Курс Олимпиада Дайын ҚМЖ ЖИ көмекші Материалдар
Көрнекіліктер Іс-шаралар Турнир Орталық туралы Ойындар
Аттестация Байқау Материалдар Журнал Орталық туралы
ЖИ көмекші
Қауымдастық

"Биоақпараттандыру және синергетика технологиясын математикада қолданудың тиімділігі"

Тақырып бойынша 11 материал табылды

"Биоақпараттандыру және синергетика технологиясын математикада қолданудың тиімділігі"

Материал туралы қысқаша түсінік
"Отыру орнының матрицасы(ООМ)" арқылы балаларды толық сабақта бағалау
Материалдың қысқаша нұсқасы

«Ақмола облысы білім басқармасының Біржан сал ауданы бойынша білім бөлімі Степняк қаласының Абай атындағы №2 жалпы орта білім беретін мектебі» коммуналдық мемлекеттік мекемесі







Picture 405


Жұмыс тақырыбы:


«Биоақпараттандыру және синергетика технологиясын математика сабағында қолданудың тиімділігі»






Орындаған: Базарбайқызы Гүлмира «Абай атындағы №2 жалпы орта білім беретін мектебі» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің математика пәні мұғалімі





Степняк, 2026

























































АННОТАЦИЯ

Бұл әдістемелік құралда математика сабағында биоақпараттандыру және синергетика технологияларын қолданудың теориялық негіздері мен практикалық мүмкіндіктері қарастырылады. Құралда оқыту үдерісін жаңаша ұйымдастыруға бағытталған тиімді әдіс-тәсілдер, сабақ құрылымының үлгілері және оқушылардың танымдық белсенділігін арттыруға арналған тапсырмалар жүйесі ұсынылған. Биоақпараттандыру технологиясы оқушылардың зейінін, есте сақтау қабілетін және ақпаратты өңдеу дағдыларын дамытуға ықпал етеді, ал синергетикалық тәсіл білім алушылардың өзара әрекеттестігі арқылы оқу үдерісін тұтас жүйе ретінде қалыптастыруға мүмкіндік береді. Әдістемелік құрал математика пәні мұғалімдеріне, педагогикалық мамандықтағы білім алушыларға арналған. Түйін сөздер: биоақпараттандыру, синергетика технологиясы, математика сабағы, инновациялық оқыту, танымдық қабілет, білім сапасы, заманауи педагогикалық технологиялар.


АННОТАЦИЯ

Данный методический инструмент рассматривает теоретические основы и практические возможности использования биоинформатики и синергетических технологий на уроках математики. Инструмент предлагает эффективные методы и подходы к организации учебного процесса, модели структуры урока и систему заданий, направленных на развитие познавательной деятельности учащихся. Биоинформатические технологии способствуют развитию внимания, памяти и навыков обработки информации, а синергетический подход позволяет рассматривать обучение как единую, взаимосвязанную систему. Инструмент предназначен для учителей.

Ключевые слова: биоинформатика, синергетические технологии, урок математики, инновационный подход.



ANNOTATION

This methodological guide examines the theoretical foundations and practical implementation of bioinformation and synergetic technologies in mathematics teaching. The guide presents effective methods for organizing the learning process, lesson structure models, and a system of tasks aimed at enhancing students’ cognitive activity. Bioinformation technology contributes to the development of attention, memory, and information processing skills, while the synergetic approach enables learning to be organized as a holistic and interconnected system. The methodological guide is intended for mathematics teachers, educational specialists, and students of pedagogical programs. Keywords: bioinformation, synergetic technology, mathematics lesson, innovative teaching, cognitive activity, quality of education, modern pedagogical technologies.




КІРІСПЕ

«Адамға тіл,құлақ қандай керек болса... білім де солай керек»

А.Байтұрсынұлы

Қазіргі білім беру жүйесінің басты мақсаты – оқушылардың функционалдық сауаттылығын, логикалық ойлау қабілетін және өздігінен білім алу дағдыларын дамыту. Осы тұрғыда математика сабағында оқытудың инновациялық технологияларын қолдану ерекше маңызға ие. Соның ішінде биоақпараттандыру және синергетика технологиялары оқушылардың танымдық белсенділігін арттыруда тиімді құрал болып табылады.

Биоақпараттандыру технологиясы оқушылардың психофизиологиялық ерекшеліктерін ескере отырып, ақпаратты қабылдау, есте сақтау және қайта жаңғырту үдерістерін жетілдіруге бағытталған. Ал синергетика технологиясы оқу үдерісін өзара байланысқан, тұтас жүйе ретінде ұйымдастыруға мүмкіндік береді.

Бұл әдістемелік құралдың мақсаты – биоақпараттандыру және синергетика технологияларын математика сабақтарында тиімді қолдану жолдарын көрсету, теориялық негізін ашу және практикалық тапсырмалар жинағын ұсыну.


ІІ Негізгі бөлім

Қазақстандық ғалым Ф.Я. Вассерман отандық және халықаралық педагог-ғалымдардың озық тәжірибелерін жан-жақты зерделей отырып, «Биоақпараттандыру және синергетика» (БиС) білім беру технологиясын ғылыми негізде қарастырды. Ғалымның зерттеулері нәтижесінде оқыту сапасының нормативтік көрсеткіштеріне сәйкес келетін тиімді білім беру жүйесі қалыптастырылды. БиС технологиясында әртүрлі технологиялық карталарды қолдану арқылы оқушылардың қабылдау және есте сақтау қабілеттері артады, ойлау мен сөйлеу дағдылары қалыптасады, танымдық көзқарасы кеңейеді. Оқушылар ең маңызды әрі қажетті ақпаратты өз бетінше іріктеп, ізденіс арқылы меңгереді. Бұл өз кезегінде оқушының уақытты тиімді пайдалануына, ойын жүйелі жеткізуіне және шығармашылық ізденіске бейімделуіне мүмкіндік береді. Қазіргі білім беру талаптарына сай жаңа педагогикалық технологиялар мен тиімді әдіс-тәсілдерді қолдану, оқу үдерісін жүйелі ұйымдастыру — еліміздегі білім беру саласындағы өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Аталған технологияда сабақтар барлық пәндер бойынша мазмұнына сәйкес технологиялық карталар арқылы жоспарланады. «Биоақпараттандыру және синергетика» технологиясында қолданылатын технологиялық карталардың негізгі мақсаттары төмендегідей:

  1. "Алгоритм" картасы — білім мазмұнын жүйелі түрде меңгертуді көздейді.

  2. «Биоинтернет» картасы — білім, білік және дағдыларды тілдік әрекет арқылы қалыптастырады және «Алгоритм» картасынан кейін міндетті түрде қолданылады.

  3. «Жаттығтырғыш» картасы — тақырыпты қорытындылап, білім, білік, дағдыларды бекітуге бағытталған және «Биоинтернет» картасынан кейін жүзеге асырылады.

  4. «Логика» картасы — логикалық және шығармашылық ойлауды дамытуға арналған. Бұл карта сөйлеу дағдысы мен теориялық білім қалыптасқан жағдайда жоғары нәтиже береді және күрделілігі жоғары тапсырмаларды орындауға мүмкіндік туғызады.

  5. "Көшбасшы" картасы — аралас оқыту барысында көлемді оқу материалын меңгеру үшін қолданылады.

  6. «Ауызша сабақ» (1, 2, 3) және «Әмбебап» карталары — оқу материалын меңгеруге бағытталған және ойлаудың барлық түрлерін дамыту қағидатына негізделген.

  7. «КТС» (құмшық, түймедақ, самалшық) картасы — жоғары деңгейлі, күрделі тапсырмаларды орындауға арналған, оқушы дамуының жоғары көрсеткішін қамтамасыз етеді.

  8. «БАЖ» (белгілі, арнайы, жаңа) картасы — ақпарат ағынымен жұмыс жасау дағдыларын қалыптастырып, сын тұрғысынан ойлау қабілетін дамытады.

Жалпы, БиС білім беру технологиясы 12 технологиялық картаны қамтиды. Әр картаның өзіндік құрылымы, мазмұны және мақсаттық бағыты бар. Бұл технология гуманитарлық және жаратылыстану бағытындағы пәндерде тиімді қолдануға негізделген. БиС технологиясында мұғалім басқарушы және ұйымдастырушы рөл атқарады. Ол оқушыға дайын ақпаратты бермей, қажетті мәліметті қайдан және қалай табуға болатынын бағыттайды, оқу-танымдық орта қалыптастырады. Мұғалім пікірталас пен бірлескен оқу әрекетін ұйымдастырушы ретінде көрінеді. Оқушылар оқу барысында белсенді әрекет етеді, тапсырмаларды өз бетінше орындайды, шығармашылық және өзін-өзі басқару дағдыларын дамытады. Сабақта жұптық, топтық және ұжымдық жұмыс түрлері кеңінен қолданылады. Бағалаудың әртүрлі формалары жүзеге асырылады, машықтандыру жаттығулары жүргізіледі. Тапсырмаларды орындау уақыты нақты шектеліп, сыныптағы әрбір оқушының оқу үдерісіне толық қатысуы қамтамасыз етіледі. Бұл мұғалімге әр оқушымен жеке жұмыс жүргізуге мүмкіндік береді. Бұл әдістемелік құрал математика сабақтарында биоақпараттандыру және синергетика технологияларын тиімді қолдануға бағытталған. Құралдың негізгі мақсаты – оқушылардың танымдық белсенділігін арттыру, логикалық ойлау қабілетін дамыту және білім сапасын жақсарту. Бағдарлама заманауи педагогика, психология және математика ғылымдарының талаптарына негізделген. Биоақпараттандыру технологиясы оқушылардың зейінін, есте сақтау қабілетін күшейтсе, синергетикалық тәсіл оқу үдерісін өзара байланысқан жүйе ретінде ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Әдістемелік құрал оқу мен өмір арасындағы байланысты нығайтып, оқушылардың тұлғалық, әлеуметтік және зерттеушілік қабілеттерін дамытуға бағытталған. Мақсаты:
Бұл әдістемелік құралдың мақсаты – математика сабақтарында биоақпараттандыру және синергетика технологияларын қолдану арқылы оқушылардың танымдық қызығушылығын арттыру, логикалық және сыни ойлауын дамыту, білімді жүйелі меңгерту, оқу үдерісін тиімді ұйымдастыру және оқушылардың функционалдық сауаттылығын қалыптастыру Міндеттері:

  1. Биоақпараттандыру технологиясының теориялық негіздерін түсіндіру.

  2. Синергетика тәсілінің ерекшеліктерін көрсету.

  3. Математика сабақтарында инновациялық әдіс-тәсілдерді қолдану жолдарын ұсыну.

  4. Оқушылардың зерттеушілік қабілеттерін дамыту.

  5. Оқушылардың шығармашылық дағдыларын қалыптастыру.

  6. Танымдық белсенділікті арттыруға бағытталған тапсырмалар жүйесін ұйымдастыру.

  7. Оқу мен өмір арасындағы байланысты нығайту.

  8. Оқушылардың білім сапасын көтеру және функционалдық сауаттылығын арттыру.

Берілген бағдарламаның өзектілігі

Қазіргі білім беру жүйесінде оқушылар тек теориялық білім алуымен шектелмей, оны өмірде тиімді пайдалана білуі маңызды. Математика сабағында биоақпараттандыру және синергетика технологияларын қолдану оқушылардың танымдық белсенділігін арттырып, логикалық және сыни ойлау қабілетін дамытады. Сонымен қатар, бұл технологиялар оқушыларды тұлғалық тұрғыдан дамытуға, өздігінен білім алуға үйретуге және заманауи өмір талаптарына сай функционалдық сауаттылыққа жетелеуге мүмкіндік береді. Сондықтан аталған бағдарлама мектептегі оқу процесінде өзекті әрі қажетті болып табылады.

Бағдарламаның ғылымилығы

Берілген бағдарлама педагогика, психология және дидактика ғылымдарының заманауи жетістіктеріне негізделген. Биоақпараттандыру және синергетика технологияларын қолдану теориялық және тәжірибелік зерттеулермен дәлелденген. Сабақтарда ғылыми ұғымдар жүйелі, бірізді беріледі, ал тапсырмалар оқушылардың логикалық ойлауын, зерттеушілік қабілетін және математикалық түсініктерін терең меңгеруін қамтамасыз етеді. Бағдарламаның әдістемелік және ғылыми негізі оның тиімділігін, білім сапасын арттыру мүмкіндігін және оқу үдерісін ғылыми тұрғыдан ұйымдастыруға мүмкіндік береді.

Бағыттылығы

  • Білім, білік, дағдыны ғана емес, жеке тұлғаның жауапкершілігін дамытуға бағытталған.

  • Балалардың өз мүмкіндігін дұрыс бағалауға үйрету қарастырылған.

  • Білім беру процесін гуманистік және инновациялық тәсілдермен ұйымдастыру.

  • Ғылыми негізге сүйене отырып, зерттеу жүргізу, нәтижелерді салыстыру және талдау арқылы білім сапасын арттыру.



Әдіснамалық негіздің ішкі бірлігі

Бұл бағдарламаның әдіснамалық негізі – білім беру үдерісінде оқушының танымдық белсенділігін арттыруға бағытталған заманауи педагогикалық, психологиялық және дидактикалық принциптерге сүйенеді. Биоақпараттандыру технологиясы оқушының есте сақтау, зейін және ақпаратты өңдеу қабілеттерін дамытуға мүмкіндік берсе, синергетика тәсілі оқу үдерісін өзара байланысты, тұтас жүйе ретінде ұйымдастыруға жағдай жасайды. Әдіснамалық негіз оқушылардың шығармашылық, зерттеушілік қабілеттерін дамытуға, оқу мен өмір арасындағы байланысты нығайтуға бағытталған. Осы негізде сабақ құрылымы, тапсырмалар жүйесі және бағалау критерийлері ғылыми тұрғыдан негізделеді.

Ғылыми ұстаным мен сенімділік деңгейі

Бағдарлама ғылыми ұстанымдарға негізделген және заманауи педагогика, психология, математика дидактикасы принциптерін қамтиды. Оқыту әдістері мен технологиялардың тиімділігі тәжірибелік зерттеулер мен ғылыми деректермен дәлелденген. Сенімділік деңгейі оқушылардың танымдық белсенділігін арттыру, логикалық ойлауын дамыту, білім сапасын жоғарылату арқылы бағаланады. Бағдарламаның құрылымы мен мазмұны сабақтардың нәтижелілігіне, тапсырмалардың тиімділігіне, білім алушылардың функционалдық сауаттылығына сай қалыптастырылған. Осылайша, ұсынылған әдістемелік құрал ғылыми тұрғыдан сенімді және практикалық қолдануға дайын.

Күтілетін нәтиже

Бұл құрал математикалық білім мен өмірлік құзыреттерді ұштастыра отырып, оқушының тұлғалық, танымдық және әлеуметтік дамуына ықпал етеді.

Курс соңында оқушылар төмендегідей нәтижелерге қол жеткізеді:

1. Білімдік нәтижелер

Бағдарлама нәтижесінде оқушылар математика пәнінің негізгі ұғымдарын терең меңгереді, есеп шығару және есептеу дағдыларын дамытады. Олар теориялық білімді практикада қолдана алады, логикалық және сыни ойлау қабілеттерін жетілдіреді. Сондай-ақ, оқушылар математикалық тапсырмаларды жүйелі шешуге, дәл қорытынды жасауға және ақпаратты талдау арқылы мәселелерді шешуге қабілетті болады. Бұл білімділік нәтижелер оқушылардың оқу жетістіктерін арттырып, олардың функционалдық сауаттылығын қалыптастырады.

2. Қолданбалы нәтижелер

Бағдарламаның қолданбалы нәтижелері оқушылардың алған білімін нақты өмірлік жағдайларда пайдалану қабілетінде көрінеді. Оқушылар математикалық есептерді шешу арқылы практикалық дағдыларын жетілдіреді, ақпаратты жинау, талдау және шешім қабылдау қабілеттерін дамытады. Сонымен қатар, олар оқу материалын күнделікті өмірде қолдануға, түрлі салалардағы мәселелерді логикалық тұрғыдан шешуге үйренеді. Бұл нәтиже оқушылардың функционалдық сауаттылығын арттырып, алған білімін практикалық тұрғыда тиімді пайдалануға мүмкіндік береді.

3. Тұлғалық нәтижелер

Бағдарламаның нәтижесінде оқушылардың жеке қасиеттері мен тұлғалық дағдылары дамиды. Олар өз пікірін қалыптастыра білуді, жауапкершілік пен өзін-өзі бағалау қабілетін жетілдіруді үйренеді. Сондай-ақ, топтық жұмыс жасау арқылы ынтымақтастық, коммуникация және көшбасшылық дағдылары қалыптасады. Бағдарлама оқушылардың шығармашылық, зерттеушілік қабілеттерін дамытуға, өзіндік сенімділігін арттыруға және шешім қабылдау дағдыларын жетілдіруге бағытталған. Осылайша, тұлғалық нәтижелер оқушылардың жан-жақты дамуына, оқу мен өмірлік дағдыларын тиімді үйлестіруіне ықпал етеді.

4. Әлеуметтік нәтижелер

Оқушылар топтық жобалар мен талқылаулар арқылы өзара әрекеттесу дағдыларын дамытады.Бұл бағыттағы нәтижелер оқушыларды белсенді азаматтық ұстанымға, қаржылық мәдениетті қоғам құруға қатысуға жетелейді.



5. Ақпараттық-коммуникациялық құзыреттілік

Курс барысында оқушылар заманауи цифрлық құралдарды қолдана отырып, есептерді модельдейді.Электронды ресурстардан қажетті дерек табуды және оны дұрыс қолдануды үйренеді.Бұл дағды болашақта кез келген мамандықта қажет болатын әмбебап қабілеттер қатарына жатады.

7. Құндылықтық және тәрбиелік нәтижелер

Құрал тек білім беріп қана қоймай, тәрбиелік мақсатты да көздейді.

  • Еңбектің қадірін білу, өз және өзгенің еңбегін құрметтеу құндылықтарын қалыптастырады.

  • Экономикалық шешімдердің экологиялық және әлеуметтік салдарын түсіндіреді.

  • Ұлттық және отбасылық құндылықтарды ескере отырып, қаржыны ұқыпты пайдалану мәдениетін тәрбиелейді.

8. Психологиялық және әлеуметтік бейімделу нәтижелері Бағдарлама оқушылардың психологиялық жай-күйін тұрақтандырып, әлеуметтік ортаға бейімделуін жеңілдетеді.

  • Оқушыларда стресске төзімділік, шығын мен табыс арасындағы теңгерімді сақтау қабілеті қалыптасады.

  • Қиын жағдайда (мысалы, қаржылық тапшылық кезінде) дұрыс шешім қабылдауға дағдыланады.

Бұл бағыт психологиялық денсаулықты сақтау мен өзін-өзі басқаруға үйретеді.

9. Оқу мен өмір арасындағы байланысты орнату

Оқушылар алған білімін тек мектепте емес, өмірде қолдануға үйренеді. Математикалық білім нақты өмірлік жағдайлармен байланыстырылады.

10. Жалпы қорытынды нәтижелер

Биоақпараттандыру және синергетика технологияларын математика сабағында қолдану оқушылардың білім алу процесін едәуір тиімді етеді. Бұл технологиялар арқылы оқушылар математикалық ұғымдарды терең түсініп, логикалық ойлау және проблемаларды шешу қабілеттерін дамыта алады. Сонымен қатар, сабақтағы ақпараттық және интерактивтік әдістер оқушылардың қызығушылығын арттырады, ынтасын көтереді және өздігінен білім алуға ынталандырады. Синергетикалық тәсіл арқылы әртүрлі білім салаларының байланысы көрсетіліп, оқушылардың шығармашылық және зерттеу қабілеттері дамиды. Нәтижесінде, математика пәнін оқыту сапасы артып, оқушылардың аналитикалық ойлау дағдылары мен ақпараттық мәдениеті қалыптасады.



Жоспар


№

Тақырыбы

Оқу мақсаты

Сағат саны

Күтілетін нәтиже

1

Оң сандар. Теріс сандар. Координаталық түзу. Қарама-қарсы сандар

6.1.1.4 координаталық түзудің анықтамасын білу және координаталық түзуді салу;

1

Оқушылар координаталық түзудің анықтамасын біледі, оны сызады және оң, теріс сандарды орналастыра алады

2

Оң сандар. Теріс сандар. Координаталық түзу. Қарама-қарсы сандар

6.1.1.7 қарама-қарсы сандар ұғымын меңгеру, оларды координаталық түзуде белгілеу;

1

Оқушылар қарама-қарсы сандарды анықтайды және оларды координаталық түзуде дұрыс белгілейді

3

Бүтін сандар. Рационал сандар

6.1.1.6 бүтін сан ұғымын меңгеру;

6.5.2.3 шамаларды сипаттау үшін бүтін сандарды қолдану;

1

Оқушылар бүтін сандарды ажыратады, оларды өмірлік жағдаяттарда қолдана алады

4

Санның модулі

6.1.1.9 санның модулі анықтамасын білу және оның мәнін табу;

1

Оқушылар санның модулін анықтайды және оның мәнін дұрыс есептейді

5

Санның модулі

өрнегінің геометриялық мағынасын түсіну;

6.3.3.1 координаталық түзуде нүктелердің арақашықтығын табу;

1

Оқушылар |a-b| өрнегінің мағынасын түсінеді және нүктелердің арақашықтығын таба алады

6

Рационал сандарды салыстыру

6.1.2.8 бүтін сандарды салыстыру;

6.1.2.12 рационал сандарды салыстыру;

1

Оқушылар рационал сандарды салыстырады, үлкен, кіші, тең қатынастарын анықтайды

7

Рационал сандарды координаталық түзудің көмегімен қосу

6.1.2.10 бүтін сандарды координаталық түзу көмегімен қосу және азайтуды орындау;

1

Оқушылар рационал сандарды координаталық түзу арқылы қосып, азайта алады

8

Теріс рационал сандарды қосу. Таңбалары әртүрлі рационал сандарды қосу

6.1.2.13 таңбалары бірдей, таңбалары әртүрлі рационал сандарды қосуды орындау;

1

Оқушылар таңбалары бірдей және әртүрлі рационал сандарды қосу ережесін қолданады

9

Рационал сандарды азайту. Координаталық түзуде нүктелердің арақашықтығы

6.1.2.14 рационал сандарды азайтуды орындау;

6.1.2.24 координаталық түзуде нүктелердің

арақашықтығын табу

1

Оқушылар рационал сандарды азайтады және координаталық түзуде нүктелердің арақашықтығын есептей алады



Ақпараттық бөлім


Бағалау критерийлері мен дескрипторлар (10 балдық жүйе)


Бағалау критерийі

Дескрипторлар

Максималды балл

Білімділік

Оқушы тақырыпты толық түсінеді, негізгі ұғымдар мен теориялық материалдарды нақты атап, түсіндіре алады

3

Қолдану қабілеті

Оқушы алған білімін есептерді шешуде, модельдер мен жобаларды жасау барысында тиімді қолданады

2

Шығармашылық және зерттеу дағдысы

Оқушы есептерді стандартты емес жолмен шешеді, жаңа тәсілдер қолданады, өз жобасын шығармашылықпен қорғайды

2

Ақпараттық технологияларды пайдалану

Оқушы компьютерлік бағдарламалар мен визуализация құралдарын дұрыс пайдаланып, есептерді талдайды және деректерді көрсетеді

1

Жүйелі ойлау және талдау

Оқушы есептің бөліктері мен жүйенің өзара байланысын түсінеді, логикалық қорытынды жасайды

1

Коммуникативтік қабілет

Оқушы жобаны немесе есепті топ алдында сенімді қорғайды, сұрақтарға нақты жауап береді

1


Бағалау шкаласы (жалпы 10 балл бойынша):


Балл диапазоны

Баға

Деңгей сипаттамасы

9–10 балл

Өте жақсы

Білімді толық меңгерген, есептерді өз бетінше шығарып, терең талдау жасай алады.

7–8 балл

Жақсы

Негізгі тақырыптарды меңгерген, кейбір күрделі есептерде қателік болуы мүмкін.

5–6 балл

Қанағаттанарлық

Негізгі ұғымдарды біледі, бірақ талдау мен қолдануда қателіктер жібереді.

4–5 балл

Төмен деңгей

Тақырып бойынша үстірт білім бар, тәжірибеде қолдану қиын.

0–3 балл

Қанағаттанарлықсыз

Материалды түсінбеген немесе қолдана алмайды.






Оқу-әдістемелік бөлім


Сабақ №1

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 6

Қатысқан оқушы саны:

Қатыспаған оқушы саны:

Сабақтың тақырыбы

Оң сардар. Теріс сандар. Координаталық түзу. Қарама-қарсы сандар.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

6.1.1.4 координаталық түзудің анықтамасын білу және координаталық түзуді салу;

Сабақтың мақсаты:

  1. Қарама-қарсы сандар анықтамасын түсіну, оларды координаталық түзуде белгілеу;

  2. Оң және теріс сандар координаталық түзуде орналасу жағдайын ажырата білу және тұжырымдау;

  3. Рационал сандардаң ішкі жиындарын Эйлер-Венн дөңгелектері бейнелеу арқылы айқындау.

Құндылыққа баулу

Құндылықтар:

Әділдік: тапсырмаларды орындау барысында есептің шешімін дұрыс жолмен табуға, топтық жұмыс кезінде әркімнің пікірін әділ бағалауға, өз еңбегі мен сыныптасының еңбегін әділ мойындауға үйренеді.

  1. Жауапкершілік: есеп шығарудағы қателерін талдап, өз жұмысының нәтижесіне жауап беруге, тапсырмаларды уақытылы әрі мұқият орындауға дағдыланады.

Сабақ барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар


Басы

7 минут

Ұйымдастыру сәті

«Жүректен- жүрекке» әдісімен сынып оқушылары бір-біріне жылы лебіздерін білдіре отырып, көтеріңкі көңіл-күй өзгерісін, белсенді ахуалын қалыптастыру.

Оқушылармен амандасу,түгелдеу.

-Сыныпта ынтымақтастық атмосфера орнату «Шаттық шеңбері» стратегиясы бойынша оқушылар бір-біріне жақсы тілек сөздерайтып, тенге, доллар, эвро валютарларының бейнесі белгіленген қима қағаздарды бір – біріне сыйға береді.

-Топқа бөлу

Қолдарындағы ақшаның атауына байланысты оқушылар үш топқа бөлінеді. Келесі атаулармен «Тенге», «Доллар», «Эвро» болып отырады. (координаталық түзу, бірлік кесінді, нүкте координатасы)

Психологиялық ахуалға берілген тапсырманы орындайды.

«ООМ»

А В С
















Негізгі бөлім

8 минут

«Ширату » жатты бойынша ой қозғау мақсатында

«Кестені толтырыңдар» сыни тұрғыдан ойлай отырып, есептер шығару.

1.Шамалардың тура және қарама-қарсы мағыналарын бір-бірінен ажыратыңдар:

А) Қазақстанда шығарылатын шикізаттардың бағасының өсу мен азаюы туралы кестені толтыр. Мағынасына қарай оң және теріс сандармен жазыңдар

2017 жылы

2018 жылы


Бағасы арзандады

Бағасы қымбаттады

Мыс

12тг

15тг



Алтын

3$

5$



Күміс

2 €

8€



Ә) Пайдалы қазбалардың қай түрін өндіру дамыту керек екенің көрсетіп кету

Дәптерге сандарды координаталық түзуге бейнелеу.


«Иә», «Жоқ» стратегиясы

Мақсаты: Әрбір дәлелге қарама-қарсы дәлел жазу.

  1. Нөл санына қарама-қарсы саны «0»

  2. Оң санға қарама-қарсы сан оң сан?

  3. Теріс сан координаталық түзудің оң бағытында орналасады?

  4. Координаталық түзідің сол бағытында орналасқан сандар «теріс» сандар дееп аталады?

Осы сұрақ қою арқылы тақырып мағынасын ашамын. Сабақ мақсаттарын/ОМ анықтап алу

Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасау












Сабақ мақсаттарын/ОМ анықтап алу


«ООМ»

А В С























Оқулық, жұмыс дәптері

Кітап, дәптер, қалам суреттері бейнеленген қима қағаздар топтамасы


Оқулықпен жұмыс

25 минут

(Т) Тапсырма 1: «Семантикалық карта» әдісі арқылыоқушылардың білімін бекіту

Жыл сайын Қазақстан Республикасы көрші мемлекеттермен біртұтас экономикалық байланыс орната отыра мемлекетке түсетін кіріс пен шығысты көрсету картасын тотыру, координаталық түзуге белгілеу арқылы сол сандарға қарама-қарсы сандарды табу: (бірлік кесінділерді анықтау)

Қытай

Өзбекстан

Қырғызстан

Ресей

25000 кіріс

10000 шығын

30000 кіріс

5000 шығын



(Т) Тапсырма 2: «Алматеру» әдісі бойынша өткен материалдың ішінде кездесетін түйінді сөздерді беру: оң сан, теріс сан «0» саны, қарама-қарсы сан Оқулықпен жұмыс жасай отырып тақырыптағы түйінді сөздерді оқып, тауып топпен талдайды.

(ЖЖ) Тапсырма 3: «Тізбекте не түсіп қалған» оқушларға берілген сандар тізбегінен қажетті сандарын координаталық түзуге орналастыру жағдайын қарастыру

Координаталық түзуде берілген 35;-11,5; 0,4; -2,5; 1,2; -10,5; -8 сандарының қайсысы -11-ден солға қарай орналасқан? Суретін салыңдар.




(Т) Тапсырма 4:

«Эйлер-Венн дөңгелектері» стратегиясы

Мақсаты: Эйлер-Венн дөңгелектері сандар жиынының реттелуін тұжырымдайды және дәлелдейді

Келесі сандардың ішінен ішкі жиын қағидасын қолданып, Эйлер-Венн дөңгелегіндегі түстеріне байланысты берілген сандардың астын сыз

Shape1

Shape2

Shape3

Shape5

N

Shape4

Z

Shape6

Q







N – Натурал сандар жиыны

Z – Бүтін сандаржиыны

Q – Рацинал сандар жиыны

Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасау

























Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау


ҚБ: «Басбармақ»






«ООМ»

А В С

































. ҚБ: Жұмыстың соңында смайликтермен бағалайды.









ҚБ: Жұлдызшамен» бағалау






ҚБ: «Кейс –стади» әдісі

Мақсаты: нақты сандардан шығатын жағдаятты талдау, болжау.

Оқушылардың есте сақтау қабілеті сақталады, мәселелерді шешуге мүмкіндік береді.



Соңы

5 минут

Сабақты бекіту Рефлексия

Үйге тапсырма: №

Сабақты пысықтау тапсырмаларын орындау.

«ООМ»

А В С















Кері байланыс

Рефлексия

«Бір минут» әдісі.

Мақсаты: Оқушылардың сабақта оқылған материалдан түйінді, басты ақпаратты іріктей білу дағдыларын қалыптастыру. Оқушылар шеңбер бойымен тұрып бүгінгі өткен тақырыптар төңірегінде бір-бірлеріне сұрақтар қою арқылы сабақты қорытындылайды.

Рефлексия

БББ кестесін қолдану.

БББ тәсілін қолдану оқушылардың оқу жетістіктерін сыни бағалауға,

өзінің танымдық ойы туралы ойлауын дамытуға және шығармашылық

қабілеттерін жетілдіруге мүмкіндік береді.

«БББ кестесі»

Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.


«ООМ»

А В С























«БББ кестесі»



















Кері байланыс




Сабақ №2

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 6

Қатысқан оқушы саны:

Қатыспаған оқушы саны:


Сабақтың тақырыбы

Оң сардар. Теріс сандар. Координаталық түзу. Қарама-қарсы сандар.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

6.1.1.7. қарама-қарсы сандар ұғымын меңгеру, оларды координаталық түзуде белгілеу

Сабақтың мақсаты:

  1. Қарама-қарсы сандар анықтамасын түсіну, оларды координаталық түзуде белгілеу;

  2. Оң және теріс сандар координаталық түзуде орналасу жағдайын ажырата білу және тұжырымдау;

  3. Рационал сандардаң ішкі жиындарын Эйлер-Венн дөңгелектері бейнелеу арқылы айқындау.

Құндылыққа баулу

Құндылықтар:

Әділдік: тапсырмаларды орындау барысында есептің шешімін дұрыс жолмен табуға, топтық жұмыс кезінде әркімнің пікірін әділ бағалауға, өз еңбегі мен сыныптасының еңбегін әділ мойындауға үйренеді.

  1. Жауапкершілік: есеп шығарудағы қателерін талдап, өз жұмысының нәтижесіне жауап беруге, тапсырмаларды уақытылы әрі мұқият орындауға дағдыланады.

Сабақ барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар


Басы

7 минут

Ұйымдастыру сәті

Актуалдау.

Оқушыларға жалпы сұрақ қою:

- Оң және теріс сандарға қандай анықтама беруге болады?

- Оң және теріс сандарды координаталық түзуде қалай белгілейміз?

- 0 саны оң сан ба, әлде теріс сандарға тиісті ме?

Тапсырма 1.

Енді балалар тақтаға назар аударайықшы. Тақтадағы берілген суретке қарап, олардың айырмашылығы неде екенін айтыңыздар.

•ұзын – қысқа;

•толық – арық; (қалың – жұқа)

•күшті – әлсіз

Бұл салыстыруға қолданылған сөздерді қазақ тілі пәнінде жалпы қалай атаймыз?

Қандай сөздер антоним деп аталады?

Антонимдер – мағынасы қарама – қарсы сөздер.

Мысалы: бізді қоршаған әлем өте қызықты, бірақ қарама – қайшылыққа толы. Кішкентай кезіңізден сіздер мейірімділік және ... (зұлымдық) жайындағы ертегілерді оқыдыңыздар. Немесе жай ғана күнделікті өмірден мысал келтірсек, құбырдан ағатын су салқын және ыстық түрде болады.

Ал математикада қарама – қарсы сөздер (терминдер) кездеседі ме?

Балалар мысал келтіреді: қосу және азайту, бөлу және көбейту, оң және теріс сандар.

Психологиялық ахуалға берілген тапсырманы орындайды.


«ООМ»

А В С
















Негізгі бөлім

8 минут

Жаңа сабақты түсіну

Сыныппен жұмыс:

Тапсырма 2.

Арақашықтықты табыңыз:

  • О нүктесінен К дейін;

  • О нүктесінен Р дейін;

  • О нүктесінен М дейін.

Қай нүктелер санақ басынан бірдей қашықтықта орналасқан?

Тапсырманы ауызша талқылау. Жаңа сабақтың тақырыбын, мақсатын анықтау:

- қарама-қарсы сандар ұғымын меңгеріп, есептер шығаруда сандарды дұрыс ажырата білу;

- таңбалар ережесін дұрыс қолдана білу.

Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасау

«ООМ»

А В С






















Сабақ мақсаттарын/ОМ анықтап алу

Оқулық, жұмыс дәптері

Кітап, дәптер, қалам суреттері бейнеленген қима қағаздар топтамасы


Оқулықпен жұмыс

25 минут

Топтық жұмыс:

Тапсырма 3.

№316 есеп

а

12



-31


15


-а


0,9


-4


-9


6


Кестені толтыру арқылы келесі сұрақтарға жауап береді:

- Оң санға қарама – қарсы сан?

- Теріс санға қарама – қарсы сан?

- Нөлге қарама – қарсы сан?


Жаңа сабақты меңгеру.

Жұптық жұмыс:

Тапсырма 4.

Оқушылар жанында отырған оқушымен бірігіп, келесі есептерді орындайды:

№322, №323, №327

№322 есеп

  1. n = -3; 2) – n = 1,9; 3) – n = -5

Жауабы: n = - 3 n = - 1,9 n = 5

№325

Координаталық түзуде А(-5); В(-3); С(2); D(4) нүктелері берілген. Координаталары осы нүктелердің координаталарына қарама – қарсы

сан болатын Е, F, K және L нүктелерін белгілеңдер.

Жауабы: E(5); F(3); K(-2); L(-4)

Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасау

Дескриптор: Білім алушы

- қарама – қарсы сандарды табады;

- кестені толтырады;

-сұрақтарға жауап жазады.


Дескриптор: Білім алушы

- теңдіктегі n мәнін табады;

- n санын координаталық түзу

бойында кескіндейді.


Дескриптор: Білім алушы

- Е,F,K және L нүктелерінің координаталарын табады;

- Е,F,K және L нүктелерін координаталық түзу

бойында белгілейді.


«ООМ»

А В С














ҚБ: «Басбармақ»

Топтар өз жұмыстарын ауыстыру арқылы бір – бірін тексереді.



Соңы

5 минут

Сабақты бекіту Рефлексия

Үйге тапсырма: №

Сабақты пысықтау тапсырмаларын орындау.

«ООМ»

А В С















Кері байланыс

Рефлексия

«Бір минут» әдісі.

Мақсаты: Оқушылардың сабақта оқылған материалдан түйінді, басты ақпаратты іріктей білу дағдыларын қалыптастыру. Оқушылар шеңбер бойымен тұрып бүгінгі өткен тақырыптар төңірегінде бір-бірлеріне сұрақтар қою арқылы сабақты қорытындылайды.

Рефлексия

БББ кестесін қолдану.

БББ тәсілін қолдану оқушылардың оқу жетістіктерін сыни бағалауға,

өзінің танымдық ойы туралы ойлауын дамытуға және шығармашылық

қабілеттерін жетілдіруге мүмкіндік береді.

«БББ кестесі»

Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.


«ООМ»

А В С
















«БББ кестесі»











Кері байланыс






Сабақ №3

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 6

Қатысқан оқушы саны:

Қатыспаған оқушы саны:

Сабақтың тақырыбы

Бүтін сандар. Рационал сандар.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

6.1.1.6 бүтін сан ұғымын меңгеру;

6.5.2.3 шамаларды сипаттау үшін бүтін сандарды қолдану;

Сабақтың мақсаты:

  1. Бүтін сандар және рационал сандар ұғымын білу.

  2. Бүтін сандар жиыны мен натурал сандар жиынын ажырату;

Бүтін сандар жиыны мен рационал сандар жиынын ажырату;

  1. Математикалық тілде тұжырымдап ережесін қорыту.

Құндылыққа баулу

Құндылықтар:

Әділдік: тапсырмаларды орындау барысында есептің шешімін дұрыс жолмен табуға, топтық жұмыс кезінде әркімнің пікірін әділ бағалауға, өз еңбегі мен сыныптасының еңбегін әділ мойындауға үйренеді.

  1. Жауапкершілік: есеп шығарудағы қателерін талдап, өз жұмысының нәтижесіне жауап беруге, тапсырмаларды уақытылы әрі мұқият орындауға дағдыланады.

Сабақ барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Басы

5 минут

Ұйымдастыру сәті

Оқушыларды екі топқа бөлу үшін алдын ала үлестірмелі қағаздарға мына сандарды әзірлеп алып, таратамын. (4,38,75,99,167), (-7,-78,-95,-107,-155). Оқушыларды топқа бөлу: Үлестірмеде берілген сандардың қандай заңдылықпен берілгенін өздері анықтап, екі топқа бөлінеді. Топ аттары: «Оң сан», «Теріс сан».

Ширату жаттығуы.

«Сөзді тап» әдісі- сабақ тақырыбына байланысты оқушылардың қызығушылығын туғызу.


3-6

-6-0

-2-3

0-7

-1-1

6-10

0-1

-5-3

4-2

4-0

-4-5

р

о

б

а

и

ц

і

ү

л

т

н



-5

-8

4

-1

-9


-3

-7

-4

-2

-6

-9

-7

2

сөз
















сөз

Б

Ү

Т

І

Н

Р

А

Ц

И

О

Н

А

Л

Осыдан бүгінгі сабағымыздың тақырыбы не деп ойлайсыңдар?

Оқушылармен бірігіп сабақ мақсатын анықтау.

Психологиялық ахуалға берілген тапсырманы орындайды.

«ООМ»

А В С















Негізгі бөлім

10 минут

Жаңа тақырыпты ашу:

«Әткеншек» әдісі бойынша топта талдай отырып жаңа тақырыпты меңгеру.

Қалыптастырылатын дағдылар:топта бірлесе ақпаратты талдай отырып шешім қабылдайды.




«Келісемін-келіспеймін» әдісі сыни тұрғыдан ойлауды дамыту әдісін пайдаланып оқушылардың жаңа тақырыпты игеру деңгейін анықтау.

Келісемін

Келіспеймін

Қорытынды

5 және -5; -0,09 және 0,09 сандары қарама –қарсы сандар болады.




0 саны өзі-өзіне қарамаа-қарсы сан.




Бүтін сандар, теріс және оң бөлшек сандар рационал сандар деп аталады.




Кез келген бүтін сан рационал сан болады.




Кез келген бүтін сан натурал сан болмайды.




Кез келген рационал сан натурал сан болмайды




Оқушылардың жазған қорытындылары түгел айтылмайды, тек қана дұрыс жауап келтіріледі, сосын әр оқушы ол жауаппен өзінің жауабын салыстырады.





«ООМ»

А В С













Оқулық, жұмыс дәптері

Оқулықпен жұмыс

25 минут

(Ө) 1-тапсырма

«Семантикалық карта» әдісі бойынша әрбір оқушы жеке жұмыс жасау арқылы өз ойын қорытып тақырыптың түсіну деңгейін арттыру.

Қалыптастырылатын дағдылар:

ақпаратты салыстыру;

өз ойларын жинақтау және жазу.

Тапсырма

N-натурал сандар жиыны

Z- бүтін сандар жиыны

Q- рационал сандар жиыны

6




-3,5







-9







0




1




-100




99






(Ө-Ж) 2-тапсырма

«Ойлан-жұптас» әдісі бойынша оқушылар жұптаса жұмыс жасау арқылы таңба ережесін пайдалана отырып дұрыс жауаптарды сәйкестендіру.

Қалыптастырылатын дағдылар:

ақпаратты cаралау;

бірлескен жұмыс;

ойлау, шешім қабылдау.

Жұлдызшаның «*» орнына теңдік тура болатындай етіп, сәйкес таңбаны қойыңдар.

  1. 1)–(*5)=-5 2) *(-3.9)=3.9 3) –(* )=

  2. 4) *(+0,2)=-0,2 5) –(*0,3)=0,3 6) *(-0,5)=-0,5

ҚБ: «Серпілген сауал»әдісі Оқушылардан тапсырманы орындап болғаннан кейін жауаптарын топтағы жұбымен тексеруді сұраймын. Жауаптары бірдей ме?, әлде өзгешелік бар ма? Өзгешелік болса, неге? Қате кімнен кетті?-деген сұрақтар қою арқылы сұрау, содан кейін барып интербелсенді тақтада дұрыс жауапты көрсетемін.



(Т) 3-тапсырма

«Эйлер-Венн» дөңгелегі диаграммасы бойынша оқушылар топта жұмыс жасау арқылы таңба ережесін пайдалана отырып дұрыс жауаптарды диаграммада кескіндейді.

Қалыптастырылатын дағдылар:

ақпаратты зерттеу;

бірлескен жұмыс;

ойлау, шешім қабылдау.

1)Әлемдегі ең терең мұхит Тынық (-11022м)

2) Әлемдегі ең биік шың Эверест-(-8848м)

3) Әлемдегі ең халық саны көп мемлекет Қытай (1,4мил)

4) Әлемдегі ең суық жер Антрактида (-89,2С0)

5) Әлемдегі ең ыстық жер Ливия (57,7 С0)

6) Әлемдегі ең үлкен жер көлемі Ресей (1,7млн км2)











Дескриптор:

- натурал, бүтін және рационал сандар жиынын біледі;

- сандарды орналастырады.












Дескриптор:

- таңба ережесін біледі;

- теңдік тура болатындай таңбаларды орналастырады.






























Дескриптор:

- шамаларды «+» және «-» таңбаларымен жазады;

- шамаларды дөңгелек диаграммада кескіндейді;

- айырмашылығы мен ұқсастығын математикалық тілде тұжырымдайды.

ҚБ: «Бес саусақ» әдісі Оқушылар мұғалімнің берген жауаптары арқылы өздерін тексеріп, критерийлер бойынша +/- таңбаларын қойып, оқу мақсатына жеткен жетпегендерін анықтайды.










ҚБ: «Серпілген сауал»әдісі

















«ООМ»

А В С
































ҚБ: «Бағдаршам» әдістері арқылы бағаланады.





«ООМ»

А В С














Үлестірмелі қағаздар

Соңы

5 минут

Сабақты бекіту Рефлексия

Үйге тапсырма:

«Күнделiктi мaтемaтикa»

Қыз бaлaлaрғa –юбкa үлгiсiн мoдельдеy, жaсay

Ұл бaлaлaрғa-үй шaтырын жaбyғa aрнaлғaн мaтериaл шығынын есептеy

Сабақты пысықтау тапсырмаларын орындау.



Кері байланыс

О қушыларға «Жетістік баспалдағы» кері байланыс парағы таратылады. Оқушылар өздері белгілейді.

«Жетістік баспалдағы» кері байланыс парағы таратылады.

«Жетістік баспалда

ғы»

Кері байланыс парағы.


Сабақ №4

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 6

Қатысқан оқушы саны:

Қатыспаған оқушы саны:

Сабақтың тақырыбы

Бүтін сандар. Рационал сандар.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

6.1.1.6 бүтін сан ұғымын меңгеру;

6.5.2.3 шамаларды сипаттау үшін бүтін сандарды қолдану;

Сабақтың мақсаты:

  1. Бүтін сандар және рационал сандар ұғымын білу.

  2. Бүтін сандар жиыны мен натурал сандар жиынын ажырату;

Бүтін сандар жиыны мен рационал сандар жиынын ажырату;

  1. Математикалық тілде тұжырымдап ережесін қорыту.

Құндылыққа баулу

Құндылықтар:

Әділдік: тапсырмаларды орындау барысында есептің шешімін дұрыс жолмен табуға, топтық жұмыс кезінде әркімнің пікірін әділ бағалауға, өз еңбегі мен сыныптасының еңбегін әділ мойындауға үйренеді.

  1. Жауапкершілік: есеп шығарудағы қателерін талдап, өз жұмысының нәтижесіне жауап беруге, тапсырмаларды уақытылы әрі мұқият орындауға дағдыланады.

Сабақ барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар


Басы

5 минут

Ұйымдастыру сәті

Актуалдау. Өткен тақырыптар бойынша жеңіл сұрақтар қою:

  1. Оң сандар дегеніміз не?

  2. Теріс сандар дегеніміз не?

  3. Координаталық түзу дегеніміз не?

  4. Қандай сандарды қарама – қарсы сандар деп атаймыз?

  5. Натурал сандар дегеніміз қандай сандар?

Тапсырма 1.

Оқушыларға тақтадан бірнеше сандар жазылған тізбекті көрсетіп, оларды қандай да бір заңдылықтар бойынша екі топқа бөлуді ұсынылады:

Оқушылар өз жауаптарын ұсынады. Мысалы: берілген сандарды оң және теріс сандар деп екіге бөлуге болады.

Басқаша қалай топтастыруға болады?

І) - бүтін сандар

ІІ) - рационал сандар

Психологиялық ахуалға берілген тапсырманы орындайды.

«ООМ»

А В С




































Негізгі бөлім

10 минут

Жаңа сабақты түсіну.

Сонымен балалар, біздің бүгінгі сабағымыздың тақырыбы қандай деп ойлайсыздар? «Координаталық түзуде рационал сандарды кескіндеу»

Сабақты әрі қарай жалғастырмастан бұрын, тақырыпқа қатысты мақсатымызды анықтап алайық:

  • Координаталық түзуде рационал сандарды кескіндей білу керекпіз;

Топтық жұмыс:

Оқушылар топтық жұмыс барысында әр топ оқушылары флипчарт қағазында берілген нүктелерді кескіндейді. Әр тапсырма үшін бөлек координаталық түзу сызулары қажет. Координаталық түзуде берілген нүктелерді салу арқылы Қазақстандық ғалымдардың аттарын оқиды.


Дескриптор:

Білім алушы

1)Үйдің жоғарғы және төмендегі қабаттарын сандармен белгілейді;

2) Ең үлкен оң бүтін санды табады;

Ең кіші оң бүтін санды табады;

Ең үлкен теріс бүтін санды табады;

Ең кіші теріс бүтін санды табады.

3) Барлық қабаттың, жалпы қабаттардың ұзындығын табады;

4) Үйдің жер бетіндегі бөлігінің биіктігін табады;

Үйдің жер астындағы бөлігінің биіктігін табады.








«ООМ»

А В С













Оқулық, жұмыс дәптері

Кітап, дәптер, қалам суреттері бейнеленген қима қағаздар топтамасы

ДК экраны


Оқулықпен жұмыс

25 минут

Тапсырма 1.

Координаталық түзуде берілген нүктелерді салу.


Тапсырма орындалып болған соң тақтада аталған ғалымдардың өмірбаяны мен еңбектері туралы қысқаша мағлұмат береді.


Мұғалім жұмыс барысын бақылайды. Оқушылардың рационал сандарды координаталық түзуде кескіндеуді дұрыс орындап жатыр ма, көмек қажетсінген оқушыларға түсіндіреді























Бағалау:

«Ротация» әдісімен бағалайды. Әр топ басқа топтардың жұмысындағы, кескіндеген






«ООМ»

А В С


















Үлестірмелі қағаздар


Соңы

5 минут

Сабақты бекіту Рефлексия

Үйге тапсырма:

«Күнделiктi мaтемaтикa»

Қыз бaлaлaрғa –юбкa үлгiсiн мoдельдеy, жaсay

Ұл бaлaлaрғa-үй шaтырын жaбyғa aрнaлғaн мaтериaл шығынын есептеy

Сабақты пысықтау тапсырмаларын орындау.




Кері байланыс

Оқушыларға «Жұлдыздар шеруі» кері байланыс парағы таратылады. Оқушылар өздері белгілейді.

«Жұлдыздар шеруі»әдісі. Оқушылар өздері кері байланыс парағы таратылады.

Жұлдыздар шеруі»

Кері байланыс парағы.







Сабақ №5

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 6

Қатысқан оқушы саны:

Қатыспаған оқушы саны:

Сабақтың тақырыбы

Cанның модулі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

6.1.1.9 санның модулі анықтамасын білу және оның мәнін табу;

Сабақтың мақсаты:

берілген координаталық түзуде екі нүктенің арақашықтығын табуды үйренеді.

Құндылыққа баулу

Құндылықтар:

Әділдік: тапсырмаларды орындау барысында есептің шешімін дұрыс жолмен табуға, топтық жұмыс кезінде әркімнің пікірін әділ бағалауға, өз еңбегі мен сыныптасының еңбегін әділ мойындауға үйренеді.

Жауапкершілік: есеп шығарудағы қателерін талдап, өз жұмысының нәтижесіне жауап беруге, тапсырмаларды уақытылы әрі мұқият орындауға дағдыланады.

Сабақ барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар


Басы

5 минут

Ұйымдастыру сәті

Топқа бөлу: қағаз қиындыларында жазылған сандар құпиясын дұрыс табу арқылы оқушылар топтарға бөлініп отырады.


Топтағы оқушылар дәптерлерін алмастыру арқылы ұсынылған дайын жауаптарды қолданып бір-бірінің үй жұмысын тексеріп, комментарий жазу арқылы бағалайды.

Психологиялық ахуалға берілген тапсырманы орындайды.


«ООМ»

А В С

















Негізгі бөлім

10 минут

Жаңа сабақты түсіну.

Сыныппен жұмыс:

Сабақ тақырыбы мен мақсатын анықтау.

«Жақын арада даму аймағын» анықтау.

Өтілген сабақпен жаңа сабақты байланыстыру.

Сабақ басында оқушылардың сан модулі туралы білімдерін еске түсіру үшін бір-біріне сұрақ қояды.

Осыдан соң сабақ мақсаты мен бағалау критерийлері айтылады. Бағалау критерийлері оқушылармен таңдалады.

Топпен жұмыс:

Тапсырма 1.

Тапсырмаларды топта орындау процесін пікір алмасуға, бағалауға негіздей ұйымдастыру.

Оқушылардан берілген шарттарға байланысты нүктелерді сандар түзуінде орналастыруға байланысты графикалық жұмыс жүргізуді сұрау.

1. Сандар түзуінде белгіле:

а) координаталық түзу бойынан А(-4) нүктесін белгілеңіз.

А нүктесінің санақ басынан ( О нүктесінен) бірлік кесінді есебімен қашықтығын табыңыз.

б) координаталық түзу бойынан В(5) нүктесін белгілеңіз.

В нүктесінің санақ басынан ( О нүктесінен) бірлік кесінді есебімен қашықтығын табыңыз.

с) координаталық түзу бойынан Е(-3) және F(3) нүктесін белгілеңіз.

Е(-3) және F(3) нүктелерінің санақ басынан ( О нүктесінен) бірлік кесінді есебімен қашықтығын табыңыз.

Жауаптарды 2 - 5 слайдтар бойынша тексеру.

2. |a - b| және |b - a| өрнектерінің мәнін есептеңіз. Мұндағы

1) a=9, b=5 2) a=9, b= -5

3) a= - 9, b=5 4) a= - 9, b= - 5

Жауаптарды 8 слайд бойынша тексеру.

Дер кезінде оқушыларға кері байланыс беріледі.


Сабақ тақырыбы мен мақсатын анықтау.

«Жақын арада даму аймағын» анықтау.

Өтілген сабақпен жаңа сабақты байланыстыру.

Сабақ басында оқушылардың сан модулі туралы білімдерін еске түсіру үшін бір-біріне сұрақ қояды.






«ООМ»

А В С


















Оқулық, жұмыс дәптері

Кітап, дәптер, қалам суреттері бейнеленген қима қағаздар топтамасы

ДК экраны


Оқулықпен жұмыс

25 минут

Тапсырма 2.

а) 1-жағдай.

Координаталық түзуде берілген А(2) және В(6) нүктелерінің арақашықтығын табыңыз.

|АВ| = |6 - 2|= 4 немесе |АВ| = |2 - 6|= 4


б) 2-жағдай.

Координаталық түзуде берілген А(2) және В(-5) нүктелерінің арақашықтығын табыңыз.

|АВ| = |-5 - 2|= 7 немесе |АВ| = |2 – (- 5)|= 7

с) 3-жағдай.

Координаталық түзуде берілген А(- 1) және В(-5) нүктелерінің арақашықтығын табыңыз.

|АВ| = |-5 – (- 1)|= 4 немесе |АВ| = |- 1 – (- 5)|= 4

Жауаптарды 9, 10, 11 слайдтар бойынша тексеру.

Оқушылардан координаталық түзуде нүктелердің арақашықтығын үш жағдайда есептеп, берілген координаталық түзуде нүктелердің арақашықтығын табуда осы жағдайлардың байланысын бақылап, қорытынды шығару ұсынылады

Егер оқушыларда қорытынды шығаруда қиындықтар туындаса,

Берілген координаталық түзуде нүктелердің арақашықтығын табуда нені байқадыңыз? деген сияқты сұрақтар қойылады.

Оқушылар өз қорытындыларын шығарады.

Таныстырылым арқылы өз қорытындыларының дұрыстығына көз жеткізеді.

Оқушылардың диалогтарға қаншалықты қатысатындығын бақылау жолымен бағалау.

Қорытынды:

Координаталық түзуде берілген А(а) және В(b)

нүктелерінің арақашықтығы координаталарының

айырымының модуліне тең.

|? −?| немесе |?−а|


Мұғалім жұмыс барысын бақылайды. Оқушылардың рационал сандарды координаталық түзуде кескіндеуді дұрыс орындап жатыр ма, көмек қажетсінген оқушыларға түсіндіреді























Бағалау:

«Ротация» әдісімен бағалайды. Әр топ басқа топтардың жұмысындағы, кескіндеген


«ООМ»

А В С


















Үлестірмелі қағаздар


Соңы

5 минут

Сабақты бекіту Рефлексия

Үйге тапсырма:

«Күнделiктi мaтемaтикa»

Қыз бaлaлaрғa –юбкa үлгiсiн мoдельдеy, жaсay

Ұл бaлaлaрғa-үй шaтырын жaбyғa aрнaлғaн мaтериaл шығынын есептеy

Сабақты пысықтау тапсырмаларын орындау.

«ООМ»

А В С















Кері байланыс

Оқушыларға «Жұлдыздар шеруі» кері байланыс парағы таратылады. Оқушылар өздері белгілейді.

«Жұлдыздар шеруі»әдісі. Оқушылар өздері кері байланыс парағы таратылады.

Жұлдыздар шеруі»

Кері байланыс парағы.




Сабақ №6

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 6

Қатысқан оқушы саны:

Қатыспаған оқушы саны:

Сабақтың тақырыбы

Cанның модулі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

6.3.3.1 координаталық түзуде нүктелердің арақашықтығын табу.

Сабақтың мақсаты:

берілген координаталық түзуде екі нүктенің арақашықтығын табуды үйренеді.

Құндылыққа баулу

Құндылықтар:

Әділдік: тапсырмаларды орындау барысында есептің шешімін дұрыс жолмен табуға, топтық жұмыс кезінде әркімнің пікірін әділ бағалауға, өз еңбегі мен сыныптасының еңбегін әділ мойындауға үйренеді.

Жауапкершілік: есеп шығарудағы қателерін талдап, өз жұмысының нәтижесіне жауап беруге, тапсырмаларды уақытылы әрі мұқият орындауға дағдыланады.

Сабақ барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар


Басы

5 минут

Ұйымдастыру сәті

Топқа бөлу: қағаз қиындыларында жазылған сандар құпиясын дұрыс табу арқылы оқушылар топтарға бөлініп отырады.


Топтағы оқушылар дәптерлерін алмастыру арқылы ұсынылған дайын жауаптарды қолданып бір-бірінің үй жұмысын тексеріп, комментарий азу арқылы бағалайды.

Психологиялық ахуалға берілген тапсырманы орындайды.

«ООМ»

А В С
















Негізгі бөлім

10 минут

Жаңасабақты меңгеру.

Топтық жұмыс:

Тапсырма 2.

1 - топ координаталық түзуде оң таңбалы сандардың арақашықтығын зерттейді;

2 - топ координаталық түзуде теріс таңбалы сандардың арақашықтығын зерттейді;

3 - топ координаталық түзуде таңбалары әртүрлі сандардың арақашықтығын зерттейді (оң таңбалы санның модулі үлкен);

4 - топ координаталық түзуде 0 мен оң таңбалы сандардың арасындағы қашықтықты зерттейді;

5 - топ координаталық түзуде 0 мен теріс таңбалы сандардың арасындағы қашықтықты зерттейді;

6 - топ координаталық түзуде таңбалары әртүрлі сандардың арақашықтығын зерттейді (оң таңбалы санның модулі кіші).

Әр топ осы тапсырманы орындаудың алгоритмін немесе ережесін тұжырымдайды. Бүкіл сыныппен барлық жағдайлар үшін ортақ ереже анықталады.

өрнегінің мәні а мен санына сәйкес нүктелердің арақашықтығын білдіреді.

Сонда |x+2|=5 теңдеуінің геометриялық мағынасы х пен -2-ге сәйкес нүктелердің арақашықтығы 5 болғандықтан х= 2+5=3 немесе х= - 2 - 5= -7
Жауабы: х=3; х=-7.


«Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.

Өзгенің пікірін толықтырады





«ООМ»

А В С













Оқулық, жұмыс дәптері

Кітап, дәптер, қалам суреттері бейнеленген қима қағаздар топтамасы

ДК экраны


Оқулықпен жұмыс

25 минут

Жеке жұмыс:

Тапсырма 1.

1.Қай теңдеудің шешімі бар, қай теңдеудің шешімі жоқ, не себепті:





Жауабы: Шешімі барлар: 2,3,7

Шешімі жоқтар: 1,4,5,6,8

Себебі: Модульда теріс сан бола алмайды

Барлық оқушыларға өздерінің білімін тереңдетуге мүмкіндік беру.

Оқушылардың өздерінің қазіргі даму деңгейіне сәйкес келетін бағалаудан өтуге мүмкіндік беру.



2. х-тің қандай мәнінде теңдік орындалады:







Жауабы: 1) х=-4,4 2)x=6,-6 3)x=6,-6 4)x=5,-5 5)x=2,-2

6)x=4,-4 7)x=4,-4 8)x=6,-6 9)x=3,5;-3,5

Мұғалім оқушылар жұмысын бақылап, оларға кері байланыс береді.

Дескриптор: Білім алушы

  • санның модулінің анықтамасын қолданады;

  • модулі бар теңдеудің шешімдерін бағалайды.














Дескриптор: Білім алушы

  • санның модулінің анықтамасын қолданады;

  • модулі бар теңдеудің шешімдерін бағалайды.

Бағалау:

«Ротация» әдісімен бағалайды. Әр топ басқа топтардың жұмысындағы, кескіндеген



«ООМ»

А В С



















Үлестірмелі қағаздар


Соңы

5 минут

Сабақты бекіту Рефлексия

Үйге тапсырма:

«Күнделiктi мaтемaтикa»

Қыз бaлaлaрғa –юбкa үлгiсiн мoдельдеy, жaсay

Ұл бaлaлaрғa-үй шaтырын жaбyғa aрнaлғaн мaтериaл шығынын есептеy

Сабақты пысықтау тапсырмаларын орындау.


«ООМ»

А В С















Кері байланыс

Оқушыларға «Жұлдыздар шеруі» кері байланыс парағы таратылады. Оқушылар өздері белгілейді.

«Жұлдыздар шеруі»әдісі. Оқушылар өздері кері байланыс парағы таратылады.

Жұлдыздар шеруі»

Кері байланыс парағы.



Сабақ №6

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 6

Қатысқан оқушы саны:

Қатыспаған оқушы саны:

Сабақтың тақырыбы

Рационал сандарды салыстыру

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

6.1.2.8 бүтін сандарды салыстыру;

6.1.2.12 рационал сандарды салыстыру.

Сабақтың мақсаты:

берілген координаталық түзуде рационал сандарды салыстырып үйренеді.

Құндылыққа баулу

Құндылықтар:

Әділдік: тапсырмаларды орындау барысында есептің шешімін дұрыс жолмен табуға, топтық жұмыс кезінде әркімнің пікірін әділ бағалауға, өз еңбегі мен сыныптасының еңбегін әділ мойындауға үйренеді.

Жауапкершілік: есеп шығарудағы қателерін талдап, өз жұмысының нәтижесіне жауап беруге, тапсырмаларды уақытылы әрі мұқият орындауға дағдыланады.

Сабақ барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Басы

5 минут

Ұйымдастыру сәті

  1. Амандасу. Сыныпты түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

  2. Үй тапсырмасын тексеру.

Үй жұмысында оқушылар жіберген қателер олардың есінде сақталып қалмау үшін оны түзету, қиындық туғызған есептерге нұсқау жасау, уақытылы кері байланыс беру.

Психологиялық ахуалға берілген тапсырманы орындайды.

«ООМ»

А В С















Негізгі бөлім

10 минут

Жаңа сабақты түсіну.

Сыныппен жұмыс:

«Жақын арада даму аймағын» анықтау.

Өтілген сабақпен жаңа сабақты байланыстыру.

Білімді өзектендіру. Фронтальдық сұрақтар.

Тапсырма 1.

  • Өткен сабақта қандай тақырыптарды оқыдық?

  • Оң және теріс сандар, координата сызығы, қарама-қарсы сандар, санның модулі

Оң және теріс сандарды еске түсірейік.

  • Оң сандарға мысал келтіріңіздер.

  • Теріс сандарға мысал келтіріңіздер.

  • Оң және теріс санның арасындағы айырмашылық қандай?

  • 0 саны жайлы не білесіз?

13; -7.2; 0; 46; -46 сандарынан мына сандарды теріп айтыңыз:

а) оң сандар;

б) теріс сандар;

в) оң санға да, теріс санға да тиісті емес сан.

Жауабы:

а) 13; 46;

б) -7,2; -46;

в) 0.

Координата түзуін еске түсірелік.

-Координата түзуіне анықтама беріңіз.

Жазбаша жұмыс:

Тапсырма 2.

а) қарама-қарсы координаталары бар нүктелерді жазып алыңыз

Жауабы: Қарама-қарсы координаталары бар нүктелер жоқ.

б) Нүктелерді координаталық түзуде бейнелеңіз: М(4); N(-3,5); Р(2,5); К(-2).

Жауабы:

Қарама-қарсы сандар және санның модулі тақырыптарын қайталайық.

-Қарама-қарсы сандардың анықтамасын айтыңыз және оған мысалдар келтіріңіз

-а санының модулі дегеніміз не?

-Оң санның модулі неге тең? Мысалдар келтіріңіз

-Теріс санның модулі неге тең? Мысалдар келтіріңіз

- 0 санының модулі неге тең?

Тарсырмаларды жазбаша орындаңыз.

а) Координаталары қарама- қарсы болатын нүктелерді жазыңыз.

б) берілген сандардың ішінде ең үлкен модульге ие санды жазыңыз -2,6; 2,05; 2,2; -2,22; 2,53

в) Есепте: |-4|1,5; 34 - |- 16|; |+23|+|-8|.

Жауабы:

  1. а) Қарама-қарсы координаталары бар нүктелер А және С

б) 2,53

в) 6; 18; 31.

Оқушылар тақтадағы дайын жауап арқылы тексеріп, қорытындылайды

Мұғалім бүгінгі күннің тақырыбын айтады: «Сандарды салыстыру».

-Бүгінгі тақырып сіздерге таныс па?

-Біз қандай сандарды салыстыра аламыз?


«Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.

Өзгенің пікірін толықтырады



«ООМ»

А В С


































































«ООМ»

А В С













Оқулық, жұмыс дәптері

Оқулықпен жұмыс

25 минут

Жұптық жұмыс:

Есептер шығару:

№1. Сандарды 0 санымен салыстырып, теңсіздік түрінде жазыңыздар.

а) 4; -7; 8; -1;

б) - ; 2 ; - ;

с) 8,1; - 3,7; - 9,8.

№2. Координаталық түзудегі А және В, С және D, К және L нүктелеріне cәйкес сандарды салыстырыңыздар.

№3. Температураны салыстырып, кестені толтырыңыздар:

Темпе-ратура

3 пен

- 4

-7,5 пен -1

0 мен 2

5 пен -3

0 мен 8

Теңсіз-дік







№4. Координаталық түзуде мына сандар қандай бүтін сандардың аралығында орналасқан? Қос теңсіздік түрінде жазыңыздар.

а )- ; б) 3,4; в) - 2 ; г) 1,7; д) – 8,3; е) 9,5; ж) - 4.

Мұғалім дер кезінде кері байланыс береді.

Дескриптор: Білім алушы

  • санның модулінің анықтамасын қолданады;

  • модулі бар теңдеудің шешімдерін бағалайды.

Бағалау:

«Ротация» әдісімен бағалайды. Әр топ басқа топтардың жұмысындағы, кескіндеген


«ООМ»

А В С



















Үлестірмелі қағаздар

Соңы

5 минут

Сабақты бекіту Рефлексия

Үйге тапсырма:

«Күнделiктi мaтемaтикa»

Қыз бaлaлaрғa –юбкa үлгiсiн мoдельдеy, жaсay

Ұл бaлaлaрғa-үй шaтырын жaбyғa aрнaлғaн мaтериaл шығынын есептеy

Сабақты пысықтау тапсырмаларын орындау.


«ООМ»

А В С














Кері байланыс

Оқушыларға «Жұлдыздар шеруі» кері байланыс парағы таратылады. Оқушылар өздері белгілейді.

«Жұлдыздар шеруі»әдісі. Оқушылар өздері кері байланыс парағы таратылады.

Жұлдыздар шеруі»

Кері байланыс парағы.






Сабақ №7

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 6

Қатысқан оқушы саны:

Қатыспаған оқушы саны:

Сабақтың тақырыбы

Рационал сандарды координаттық түзудің көмегімен қосу

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

6.1.2.10

бүтін сандарды координаталық түзу көмегімен қосу және азайтуды орындау;

Сабақтың мақсаты:

координаттық түзудің көмегімен рационал сандарды қосу мен азайтуды үйренеді.

Құндылыққа баулу

Құндылықтар:

Әділдік: тапсырмаларды орындау барысында есептің шешімін дұрыс жолмен табуға, топтық жұмыс кезінде әркімнің пікірін әділ бағалауға, өз еңбегі мен сыныптасының еңбегін әділ мойындауға үйренеді.

Жауапкершілік: есеп шығарудағы қателерін талдап, өз жұмысының нәтижесіне жауап беруге, тапсырмаларды уақытылы әрі мұқият орындауға дағдыланады.

Сабақ барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Басы

5 минут

Ұйымдастыру сәті

  1. Амандасу. Сыныпты түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

  2. Үй тапсырмасын тексеру.

Сабақтың мақсаты: Координаталық түзудің көмегімен бүтін сандарды қосу және азайту (Слайд 1).

Мұғалім оқушылар осы сабақта координаталық түзудің көмегімен бүтін сандарды қосу және азайтуға байланысты есептер шығарып, білімдерін толықтыратынын ескертіп айтады. Олай болса бүгінгі сабақтың мақсатына жету үшін нені білуіміз керек?-деген сұрақ қойылады. (оқушылар өз ойларын айтады). Демек біз бағалау критерийлерін құрдық . Бағалау критерийлерін айтып өту (Слайд 2):

1. Координаталық түзуде санды белгілей алады;

2. Координаталық түзуді пайдаланып сандарды қосу және азайту ережесін біледі және пайдаланады

Психологиялық ахуалға берілген тапсырманы орындайды.


«ООМ»

А В С















Негізгі бөлім

10 минут

Өткен сабақты еске түсіру мақсатында келесі есептерді ауызша есептейді. Өтілген тақырып бойынша теориялық материалды еске түсіру мақсатында есепті орындау алгоритмін айтуды талап ету ұсынылады.

№1. Координаталық түзудің көмегімен сандарды қосып, азайтыңыз (Слайд 3-5):

5+2 -6+4 -3+(-3) 5+(-6) -2+0


№2. Қандай сандар

а) 6 санынан 3 бірлікке;

ә) -3 санынан 5 бірлікке;

б) -1 санынан 4 бірлікке қашық орналасқан?

№3. Бос орындарды толтырыңыз:

-4+ ?=5 5+ ? = -1 -7+?=-5  -3+?=-8


Жауабы: №1. 5+2=7 -6+4=-2 -3+(-3)=-6

5+(-6)=-1 -2+0=-2  

№2. А) 3,9 ә) 2,-8 б) 3,-5

№3. 9,-6,5,-5

Сонымен

1. Координаталық түзуді пайдаланып екі бүтін санды қалай қосамыз?

2. Екі санның айырмасын қосынды түрінде қалай жазуға болады?

(Слайд 7-8)

Жұптық жұмыс:

Тақырып бойынша есептер (жұптық жұмыс) шығару. Есепті шығару жолын талқылау және оқушылар өздерін тақтадан тексеріп бағалау үшін тақтаға оқушы шығару.

Есептерге дескриптор:

1. Координаталық түзуді дұрыс сызады;

2. Координаталық түзуде санды белгілей алады;

3. Координаталық түзуді пайдаланып сандарды дұрыс қосады


«ООМ»

А В С













Оқулық, жұмыс дәптері

Оқулықпен жұмыс

25 минут

№1. Координаталық түзуде а және а+1 сандары кескінделген. Осы түзуде а+5, а+(-3), а-1, а-4 сандарын кескіндеңіз.

№2. Түсте ауа температурасы -2°С болды. Кешке ауаның температурасы -3°С-қа, ал түн ортасында -5°С-қа өзгерді. Түн ортасында ауаның температурасы неше градус болды?

№3. Сүңгуір қайық 270 м тереңдікте жүзіп жүріп, жүзу деңгейін -42 метрге өзгертті, сонан соң тағы да -27 метрге өзгертті. Сүңгуір қайық неше метр тереңдікте жүзді?

Сонда үш санды координаталық түзуде қалай қосады екенбіз?сұрағын қою арқылыоқушыларға бірнеше санды қосу үшін орындалатын амалдар тізбегін құрғызу (оқушылар жауабын талқылаймыз, қорытынды жасаймыз: координаталық түзуде үш санды қосу үшін алғашқы екеуін қосып алып нәтижесіне үшінші санды қосамыз. Үштен де көп сандар үшін қосындыны дәл осындай жолмен табамыз)


Келесі есепте жұптағы оқушылардың біріне а) нұсқасын екіншісіне ә) нұсқасын есептеп өзара салыстыруға кеңес беру. Нәтижелерін талқылап, қорытынды жасайтынын ескертіп айту:


№3. Келесі сандарды координаталық түзуді пайдаланып қосыңыз: а) 3, -4, 5; ә) -6, -2, 1.


Қосылғыштардың орнын ауыстыруға болады ма? Есептеп көріңіздер. Қандай тұжырымға келдіңіздер?


№5. Фирманың ақша есебінің өзгерісі бірінші айда +5 млн. тг, екінші айда -3 млн. тг, ал үшінші айда +1 млн. тг болды. Фирманың үшінші айдағы ақша есебінің өзгерісі неше теңге? Фирма зиян шеккен ба, әлде пайда тапқан ба?

Оқушылардың тапсырмаларды орындауға және диалогтарға қаншалықты қатысатындығын бақылау жолымен бағалау. Прогресс, жұппен жұмыс кезіндегі жауап реакциясы әр оқушының үлесін бағалау.

Есептерге дескриптор:

1. Координаталық түзуді дұрыс сызады;

2. Координаталық түзуде санды белгілей алады;

3. Координаталық түзуді пайдаланып сандарды дұрыс қосады

Бағалау:

«Ротация» әдісімен бағалайды. Әр топ басқа топтардың жұмысындағы, кескіндеген


«ООМ»

«ООМ»

А В С



















Үлестірмелі қағаздар

Соңы

5 минут

Сабақты бекіту Рефлексия

Үйге тапсырма:

«Күнделiктi мaтемaтикa»

Қыз бaлaлaрғa –юбкa үлгiсiн мoдельдеy, жaсay

Ұл бaлaлaрғa-үй шaтырын жaбyғa aрнaлғaн мaтериaл шығынын есептеy

Сабақты пысықтау тапсырмаларын орындау.

«ООМ»

А В С














Кері байланыс

Оқушыларға «Бас бармақ» тәсілі кері байланыс парағы таратылады. Оқушылар өздері белгілейді.

«Бас бармақ» тәсілі. Оқушылар өздері кері байланыс парағы таратылады.

«Бас бармақ» тәсілі

Кері байланыс парағы.






















Сабақ № 8

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 6

Қатысқан оқушы саны:

Қатыспаған оқушы саны:

Сабақтың тақырыбы

Теріс рационал сандарды қосу. Таңбалары әртүрлі рационал сандарды қосу.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

6.1.2.13

таңбалары бірдей, таңбалары әртүрлі рационал сандарды қосуды орындау.

Сабақтың мақсаты:

таңбалары әртүрлі рационал сандарды қосуды үйренеді.

Құндылыққа баулу

Құндылықтар:

Әділдік: тапсырмаларды орындау барысында есептің шешімін дұрыс жолмен табуға, топтық жұмыс кезінде әркімнің пікірін әділ бағалауға, өз еңбегі мен сыныптасының еңбегін әділ мойындауға үйренеді.

Жауапкершілік: есеп шығарудағы қателерін талдап, өз жұмысының нәтижесіне жауап беруге, тапсырмаларды уақытылы әрі мұқият орындауға дағдыланады.

Сабақ барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Басы

5 минут

Ұйымдастыру сәті

Амандасу. Сыныпты түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

Үй тапсырмасын тексеру.

  1. Сабақтың тақырыбы мен мақсатын айқындау,

Бағалау критерийін оқушылармен бірге құрастыру

Үй тапсырмасын тексеру. Оқушылар жұп болып жұмыс жасап, бір-бірінің есебін тексереді. Өзара бағалау.

Жедел сұрақ. Оқушылар шеңбер құрайды. Мұғалім кез келген бір оқушыға доп лақтырады және сұрақ қояды. Оқушы сұраққа жауап беріп, допты кері қайтарады. Мұғалім осы әрекетті сұрақ санына сәйкес бірнеше рет қайталайды.

1. Натурал сандар жиыны қандай әріппен белгіленеді? (N).

2. Рационал сандар жиыны қандай әріппен белгіленеді? (Q).

3. Күн жүйесі жиынына кіретін элементтерді атаңыз (Жер, Марс, Меркурий, Нептун Сатурн, Юпитер, Шолпан, Уран,).

4. Ауа температурасын өлшейтін құрал қалай аталады? (термометр)

5. Натурал сандарды қосу амалының қандай қасиеттерін білеміз? (ауыстырымдылық және үлестірімділік)

6. Кез келген санға қандай санды қосқанда нәтижесі өзгермейді? (нөлді).

7. Нүктенің координаталық түзу бойында орналасуын қалай түсінесің? (өз сөзімен)

8. Ауа температурасының 0 градустан жоғары көтерілгені немесе 0 градустан төмен түскенін қалай түсінесің?

(өз сөзімен)

Психологиялық ахуалға берілген тапсырманы орындайды.








«Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.

Өзгенің пікірін толықтырады



Өзара бағалау.




«ООМ»

А В С















Негізгі бөлім

10 минут

Жаңа сабақты түсіну

Жаңа тақырыпты проблемалық оқыту

Сыныппен жұмыс:

Таңбалары әртүрлі рационал сандарды қалай қосу керек?

Топтық жұмыс (төрт топ)

Амалдарды орындаңыз және нәтижесін жазыңыз:

1 топ тапсырмасы:

2 топ тапсырмасы:

3 топ тапсырмасы:

4 топ тапсырмасы:


Жауабы: 1 топ тапсырмасы: 1)-3 2)5 3)0 4)-6,4

2 топ тапсырмасы: 1)5 2)-3 3)0 4)6,4

3 топ тапсырмасы: 1)-3 2)3 3)0 4)1,8

4 топ тапсырмасы: 1)-3 2)4 3)0 4)-1,8



Оқушыларға берілген тапсырма бойынша фронтальді жұмыс жүргізу. Оқушылардың жауаптарын талқылау және қорытындылау арқылы жаңа сабақтың мазмұнын ашу.




