400 000+ дайын материалды шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар, көрнекіліктер және авторлық материалдар - 690 тг-ден бастап
Тақырып бойынша 11 материал табылды

Адамның генетикалық аурулары

Материал туралы қысқаша түсінік
PISA (халықаралық зерттеулерінде жаратылыстану сауаттылықты арттыруға арналған дайындық үшін тапсырмалар)
Материалдың қысқаша нұсқасы

Адамның генетикалық аурулары

Генетикалық аурулар – бұл генетикалық материалдағы (гендер мен хромосомаларда) өзгерістерге байланысты туындайтын аурулар. Оларға Даун синдромы, муковисцидоз, гемофилия, фенилкетонурия және т.б. аурулар жатады. Адамның денесінде 46 хромосома бар (23 жұп), олардың ішінде әрқайсысы белгілі бір генетикалық ақпаратты тасымалдайды. Генетикалық мутациялар аурулардың дамуына ықпал етуі мүмкін. Мысалы, гемофилия ауруы қанның дұрыс ұюына жауап беретін гендердің ақауларымен байланысты, ал фенилкетонурия – белгілі бір аминқышқылын (фенилаланинді) ыдырататын ферменттің болмауынан пайда болатын ауру.

Генетикалық аурулар тұқым қуалау немесе кездейсоқ мутация нәтижесінде пайда болуы мүмкін. Қазіргі таңда генетикалық аурулардың алдын алу үшін пренаталдық диагностика және генетикалық кеңес беру жүргізіледі.

Кесте: Адамның генетикалық аурулары

Ауру

Себебі (мутация)

Белгілері

Таралуы

Даун синдромы

Хромосома санындағы ауытқулар

Беттің ерекше пішіні, ақыл-ойдың дамуының тежелуі

Әлемде кең таралған

Гемофилия

Гендегі мутация

Қанның дұрыс ұйымауы

Негізінен ер адамдарда жиі

Фенилкетонурия

Ферменттің болмауы

Ақыл-ойдың дамуының тежелуі

Қатаң диета қажет

Муковисцидоз

Гендегі ақау

Өкпеде шырыштың көп болуы

Жиі кездесетін тұқым қуалайтын ауру


Тест тапсырмалары:

1. Генетикалық аурулар қандай себептерге байланысты туындайды?

  • A) Инфекциялық аурулар

  • B) Экологиялық факторлар

  • C) Генетикалық материалдағы өзгерістер

  • D) Дұрыс тамақтанбау

Жауап: C) Генетикалық материалдағы өзгерістер

2. Фенилкетонурия ауруының негізгі белгісі қандай?

  • A) Өкпеде шырыштың көп болуы

  • B) Қанның дұрыс ұйымауы

  • C) Ақыл-ойдың дамуының тежелуі

  • D) Жүрек-қан тамырлары жүйесінің бұзылыстары

Жауап: C) Ақыл-ойдың дамуының тежелуі

3. Қандай генетикалық ауру тек ер адамдарда жиі кездеседі?

  • A) Даун синдромы

  • B) Гемофилия

  • C) Муковисцидоз

  • D) Фенилкетонурия

Жауап: B) Гемофилия

4. Генетикалық аурулардың алдын алу үшін қолданылатын әдіс қандай?

  • A) Емдік массаж

  • B) Диета

  • C) Пренаталдық диагностика және генетикалық кеңес беру

  • D) Вакцинация

Жауап: C) Пренаталдық диагностика және генетикалық кеңес беру

Қорытынды: Оқушылар бұл тапсырмадан адамның генетикалық аурулары, олардың себептері, таралуы және алдын алу әдістері туралы негізгі білім алады.








Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
1 ұстаз жүктеп алған
12.11.2024
278
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі