Адамның рухани сұлулығы. 9сынып

Мақсаты: оқушыларға адамның рухани сұлулығының маңыздылығын түсіндіре отырып, Ішкі тыныштық құндылығының мәнін ашу.

Міндеттері:

– оқушылардың «руханилық», «сұлулық» ұғымдары туралы түсініктерін тереңдету;

– қарапайымдылық, шыдамдылық қасиеттерін дамыту;

– табандылыққа тәрбиелеу.

Ресурстар: (құралдар, мәлiметтер)

интербелсенді тақта

Сабақ барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңi.

1.1. 5Т ережесін еске түсіру.

Тәртіп

Талап

Тазалық

Тыныштық

Татулық

1.2. Жағымды көңіл күйге келтіру .

«Нұрға бөлену» жаттығуын өткізу.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.

Оқулық, № 32 сабақ 176 беттегі «Адамгершілік»

Өсиет әңгімесін оқу.

• Өмірде қандай адамдарға еліктеп, ұқсауға тырысуымыз керек екен?

• Ізгі адам қандай қасиеттерімен ерекшеленеді?

• Неліктен өзгелерге адамгершілік танытуымыз қажет?

• Рухани сұлулық пен адамгершіліктің өзара қатынасы қандай?

• Қандай құндылықтар мен қасиеттер адамды рухани сұлулыққа

жетелейді? Неліктен?

• Күнделікті өмірде қандай адамдарды рухани сұлу адам

ретінде үлгі тұтасыздар? Неліктен? Әңгімелеп беріңіздер.

Ескерту

КомпозицияХрустальная грусть

https://youtu.be/RnHOELm8iTw

ІІІ Дәйексөз.

«Сыртқы сұлулық толық болуы үшін ішкі сұлулықпен жандану керек»

Виктор Гюго

(оқушылар дәптерлеріне жазып алады)

2. рет ұлдар, 2 рет қыздар, хормен 1 рет қайталайды)

• Дәйексөздің мағынасын қалай түсіндіңдер?

Виктор Гюго (26 ақпан 1802 - 22 мамыр 1885) - Романтикалық қозғалыс кезінде француз ақыны және жазушысы. Француз оқырмандары арасында Гюго ақын ретінде танымал, бірақ Франциядан тыс оқырмандарға ол эпикалық романдарымен жақсы танымал

ІV.Әңгімелеу.

«Сиқырлы жүзік»

Аңыз әңгіме

Бір кедей күні бойы жұмыс істеп, қатты шаршайды. Бір арша ағашын әрең кесіп жерге құлатқанда, жоғары жағынан екі жұмыртқа домалап түседі де, жарылып қалады. Біріншісінен бүркіттің балапаны шығады да, лезде өсіп, адам бойымен бірдей болады.Екінші жұмыртқа жарылып, одан алтын жүзік шығады.Бүркіт қанатын қағып-қағып алады да, кедейге:

• Ей, адам ұлы! Сен мені құтқардың.Мен саған мынау алтын жүзікті сыйлаймын. Бұл – сиқырлы жүзік. Бірақ жүзіктен өмірде бір-ақ тілек тілейсің. Тілегің орындалған соң жүзігің сиқырын жоғалтып,жай жүзікке айналады. Сондықтан тілегіңді айтпастан бұрын жақсылап ойлан. Әйтпесе кейін өкініп жүресің, - дейді.Осыны айтып, бүркіт ұшып кетеді.

Егіншінің қуаныштан жүрегі жарылардай боп үйіне қайтады. Жолда зергердің дүкеніне соғып, зергерден өз қолындағы жүзіктің қанша тұратынын сұрайды. Зергер: - Екі алтындай болатын шығар, - дейді. Егінші қарқылдап күліп жіберіп, бұл жүзіктің сиқырлы екенін,оған ешбір баға жетпейтінін айтады.

Зергер теріс ойлы адам еді. Ол егіншіні қоярда-қоймай қонаққа шақырады. Үйінде ұйықтап жатқан жерінде егіншінің жүзігін ұрлап алып, соған ұқсас жай жүзікті салып қояды. Келесі күні егінші байғұс жөніне кетеді, ал зергер болса есік-терезені мықтап бекітіп алып:

• Жүз мың алтыным болса,- деуі мұң екен, үстіне алтын жауа бастайды.Зергер жанталасып, ары-бері қаша бастайды, бірақ есікті аша алмады.Дүниеқоңыз зергер алтынға көміліп кете барады, ал атындарын көршілері бөлісіп алады. Ал қайырымды кедей, әйеліне жүзікті көрсетіп:

• Жаратқан бізге рақым етті, енді қалаған тілегіміз орындалады,-дейді. Әйелі:

• Біз жер тілейік.Егістікке жер жетпей жүр ғой,- дейді.

