Түркістан облысы білім басқармасы

Қазығұрт ауданы бойынша білім бөлімінің

"Ш.Қалдаяқов атындағы жалпы білім беретін мектеп"КММ

Әдістемелік құрал

«Қызықты математика»

(бастауыш сынып оқушыларына арналған)

Бастауыш сынып мұғалімі

Низамова Мохира Қобилжановна

2026 жыл

Түсінік хат

Баланы үздіксіз білім беру жуйесіндегі педагогика ғылымдары мен практикасының ең басты өзекті мәселелері.Қазақстан президентінің 2030-шы жылға арналған бағдарламасында барлық саланың жанаруы туралы мәселелер, оның ішінде білім саласы бағдарламасындағы жағдайлар атап көрсетілген.

Баланың оқу мәселесі жақсы жағдайда болуына байланысты.Бүгінгі бастауыш сынып оқушыларынан Қазақстан келешегі байқалды.Жаңа ұлттық тәрбиелеуде,тәрбиенің мазмұны,ізгілендіру,жекелендіру және жаңа педагогикалық дамудың әлеуметтік бағытының түбегейлі өзгеруін талап етеді.

Бағдарламалық материалды балаларға игеру үрдісінде мұғалімбаланы тек үстірт санауға ғана жаттықтырмай ой енбегіне бейімдеуге олардың қиялын, санасын, зейінін дамытатындай есептерді ауызша шығара білуге үйретеді.

Осы талаптарды ескере отырып, мен вариативтік бөлімде берілген «Қызықты математика» сабағына мынадай жоспар құрып отырмын.

Ұсынып отырған жоспарым бастауыш сынып оқушыларының жас ерекшелігіне лайықталы, бастауы сыныптың, бағдарламасының талаптарына сай құрастырылған.

Сабақ 34 сағатқа жоспарланған.Сабақтар дамытушы-ойын түрінде және математикалық сауықтыру үлгісінде (дидактикалық ойын, шытырмандар, логикалық есептер) ұйымдастырылған.

Бағдарламаның мақсаты:

Балалардың белсенділігін, логикалық шапшаң ойлау, өз ойын дәлелдеу дағыдыларын: математикалық тапсырмасы бар жұмбақтар мен жаңылтпаштар, қаламақ пен санамақтар, өтірік өлеңдер, логикалық тапсырмалар арқылы ұйымдастыра отырып баланың математикаға деген қызығушылығын айналасындағы өмірден алған әсерінен, көрген білгенін ойын арқылы танытып,күш жігерін,сезімін арттыру.

Міндеттері:

Бағдарлама 1-4 сынып оқушыларының математикалық ойлау қабілетін дамытуға бағытталған. Әр бағыт балалардың сандық дағдыларын дамытуға және олардың математикалық қызығушылығын арттыруға көмектеседі.

1. Сан мен заттарды салыстыру

Оқушыларға нақты заттарды санау арқылы санның мәнін және салыстырмалы мағынасын түсіндіру.

2. Қосу және алу амалдары

Оқушылар 1-ден 10-ға дейінгі сандарды қосу және алу амалдары арқылы сандық шама арасындағы байланыстыру. Оларға қосу мен алудың қарапайым ережелерін игерту.

3. Қарапайым қосу және алу арқылы есептер шешу

Оқушылар қосу мен алу амалдарын қолданып, нақты өмірден алынған қарапайым есептерді шешуге дағдыландыру. Есептер арқылы балалар логикалық ойлау қабілетін дамыту.

4. Жұп және тақ сандар

Оқушылар жұп және тақ сандарды анықтап, олардың айырмашылығын түсіндіру. Бұл санның қасиеттерін білуге көмектесу.

5. Сандарды реттеу

Оқушылар сандарды өсу немесе кему ретімен дұрыс орналастыруды үйрету. Бұл бағыт балалардың логикалық ойлау қабілеттерін дамыту.

6. Қосу арқылы сан құрастыру

Оқушылар түрлі сандарды қосу арқылы жаңа сандарды құрастырып, осы тәсілмен амалдарды тереңірек түсінуге дағдыландыру. Бұл тапсырмалар балалардың математикалық қиялын дамытуға ықпал ету

7. Шығармашылық есептер шешу

Оқушылар практикалық есептерді шешу арқылы математиканың күнделікті өмірмен байланысын түсіндіру. Оларды нақты есептер арқылы шығармашылық тәсілдермен жұмыс істеуге баулу.

8. Теңдіктер мен теңсіздіктерді анықтау

Оқушыларға теңдіктер мен теңсіздіктердің айырмашылығын түсіндіру, оларды салыстыру әдісін меңгерту. Осы тапсырмалар арқылы балаларға логикалық ойлауды, математикалық дәлелдемелерді қолдануды үйрету.

Күтілетін нәтиже:

Оқушылар сан мен заттарды санап, олардың арасындағы «көп» және «аз» ұғымдарын түсінеді. Олар заттарды санап, сандардың арасындағы айырмашылықтарды анықтауға және заттар мен сандарды салыстыруға қабілетті болады.

1. Сандар мен заттарды салыстыру. Оқушылар берілген заттардың санын салыстырып, қайсысы көп немесе аз екенін айта алады.

• Оқушылар заттар мен сандар арасындағы байланысты түсініп, оларды дұрыс салыстырады.

2. Қосу және алу амалдары

Оқушылар қосу және алу амалдарын орындау арқылы математикалық есептерді шешуге қабілетті болады. Бұл бағыт олардың есептеу дағдыларын дамытады. Оқушылар 1-ден 10-ға дейінгі сандарды қосу және алу амалдарын дұрыс орындай алады. Олар қарапайым қосу мен алу есептерін тиімді және жылдам шешуге үйренеді.

3. Қарапайым қосу және алу арқылы есептер шешу

Оқушылар қарапайым арифметикалық есептерді шешу дағдыларын меңгереді. Олар қарапайым есептерді талдап, шешу жолдарын дұрыс таңдайды.

Оқушылар есептің шартын дұрыс түсініп, қосу мен алу амалдарын қолдана отырып, қарапайым есептерді шешеді. Олар есепті шешу барысында математикалық тіл мен амалдарды дұрыс пайдалана алады.

4. Жұп және тақ сандар

Оқушылар жұп және тақ сандарды ажыратып, олардың қасиеттерін түсінеді. Бұл бағыт сандардың құрылымы туралы білімді тереңдетеді.

Оқушылар жұп және тақ сандарды дұрыс анықтап, оларды сәйкестендіре алады.Олар сандарды екіге бөлу арқылы жұп пен тақ сандардың айырмашылығын түсініп, дұрыс ажырата біледі.

5. Сандарды реттеу

Оқушылар сандарды өсу немесе кему ретімен дұрыс орналастыру дағдыларын меңгереді. Бұл тапсырма олардың математикалық логикасын дамытады. Оқушылар берілген сандарды өсу немесе кему ретімен дұрыс орналастыра алады. Олар сандарды салыстырып, үлкен және кіші сандарды айыра біледі.

6. Қосу арқылы сан құрастыру

Оқушылар қосу амалын қолдана отырып, жаңа сандарды құрастыру дағдысын меңгереді. Бұл бағыт балалардың шығармашылық ойлауын дамытады. Оқушылар қосу арқылы жаңа сандарды құрастыруды үйренеді. Олар берілген сандарды қосып, нәтиже шығара алады және әртүрлі комбинацияларды қолдана отырып есептерді шешеді.

