Адам абыройы

Сабақтың мазмұны

Ресустар

Сабақтың мақсаты: Абыройлы болу үшін дұрыс әрекет құндылығының мағынасы туралы түсінік беру.

Міндеттері:

Білімділік: Өзіне - өзі сенімді болуға үйрету;

Дамытушылық: Қоғамда әділетті болуға баулу;

Тәрбиелік: Қарым-қатынаста ұқыпты болуға, әдепті болуға тәрбиелеу.

Сәлемдесу,түгел-деу,

сабақтың мақсаты мен міндеті таныстырылады.

Сабақтың барысы:

1.Ұйымдастыру кезеңі:

Тыныштық сәті: Жағымды күйге ену «Нұрға бөлену»

2.Үй тапсырмасын тексеру.

Қадыр Мырза-Әлидің «Бейбітшілік күзетінде» өлең жолдарын жатқа айту.

Үй тапсырмасын тексеру.

3. Дәйексөз

«Абырой – ар еңбегі» қазақ мақалы

• Дәйексөзді қалай түсінесің?

• Абырой дегеніміз не?

• Ар деп нені түсінесің?

4. Әңгімелесу

Адам не үшін өмір сүреді?

Мамытбек Қалдыбай

• Момышұлы сұраққа қалай жауап берді?

• Момышұлының «Малым - жанымның садағасы, жаным - арымның садағасы» деп жауап беруінің себебі неде?

• Момышұлының өмір сүрудің мәнін ар-намыспен байланыстыруының себебін қалай түсіндірер едіңдер?

• Өздерің үшін өмірдің мәні неде? Оны немен байланыс -тырар едіңдер?

• Азамат болу – абыройлы болу ма? Неліктен?

Сұрақ –жауап

(пікірталас)

5. Шығармашылық жұмыс

1-тапсырма: Мақал-мәтелді оқып, талдап, абыройдың анықтамасын шығарыңдар?

• Ұят жүрген жерде абырой төгілмейді.

Абырой бар жерде, ар шапаны сөгілмейді.

• Ала жіпті аттамағанның абыройы биік.

• Еңбек мұратқа жеткізер, жалқаулық абыройды кетірер.

• Адмгершілік абырой әпереді.

• Абыройды жасыңнан сақта!

2-тапсырма: Төмендегі ой-тұжырымды оқып, абырой туралы өзің қорытыңды жаз.

... Ақыл сүйкімді көрінгенмен, оның дегенін істеп, мүйізі қарағайдай болып жатқан ешкімді әзір көре қоймадық. Өйткені ақылға айтқызсаң, қапысыз іс, қатесіз сөз болмайды дейді. Ал, не сөзі, не ісі көңілін қозғамаған кісінің соңынан адам түгілі мал екеш мал ермейді. Мен білсем, мына заманың тап ақыл сұрамайды, абырой сұрайды. Бұл заманда абыройдың да аты өзгеріп кеткен. Оны бүгінде бедел дейтін болыпты. Бедел дегенің есігіңнің алдында көсе көлденең жатып алатын күдіре желке көк төбет сияқты. Ол да үйдің сорпа – суына мол, дәулетті кісіге бітетін көрінеді?!

6. Топпен ән айту (мәнерлеп оқу)

«Адам» Тұманбай Молдағалиев

Адам күліп қарсы алады таң нұрын,

Адам жырлап жөнелтеді әр күнін.

Сәл қайғырса ол ұғына түседі,

Дүниенің кеңдігі мен тарлығын.

Адам боп өтейік,

Адам боп туған соң.

Мақсатқа жетейік,

Мақсатты қуған соң.

Адам күліп қарсы алады таң нұрын,

Адам жырлап ұзартады әр күнін.

Сәл қуанса шығарады ол естен,

Дүниенің кеңдігі мен тарлығын..

7. Үй тапсырмасы.

Келесі сабақ: 42 беттегі Жүсіп Баласағұнның өлең жолдарын басшылыққа алып, «Абыройлы болу – парызың» тақырыбына эссе жазып келу.

8.Соңғы тыныштық сәті: (Баяу музыка)

Бүгінгі сабақтан игерген жақсы қасиеттерді бойларыңызға сіңіріп,жүректеріңізге түйіп алыңыздар.

Дұрыс әрекет, дұрыс әрекет, дұрыс әрекет бар жерде. Дұрыс әрекет, дұрыс әрекет, дұрыс әрекет бүкіл әлемде.

