"Адам қан топтарының тұқым қуалау заңдылықтары. Резус фактор"

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы

9.3С Тұқымқуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары

Мектеп: "А.Байтұрсынов атындағы №5 ЖОМ"КММ

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: КеншинбаеваВ

Сынып: 9

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Адам қан топтарының тұқым қуалау заңдылықтары. Резус фактор

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

9.2.4.8 адамның қан тобының тұқым қуалауының және қан топтарының анықтау механизмін түсіндіру.

Сабақ мақсаттары

1. Адам қан топтарының тұқым қуалау заңдылықтарын атау;

2. Резус фактор мен қан топтарының ерекшеліктерін анықтау;

3. Адамның қан тобының және қан топтарын анықтау механизмін сипаттау;

Бағалау

критерийлері

• Адамның қан тобының тұқым қуалау механизмінің ерекшеліктерін атайды.

• Адамның қан топтарының механизмін сипаттайды.

• Оң және теріс резус фактордың айырмашылығын салыстырады.

Дағдылар

-Білімді шығармашылық тұрғыда қолдана білу қабілеті

-жеке және топпен жұмыс істей білу қабілеті

-АКТ саласындағы дағдылар

Тілдік мақсаттар

Диалог пен жазу үшін пайдалы сөздер мен тіркестер:

Қан топтары, резус-фактор, резус-шиеленіс,агглютинделу

Талқыланатын сұрақтар:

1.Адамда қанша қан тобы бар?

2.Қандай қан топтары бар?

3.Неге әмбебап донор және әмбебап реципиент деп аталады?

4.Агглютинация, резус-фактор, резус-конфликт дегеніміз не?

Құндылықтарға бау баулу

Денсаулық, достық және айналадағыларға қамқорлық көрсету.

Топта бірлесе жұмыс жасау барысында бір-біріне деген ынтымақтастық, адамгершілік, сыйластық қалыптасады.

Пәнаралық

байланыстар

Генетика – қан топтарына байланысты есептер көрсету.

Алдыңғы білім

Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

1.Ұйымдастыру бөлімі: психологиялық ахуалды қалыптастыру (жағымды көңіл-күй сыйлау) білім алушыларды түгелдеу.

1.Топқа бөлу: Оқушыларды термин сөздер арқылы 3 топқа бөлу

І Донор

II реципиент

III RH фактор

Үй тапсырмасын пысықтау мақсатында

«Креативті матрица» әдісі бойынша сұраймын.

1. Жыныспен тіркес тұқым қуалайтын белгілелердің ерекшеліктеріне сипаттама бер.

2. Жынысты анықтаудың генетикалық әдістеріне талдау жаса.

3. Мысықтың тасбақаға ұқсас реңін айқындау.

4. Гемофилия ауруына сипаттама бер.

5. Гемофилия тұқым қуалауы сызбанұсқасына ой қорытынды жаса.

6. Неліктен шаштары түсіп бастары таз болатын ер адамдардың саны әйелдерге қарағанда артық екенін түсіндіру.

ҚБ. «мадақтама» әдісі арқылы бағалаймын

«кереметсің», «жарайсың», «саған үміт артамын»

Интербелсенді тақта

Қалыптастырушы бағалау

Сабақтың ортасы

Жаңа сабақ негізінде тақырыпты қамтитын

әр оқушыға жеке, жұптық, топтық тапсырмалар беру, негізгі идеялар туындатуға ықпал жасау

Сабақтың соңы

Жаңа сабақты түсіндіру.

Жаңа тақырып бойынша меңгеретін термин сөздерді білім алушыларға тарату. ГЛОССАРИЙ

Жаңа сабақ. Оқулықпен жұмыс.

Адамда қан топтарының болатыны 1900-1902ж белгілі болды.Австралиялық ғалым К.Ландштейнер барлық адамдардық қаны бірдей емес екендігін көрсетті.Қан топтарының тұқым қуалауын зерттеу нәтижелері баланың қан топтары тікелей ата-аналарының қан топтарына байланысты қалыптасатыны және ол қатаң түрде генетикалық тұқым қуалау заңдарына сәйкес жүретінін көрсетті.

I ( 0 ) –А және В антигені болмайды

II ( А ) –А антигені болады

III ( В ) –В антигені болады;

IV( АВ ) –А и В антигені болады

Өз бетінше оқулықпен жұмыс

1-тапсырма «Қоржындағы сұрақтар» әдісі

1. Адамда қандай қан топтары бар?

2. Неліктен адамға дұрыс емес қан беру қауіпті?

3. Әмбебап донор немесе алушы кім?

4. Қандай белгілері бойынша қан топтарға бөлінеді?

5. Резус факторы қалай ажыратылады ? 6. Резус конфликт кезінде заманауи медицина көмектесе ала ма?

7.Сіздің қан тобыңыз қандай?

1.О а) анти-В

2.АВ в) анти-А анти-В

3.В с) А антиген

4.А д) ешқайсысы

е) анти-А

ж) В антиген

8. IV топты қаны бар баланың ата-анасын іздеуге салды. екі отбасын тексере келгенде Бірінші отбасында әкесінің қан тобы II ,ал анасының қан тобы III екені анықталды.Екінші отбасында әкесінің қан тобы I, ал анасының қан тобы IV екенін дәлелдеді. Баланың ата-анасы қай отбасы?

Жауабы: Бірінші отбасы.

Дескриптор

• Адамның қан тобының тұқым қуалау механизмдерінің ерекшеліктерін атайды;

• балаларында ата-аналарының қан топтарын тұқым қуалай алу белгілерін талдай алады;

ҚБ. «Фигуралар» әдісі арқылы бағалаймын

2-тапсырма «Шынайы әлем» әдісі

Оқушыларға есептер беріледі, жауабын түсіндіру керек.

1-топ

Ауруханада екі баланы шатастырып алды. (Мысалға Ж және Н) Бірінші ата-ананың қан топтары I және IV, ал екінші ата-ананың қан топтары I және III. Анализ нәтижесі бойынша Ж-да I қан тобы, ал Н-да II қан тобы екені анықталды. Балалардың ата – анасын табыңдар.

Жауабы: қан топтары I және IV ата-ананың баласы –Ж. Ал қан топтары I және III ата-ананың баласы –Н.

2-топ

Ата – анасының қан топтары II және III. Олардың баласында I топты қан болуы мүмкін бе?

Жауабы: ия, болуы мүмкін.

3-топ

Анасының қан тобы I, ал баласының қан тобы II . Әкесінің қан тобы қандай?

Жауабы: II немесе IV топ

Баланың қан тобы I, ал оның қарындасыныкі IV. Ата – анасының қан тобы жайлы не айтасын?

Жауабы. Ата-анасының қан топтары II және III.

Дескриптор

Адамның қан топтарының механизмін сипаттайды;

Оң және теріс резус фактордың айырмашылығын салыстырады;

Қан топтарын ажыратады;

ҚБ.

«Керемет, жақсы, талпын» әдісі арқылы бағалаймын.

Кері байланыс:

Мұғалім қортындылайды: Менің ойымша сіздер бүгін қызықты ақпарат ғана алған жоқсыздар , сонымен қатар өмірде керекті маңызды ақпарат алдыңыздар. Егер өмірлеріңізде осы білімдеріңізді қолданып донор болып жатсаңыздар .Бұл сабақ жай сабақ болмады деп ойлаймын Кері байланыс

Рефлексия «Блоб ағашы» әдісі бойынша бүгінгі сабақты қаншалықты түсінгені бойынша ағаштан өзін таңдап белгілейді.

Ғылыми негізін және маңыздылығын түсіну,ой елегінен өткізу.

Қан топтарының реттелуін салыстыра меңгеру

Карточка-ларға жазылған сұрақтар

Топпен бірлесе генетикалық есептеу әдісін қолдану, шешімін табу, дәлелдеу

https://www.google.kz/search?biw сайттан алынды лдеу

Саралау–оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті оқушыға тапсырманы қалай түрлендіресіз?

Деңгейлік тапсырмалар.

Есептер шығару

Бағалау – оқушы білімін тексеруді қалай жоспарлайсыз?

Мұғалім мадақтауы, фигуралар арқылы бағалаймын

«Кері байланыс»

Пән аралық байланыс

генетика

Рефлекция

Сабақтың мақсаты мен оқу міндеттері орындалды ма?

Сабақ қай деңгейде өтті?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Оқыту ортасы қандай болды?

Мен өз уақытымды тиімді ұтымды пайдалана алдым ба?

Қорытынды бағалау

Ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)

1: Кретивті матрица әдісі

2: Қоржындағы сұрақтар әдісі

Қандай екі нәрсе немесе тапсырма сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді (оқыту мен оқуға қатысты)

1: Семантикалық карта әдісі

2: Суреттер сөйлейді әдісі

Осы сабақтың барысында барлық сынып немесе жекелеген оқушылар жөнінде келесі сабағыма қажет болуы мүмкін қандай ақпарат білдім?

1: Шынайы әлем әдісі

2: Қоржындағы сұрақтар әдісі