Дескриптор: Білім алушы

-бүтін сандарға сәйкес нүктелерді координаттық түзуде табады;

-таңбалары әртүрлі сандарды қосады;

- нәтижесін жазады.

Әр топ жұмыстарын қалай орындағанын қорғайды.

«ООМ»

А В С













Оқулық, жұмыс дәптері

Оқулықпен жұмыс

25 минут

Жаңа сабақты меңгеру.

Жұптық жұмыс:

Оқушыларға видеосабақ ұсынылады. Жұпта видеосабақты көріп болғаннан кейін, талқылау ұсынылады. Оқушыларды өздері қорытынды шығаруға жетелеу.

Bilimland-Арифметика-Бүтін сандар (3 мин)

Видеосабақ: https://bilimland.kz/kk/home#lesson=10580

Таңбалары әртүрлі модулдері тең емес екі санды қосу үшін:

1. үлкен модульден кіші модульді азайту керек;

2. шыққан санның алдына модулі үлкен қосылғыштың таңбасын қою керек.

1-мысал

Қысқаша:

2 мысал:

қысқаша:

3 мысал:

Бөлімдері бірдей әрі таңбалары оң екі бөлшекті қосқанда бөлімдерін өзгеріссіз қалдырып, алымдарын қосады.

Мысал:

Қарама-қарсы бөлшектердің қосындысы нөлге тең. Мысалы,

Оқушылардың талқылауға және диалогтарға қаншалықты қатысатындығын бақылау жолымен бағалау.

Сергіту сәті.

Ал, қазір біз өзіміздің омыртқаларымыздың тынығуына мүмкіндік берейік, және координаттық сәуледе сандардың орналасуын қайталап алайық. Бәріміз орнымыздан тұрамыз. Қолымызды қаусырып, «құлыптап» ұстап, жоғары созамыз. Егер мен оң санды атасам, оң жаққа. теріс санды атасам сол жаққа иілеміз. Мұқият болыңыздар.

6; -11; -4,5; 6; -9,2; 0; -7; 8; - ; 2,23; -2,8; -10; 200; 0.

Мен 0 цифрын атағанда иілмейсіздер? Неге?

Топтық жұмыс:

Оқушыларға есептер мына ретте бөлінеді:

№1

№2

№3

№4

1 топ

1, 2, 3

1, 2

№1

1

2 топ

4, 5, 6

3, 4

№2

2

3 топ

7, 8, 9

5, 6

№3

3

4 топ

10, 11, 12

7, 8,

№4

4

№1. Есептеңіздер:

№2. Есептеңіздер:

Дескриптор: Білім алушы

- Координаталық түзуде санды белгілей алады;

- Координаталық түзуді пайдаланып сандарды дұрыс қосады .
















Дескриптор: Білім алушы

- Координаталық түзуде санды белгілей алады;

- Координаталық түзуді пайдаланып сандарды дұрыс қосады .




























Дескрипторлар:

  • таңбалары әр түрлі рационал сандарды қосады;

  • өрнектің мәнін табады.

Бағалау:

Қатар отырған оқушылар дәптерлерін ауыстырып, бірін – бірі бағалауды жүргізеді.




«ООМ»

А В С
























Оқушылар дайын жауап арқылы өзін – өзі бағалайды


Үлестірмелі қағаздар

Соңы

5 минут

Сабақты бекіту Рефлексия

Үйге тапсырма:

«Күнделiктi мaтемaтикa»

Қыз бaлaлaрғa –юбкa үлгiсiн мoдельдеy, жaсay

Ұл бaлaлaрғa-үй шaтырын жaбyғa aрнaлғaн мaтериaл шығынын есептеy

Сабақты пысықтау тапсырмаларын орындау.



Кері байланыс

Оқушыларға «Бас бармақ» тәсілі кері байланыс парағы таратылады. Оқушылар өздері белгілейді.

«Бас бармақ» тәсілі. Оқушылар өздері кері байланыс парағы таратылады.

«Бас бармақ» тәсілі

Кері байланыс парағы.




Сабақ № 9

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 6

Қатысқан оқушы саны:

Қатыспаған оқушы саны:

Сабақтың тақырыбы

Теріс рационал сандарды қосу. Таңбалары әртүрлі рационал сандарды қосу.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

6.1.2.13

таңбалары бірдей, таңбалары әртүрлі рационал сандарды қосуды орындау.

Сабақтың мақсаты:

таңбалары әртүрлі рационал сандарды қосуды үйренеді.

Құндылыққа баулу

Құндылықтар:

Әділдік: тапсырмаларды орындау барысында есептің шешімін дұрыс жолмен табуға, топтық жұмыс кезінде әркімнің пікірін әділ бағалауға, өз еңбегі мен сыныптасының еңбегін әділ мойындауға үйренеді.

Жауапкершілік: есеп шығарудағы қателерін талдап, өз жұмысының нәтижесіне жауап беруге, тапсырмаларды уақытылы әрі мұқият орындауға дағдыланады.

Сабақ барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Басы

5 минут

Ұйымдастыру сәті

Амандасу. Сыныпты түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

Үй тапсырмасын тексеру.

  1. Сабақтың тақырыбы мен мақсатын айқындау,

Бағалау критерийін оқушылармен бірге құрастыру

Үй тапсырмасын тексеру. Оқушылар жұп болып жұмыс жасап, бір-бірінің есебін тексереді. Өзара бағалау.

Жедел сұрақ. Оқушылар шеңбер құрайды. Мұғалім кез келген бір оқушыға доп лақтырады және сұрақ қояды. Оқушы сұраққа жауап беріп, допты кері қайтарады. Мұғалім осы әрекетті сұрақ санына сәйкес бірнеше рет қайталайды.

1. Натурал сандар жиыны қандай әріппен белгіленеді? (N).

2. Рационал сандар жиыны қандай әріппен белгіленеді? (Q).

3. Күн жүйесі жиынына кіретін элементтерді атаңыз (Жер, Марс, Меркурий, Нептун Сатурн, Юпитер, Шолпан, Уран,).

4. Ауа температурасын өлшейтін құрал қалай аталады? (термометр)

5. Натурал сандарды қосу амалының қандай қасиеттерін білеміз? (ауыстырымдылық және үлестірімділік)

6. Кез келген санға қандай санды қосқанда нәтижесі өзгермейді? (нөлді).

7. Нүктенің координаталық түзу бойында орналасуын қалай түсінесің? (өз сөзімен)

8. Ауа температурасының 0 градустан жоғары көтерілгені немесе 0 градустан төмен түскенін қалай түсінесің?

(өз сөзімен)

Психологиялық ахуалға берілген тапсырманы орындайды.








«Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.

Өзгенің пікірін толықтырады



Өзара бағалау.




«ООМ»

А В С















Негізгі бөлім

10 минут

Жаңа сабақты түсіну

Жаңа тақырыпты проблемалық оқыту

Сыныппен жұмыс:

Таңбалары әртүрлі рационал сандарды қалай қосу керек?

Топтық жұмыс (төрт топ)

Амалдарды орындаңыз және нәтижесін жазыңыз:

1 топ тапсырмасы:

2 топ тапсырмасы:

3 топ тапсырмасы:

4 топ тапсырмасы:


Жауабы: 1 топ тапсырмасы: 1)-3 2)5 3)0 4)-6,4

2 топ тапсырмасы: 1)5 2)-3 3)0 4)6,4

3 топ тапсырмасы: 1)-3 2)3 3)0 4)1,8

4 топ тапсырмасы: 1)-3 2)4 3)0 4)-1,8



Оқушыларға берілген тапсырма бойынша фронтальді жұмыс жүргізу. Оқушылардың жауаптарын талқылау және қорытындылау арқылы жаңа сабақтың мазмұнын ашу.




Дескриптор: Білім алушы

-бүтін сандарға сәйкес нүктелерді координаттық түзуде табады;

-таңбалары әртүрлі сандарды қосады;

- нәтижесін жазады.

Әр топ жұмыстарын қалай орындағанын қорғайды.

«ООМ»

А В С













Оқулық, жұмыс дәптері

Оқулықпен жұмыс

25 минут

Жаңа сабақты меңгеру.

Жұптық жұмыс:

Оқушыларға видеосабақ ұсынылады. Жұпта видеосабақты көріп болғаннан кейін, талқылау ұсынылады. Оқушыларды өздері қорытынды шығаруға жетелеу.

Bilimland-Арифметика-Бүтін сандар (3 мин)

Видеосабақ: https://bilimland.kz/kk/home#lesson=10580

Таңбалары әртүрлі модулдері тең емес екі санды қосу үшін:

1. үлкен модульден кіші модульді азайту керек;

2. шыққан санның алдына модулі үлкен қосылғыштың таңбасын қою керек.

1-мысал

Қысқаша:

2 мысал:

қысқаша:

3 мысал:

Бөлімдері бірдей әрі таңбалары оң екі бөлшекті қосқанда бөлімдерін өзгеріссіз қалдырып, алымдарын қосады.

Мысал:

Қарама-қарсы бөлшектердің қосындысы нөлге тең. Мысалы,

Оқушылардың талқылауға және диалогтарға қаншалықты қатысатындығын бақылау жолымен бағалау.

Сергіту сәті.

Ал, қазір біз өзіміздің омыртқаларымыздың тынығуына мүмкіндік берейік, және координаттық сәуледе сандардың орналасуын қайталап алайық. Бәріміз орнымыздан тұрамыз. Қолымызды қаусырып, «құлыптап» ұстап, жоғары созамыз. Егер мен оң санды атасам, оң жаққа. теріс санды атасам сол жаққа иілеміз. Мұқият болыңыздар.

6; -11; -4,5; 6; -9,2; 0; -7; 8; - ; 2,23; -2,8; -10; 200; 0.

Мен 0 цифрын атағанда иілмейсіздер? Неге?

Топтық жұмыс:

Оқушыларға есептер мына ретте бөлінеді:

№1

№2

№3

№4

1 топ

1, 2, 3

1, 2

№1

1

2 топ

4, 5, 6

3, 4

№2

2

3 топ

7, 8, 9

5, 6

№3

3

4 топ

10, 11, 12

7, 8,

№4

4

№1. Есептеңіздер:

№2. Есептеңіздер:

Дескриптор: Білім алушы

- Координаталық түзуде санды белгілей алады;

- Координаталық түзуді пайдаланып сандарды дұрыс қосады .
















Дескриптор: Білім алушы

- Координаталық түзуде санды белгілей алады;

- Координаталық түзуді пайдаланып сандарды дұрыс қосады .







































Дескрипторлар:

  • таңбалары әр түрлі рационал сандарды қосады;

  • өрнектің мәнін табады.

Бағалау:

Қатар отырған оқушылар дәптерлерін ауыстырып, бірін – бірі бағалауды жүргізеді.




«ООМ»

А В С
























Оқушылар дайын жауап арқылы өзін – өзі бағалайды









































«ООМ»

А В С














Үлестірмелі қағаздар

Соңы

5 минут

Сабақты бекіту Рефлексия

Үйге тапсырма:

«Күнделiктi мaтемaтикa»

Қыз бaлaлaрғa –юбкa үлгiсiн мoдельдеy, жaсay

Ұл бaлaлaрғa-үй шaтырын жaбyғa aрнaлғaн мaтериaл шығынын есептеy

Сабақты пысықтау тапсырмаларын орындау.



Кері байланыс

Оқушыларға «Бас бармақ» тәсілі кері байланыс парағы таратылады. Оқушылар өздері белгілейді.

«Бас бармақ» тәсілі. Оқушылар өздері кері байланыс парағы таратылады.

«Бас бармақ» тәсілі

Кері байланыс парағы.




































Тапсырмалар жинағы


«Математикалық домино»

Домино тастарының бір жағында өрнек, екінші жағында жауап берілген. Дұрыс жауап пен өрнекті сәйкестендіріп, тізбек құрастыр.

Өрнектер:
 –6,4 + 2,9
8,5 + (–3,5)
–4,8 + 6,1
7,2 + (–9,2)

Жауаптар:
 –3,5; 5; 1,3; –2

Дескриптор Білім алушы

  • Таңбалары әртүрлі рационал сандарды таниды

  • Қосудың ережесін қолданады

  • Өрнек пен жауапты дұрыс сәйкестендіреді


«Температура күнделігі»

Қыста бір күнде температура таңертең –4,5°С, түсте –2,3°С-қа төмендеді. Температура түстен кейін қанша болды?

Дескриптор Білім алушы

  • Теріс рационал сандарды қосудың ережесін қолданады

  • Амалдарды дұрыс орындайды

  • Жауабын дұрыс жазады


«Қаржы менеджері»

Айдос банк картасынан алдымен –7,8 мың тг, кейін тағы –3,6 мың тг жұмсады. Айдостың жалпы шығынын тап.