7. Шығармашылық есептер шешу

Оқушылар нақты өмірден алынған шығармашылық есептерді шешіп, математикалық ұғымдарды қолданудың маңыздылығын түсінеді. Бұл бағыт олардың шығармашылық және логикалық ойлау қабілеттерін арттырады.

Оқушылар өмірден алынған есептерді шешіп, математиканың күнделікті өмірмен байланысын түсінеді. Олар шығармашылықпен ойлап, өз бетінше есептерді шығару дағдыларын дамытады.

8. Теңдіктер мен теңсіздіктерді анықтау

Оқушылар теңдіктер мен теңсіздіктердің арасындағы айырмашылықты түсініп, оларды дұрыс анықтай алады. Бұл бағыт балалардың математикалық дәлелдер мен логиканы қолдануға деген қызығушылығын арттырады.

Оқушылар теңдіктер мен теңсіздіктерді анықтап, оларды дұрыс салыстыра алады. Олар математикалық тұжырымдамаларды түсініп, есептерді шешуде теңдік пен теңсіздіктерді қолдануға дағдыланады.

Балалардың дағдысы мен біліміне қойылатын талаптар:

• Тапсырмалардың мазмұның түсініп, өздігінен дұрыс, шапшан орындай білуі тиіс;

• Сандарды баспа түрінде жаза білуі тиіс;

• Халық ауыз әдебиеттерді пайдалана білуі тиіс.

Күнтізбелік – тақырыптық жоспар

«Математика өмірде» пәнінің оқу-тақырыптық жоспары

4-сынып

(Барлығы 34 сағат, аптасына 1сағат)

№	Сабақтың тақырыбы	Сағат саны	Мерзімі
І – тарау Көп таңбалы сандардың құпиясы
1	Көп таңбалы сандарды оқу разрядтарға кластарға талдау	1	4.09
2	Көп таңбалы сандарды қосу және азайту	1	11.09
3	Көп таңбалы сандарды салыстыру	1	18.09
4	Сурет бойынша есептер шығару	1	25.09
5	Теңдеулер сыйқыры	1	2.10
6	Логикалық есепте	1	9.10
7	Разрядтық қосылғыштарға жіктеу	1	16.10
8	Тест	1	23.10
ІІ- тарау Көбейту мен бөлудің сиқыры
9	Екі таңбалы санды екі таңбалы санға көбейту және бөлу.	1	6.11
10	Екі таңбалы санды екі таңбалы санға көбейту және бөлу.	1	13.11
11	Үш таңбалы санды санға көбейту және бөлу	1	20.11
12	Үш таңбалы санды санға көбейту және бөлу	1	27.11
13	Дұрыс және бұрыс бөлшектер	1	4.12
14	Дұрыс және бұрыс бөлшектер	1	11.12
15	Логикалық есептер	1	18.12
16	Тест	1	25.12
ІІІ- тарау Қозғалысқа байлансысты есептер сиқыры
17	Жылдамдық уақыт қашықтық	1	15.01
18	Бір- біріне қарама – қарсы қозғалыстағы есептер	1	22.01
19	Бір бағыттағы есептер	1	29.01
20	Бір – бірінен қарама – қарсы қозғалыстағы есептер	1	5.02
21	Логикалық есептер	1	12.02
22	Шығармашылық тапсырмалар	1	19.02
23	Шығармашылық тапсырмалар	1	26.02
24	Тест	1	5.03
	ІV-тарау Геометриялық есептер
25	Тік төртбұрыштың ауданың периметрін тап	1	12.03
26	Шаршының периметрін ауданын тап	1	19.03
27	Фигуралардың көлемін табу	1	2.04
28	Тікбұрышты үшбұрыштың ауданының	1	9.04
29	Алтыбұрыштың периметрін табу	1	16.04
30	Есептер шығару	1	23.04
31	Қалдықпен бөлу	1	30.04
32	Теңдіктер мен теңсіздіктер	1	7.05
33	Логикалық есептер	1	14.05
34	Тест	1	21.05

Пәнді меңгеру бойынша жоспарланған оқыту нәтижелері

• сан және цифр ұғымдарын ажыратады;

• сандарды оқиды, жазады, салыстырады.

• әрбір арифметикалық амалдың мән-мағынасын түсіндіреді;

• амалдардың компоненттері мен нәтижелерінің атауларын біледі;

• бір және екі таңбалы сандарды қосу кестесін құрастырады, оларды азайтуға сәйкес жағдайларында қолданады;

• кестелік және оған келтірілетін жағдайларда төрт арифметикалық амалды ауызша орындайды;

• орындалған амалдың дұрыстығын тексереді;

• математикалық жаттығулардың ерекше түрі ретіндегі «есеп», «кері есеп» ұғымдарының мән-мағынасын түсінеді;

• заттың өлшемі, түсі мен формасын бөліп көрсетеді;

• қоршаған ортадағы заттардың және құбылыстардың қасиеттерін бейнелейтін шамаларды өлшеу тәсілдерін түсіндіреді;

• заттардың және құбылыстардың қасиеттерін бейнелейтін шамалардың сандық мәндерін (ұзындық, масса, уақыт, аудан,) көрсетіп береді;

• шамаларды өлшеу бірліктерін, біртекті шамалар бірліктерінің арасындағы негізгі арақатысты біледі;

• біртекті шамалар мәндерімен 4 арифметикалық амалды орындайды;

• шама мәнінің үлесін және үлесі бойынша шаманың мәнін түсінеді, есептейді;

• есепті шешу әдістері мен есептеудің тиімді тәсілдерін таңдайды және негіздейді;

• қарапайым және құрылымы күрделі теңдеулер құрады және шешеді;

• 2-3 амалдан тұратын есептерді әр түрлі тәсіл арқылы шешеді;

• геометриялық фигураларды ажыратады және атайды;

• берілген белгілері бойынша фигураларды салыстырады және жіктейді;

• көрсетілген үлгі бойынша бөліктерден фигура құрастырады және оны бөліктерге бөледі;

• қоршаған ортадан пішіні таныс заттарды таба алады;

• берілген қарапайым математикалық модельдер бойынша есептер құрастырады;.

• қарапайым пікірлер мен ой қорытуларды құруда математикалық логика элементтерін пайдаланады;

• жинақталған ақпаратты ақпараттық коммуникациялық технологиялар көмегімен құрудың, өңдеудің тәсілдерін меңгереді;

• ақпаратты әртүрлі әдістермен көрсетуге, тасымалдауды қолданады;

• құзыреттілік тапсырмаларды өз бетінше орындайды, талдайды.

І – тарау

Көп таңбалы сандардың құпиясы

1 - сабақ

Сабақтың тақырыбы: Көп таңбалы сандарды оқу разрядтарға кластарға талдау.

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға көп таңбалы сандардын құпиясы туралы түсінік беру яғни разрядтық

қосылғырштарға бөліп кластарын ажыратуға үйрету және түсіндіру.

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру. Жылдам есептеу

қабілетін арттыру.

3) Ұқыптылыққа, тазалыққа тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: жаңа білімді меңгерту.

Сабақтың әдісі: сұрақ -жауап, топтастыру, түсіндіру.

Сабақтың көрнекі құралдары: қима-қағаздар, суреттер.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ.Жаңа сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау.

Миллиондар класы (үшінші класс)			Мыңдар класы (екінші класс)			Бірліктер класы (бірінші класс)
Жүздік Мил. 9-раз	Ондық Мил. 8-раз	Бірлік Мил. 7-раз	Жүздік мыңдар 6-раз	Ондық мыңдар 5-раз	Бірлік Мыңдар 4-раз	жүздіктер 3-раз	ондықтар 2-раз	Бірліктер 1-раз
						5	2	3
					1	2	4	5
				2	5	6	4	3
			4	5	7	2	6	2
		1	2	4	5	6	3	2
	4	2	5	2	5	2	1	4
6	6	5	4	3	2	4	5	3

5.Есепті шығар.

