Абай Құнанбаев –ұлы ойшыл

САБАҚ:

Мектеп: Хлебодаровка орта мектебі

Күні:

Мұғалімнің есімі: Турмамбетова А.Т.

СЫНЫП: 8

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар
саны:

Пәні: Қазақстан тарихы

Сабақтың тақырыбы: Абай Құнанбаев –ұлы ойшыл (2 сабақ) .

Зерттеу сұрағы: Неліктен Абай Құнанбайұлын «Хакім Абай» деп атады?

Сабақ негізделген оқу мақсаты (мақсаттары)

7.2.2.2 Абай Құнанбаевтың ақын, ойшыл, қоғам қайраткері ретіндегі қызметіне баға беру

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар:

Абай Құнанбаевтың ақын, ойшыл, қоғам қайраткері ретіндегі қызметіне баға береді.

Оқушылардың басым бөлігі:

Абайдың балалық шағы, өскен ортасы, өлеңдері мен әндерін орындай алады, болжам жасай алады.

Кейбіреулері:

Деректерді пайдалана отырып Абайдың ағартушылық, аудармашылық қызметтерінің қалыптасуына әсері еткен саяси- әлеуметтік себептерді анықтайды, жазба деректерге сілтеме жасап, дәлелдер келтіреді, өз пікірлерін айта алады

Ойлау дағдыларының

деңгейі

Жоғары ойлау деңгейлері

Бағалау критерийлері:

1.Абайдың ақын, ойшыл, қоғам қайраткері ретіндегі қызметі, алар орнына баға бере алады, болжам жасай алады.

2.Абайдың шығармаларының тұлға болып қалыптасуға әсерін талқылап, жазба деректерге сілтеме жасайды, дәлелдер келтіреді

Тілдік мақсат

Негізгі сөздер мен тіркестер:

Абай Құнанбайұлы, ағартушылық қызметі, аудармашылық қызметі, екінші ат

Құндылықтарға баулу

Жоғары руханият, тарихтың мәдениеттің, тілдің біртұтастығы, білім мен тәбиенің біртұтастығы

Пәнаралық бай- байланыстар

Қазақ әдебиеті,музыка

Алдыңғы білім

Абай Құнанбаевтың ақын композитор екенін біледі, қара сөздерін біледі, өлеңдерінен үзінді келтіре алады, өлеңдерінің мағынасын түсінеді.

Жоспар:

Жоспарланған
кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Басталуы:

10 мин

Ұйымдастыру:

Шаттық шеңбері \ сынып оқушылары шеңбер жасай тұрып бір –біріне жақсы сөздермен тілек білдіреді\ Абайдың өлең жолдарынан тез-тез мысал келтіре отырып тілек білдіру

Сыныпты топқа бөлу

Сыныпты үш топқа бөлеміз\парақта жазылған ән жолдарын оқып, топтасады және шырқайды «Желсіз түнде жарық ай», «Көзімнің қарасы», «Айттым сәлем Қаламқас»\

І топ -Ғалымдар

ІІ топ -Әдебиетшілер

ІІІ топ –Тарихшылар

№ 1 тапсырма \жұптық\ «Сен маған, мен саған»

Тақырыпқа сәйкес сұрақ беріңдер

1.Абайдың туған жері?

2.Өскен ортасы ?

3.Қандай өлеңдері бар т.?

4. Өмір сүрген жылдары?

5.Қай жерде білім алды?

6.Қай рудан шыққан?

Қалыптастырушы бағалау «Бас бармақ»

№2 тапсырма «Тұлғаны таны ?»

Мәтінді оқып, суреттелген тұлға кім екенін анықтаңдар

Мәтін:Ол ағартушы, ұлы ойшыл, ислам дінінің қағидаттарын барынша қадірлейтін отбасында дүниге келген, ауыл молдасынан білім алған, бала жасынан кітапқа құмар болған ,жас кезінен ел өміріне белсене араласқан, оның дүиеге көзқарасының қалыптасуына озық ойлы орыс зиялылары ықпал еткен, адам болып қалыптасудың тура жолын көрсеткен.1995 жылы ЮНЕСКО көлемінде мерейтойы аталып өтті.Қазақ тарихы ме әдебиетінде ойып тұрып орын алатын тұлға.

• Мәтін кім туралы ?

• Мәтінде не туралы баяндалған?

