Адам әрекетінен жер бетінің өзгеруі. Тұрмыстық жарақаттың алдын алу ӨҚН -1

Күні: .2018ж.

« № 179 жалпы білім беретін мектеп» КММ

Пән

Дүниетану

Сынып 4

Мұғалім: Скакова А.А.

Сабақтың тақырыбы

Адам әрекетінен жер бетінің өзгеруі.

Тұрмыстық жарақаттың алдын алу ӨҚН -1

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушы: Оқушылар құрлық бетінде болатын үгілу барысын жайлы білім алады. Үгілуге байланысты жер бетінің өзгеретіндігі жайлы біледі.

Оқушылардың басым бөлігі: Ашық карберлердің орнын пайдаланудың тиімді жақтары жайлы түсінік алады.

Кейбір оқушылар: Есік обасы жайлы мәлімет жинайды.

Бағалау критерийлері

Оқушылар құрлық бетінде болатын үгілу барысын жайлы білім алады. Үгілуге байланысты жер бетінің өзгеретіндігі жайлы біледі.

Ашық карберлердің орнын пайдаланудың тиімді жақтары жайлы түсінік алады. Есік обасы жайлы мәлімет жинайды.

Тілдік мақсаттар

Оба-үйілген төбе. Террикондар-бос жыныстардың үйінділері.

*Талқылауға арналған сұрақтар:

1.Жер беті адамның қандай әрекеттерінен өзгеріске ұшырайды?

2.Террикон деген не? Олардың қандай зияны бар?

3.Ашық карьерлердің орнын қалай пайдалануға болады?

4.Оба деген не? Есік обасы туралы не білдік?

Құндылықтарды дарыту

Қоршаған ортаны қорғауға үйрету арқылы экологиялық тәрбие беру.

Пәнаралық байланыс

Бейнелеу өнері, математика

АКТ қолдану дағдылары

Бастапқы білім

Қазақстан физикалық карта

Сабаққа жоспарланған уақыт

Сабақтағы жоспарланған жаттығулар

Ресурстар

Сабақтың басы (10 мин)

-Оқушыларды ұйымдастыру,

-назарларын сабаққа аудару,

-үй тапсырмасын бекіту.

«Ыстық орындық» әдісі арқылы үй тапсырмасын пысықтау.

*Бұзылған тау жыныстары қалай тасымалданады?

*Үгілу деген не?

*Қатты тау жыныстары ненің әсерінен бұзылады?

*Жыра неден пайда болады?

*Жазық деп нені айтады?

*Қазақстанның жер көлемі қанша?

*Қазақстан неліктен «пайдалы қазбалар» қоймасы деп аталады?

Орындық

Карта

Суреттер

Сабақтың ортасы

(25 мин)

Тақырыпқа кіріспе.

Тау жыныстарының бұзылуына нелер себеп болады?

1. Ауа−райының өзгеруі мен жыл мезгілдерінің ауысуына байланысты.

2. Жарықшақтарда өсетін түрлі өсімдіктердің тамыр жаюына байланысты.

Оқулықпен жұмыс.

-Мәтінмен жұмыс. Іштей түсініп оқиды, мағынасы түсініксіз сөздерді анықтайды. Сөздердің мағынасын бірігіп ашады.

Қазақстанның кең байтақ жазықтарында биіктігі 15-20м болатын қолдан үйілген төбелер бар. Оларды «Оба» деп атаймыз. Оба ертеде, жаугершілік замандажау әскерін алыстан байқау үшін әдейі үйіліп жасалатын болған.

Жер беті әсіресе пайдалы қазбалар өндіруге байланысты үлкен өзгерістерге ұшырайды. Өндіріс алаңында басы сүйір төбелер көптеп кездеседі. Олар-шахтадан көмір, темір т.б. кен қабатына жеткенге дейінгі шыққан бос жыныстардың үйінділері, яғни террикондар. (Латынша терра- жер, кон- конус)

Пайдалы қазбалары қазып алынған карьерлердің орнына қолдан көл жасап, төңірегіне ағаш отырғызу тиімді. Ондай жерлерді демалыс орындары ретінде пайдалануға болады.

1.Картамен жұмыс

Физикалық картадан кекн орындарын тауып анықтау.

2.Дәптермен жұмыс.

Жер бетіне әртүрлі өзгерістер енгізген адамның әрекетінің пайдасы мен зиянын мына кестеге түсір:

Тұрмыстық жарақаттың алдын алу.

1.Жарақаттанудың алдын алу жолдары.

2.Алғашқы көмек көрсету жолдары.

3.Жарақаттанудың түрлері;

Күйік,үсік, сынық,жарақат, улану, қан кету.

4. Қан тоқтату тәсілдері.

Ғаламтор мәліметтер

«Тау жыныстары-ның түрлері»

Ғаламтор

«DS MEDIA GROUP»

http://www.

youtube.com

Физикалық карта

Жұмыс дәптерлері

Ж.Б.

Қажығали, Ж.С.

Бердібекова,

«ӨҚН»

1-4 сынып

«Дәуір»

баспасы 2015

96-бет.

Сабақтың соңы

(5 мин)

Қорытынды. Біз не білдік? Талқылау.

1.Жер беті адамның қандай әрекеттерінен өзгеріске ұшырайды?

2.Террикон деген не? Олардың қандай зияны бар?

3.Ашық карьерлердің орнын қалай пайдалануға болады?

4.Оба деген не? Есік обасы туралы не білдік?

Бағалау:

Үйге тапсырма:

*Оқу, мазмұндау.

*Байлам салып үйрену.

Сабақ бойынша рефлексия