а)Шебер 5 күнде 60 орындық жасады. Ол 108 орындықты неше күнде жасайды?

б) Шаруашылықта 15050 қой бар. Оның 355-і қошқарлар, ал 8912-і саулықтар, қалғаны тоқтылар. Шаруашылықта қанша тоқты бар?

6. Ойлан тап.

Мұғалім денешынықтыру сабағында бойлар бойынша Сәуле,Қорлан,Назгүл, Гүлназ және Ажарды бір қатарға тұрғызды.Сәуле Назгүлден ұзын, Гүлназ және Ажардан биік емес, Назгүл Ажардан биік, Қорлан Гүлназдан пәс екені белгілі. Қыздар қандай ретпен тұр?

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

2 - сабақ

Сабақтың тақырыбы: Көп таңбалы сандарды қосу және азайту

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға көп таңбалы сандардын құпиясы туралы түсінік беру көп таңбалы сандарды қосуға азайтуға үйрету және түсіндіру.

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру. Жылдам есептеу

қабілетін арттыру.

3) Ұқыптылыққа, тазалыққа тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас саб.

Сабақтың әдісі: сұрақ -жауап, топтастыру, түсіндіру.

Сабақтың көрнекі құралдары: қима-қағаздар, суреттер.

Сабақтың барысы

І.Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ.Жаңа сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау.

4.Есепті шығар

Оқушылар үш күнде 2687 килограмм алма жинады. Олар бірінші күні 578 кг, екінші күні бірінші күнгіден 2 есе артық, ал қалғанын үшінші күні жинады. Оқушылар үшінші күні неше килограмм алма жинады?

5.Кестені тез толтыр.

Қосылғыш	2456		7896		1456
Қосығыш		3420	235	6635	235
Қосындының мәні	45689	56235		12358
Азайғыш	7584		8485	10408
Азайтқыш	2351	2145		5217	3210
Айырманың мәні		125	6120		2452

6.Есепте

Автотұрақта бес машина бірінен соң бірі тұр. «Жигули», «Волганың» алдында, «Ауди» «Тойотаның» алдында тұр. Тұрақта машиналар қандай ретпен тұр?

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

3- сабақ

Сабақтың тақырыбы: Көп таңбалы сандарды салыстыру

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға көп таңбалы сандарды салыстыруға үйрету және түсіндіру

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту, Шығармашылық қабілетін арттыру.

3) Адамгершілікке, білімділікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ.

Сабақтың әдісі: сұрақ -жауап, түсіндіру.

Сабақтың көрнекі құралдары: қима-қағаздар, суреттер.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ.Жаңа сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау.

-Біз бүгін көп таңбалы сандарды салыстыруға үйренеміз.

4589*5879 санын салыстыр.

4.Есепті шығар.

Айнұр мен Айгүл бірдей алжапқыштар тікті. Айнұр 7, ал Айгүл 3 алжапқыш тігіп, олар барғығы 10 м мата жұмсады. Айнұр мен Айгүл әрқайсысы неше метрден мата жұмсалды?

5. Кесте бойынша есеп құрастыр және оны шығар

Бағасы	Саны	Құны
320 теңге	? дана	? теңге ?теңге 9985 теңге
105 теңге	25дана

6. Есепте

А= 5см

В=3см

Һ=2см

V=?см³

S1=?см²

S2=?см²

S3=?см²

S4=?см²

S5=?см²

S6=?см²

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

4 - сабақ

Сабақтың тақырыбы: Сурет бойынша есептер шығару

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға сурет бойынша есептер шығаруға үйрету және түсіндіру..

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру. Шығармашылық

қабілетін арттыру.

3) Білімділікке , тазалыққа тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ.

Сабақтың әдісі: сұрақ -жауап, түсіндіру

Сабақтың көрнекі құралдары: қима-қағаздар, суреттер.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ.Жаңа сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау.

Біз бүгін сурте бойынша есептер құрастырамыз

1Есепті шығар

150.000 теңге ? 3 есе қымбат

? теңге

2.Есепті шығар

5есеп 20мин ? 3 есеп кем 20 мин

1 сағатта ? есеп

5.Есепті шығар

Бір күнде қоймаға 45 қап күріш , одан 9 есе кем арпа және арпадан 7 есе артық сұлы түсірілді.Қоймаға барлығы неше қап астық түсірілді?

6.Жүгіруден жарыста бірінші орында аю немесе түлкі, екінші орынды қоян, ал үшінші орынды аю алды. Барлық ұйғарымдар шын мәніндегіге сәйкес келмейді. Аю, түлкі,қоян қандай орындарға ие болды?

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

5– сабақ

Сабақтың тақырыбы: Теңдулер сыйқыры

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға теңдеуді шешуге үйрету және түсіндіру.

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту. Есептеу қабілеттерін арттыру, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру.

3) Білімділікке, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: сұрақ -жауап, топтастыру, түсіндіру. ішіне-сыртына

Сабақтың көрнекі құралдары: қима-қағаздар.

Сабақтың барысы:

І Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ Үй жұмыстарын тексеру

Оқушылардың құрастырған теңдеулерін тексеру

ІІІ Жаңа сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау.

1. Теңдеу дегеніміз не ?

Белгісіз саны бар теңдікті теңдеу деп атайды.

2. Теңдіктердегі әйнекшенің орнына қандай әріптер қойылады?

Жай теңдеудің шешуін былай жазады:

738:х=9

х=738:9

х=82

Тексеру: 738:82=9

9=9

Күрделі теңдеу:

Х:(11070-1070) = 82

Х =10000·82

х = 820000

Тексеру: 820000:( 11070-1070)=82

82=82

4.6 хрусталь стаканы 2400 теңге тұрады. Осындай 24 стакан неше теңге тұрады?

5.Фигураның ауданын тап.

4см

2см

3см

2см

6.Ұзындығы 9м, ені 5 м және биіктігі 2м тік бұрышты параллелипипед тәріздес бассенге неше м³ су сыяды?

А= 9м

В=5м

Һ=2см

V=?см³

S1=?см²

S2=?см²

S3=?см²

S4=?см²

S5=?см²

S6=?см²

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

6 - сабақ

Сабақтың тақырыбы: Логикалық есепте

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға сурет бойынша есептер шығаруға үйрету және түсіндіру..

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру. Шығармашылық

қабілетін арттыру.

3) Білімділікке , тазалыққа тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ.

Сабақтың әдісі: сұрақ -жауап, түсіндіру

Сабақтың көрнекі құралдары: қима-қағаздар, суреттер.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ.Жаңа сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау

1.Бір қарға оңтүстікке қарап отыр, екінші қарға солтүстікке қарап отыр. Сонда бірінші қарға "мен сені" көріп тұрмын депті, екінші қарға да "мен де сені көріп тұрмын" депті. Сонда бұл қалай болғаны?

2.Бір адамнан «Сіздің жасыңыз нешеде?» -деп сұрағанда ,әлгі адам «Мен өзімнің кейбір туыстарымнан 600 есе үлкенмін,»-деп жауап қайтарды.Осылай болуы мүмкін бе?Егер мүмкін болса,сол адам неше жаста?
Шешуі: Туысының жасын 1 ай деп аламыз:
1 жыл-12ай
1 ай*600
ай=50жас Жауабы: Туысы 1 айда,ал өзі 50 жаста.