Дискрипторлар:

1. Мәтінді тыңдайды

2.Берілген сұрақтарға жауап береді

Қалыптастырушы бағалау :смайликтер арқылы

Оқулық

Топқа бөлуге арналған өлең жолдарын берем, сол жолдардан құралған шумақтар арқылы топқа бөлінеді

Ортасы:

Мағынаны тану

20 мин

№3 тапсырма «Зерттеушілік конференциясы» әдісі

Оқулықтағы мәтінді пайдаланып, зерттеу жұмысын жасаңдар және қорға.

І топ - Ғалымдар

Абай және халық ағарту ісі

ІІ топ Әдебиетшілер

Абай Құнанбаевтың аудармашылық қызметі

ІІІ топ. Тарихшылар

Абай Құнанбаевтың қазақ тарихында алатын орны

Дескрипторлары

• Оқулықтан өздеріне қажетті ақпаратты оқиды.

• Топта талқылайды

• Постер дайындайды

• Басқа топтарға түсіндіреді.

Қалыптастырушы бағалау: «Критерий бойынша»

№4 тапсырма «Өзіңді тексер»

берілген тапсырманы орындап, өзіңді тексер

А деңгейі

Карточкамен жұмыс. Абайдың айтқан пікірімен келісесің бе?Өз пікіріңді дәлелде

Карточка:«Абайдың пікірінше, адам болу үшін оның бойынан үш түрлі фактор табылуы тиіс. Біріншіден, баланың шыққан тегі жақсы болу керек, екіншіден оның әлеуметтік жағдайы немесе қоршаған ортасы жағымды болуы шарт, үшіншіден балаға адамгершілік тұрғыдан тәрбие берілуі қажет»

Дискриптор

1. карточкада жазылған пікірді оқиды

2. өз пікірін айтады, дәлелдейді

В деңгейі

«Пирамидалық оқиға». берілген сұрақтарға жауап бер

А. Кейіпкердің аты (бір сөз) _

_______________________________________________________

Ә. Оны сипаттайтын екі сөз _ _

______________________________________________________

Б. Жастық шағын сипаттайтын немесе оны еске түсіретін үш

сөз _ _ _

_____________________________________________________

В. Шығармалары жайлы төрт сөз _ _ _ _

_____________________________________________________

Г. Достары жайлы бес сөз _ _ _ _ _

_____________________________________________________

Ғ. Кейіпкердің ақындық қызметі жайында алты сөз _ _ _ _ _ _

Дискриптор

1 берілген сұрақтарға жауап жазады

2. өз варианттарын ұсынады

С деңгейі

Сұрақтарға жауап беріп,кестені толтыр

Дискриптор:

1. сұрақтарды оқиды

2. кестені толтырады

Бағалау: «Үш шапалақ»

№5.тапсырма «Жеке жұмыс»

І топ «Абай-дана, Абай- дара»» тақырыбында эссе жазыңдар

Дискриптор:

1. Оқушылар 20-30 сөзден тұратын эссе жазады

2. Ең үздік эссені анықтайды

3. Эссені оқиды

ІІ топ « Абай- ақын» тақырыбына синкуейн әдісімен өлең шығарыңдар

Дискриптор:

1. 5 жол өлең құрастырады

2. Ең үздік өлеңді анықтайды

3. Ең үздік өлеңді оқиды

ІІІ топ «Абай- кім» тақырыбына кластер әдісімен топтастыр

Дискриптор:

1.Абайдың атқарған қызметтерін топтастырады

2. Кластер бойынша топтың жауабын тақтаға жазады

Қалыптастырушы бағалау «Мадақтау» \Жарайсың, Тамаша, Өте жақсы\

оқулық

Оқулық

Қосымша ақпарат

Оқулық

Соңы. 10 мин

Бағалау:

рефлексия:

№ 6 тапсырма «Сиқырлы конверт» әдісі \бекіту\

Берілген сұрақты оқып, жауап бер.

1. «Абай не үшін қазақ балаларын оқытатын мектептерді көптеп салуды жақтады?»

2.«Абай Құнанбаев орыстың ақыны М.Лермонтовтың қандай өлеңдерінің қазақ тіліне аударылуына мүмкіндік берді?»

3. «Неліктен Абай өз шығармаларын жинақтамаған?»

Дискриптор:

1.Сұрақтарды оқиды

2. Топта талқылайды

3.Сұраққа жауап береді

Қалыптастырушы бағалау «Бағдаршам» әдісі

Рефлексия

«5 саусақ» әдісі

1. Бас бармақ- басты мәселе. Бүгінгі сабақта ең құнды мәселе қандай болды?

2. Балалы үйрек- бірлесу. Мен топта қалай жұмыс жасадым? Кімге көмектестім? Кімге риза болдым?

3.Ортан терек-ойлау Мен бүгін қандай білім мен тәжірибе алдым?

