаматтық позициясын қалыптастыруға септігін тигізеді. Сабақта оқушылардың өміріне қауіпті ештеңе пайдаланылмайды. PowerPoint таныстырылымы, аудиофайл тыңдау үшін компьютер қолданылады.

Ойлану

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары жүзеге асырылды ма?

Бүгін оқушылар нені үйренді? Сыныптағы оқу атмосферасы қандай болды?

Дифференциацияны жүзеге асыру қолымнан келді ме?

Мен жоспарланған уақытымды ұстандым ба?

Мен жоспарыма қандай өзгерістер енгіздім және неліктен?

Төменде берілген бөлімді осы сабақ туралы ойларыңызды жазу үшін пайдаланыңыз. Сол жақ бағанда берілген сабағыңызға қатысты ең маңызды сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы баға

Сабақ талаптарға сай өтті. Оқушылар сөздік қорын молайтты. Жұпта бір-біріне қолдау көрсетіп, қарым-қатынас жасады.

Сәтті өткен екі нәрсені атап көрсетіңіз (сабақ беру және оқытуға қатысты)?

1.

2..

Қандай екі нәрсе сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді (сабақ беру және оқытуға қатысты)?

1.

Осы сабақ барысында сынып немесе жеке оқушылар туралы менің келесі сабағыма дайындалу үшін қажет болуы мүмкін қандай ақпарат алдым?