3.Мен бирде балык аулауга бардым сонда 20 балыктын тең жартысын 2 балыктың басы жок ал 3 балыктык куйрыгы жок сонда каншабалык ауладым?

4.Бір құста үш балапаны болған? құс балапанның біреуін жеп қойған қорада неше сиыр қалды

5.Бурынгы заманда хан озiнiн жумыскерлерiне 8 литр кумыра мен 3 литр кумыра бередi де осы екi кумырамен тура 7 литр су алып келiндер деп буйырады 7 литрдан не кем не артык болмасын дейдi. Артык болып жаткан жагдайда басын аламын дейдi. Сонда бiр жумыскерi тура жетi литр су алып келедi. Сурагым ол калай алып келедi

6. Қаламды көтермей 9 нүктені 4 түзумен қос.

Шешуі

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

7- сабақ

Сабақтың тақырыбы: Тест

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға алған білімдерін дүрыс қолдануға үйрету

2) Ой-өрісін дамыту . Шығармашылық қабілетін арттыру. Өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру және логикасын дамыту.

3) Белсенділікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: жаңа білім меңгерту

Сабақтың әдісі: сұрақ -жауап,

Сабақтың көрнекі құралдары: қима-қағаздар.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ.Сабақтың мақсантың тақырыбын хабарлау:

І- нұсқа

Сұрақтар	1	2	3	4	5	6	7	8
Жауаптар
Сұрақтар	9	10	11	12	13	14	15
Жауаптар

ІІ- нұсқаның жауаптары

Сұрақтар	1	2	3	4	5	6	7	8
Жауаптар
Сұрақтар	9	10	11	12	13	14	15
Жауаптар

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

8– сабақ

Сабақтың тақырыбы: Екі таңбалы санды екі таңбалы санға көбейту және бөлу.

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға екі таңбалы санды екі таңбалы санға көбейту және бөлуді үйрету және түсіндіру.

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту. Есептеу қабілеттерін арттыру, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру.

3) Білімділікке, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: сұрақ -жауап, топтастыру, түсіндіру. ішіне-сыртына

Сабақтың көрнекі құралдары: қима-қағаздар.

Сабақтың барысы:

І Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ Үй жұмыстарын тексеру

Оқушылардың құрастырған теңдеулерін тексеру

ІІІ Жаңа сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау.

Түсіндіріп шығар

32 7 6 8 32

Х - 24

24 64

128 1 2 8

+64 -1 2 8

768 0

6.Ойлан тап

Таразының бір табағында бірдей алты алма және үш бірдей шабдалы, ал екінші табағында осындай үш алма және бес шабдалы жатыр. Таразы табақтары тепе-теңдікте. Не жеңіл: алма ма немесе шабдалы ма?

7.Суреттердің әрқайсысында барлығы неше төртбұрыш бар?

B C D

A E K

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

9- сабақ

Сабақтың тақырыбы: Екі таңбалы санды екі таңбалы санға көбейту және бөлу.

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға екі таңбалы санды екі таңбалы санға көбейту және бөлуді үйрету және түсіндіру.

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту. Есептеу қабілеттерін арттыру, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру.

3) Білімділікке, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: сұрақ -жауап, топтастыру, түсіндіру. ішіне-сыртына

Сабақтың көрнекі құралдары: қима-қағаздар.

Сабақтың барысы:

І Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ Үй жұмыстарын тексеру

Оқушылардың құрастырған өрнекті тексеру

ІІІ Жаңа сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау.

-Біз бүгін екі таңбалы санды екі таңбалы санға көбейту мен бөлуді өтеміз.

7. Ойлан тап

1,2,3,4,5 цифраларын және «+»мен «-» таңбаларын пайдаланып , мәні 54-ке тең болатын өрнек жаз.

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

10- сабақ

Сабақтың тақырыбы: Үш таңбалы санды санға көбейту және бөлу

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға үш таңбалы санды санға көбейтуді және бөлуді үйрету және түсіндіру.

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту. Есептеу қабілеттерін арттыру, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру. Шығармашылық қабылеті дамыту.

3) Білімділікке, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: сұрақ -жауап, топтастыру, түсіндіру. ішіне-сыртына

Сабақтың көрнекі құралдары: қима-қағаздар.

Сабақтың барысы:

І Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ Жаңа сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау.

1.

245 3 0 6 2 5 245

Х -2 4 5 1 2 5

125 6 1 2

+ 1225 - 4 9 0

+490 -1 2 2 5

245 1 2 2 5

30625 0

Үлгіге қарап өрнектің мәнін тап:

125·113 15006:123

245·212 94329:223

452·122 56088:123

7.Ойлан тап

Тараздың бір табағында қырықжапырақтың бірдей екі қауданы және 2 кг-дық үш гир, ал басқа табағында осындай төрт қаудан қырықжапырақ жатыр.Егер таразы табақтары тепе-теңдікте болса, қырықжапырақтың бір қауданының салмағы қанша?

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

11- сабақ

Сабақтың тақырыбы: Үш таңбалы санды санға көбейту және бөлу

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға үш таңбалы санды санға көбейтуді және бөлуді үйрету және түсіндіру.

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту. Есептеу қабілеттерін арттыру, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру. Шығармашылық қабылеті дамыту.

3) Білімділікке, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: сұрақ -жауап, топтастыру, түсіндіру. ішіне-сыртына

Сабақтың көрнекі құралдары: қима-қағаздар.

Сабақтың барысы:

І Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ Жаңа сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау.

7.Ойлан тап.

Тік және доғал бұрыштарды белгіленуі бойынша жазып көрсет:

С К К В

В

С

А О М С А А С

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

12- сабақ

Сабақтың тақырыбы: Дұрыс және бұрыс бөлшектер

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға дұрыс және бұрыс бөлшектер ажыратуға үйрету және түсіндіру.

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту. Есептеу қабілеттерін арттыру, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру. Шығармашылық қабілеттерін арттыру

3) Білімділікке, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: Сұрақ -жауап, топтастыру , түсіндіру.

Сабақтың көрнекі құралдары:қима-қағаздар.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ Жаңа сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау.

Біз бүгін бөлшектер түрлерімен танысамыз.

Дұрыс бөлшектер

Бірдей екі шоколадтың әрқайсысын тең 3 бөлікке бөлдік дейік.

1

3

1

3

1

3

1

3

1

3

1

3

Әрқайсысы 1 шоколадты құрайтын 6 тең бөлік шықты.

3

Осындай 2 бөлігін алдық- бұл 2 шоколад;

3

3 бөлігін алдық - бұл 3 немесе 1 шоколад;

3

4 бөлігін алдық – бұл 4 шоколад;

3

5 бөлігін алдық – бұл 5 шоколад;

3

6 бөлігін алдық – бұл 6 немесе 2 шоколад

3

Бөлшектерді қарастырайық: 1 , 2, 3, 4, 5, 6.

3 3 3 3 3 3

1 және 2 бөлшектерінің алымы бөлімінен кіші.

3 3

Алым бөлімінен кіші бөлшектерді дұрыс бөлшектер дейді.

Б ұрыс бөлшектер

Шоколадтың 4 бөлігі- бұл бір бүтін шоколад және осындай шоколадтың екінші 1 бөлігі.

3 3

1

3

1

3

1

3

1

3

1

3

1

3

4 = 1+ 1 = 1 1

3 3 3

*Былай оқы: бір бүтін үштен бір.

1 1 саны бүтін бөлік 1 санынан және 1 санынан тұрады. 1 1 саны –аралас сан.

3 3 3

Бүтін және бөлшек бөліктерінен тұратын сан аралас деп аталады.

Шоколадтың 6 бөлігі- бұл екі шоколад. 6 = 2.

3 3

Бөлшектерді жазуда бөлшек сызығы бөлуді белгілейді.

4 = 1 1 5= 12 6 = 2

3 3 3 3 3

4:3=1(1 қалдық) 5:3=1 (2 қалдық) 6:3=2

Бұрыс бөлшектен бүтін бөлікті шығарып алу үшін алымын бөліміне бөлу керек. Бөлгеннен кейінгі бөліндінің мәні бүтін бөлікке, қалдығы бөлшектің алмына жазылады, ал бөлімі өзгеріссіз қалады.

1мысал

Бөлшектің бүтін бөлігін бөліп шығар:

37

5

1.Алымын (37) бөліміне (5) бөл.

37:5=7 (қалдық)

2.Бүтін бөлігін жаз- бұл бөліндінің мәні 7

3.Бөлшек бөлігін жаз. Оның алымы -2 қалдық.

Бөлімі өзгеріссіз 5 санымен қалады.

4.Сонымен: 37 = 7 2

5 5

2 мысал

4 5 аралас санын бұрыс бөлшек түрінде жаз.

9

4 5 аралас санын бұрыс бөлшек түрінде жазу үшін былай істеміз:.

9

1.Бөлшектің бөлімін бүтін санға көбейт. 9∙4=36

2.Көбейтіндінің мәніне бөлшектің алымын қос. 36+5=41

3.Алынған қосындыны бұрыс бөлшектің алымына жаз.

4.Бұрыс бөлшектің бөліміне бұрынғы бөлімін жаз.

Сонымен: 4 5 = 41

9 9

1 тапсырма

Бөлшектің бүтін бөлігін бөліп шығар:

47 26 34 17 43 13

5 4 7 3 6 2

2 тпсырма

Аралас санын бұрыс бөлшек түрінде жаз.

3 4 5 3 4 7 6 5 2 9 3 2

9 7 4 2 8 5

3.Есепті шығар

Балалар лагерьден үйлеріне қайтты . 15 автобустың әрқайсысында 42 баладан отырды. Балалардың 419 –ы ер бала, ал қалғаны- қыздар.Лагерьден үйіне неше қыз және ер бала қайтты?

4. Өрнектің мәнін тап

323∙25

256∙32

21022:46:

448:2

999:9

296∙9

247∙5

663:3

6.Есепте

Тік төртбұрыштың бір қабырғасының ұзындығы 7дм3 см ал екінші қабырғасы 15 см.Тік төртбұрыштың ауданын периметрін тап.

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

14 - сабақ

Сабақтың тақырыбы: Логикалық есепте

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға логикалық есептерді шығаруға үйрету және түсіндіру..

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру. Логикалық

қабілетін арттыру.

3) Білімділікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ.

Сабақтың әдісі: сұрақ -жауап, түсіндіру

Сабақтың көрнекі құралдары: қима-қағаздар, суреттер.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ.Жаңа сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау

Біз бүгін логикалық есептер шығаруға үйренеміз.

1.Есеп

Хан сарайында көңілді төрт ханшайым –Нұрайым, Гүлдана, Әсем ,Аружан өмір сүрді.Олар күлгенді жақсы көреді.Сарай қызметкерлері әрбір ханшайымның неше минуттан күлетінін білді. Ханшайымдар 2,5,7,10 минут күлді.Нұрайым 2 минуттан артық күле алмайды, Аружан 10 минут, Гүлдана Әсемнен аз уақыт күледі.Әрбір ханшаайым неше минут күледі?

Шешімі

2 5 7 10

Нұрайым, Гүлдана, Әсем, Аружан

2.Есеп

Жайық өзенінің ұзындығы 2530км, ал Днепр өзенінің ұзындығы одан 250 км қысқа. Днепт өзенінің ұзындығы қанша?

3. Килограммен өрнекте:

5т672кг; 900ц; 12т902 кг; 300ц 25 кг

4. Есепте

Тік төртбұрыштың периметірі 20 дм 12 см.Оның бір қабығасы 2дм 3 см болса,екінші қабырғасының ұзындығын тап.

5.Ойлан тап

Торсық,кесе,құмыра және бокалда сүт,шұбат,қымыз және су бар. Су мен сүт торсықта емес, шұбаты бар ыдыс құмыра мен қымызы бар ыдыстың ортасында тұр, бокалда шұбат емес және су емес.Бокал сүті бар ыдыстың қасында.Қандай ыдысқа сұйықтардың қайсысы құйылған?

6есеп

Табақтары бар таразыда төрт мысық және үш тышқанды өлшеді, олардың салмағы 15 кг болды.Содан кейін үш мысық пен төрт тышқанды өлшеді, олардың салмағы 13 кг. Барлық мысықтардың салмақтары тең деп есептеп, бір мысық пен бір тышқанның салмағын табу керек.

Шешуі:

Үлгі

Берілген: Талқылау:

Мысық (М) 4М+3Т=15

Тышқан (Т) 3М+4Т=13

(1)-ден (2)-ні аламыз:

М=Т+2

Мүшін өрнекті 3-тен 2-ге қоямыз

6+7Т=13, 7Т=7, Т=1

Т-ның мәнін (3)-ке қоямыз:

М=Т+2=1+2=3 М=3

Жауыбы: мысықтың салмағы 3 кг, тышқанның салмағы 1 кг.

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

15- сабақ

Сабақтың тақырыбы: Тест

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға алған білімдерін дүрыс қолдануға үйрету

2) Ой-өрісін дамыту . Шығармашылық қабілетін арттыру. Өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру және логикасын дамыту.

3) Белсенділікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: жаңа білім меңгерту

Сабақтың әдісі: сұрақ -жауап,

Сабақтың көрнекі құралдары: қима-қағаздар.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ.Сабақтың мақсантың тақырыбын хабарлау:

І- нұсқа

Сұрақтар	1	2	3	4	5	6	7	8
Жауаптар
Сұрақтар	9	10	11	12	13	14	15
Жауаптар

ІІ- нұсқаның жауаптары

Сұрақтар	1	2	3	4	5	6	7	8
Жауаптар
Сұрақтар	9	10	11	12	13	14	15
Жауаптар

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

16– сабақ

Сабақтың тақырыбы: Жылдамдық уақыт қашықтық

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға жылдамдықты ,уақытты, қашықтықты табуға үйрету және түсіндіру.

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту. Есептеу қабілеттерін арттыру, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру.

3) Білімділікке, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: жаңа білімді менгерту

Сабақтың әдісі: сұрақ -жауап, топтастыру, түсіндіру. ішіне-сыртына

Сабақтың көрнекі құралдары: қима-қағаздар.

Сабақтың барысы:

І Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ Үй жұмыстарын тексеру

Оқушылардың құрастырған теңдеулерін тексеру

ІІІ Жаңа сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау.

Жылдамдық .Уақыт. Қашықтық

Бүл үш шаманы былай белгілейді:

S-қашықтық (жол)

t-қашықтықты жүріп өткен уақыт

V-қозғалыс жылдамдығы

4 км/сағ

80км/мин

3м/сағ

120 км/сағ

Суреттегі қозғалыс жылдамдығын тап.

1Қашықтықты табу үшін қозғалыс жылдамдығын қозғалыс уақытына көбейту керек

S= V· t

2.Қозғалыс жылдамдығын табу үшін жүріп өткен қашықтықты қозғалыс уақытына бөлу керек.

V=S: t

3.Жүрген уақытын табу үшін жүріп өткен қашықтықты қозғалыс жылдамдығына бөлу керек.

t=S :V

8

5.Суретті мұқият қара. Балық қандай фигуралардан құрастырылған? Меңзермен көрсет.

1

1111

7

4

9

6

2

10

5

3

6. Цифрлармен жазылған сөздерді жаз және оқы.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

қ с р д а ұ ы з н т

_______________________________________________________________

169478____________________________ 7472 _______________________

10587______________________________ 1053587 ____________________

2537_______________________________ 259510 _____________________

159510_____________________________ 6879471 ____________________

107395 _____________________________ 15859 ______________________

Шешімі

169478- құндыз 7472 -ыдыс

10587-тазы 1053587 таразы

2537-сары 259510 -Санат

159510-Қанат 6879471- ұзындық

107395 -тырна 15859- қазан

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

17– сабақ

Сабақтың тақырыбы: Бір- біріне қарама – қарсы қозғалыстағы есептер

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға бір –біріне қарама –қарсы қозғалыстағы есептерді табуға үйрету және түсіндіру.

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту. Есептеу қабілеттерін арттыру, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру.

3) Білімділікке, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: жаңа білімді менгерту

Сабақтың әдісі: сұрақ -жауап, топтастыру, түсіндіру. ішіне-сыртына

Сабақтың көрнекі құралдары: қима-қағаздар.

Сабақтың барысы:

І Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ Үй жұмыстарын тексеру

Оқушылардың құрастырған теңдеулерін тексеру

ІІІ Жаңа сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау.

V1 V2

t

S

S= алғашқы қашшшшшықтық; V1 < V2

Екі адам бір-біріне қарама- қарсы келе жатыр дерлік: біріншісі 3 км/сағ, екіншісі 5 км/сағ жылдамдықпен жүрді. Олардың арақашықтығын бір сағаттан кейін 8- км-ге кемиді.

Уақыт біргігінде нысанардардың бір-біріне жақындауын жақындау жылдамдығы деп атайды.

Бір-біріне қарама-қарсы қозғалыс кезінде жақындау жылдамдығы жылдамдықтардың қосындысына тең.

Vжақынд.=V1+ V2

1.Есепті шығар

Арасы 160 км болатын екі қаладан бір мезгілде бір-біріне қарама-қарсы жүк машинасы мен велосипедші шықты. Егер жүк машинасының жылдамдығы 60км/сағ, велосипедшінің жылдамдығы одан 3 есе кем болса, олар неше сағаттан кейін кездеседі?

5.Үш шаршыны 7 шаршы болатындай етіп орналыстыр.

Шешуі:

6.Ойлан,тап.

Заңдылығын анықтап, сандар қатарын жаз.

200,225,250...__________________________________________________________

3000,2300,1600..._______________________________________________________

318,330,342...__________________________________________________________

4000,3926,3852..._______________________________________________________

Шешуі:

200,225,250,275,300,325,350,375,400

3000,2300,1600,900,200

318,330,342,354,366,378,390

4000,3926,3852,3778,3704,3630

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

18– сабақ

Сабақтың тақырыбы: Артта қалу қозғалысы

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға артта қалу қозғалысы туралы есептерді шығаруға үйрету және түсіндіру.

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту. Есептеу қабілеттерін арттыру, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру.

3) Білімділікке, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: жаңа білімді менгерту

Сабақтың әдісі: сұрақ -жауап, топтастыру, түсіндіру. ішіне-сыртына

Сабақтың көрнекі құралдары: қима-қағаздар.

Сабақтың барысы:

І Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ Үй жұмыстарын тексеру

Оқушылардың құрастырған теңдеулерін тексеру

ІІІ Жаңа сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау.

V1 <V2

V1

t

V2

S

Бір қаладан бір мезгілде бір бағытқа жүк машинасы мен жеңіл машина шықты. Жүк машинасы 60 км/сағ, ал жеңіл машина 80 км/ сағ жылдамдықпен қозғалады. Бір сағаттан кейін жеңіл машина жүк машинадан 20 км алыстап кетті.

*Артта қалу қозғалысы кезінде алыстау жылдамдығы жылдамдықтардың айырмасына тең.

Vалыст.=V2 -V1

1.Есеп.

Екі мерген қатар тұрып, бір мезгілде бір бағытқа атты. Бірінші мергеннің оғы 5м/с, ал екінші мергеннің оғы 3м/с жылдамдықпен ұшты. Бірінші оқ 50м-ге ұшқан болса, олардың арақашықтығы қандай болады?

V1=5м/с

V2=3м/с

S2-? S-?

Былай талда.

*Есептің сұрағына жауап беру үшін екінші оқтың ұшу қашықтығын қандай екенін білу керек.

Оны табу үшін оқтың жалдамдығы (белгісіз) білу керек.

Оқтың ұшу уақыты бірдей.

Шешуі:

1.50:5 =10 (с) – оқтың ұшу уақыты;

2.3·10=30 (м)- екінші оқтың ұшу қашықтығы;

3.50-30=20 (м)

Жауабы: оқтардың арасы 20м болады.

*Егер екі нысана бір бағытта қозғалатын болса, бірақ әр түрлі пункттерден шығып және бірі екіншісінен қалып қалса, онда олардың жүріп өткен қашықтықтарының айырмасына осы пункттердің арасындағы қашықтықты қосу керек.

4.Суретті мұқият қара.Фигураны төрт бірдей төртбұрышқа бөл.

Шешуі:

5. Ойланып, төмендегі сұрақтарға жауап бер. Жауабынды түсіндіріп жаз.

1. Бақта қандай ағаштар көп? Жеміс ағашы ма, әлде алмұрт ағашы ма?

___________________________________________________________________________

2.Кітапханада қандай кітаптар көп? Ертегілер ме, әлде кітаптар ма?

___________________________________________________________________________

3.Жол бойында қандай машиналар көп? Жүк машиналары ма, әлде машиналар ма?

___________________________________________________________________________

4.Орманның үстінен екі қолтырауын ұшып жарысып келеді. Біреуі-көк, екіншісі-қызыл. Қайсысы белгіленген жерге тез жетеді?

___________________________________________________________________________

Шешуі: 1. Бақта әртүрлі жеміс ағашы көп өседі. Алмұрт жеміс ағашы. Олай болса, бақта жеміс ағашы көп өседі.

2.Кітапханада әртүрлі кітаптар көп болады. Романдар,өлеңдер жинақтары,балаларға арналған әңгімелер,ертегілер,энциклопедиялар-кітаптар. Олай болса, кітапханада кітаптар көп.

3.Жеңіл машиналар,автобустар, жүк таситын көліктерді бір сөзбен «машиналар» деп айтамыз.

Жол бойында машиналардың барлық түрін кездестіруге болады.Сондықтан, жол бойында машиналар көп.

4.Қолтырауындардың түсі қызыл да көк те болмайды және олар ұшпайды. Қолтырауындар жарыспайды, сондықтан белгіленген жерге жетулері мүмкін емес.

6.Нәтиже дұрыс болатындай етіп, амалдар мен қажетті жағдайда жақшалар қой.

9 9 9 = 2 9 9 9 = 162

9 9 9 = 10 9 9 9 = 0

9 9 9 = 90 9 9 9 = 72

9 9 9 = 9 9 9 9 = 729

Шешуі.

