Әдістемелік жұмыс

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

«ТАЛДЫҚОРҒАН ЗАҢ КОЛЛЕДЖІ» МЕКЕМЕСІ

Тақырыбы: «Тарих модулі бойынша СӨЖ тақырыптары»

Әзірлеген оқытушы: Трушова Гулнар Саметовна

Рахимова Клара Идрисовна

Әдістемелік бірлестік отырысында қаралды:

Хаттама №___ «___» _________ 2026 ж.

Әдістемелік кеңістіктің төрағасы (сы): ________________

Талдықорған, 2026жыл

1. ТҮСІНІКТЕМЕ ХАТ

Тарих модулі бойынша студенттердің өздік жұмысы (СӨЖ) – бұл білім алушылардың тарихи оқиғаларды, дереккөздерді және процестерді өз бетінше талдау, тарихи сана мен сыни ойлауды дамыту мақсатында ұйымдастырылатын міндетті оқу әрекеті.

СӨЖ-дің мақсаттары:

• Студенттердің тарихи дереккөздермен, мұрағат материалдарымен, карталармен және ғылыми әдебиеттермен жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыру;

• Өткен кезең мен қазіргі уақыт арасындағы заңдылықтар мен байланыстарды талдауға үйрету;

• Оқиғаларға объективті тарихи баға беру қабілетін дамыту.

2. СӨЖ ТАПСЫРМАЛАРЫНЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ, ТҮРЛЕРІ МЕН ТАЛАПТАРЫ

Студенттердің өздік жұмысы күрделілігіне қарай 3 деңгейге бөлінеді. Семестр барысында студент әр деңгейден кем дегенде бір тапсырманы орындауы тиіс.

А деңгейі: Тарихи эссе жазу (Репродуктивті деңгей)

Эссе – студенттің белгілі бір тарихи мәселе бойынша өзіндік көзқарасын білдіретін шағын шығармашылық жұмысы.

• Рәсімдеу талаптары: Көлемі – 1.5–2 бет (А4 форматы, Times New Roman, 14 кегль, 1.5 интервал, жиектері: сол жағы – 3 см, оң жағы – 1 см, жоғарғы және төменгі жағы – 2 см).

• Құрылымы: 1. Кіріспе (20%): Тақырыптың өзектілігі және негізгі тезис.

2. Негізгі бөлім (70%): Кем дегенде 2-3 тарихи фактілермен дәлелденген аргумент.

3. Қорытынды (10%): Жалпы тұжырым.

Б деңгейі: Тарихи кластер және хронологиялық кесте құру (Реконструктивті деңгей)

Тарихи кезеңдерді жүйелеу және оқиғалардың себеп-салдарлық байланысын графикалық түрде көрсету.

• Талаптар: Ватманға (қолмен) немесе электронды форматта (Canva, PowerPoint, Miro бағдарламаларында) орындалады. Сызбада оқиғаның хронологиясы, алғышарттары, барысы және тарихи маңызы көрінуі тиіс.

В деңгейі: «Тарихи тұлға» презентация-жобасын дайындау (Шығармашылық-ізденіс деңгейі)

Тарихта айрықша із қалдырған тұлғаның өмірі мен қызметіне кешенді талдау жасау.

• Талаптар: Презентация көлемі 10–12 слайд. Слайдтағы мәтін көлемі 30%-дан аспауы керек, қалған бөлігі көрнекіліктермен (суреттер, карталар, мұрағат деректері, инфографика) толтырылады. Пайдаланылған әдебиеттер тізімін (кемінде 3 дереккөз) көрсету міндетті.

3. СӨЖ ТАҚЫРЫПТАРЫНЫҢ ТІЗІМІ (СЕМЕСТР БОЙЫНША)

4. СТУДЕНТТЕРДІҢ ӨЗІН-ӨЗІ ТЕКСЕРУІНЕ АРНАЛГАН БАҚЫЛАУ СҰРАҚТАРЫ

СӨЖ тапсырмасын қорғауға дайындалу үшін студент мына сұрақтарға жауап бере алуы қажет:

1. Қарастырылып отырған тарихи оқиғаның туындауына қандай саяси және экономикалық факторлар әсер етті?

2. Тарихи тұлғаның қабылдаған шешімдері халықтың әлеуметтік жағдайына қалай әсер етті?

3. Сіз қолданған тарихи дереккөздердің (шежірелер, мұрағаттар, замандастардың естеліктері) шынайылық деңгейі қандай?

4. Бұл тарихи оқиғаның қазіргі қоғам мен мемлекет үшін қандай тарихи сабағы бар?

5. СӨЖ-ДІ ОРЫНДАУ ЖӘНЕ ТАПСЫРУ КЕСТЕСІ

6. БАҒАЛАУ КРИТЕРИЙЛЕРІ (МАКСИМУМ – 100 БАЛЛ)

• Тарихи мәліметтердің нақтылығы мен сауаттылығы (40 балл): Даталардың, есімдердің және географиялық атаулардың қатесіз көрсетілуі.

• Сыни талдау және дербес көзқарас (30 балл): Оқиғаны жай көшіре салмай, оған өзіндік баға бере алуы, логикалық қорытынды жасауы.

• Рәсімдеу және эстетикалық деңгейі (20 балл): Эссе немесе презентацияның белгіленген стандарттарға (шрифт, дизайн, құрылым) сай болуы.

• Қорғау сапасы (10 балл): Оқытушы мен студенттердің сұрақтарына нақты, аргументті түрде жауап беруі.

7.ҰСЫНЫЛАТЫН ДЕРЕККӨЗДЕР МЕН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Қазақстан тарихы (көп томдық). А., 2010.

2. Рысбайұлы К. Қазақстан тарихы (электронды оқулық).

3. Дүниежүзі тарихы. Колледждерге арналған оқулық. А., 2022.

4. Электрондық ресурстар:

   • «Қазақстан тарихы» порталы: e-history.kz

   • ҚР Ұлттық академиялық кітапханасының электронды қоры.