Дескриптор Білім алушы

  • Теріс сандарды қосуды дұрыс орындайды

  • Қаржылық жағдайды математикалық тілде сипаттайды

  • Нәтижені дұрыс есептейді


«Сәйкестендір»

Өрнектер мен олардың мәндерін сәйкестендір:

Өрнек

Жауабы

a) –2,5 + (–1,5)

1) –6,2

b) –4,7 + (–1,5)

2) –4

c) –3,1 + (–3,1)

3) –6


Дескриптор Білім алушы

-Теріс рационал сандарды қосады

-Нәтижелерді салыстырады

-Дұрыс сәйкестендіреді


«Өз есебіңді құрастыр»

Теріс рационал сандарды қосуға байланысты өмірмен байланысты бір есеп құрастыр және шеш.

Дескриптор Білім алушы

  • Теріс рационал сандарды қолдана отырып есеп құрастырады

  • Қосуды дұрыс орындайды

  • Шешімін түсінікті түрде ұсынады


«Лифт қозғалысы»

Лифт жер деңгейінен –12,4 м төменде тұр. Ол жоғары қарай 8,9 м көтерілді. Лифттің соңғы орнын тап.

Дескриптор Білім алушы

  • Теріс және оң рационал сандарды ажыратады

  • Таңбалары әртүрлі сандарды қосу ережесін қолданады

  • Қорытынды орнын дұрыс табады


«Спорттық нәтиже»

Жүгірушінің бастапқы нәтижесі –2,3 балл болды. Ол келесі кезеңде 5,7 балл жинады. Жалпы нәтижесін есепте.

Дескриптор Білім алушы

  • Таңбалары әртүрлі рационал сандарды қосады

  • Үлкен модульді анықтайды

  • Қорытынды нәтижені дұрыс табады


«Кім жылдам?»

Есепте:

a) –7,2 + 4,8 b) 9,5 + (–12,3)
c) –3,6 + 6,1 d) 15,4 + (–8,9)

Дескриптор Білім алушы

  • Таңбалары әртүрлі рационал сандарды таниды

  • Үлкен модульді анықтайды

  • Қосудың ережесін дұрыс қолданады

  • Дұрыс жауап береді


«Шын немесе жалған»

Төмендегі тұжырымдардың дұрыстығын анықта:

  1. –4,5 + 6,5 = 2

  2. 3,2 + (–7,2) = –4

  3. –9 + 4 = 5

  4. 8,4 + (–3,4) = 5

Дескриптор Білім алушы

  • Өрнектерді есептейді

  • Нәтижені талдайды

  • Шын және жалған тұжырымдарды ажыратады

«Қатені тап және түзет»

Оқушының шешімі берілген:

a) –5,6 + 3,6 = –9,2
b) 4,8 + (–2,8) = –7,6

Қателерді тап, дұрыс шешімін жаз.

Дескриптор Білім алушы

  • Таңбалары әртүрлі сандарды қосудың ережесін біледі

  • Қате шешімді анықтайды

  • Дұрыс есептеу жолын көрсетеді


«Сандар сызығы»

Сандар сызығында –4 нүктесінен бастап, алдымен 7 бірлік оңға, кейін –5,5 бірлік солға жылжы.

Соңғы орынды тап.

Дескриптор Білім алушы

  • Сандар сызығында бағытты дұрыс анықтайды

  • Таңбалары әртүрлі сандарды қосу мағынасын түсінеді

  • Соңғы нүктені дұрыс табады


«Бос орынды толтыр»

___ + (–4,7) = 2,3
–6,5 + ___ = 1,5
___ + (–3,2) = –1,8

Дескриптор Білім алушы

  • Таңбалары әртүрлі сандарды қосу ережесін қолданады

  • Белгісіз санды табады

  • Дұрыс жауап жазады


«Логикалық тізбек»

Тізбекті жалғастыр:
–8 → –3 → 2 → ___ → ___

(Әр қадамда бірдей сан қосылады)

Дескриптор Білім алушы

  • Таңбалары әртүрлі сандарды қолданады

  • Қосылатын санды анықтайды

  • Тізбекті дұрыс жалғастырады


«Сандар сызығымен жарыс»

Оқушы –2,5 нүктесінен бастайды.
Мұғалім айтқан сандарды кезекпен қосады: +4 → –3,5 → +2

Соңғы орынды тап.

Дескриптор Білім алушы

  • Сандар сызығында бағытты дұрыс анықтайды

  • Таңбалары әртүрлі сандарды қосады

  • Қорытынды нәтижені дұрыс табады


A деңгейі (негізгі)

Есепте:
a) –4 + 7
b) 6,5 + (–2,5)
c) –3 + 5

Дескриптор Білім алушы

  • Таңбалары әртүрлі сандарды ажыратады

  • Қосудың негізгі ережесін қолданады

  • Дұрыс жауап жазады

B деңгейі (орта)

Есепте және түсіндір:
a) –8,4 + 3,6
b) 5,2 + (–9,7)

Дескриптор Білім алушы

  • Модульдерді салыстырады

  • Нәтиженің таңбасын дұрыс анықтайды

  • Шешу жолын түсіндіреді

C деңгейі (жоғары)

Есеп құрастыр және шеш:
Нәтижесі –2,5 болатын, таңбалары әртүрлі екі рационал санның қосындысын тап.

Дескриптор Білім алушы

  • Таңбалары әртүрлі рационал сандарды дұрыс таңдайды

  • Есепті математикалық тілде құрастырады

  • Шешімін дәлелдейді


«Есепте және дәлелде»

–6,8 + 4,3
7,5 + (–10,5)

Дескриптор Білім алушы

  • Қосудың ережесін қолданады

  • Әр қадамды түсіндіреді

  • Топта бірлесіп қорытынды жасайды


«Өмірмен байланыстыр»

Қарыз –7 мың тг, табыс 5,5 мың тг.
Қаржылық жағдайды есепте.

Дескриптор Білім алушы

  • Математикалық модель құрады

  • Таңбалары әртүрлі сандарды қосады

  • Нәтижені өмірмен байланыстырып түсіндіреді


«Қайтарым ақша»

Дүкендегі тауар бағасы –5,6 мың тг (шығын). Сатып алушы 8,2 мың тг төледі. Сатып алушыға қанша қайтарым беріледі?

Дескриптор Білім алушы

-Ақшалай жағдайды математикалық модельдейді

-Таңбалары әртүрлі рационал сандарды қосады

-Қайтарым сомасын дұрыс есептейді


«Бонустық карта»

Сатып алушының бонус картасында –2,35 балл болды. Сатып алудан кейін картаға 4,8 балл қосылды. Картадағы жаңа бонус мөлшерін тап.

Дескриптор Білім алушы

  • Рационал сандармен амалдар орындайды

  • Таңбалары әртүрлі сандарды қосады

  • Нәтижені дұрыс жазады


«Жеңілдік купоны»

Кафедегі тапсырыс құны –4,8 мың тг. Жеңілдік купоны 1,75 мың тг болды. Жеңілдікті қолданғаннан кейінгі төлемді тап.

Дескриптор Білім алушы

  • Жеңілдікті оң рационал сан ретінде алады

  • Таңбалары әртүрлі сандарды қосады

  • Нәтижені дұрыс есептейді


«Шотты бөлісу»

Екі дос кафеде –9,6 мың тг төледі. Кейін олардың бірі 5,25 мың тг қайтарып берді.
Қалған төлем мөлшерін анықта.

Дескриптор Білім алушы

  • Рационал сандармен өмірлік жағдайды модельдейді

  • Таңбалары әртүрлі сандарды қосады

  • Қорытынды нәтижені түсіндіреді


«Кафедегі есепшот»

Кафеде отырған адамның есепшотындағы сома –7,45 мың тг болды. Ол 10,2 мың тг төледі. Есепшоттағы соңғы соманы анықта.

Дескриптор Білім алушы

  • Кафедегі шығынды теріс санмен белгілейді

  • Таңбалары әртүрлі рационал сандарды қосады

  • Қорытынды соманы дұрыс табады

«Кафе шотының өзгерісі»

Кафеде әр клиенттің бастапқы қарызы мен кейінгі төлемі берілген.Өрнек пен оның дұрыс мәнін сәйкестендір.

Өрнектер


Мәндері

1) –4,6 + 6,25

a) –1,45

2)–7,85 + 5,35

b) +1,65

3)–12,4 + 9,75

c) –2,5

4)–9,3 + 2,85

d) –6,45

Дескриптор Білім алушы

  • Рационал сандарды дәл есептейді

  • Модульдерді салыстырады

  • Нәтиженің таңбасын негіздейді

  • Өрнек пен мәнді дұрыс сәйкестендіреді


«Логикалық сәйкестік»

Дүкен мен кафе жағдайларындағы есептеулердің қосындысы, таңбасы және мағынасы берілген.
Үш сипаттаманы бір-бірімен сәйкестендір.


А.Қосынды

В.Нәтиже

С.Мағынасы

  1. –8,6 + 3,25

a) –5,35

I) Қарыз толық жабылмай, бір бөлігі қалды

  1. –5,75 + 7,4

b) +1,65

II) Артық төлем жасалып, қалдық оң болды

  1. –10,2 + 4,85

c) –5,35 (екі бірдей мән бар)

III) Қарыз азайды, бірақ әлі де теріс


(Дұрыс үштік: A → B → C)


Дескриптор Білім алушы

  • Таңбалары әртүрлі рационал сандарды дәл қосады

  • Бірдей мәндердің мағынасын ажыратады

  • Нәтиженің өмірлік мағынасын талдайды

  • Үш деңгейлі сәйкестендіруді дұрыс орындайды


«Кассалық есепшот»

Дүкендегі күн соңындағы қаржылық өзгерістер төмендегідей берілген.Әр жағдайға сәйкес соңғы балансты сәйкестендір.


Жағдайлар


Соңғы баланс

1)Бастапқы баланс: –12,75 мың тг, түскен табыс: +8,4 мың тг

a) +4,85 мың тг

2)Бастапқы баланс: –6,8 мың тг, қайтарылған ақша: +3,65 мың тг

b) –3,15 мың тг

3)Бастапқы баланс: –4,25 мың тг, қосымша төлем: +9,1 мың тг

c) –4,4 мың тг




Дескриптор Білім алушы

  • Қаржылық жағдайды рационал сандар арқылы модельдейді

  • Таңбалары әртүрлі рационал сандарды қосады

  • Есептеу нәтижесін талдайды

  • Жағдай мен соңғы балансты дұрыс сәйкестендіреді



Қорытынды

Қорыта келе, биоақпараттандыру және синергетика (БиС) білім беру технологиясын оқу үдерісінде қолдану оқытудың тиімділігін арттыратын заманауи педагогикалық бағыттардың бірі екендігі анықталды. Бұл технология оқушылардың танымдық белсенділігін арттырып, ақпаратты қабылдау, есте сақтау, логикалық және шығармашылық ойлау қабілеттерін жүйелі түрде дамытуға мүмкіндік береді.
БиС технологиясының негізін құрайтын технологиялық карталар арқылы оқыту үдерісі нақты құрылымдалып, білім, білік және дағдыны бірізді қалыптастыру жүзеге асады. Оқушылар оқу материалын дайын күйінде қабылдамай, өз бетінше іздену, талдау, салыстыру, қорытынды жасау әрекеттерін орындайды. Бұл олардың өзіндік жұмыс жасау дағдыларын қалыптастырып, жауапкершілігін арттырады.
Аталған технологияда мұғалімнің рөлі білім берушіден ұйымдастырушы, бағыттаушы деңгейіне ауысады. Мұғалім оқу ортасын тиімді ұйымдастырып, оқушылардың белсенді әрекетке қатысуына жағдай жасайды. Ал оқушылар жұптық, топтық және ұжымдық жұмыс арқылы өзара қарым-қатынас мәдениетін меңгереді, пікір алмасуға және бірлесіп шешім қабылдауға үйренеді. Сонымен қатар, БиС технологиясы гуманитарлық және жаратылыстану пәндерінде бірдей қолдануға мүмкіндік береді, бұл оның әмбебаптығын дәлелдейді. Бағалаудың әртүрлі формаларын пайдалану арқылы оқушылардың оқу жетістіктері әділ әрі объективті бағаланады.
Осылайша, биоақпараттандыру және синергетика технологиясын білім беру үдерісіне енгізу оқушылардың функционалдық сауаттылығын арттырып, заман талабына сай тұлға қалыптастыруға бағытталған тиімді педагогикалық құрал болып табылады.




Пайдаланылған әдебиеттер тізімі


  1. Назарбаев Н.Ә. Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру. Астана, 2017.

  2. ҚР Білім және ғылым министрлігі. Жалпы орта білім берудің мемлекеттік стандарты. Астана, 2021.

  3. Вассерман Ф.Я. Биоақпараттандыру және синергетика технологиясы. Алматы: Білім, 2015.

  4. Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі. Жаңартылған білім беру мазмұны бойынша оқу бағдарламалары. Астана, 2017.

  5. Құдайбергенова К.С. Құзырлылыққа бағытталған білім беру. Алматы: Рауан, 2014.

  6. Беспалько В.П. Педагогикалық технологиялар. Мәскеу: Педагогика, 2008.

  7. Селевко Г.К. Заманауи білім беру технологиялары. Мәскеу: Халыққа білім беру, 2010.

  8. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан – 2050 стратегиясы. Астана, 2012.










































































Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
Математика Ғылыми жұмыстар 6 сынып
02.02.2026
0
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Жариялаған:
Базарбайқызы Гүлмира
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курстар тізімі