(9 + 9) : 9 = 2 (9 + 9) · 9 = 162

9 : 9 + 9 = 10 9 - 9 - 9 = 0

9 · 9 + 9 = 90 9 · 9 - 9 = 72

(9 + 9) - 9 = 9 9 · 9 · 9 = 729

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

19– сабақ

Сабақтың тақырыбы: Бірінен-брі қарама – қарсы екі бағытқа қозғалыстағы есептер

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға бірінен-брі қарама – қарсы екі бағытқа есептерді шығаруға үйрету және түсіндіру.

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту. Есептеу қабілеттерін арттыру, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру.

3) Білімділікке, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: жаңа білімді менгерту

Сабақтың әдісі: сұрақ -жауап, топтастыру, түсіндіру. ішіне-сыртына

Сабақтың көрнекі құралдары: қима-қағаздар.

Сабақтың барысы:

І Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ Үй жұмыстарын тексеру

Оқушылардың құрастырған теңдеулерін тексеру

ІІІ Жаңа сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау.

V1 V2

V1 V2

әр түрлі пункттен

Бір пункттен екі жақ бағытқа екі велосипедші шықты делік. Біріншісі 10 км/сағ,екіншісі 12 км/сағ жылдамдықпен қозғалды. Бір сағаттан кейін олардың арақашықтығы 22 км болды.

Уақыт бірлігіне нысандардың бірінен-бірі қашықтау арақашықтығы алыстау жылдамдығы деп аталады.

Алыстау жылдамдығы қрама –қарсы бағыттағы қозғалысқа берілген есептерде жылдамдықтардың қосындысына тең.

Vқашықт.=V1 +V2

1.Есеп

Бір әужайдан бір мезгілде екі бағытқа 2 ұшақ ұшып шықты. Бірінші ұшақтың жылдамдығы 600 км/сағ, ал екіншісінің жылдамдығы 150 км/ сағ кем. 2 сағаттан кейін олардың арақашықтығы қандай болды?

V2=? Км/сағ

V1 = 600км/сағ 150 км/сағ

?км t= 2 сағ

Бұл есепті екі тәсілмен шығаруға болады.

Шешуі:

1 тәсіл

1)600-150=450 (км/сағ)-екінші ұшақтың жылдамдығы;

2)600+450=1050 (км/сағ)-алыстау жылдамдығы;

3)1050∙2=2100 (км)

2 Тәсіл

1)600-150=450 (км/сағ)-екінші ұшақтың жылдамдығы;

2)600∙2=1200 (км) – бірінші ұшақ 2 сағатта ұшып өтті

3)450∙2=900 (км)- екінші ұшақ 2 сағатта ұшып өтті;

4)1200+900=2100 (км)

Жауабы: екі сағаттан кейін ұшақтардың арасы 2100 км болды.

2.Есепті шығар

Айлақтан таңғы сағат 10-да байдарка ағыс бойымен 6 км/сағ жылдамдықпен, ал катер сағат 12-де ағысқа қарсы жүзді. Егер осы уақытта байдарк

а мен катердің арақашықтығы 124 км болып, 4 сағат жолда болған болса, катердің жылдамдығы қандай?

Шешуі

1.12-10=2 сағ қозғалыс басталған кездегі айырма;

2.4+2=6 сағ – байдарканың жүріп өткен жолы;

3.6·6=36 км – байдарканың жүріп өткен жолы;

4.124-36=88 км- катердің жүріп өткен жолы;

5.88:2=22 км/сағ

Жауабы: катердің жылдамдығы 22 км/сағ.

5.Он нүктені бі-бірін кесіп өтпейтін төрт түзу сызықпен қос. Екі түзу сызық белгілі шамадан шығуы мүмкін.

Шешуі:

6.Кейбір сөздер, соның ішінде сын есімдер де ауыспалы және тура мағынада айтылады.

Ү

жылы

лгі: - шай, сөз,жүз.

Дән мінез

тіс нан

күз алақан

Дән күн

тіс хабар

күз сөз

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

20 - сабақ

Сабақтың тақырыбы: Логикалық есепте

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға логикалық есептерді шығаруға үйрету және түсіндіру..

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру. Логикалық

қабілетін арттыру.

3) Білімділікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ.

Сабақтың әдісі: сұрақ -жауап, түсіндіру

Сабақтың көрнекі құралдары: қима-қағаздар, суреттер.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ.Жаңа сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау

Біз бүгін логикалық есептер шығаруға үйренеміз.

1.Тез жауап бер

Жиырма төрт сағат немесе

Тарихи кезең, заман

Сөзге шебер, тілге жүйрік адам-

Күн мен түн неге аяқталады?

Жердің табиғи серігі

Жаңа туған малдың сүтінен жасалатын тағам-

Қазақ даласына алғаш білім жарыған алып келген адам кім?

Жаңа туған нәресте-

Шешуі:

Жиырма төрт сағат немесе-1 тәулік

Тарихи кезең, заман- дәуір

Сөзге шебер, тілге жүйрік адам-шешен

Күн мен түн неге аяқталады?-н әрпіне

Жердің табиғи серігі-Ай

Жаңа туған малдың сүтінен жасалатын тағам-уыз

Қазақ даласына алғаш білім жарыған алып келген адам кім?- Ы.Алтынсарин

Жаңа туған нәресте-шақалақ

2.Есепті шығар.

1.Саяхатшы 1 сағатта 6 км жүреді.Ол 1 минутта неше метр жүреді?

2.Бір адамға күніне 20грамм тұз қажет. 1 кг тұз неше күнге жетеді?

3. Қайыңда 50 жаңғақ өсіп тұр. Қатты соққан желдің әсерінен 10 жаңғақ үзіліп түсті. Қанша жаңғақ қалды?

Шешімі

1.Сахатшының 1 минуттағы жылдамдығын білу үшін, сағат пен километрді ұсақ өлшемге айналдырамыз. 1 сағ=60мин, 6км=6000м.

Олай болса, есептің сұрағына жауап беру үшін, 6000 метрді 60 минутка бөлеміз. 6000:60=100м

Жауабы: Саяхатшы 1 мин 100метр жүреді.

2.Бұл есепті де алдыңғы есептер тәрізді талдай отырып шығарамыз.

1кг=1000г 1000:20=50

Жауабы:1 кг тұз 50күнге жетеді.

3. Қайыңда жаңғақ жоқ

3.Нәтиже дұрыс болатындай амалдарың таңбаларын қой.

1 2 3 =1

1 2 3 4=1

1 2 3 4 5=1

1 2 3 4 5 6=1

1 2 3 4 5 6 7=1

1 2 3 4 5 6 7 8=1

1 2 3 4 5 6 7 8 9 =1

Шешуі

1+ 2: 3 =1

1 ∙ 2 + 3 - 4=1

1 + 2 ∙ 3 - 4 : 5=1

1 ∙ 2+ 3 - 4 +5 : 6=1

1 + 2 ∙ 3 ∙ 4 : 5 + 6: 7=1

1 + 2 : 3 ∙ 4 +5 +6 - 7 : 8=1

1 ∙ 2 + 3 + 4 ∙5 + 6 +7 ∙ 8 :9 =1

4.Заңдылықты сақтап моншақтан қатені тап. Артық моншақты сыз.

5.Теңдіктер тура болатындай толықтырып жаз.

Амалдарды орында.