4.Шылдыр шүмек-шынайылылық.Сабақ маған ұнады ма? Неліктен?

5.Кішкентай бөбек- көңіл күй ахуалы.Мен сабақта өзімді қалай сезіндім?

Үйге тапсырма:

«Абайдың жастарға арнаған өсиеттері» туралы шағын әңгіме құрастыру

Қосымша ақпарат http:// www.e-history.kz

Саралау – Сіз қосымша
көмек көрсетуді қалай
жоспарлайсыз? Сіз қабілеті жоғары оқушы- ларға тапсырманы күрделендіруді қалай жоспарлайсыз?

Бағалау - Оқушылардың
үйренгенін тексеруді
қалай жоспарлайсыз?

Пəнаралық байланыс
Қауіпсіздік жəне еңбекті
қорғау ережелері
АКТ-мен байланыс
Құндылықтардағы
байланыс

1.Барынша қолдау көрсету

Оқушылардың қажеттіліктеріне қарай алға ілгерілетіп отыратын кесте тапсырмалар бердім. Диалог және қолдау көрсету мақсатында ойлантатын ауызша сұрақтар қойдым. Саралау бойынша қолдауды қажет еткен оқушыларға үлгі берілді.Үлгіні басшылыққа алып толтырды.

Тапсырмалар: «Кестені толтыр» «синкуейн»

2.Орташа қолдау.

Оқушылардың қажеттіліктеріне қарай күрделіге қарай алға ілгерілетіп отыратын тапсырмалар бердім.

Тапсырмалар: «Пирамидалық оқиға», «Тұлғаны танимыз ба», топтастыру

Қолдау көрсету аз. Дереккөздердің ауқымы талқылауға негіз болатын мәтіндерден бастап, анағұрлым қиын сөздерді және күрделі идеяларды түсіндіретін мәтіндерге дейін күрделендіріп отырдым. Себебі, кейбір оқушылар басқа сыныптастарына қарағанда анағұрлым күрделі дереккөздермен жұмыс істей алады.

Тапсырмалар: «Ойлан» «Сиқырлы конверт» «зерттеушілік конференция»

Қарқын бойынша сараладым. Кейбір оқушылар басқаларына қарағанда жылдам жұмыс істейді. Қосымша тапсырмалар бердім: баспадан шыққан және электронды дереккөздер пайдаландырдым. Қарқыны жоғары орындауға бағыт бердім.

Қарқыны жәй жұптарға сұрақтармен жетелеймін.

«Бас Бармақ»

әдісі бойынша жақсы жауап берген оқушылар бағаланады

«Смайликтер арқылы»

«Тұлғаны таны» тапсырмасы бойынша жылдам және толық жауап берген оқушыларға смайликтер беремін.

«Критерий бойынша»

Топтар бір- бірінің жұмысын талап етілген критерий бойынша бағалайды

«Үш шапалақ»

Әдісімен өзара бағалайды

«Мадақтау»

Жеке жұмысты орындағаннан кейін ең үздік эссе, ең үздік өлең, ең үздік пікірге «жарайсың» ,«тамаша», «өте жақсы» деген мадақтау сөздермен баға береді

Денсаулық сақтау технологиялары. Сергіту сәті «Кел шырқайық» тренингін қолданғанда оқушылар қол, аяғын жазады.,музыка пәнімен пәнаралық байланыс жасайды

Белсенді іс-әрекеттер «эссе», «синкуейн» «кластер» «зерттеушілік конференциясы» «пирамидалық оқиға» «сиқырлы конверт»әдістері әдебиет, музыкамен байланыс жүзеге асады.

Дәптермен жұмыс кезінде партаға дұрыс отырмау омыртқа жотасының қисаюына әкеліп соғатынын ескерту.

Қаламды дұрыс ұстау қажеттігі еске түсіріп отырамын.

Рефлексия
Сабақ / оқу мақсаттары
шынайы ма?
Бүгін оқушылар не білді?
Сыныптағы ахуал қандай болды? Мен жоспарлаған
саралау шаралары тиімді болды ма? Мен берілген
уақыт ішінде үлгердім бе? Мен өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім жəне
неліктен?

Төмендегі бос ұяшыққа сабақ туралы өз пікіріңізді жазыңыз.
Сол ұяшықтағы Сіздің сабағыңыздың тақырыбына сəйкес
келетін сұрақтарға жауап беріңіз.

Қорытынды бағамдау
Қандай екі нəрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?
1:
2:
Қандай екі нəрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?
1:
2
Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды
жетілдіруге көмектесетін не білдім?