Сабаққа белсене қатысып, сыр бөліскені үшін,оқушыларға

алғыс айту.

Сабақтың мазмұны

Ресурстар:

Сабақтың мақсаты: Ар-ұжданмен өмір сүру, өмірде күресе білу абройын сақтаған адам,айналасына қиянат жасамайтындығын түсіндіру.

Міндеттері:

Білімділік: - қоғам меншігін қамқорлауға үйрету;

Дамытушылық: - қоршаған ортаны қорғауды міндетім деп түсінуге баулу;

Тәрбиелік: - толеранттылыққа (кеңпейілділікке), ақжарқын –дылыққа,татулыққа тәрбиелеу.

Оқулық,дәптер,

журнал,үнтаспа,

тақта,бор

Сабақтың барысы:

1.Ұйымдастыру кезеңі: 5 «Т» ережесін сақтау.

Тыныштық сәті: Жағымды күйге ену «Нұрға бөлену»

2.Үй тапсырмасын тексеру.

«Абыройлы болу – парызың» тақырыбына эссе жазып келу.

Музыка қойылады.

Үй тапсырмасын тексеру.

3. Дәйексөз

Ар – намыс керек адамға.

Дәйексөздің мағынасын ашу.

4. Әңгімелесу

Кішіпейілділік Жұбан Молдағалиев

• Кішіпейіл болмай кемеңгерлік жоқ дегенді қалай түсінесіңдер? Оның адамның абыройымен қандай қатысы бар?

• Мәтінде Мұхтар Әуезовтың бойынан қандай асыл құндылықтарды, кісілік пен адамгершілікті байқадыңдар?

• Өмірде адамды абыройлы ететін не деп ойлайсыңдар?

Сұрақ –жауап

(пікірталас)

5. Шығармашылық жұмыс.Дәптермен жұмыс.

1-тапсырма: «Абыройлы бол!», «Абыройыңнан айрылма!» деген бата-тілектерінің айтылу себептерін тауып жазыңдар.

2-тапсырма: Берілген сөзтізбекті дұрыс шешсеңдер (саб...) дәйексөзі шығады.

1. Қадір, жақсы атақ – 1,2,3,4,5,6.

2. Намыс, ұят,адамгершілік – 7,8.

3. «Еңбек» сөзінің 3-жақтағы тәуелді формасы – 9,10,11,12,13,14.

3-тапсырма: «Ақылды егінші» мәтінін оқып, егіншіні абройлы етіп тұрған жақсы қасиеттерді тауып жазамыз.

Қорытынды: ... Өзінің адам деген атына, ар-ұяты мен адамгершілігіне сай әрекет етіп, айнала қоршаған ортасына ойымен, сөзімен, ісімен ешқандай қиянат жасамаған,кір келтірмеген адам – абыройлы болады.

6.Топпен ән айту

Жан әке

Кезің жоқ мейірленіп тіл қатпаған,

Сөзің жоқ өнегесін тыңдатпаған.

Осынау дөңгеленген дүниеде,

Жан әке кім бар сендей қымбат маған.

Қайырмасы

Пейілің егіз даламмен,

Мейірім ыстық жаныңнан.

Неліктен түстім саған мен,

Еліктей балғын шағымнан.

Шыңның да шырқау көңіл құша дәмін,

Шыңға да кей сәттер де түссе дарын.

Сүрініп кетпес үшін әке сонда,

Сенің өз болмысыңнан күш аламын.

Қайырмасы

Көңілің көрік сыйлап гүл бағына,

Өмірдің қанықтырдың сырларына.

Мен әке қуанамын, бар жаныммен,

Өзіңнің перзентің боп туғаныма.

Қайырмасы

Алтынға балап тұлғаңды,

Артыңда қалар ізіңмін.

Қызығын көріп жүр мәңгі,

Өсірген ұл мен қызыңның.

7. Үй тапсырмасы.

Келесі сабақ: «Мен жауапкершілікті баламын» тақырыбына эссе жазу.

8.Соңғы тыныштық сәті: (Баяу музыка)

Бүгінгі сабақтан игерген жақсы қасиеттерді бойларыңызға сіңіріп,жүректеріңізге түйіп алыңыздар.

Қиянат жасамау, қиянат жасамау, қиянат жасамау бар жерде. Қиянат жасамау, қиянат жасамау, қиянат жасамау бүкіл әлемде.

Сабаққа белсене қатысып, сыр бөліскені үшін алғыс айту.