• Жоқ! Бір жыл тырмысып еңбек етсек, жерді өзіміз-ақ сатып аламыз,- дейді егінші.

• Сол жылы өнімдері мол болып, жер сатып алады. Әйелі:

• Енді жүзіктен ат пен сиыр тілейік, - дейді. Егінші:

• Соны да жүзіктен сұраймыз ба?Тағы бір жыл ерінбей еңбектенсек, оған да қол жеткіземіз,- дейді.

• Келесі жылы ат пен сиыр сатып алады. Әйелі тағы да:

• Бұрын сен тілек тілеуші едің, қазіртілегіңді кез келген уақытта орындай аласың.Патша боламын, зәулім сарайда тұрамын десең де, бәрі қолыңда. Шаршап-шалдығып жүргенше, рахатқа батып, тыныш отырмайсың ба? – дейді.

Сонда егіншітұрып:

• Біз әлі жаспыз, өміріміз алда. Шүкір, бізде қазір бәрі бар.Жүзіктен бір тілек сұрасақ сиқыры жоғалады. Алдымызда қиын жағдайлар тап болмайтынына кім куә? Бізді қандай сынақтар күтіп тұрғанын қайдан білеміз?-дейді.

Ерлі-зайыптылар арасындағы келіспеушілік осымен бітеді. Егіншінің қоймалары жыл сайын астыққа толып, бақытты да байқуатты отбасының біріне айналады. Жылдар зуылдап өтіп жатады, адал еңбекпен өмір сүрген егінші де өмірден өтеді. Жерлейтін кезде немерелерінің бірі қолындағы жүзікті шешіп алмақшы болады, екіншісі оған қарсы болып:

• Атамыз өмір бойы бұл жүзікті қатты қадірледі, өзі үшін аса қымбат ескерткіш болса керек. Өзімен бірге кеткені дұрыс болар,- дейді.

Осылай үйге бақыт пен байлық әкелген жай жүзік егіншімен бірге көміледі.

Сұрақтар:

• Адамға ар ұждан қандай пайда әкеледі?

• Аңызда таза ой жүрек тазалығы айтылғанба?

• Кейіпкерлердің «сиқырлы жүзікті» ұмытуларына не себеп болды?

• Егіншінің бақытты өмір сүруінің сыры неде деп ойлайсыңдар?

• Рухани бай адамдар қандай қасиеттерімен ерекшеленеді?

V. Шығармашылық іс-әрекет.

5-тапсырма

Төменде берілген қасиеттерді пайдалана отырып, рухани сұлу кісіге мінездеме жазыңыздар.

Қасиеттер: отансүйгіштік, әдептілік, бауырмалдық, қарапайымдылық, қайырымдылық, әділдік, адалдық, батылдық, жомарттық, ізеттілік, еңбекқорлық, рақымдылық, мейірбандық, кешірімділік, жауапкершілік, ержүректік және т.б.

6-тапсырма

Кестеге рухани сұлу адамның адамгершілік

қасиеттерін, олардың өзіне және қоршаған ортаға тигізетін пайдаларын

жазыңыздар.

VІ. Үйге тапсырма.

Оқулық, №33 сабақ 181– бет Мырзагелді Кемелдің «Шәкәрімнің ар ілімі » әңгімесін оқу.

VІІ .Топпен ән айту.

«Сұлулық» әні «Дос- Мұқасан» тобы

Сөзі: С.Асанов, әні: М.Құсайынов

https://youtu.be/KhVUmhblNF4

VІІІ. Сабақтың қорытынды сәтi.

Көздеріңді жұмып, ойша қайталаңдар:

Тыныштық – жүректің әні,

Тыныштық – бақыттың таңы,

Тыныштық – көңілдің сәні,

Тыныштық – өмірдің мәні,

Тыныштық – ашуды жеңер,

Тыныштық – ол нағыз шебер.

Болып жатырғанның барлығы жақсылыққа бастайды. Мен жақсы оймен, әділ іспен өмір сүремін. Айналамдағы адамдар да мейірімді әрі адал.