350... ...=174 638... ...=143 36... ... =180

428... ... =610 520... ...=685 45... ...=180

826... ... =451 275... ...=153 60... ...=180

951.. ... =347 483... ...=868 90... ... =180

Шешімі

350-176=174 638-495=143 36∙5 =180

428+182 =610 520+165=685 45∙4=180

826-375 =451 275-122=153 60∙3=180

951-604 =347 483+385=868 90∙2 =180

6.Жасырын сөздерді тап.

А	Ә	Б	В	Г	Ғ	Д	Е	Ё	Ж	З	И	Й	К	Қ	Л	М
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14	15	16	17

Н	Ң	О	Ө	П	Р	С	Т	У	Ұ	Ү	Ф	Х	Һ	Ц	Ч	Ш
18	19	20	21	22	23	24	25	26	27	28	29	30	31	32	33	34

Щ	Ъ	Ы	І	Ь	Э	Ю	Я
35	36	37	38	39	40	41	42

Код кестесі арқылы жасырын сөзді жаз.

1,13,10,1,18 ________________________________________________________________________

25,8,14,8,17,8,25____________________________________________________________________

15,1,13,37,19_______________________________________________________________________

3,27,23,6,37________________________________________________________________________

Жауабы:

1,13,10,1,18 - Айжан

25,8,14,8,17,8,25-қайың

15,1,13,37,19-текемет

3,27,23,6,37-бұғы

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

21-22 сабақ

Сабақтың тақырыбы: Шығармашылық тапсырмалар

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларды мысалдар мен есептер шығаруға үйрету және мәнін табуга үйрету.

2)Оқушылардың ой-өрісін дамыту. Есептеу қабілеттерін арттыру, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру. Шығармашылық қабілеттерін арттыру.

3) Білімділікке, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: сұрақ -жауап, топтастыру, түсіндіру, ішіне-сыртына

Сабақтың көрнекі құралдары: қима-қағаздар.

Сабақтың барысы:

І Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

Оқушылардың құрастырған теңдеулерін тексеру.

ІІ Сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау.

1.Есепте.

1.2 4 кг сүттен 3 кг қаймақ алынады. 40 кг сүттен неше килограмм қаймақ алынады?

2.Бір тәулікте ересек адамның өкпесі арқылы 20 кг, ал баланың өкпесі арқылы 10 кг ауа өтеді. 1аптада, 1 айда ,1 жылда олардың өкпесі арқылы неше килограмм ауа өтеді?

І ІІ-деңгей

1.Үшбұрыштың периметрі 28см16 мм. Оның бір қабырғасы 8см3мм,ал екіншісі одан 1см ұзын,үшінші қабырғасының ұзындығын тап.

2.Сөз жұмбақты шеш.

Тігінен:

1.Қазақтың тұңғыш ғарышкері.

2

4

.Қазақтың ұлы ақыны

3.Қазақтың ұлы ағартушысы.

4

.Қазақстан Республикасының тұңғыш президенті.

5 .Қазақ ғарышкері

6

7

.Қазақ ғылым академиясының тұңғыш президенті

7.Қазіргі балалар журналының бас редакторы.

8

3

5

8

9

.Балалар журналы.

9

1

.Халық батыры, жазушы.

6

2

Тігінен:

1.Қазақтың тұңғыш ғарышкері.-Тоқтар

2.Қазақтың ұлы ақыны- Абай

3.Қазақтың ұлы ағартушысы.-Ыбырай

4.Қазақстан Республикасының тұңғыш президенті- Нұрсұлтан.

5.Қазақ ғарышкері- Талғат

6.Қазақ ғылым академиясының тұңғыш президенті-Қаныш

7.Қазіргі балалар журналының бас редакторы.-Тұманбай

8.Балалар журналы.-Балдырған

9.Халық батыры, жазушы.-Қасым

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

22 сабақ

2.Теңдікті дұрыс болу үшін қандай сан жазу керек?

357∙(285+851)=357∙285+ .... ∙ 851

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

23 сабақ

Сабақтың тақырыбы: Тест

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға алған білімдерін дүрыс қолдануға үйрету

2) Ой-өрісін дамыту . Шығармашылық қабілетін арттыру. Өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру және логикасын дамыту.

3) Белсенділікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: жаңа білім меңгерту

Сабақтың әдісі: сұрақ -жауап,

Сабақтың көрнекі құралдары: қима-қағаздар.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ.Сабақтың мақсантың тақырыбын хабарлау:

І- нұсқа

Сұрақтар	1	2	3	4	5	6	7	8
Жауаптар
Сұрақтар	9	10	11	12	13	14	15
Жауаптар

ІІ- нұсқаның жауаптары

Сұрақтар	1	2	3	4	5	6	7	8
Жауаптар
Сұрақтар	9	10	11	12	13	14	15
Жауаптар

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

24сабақ

Сабақтың тақырыбы: Тік төртбұрыштың ауданың периметрін тап

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға тік төртбұрыштың ауданың периметрін, табуға үйрету.

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту. Есептеу қабілеттерін арттыру, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру. Геометриялық есептерді шығаруға дағдыландыру

3) Білімділікке, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: Сұрақ -жауап, топтастыру , түсіндіру.

Сабақтың көрнекі құралдары:қима-қағаздар.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

1.Тік төртбұрыштың ұзындығы 5см-ге ,ені 3см-ге тең.Осы тік төртбұрыштың периметрі мен ауданы нешеге тең?

а=5см

в=3см 5см

Р =?см

S=?см 3см Р=?см

S=?см

2.Тік төрт бұрыштың ұзындығы 6см2мм.ені 4см-ге тең.Осы тік төртбұрыштың периметрі мен ауданын тап?

3.Тік төртбұрыштың ұзындығы 8 см. Егер тік төртбұрыштың периметірі 24 см болса, оның ені неге тең? Осы тік төртбұрыштың ауданың тап.

4.Тік төртбұрыштың ауданы 36см ².Егер осы тік төртбұрыштың ұзындығы 9 см болса,оның ені нешеге тең? Осы тік төртбұрыштың периметрін тап.

5.Есепті шығар

Ұзындығы 20м, ені 4 м дуалды сырлау үшін 5кг200г бояу жұмсалды.Дуалдың 1м²-ін сырлау үшін неше бояу қажет?

5кг200г

1м²

?г

2м

20м

6.Есепті шығар

Ұзындығы 600м, ені 300 тік төртбұрыш пішінді бақшаға картоп және орамжапырақ егілді. Картоп бақшаның ауданының 3 бөлігін, қалған бөлігін орамжапырақ алып жатыр. Картоп

5

бақшаның қандай бөлігін, орамжапырақ қандай бөлігін алып жатыр?

Шешуі:

1.600∙300=180 000 (м²) – бақшаның ауданы

2.180 000:5 =36 000 (м²)- бақшаның бестен бір бөлігінің ауданы;

3.36 000 ∙3= 108 000 (м²) – картоп алып жатқан аудан;

4)180 000 – 108 000 = 72 000 (м²) –орамжапырақ алып жатқан аудан

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

25сабақ

Сабақтың тақырыбы: Шаршының периметрін ауданын тап

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға шаршының ауданың периметрін, табуға үйрету.

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту. Есептеу қабілеттерін арттыру, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру.Геометриялық есептерді шығаруға дағдыландыру

3) Білімділікке, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: Сұрақ -жауап, топтастыру , түсіндіру.

Сабақтың көрнекі құралдары:қима-қағаздар.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

1.Шаршының периметрі 5м28см. Шаршының қабырғасы нешеге тең?Жауабын метрмен және сантимеметрмен жаз.

Шешуі:

Р=5м28см=528см

528:4=132 см 132см=1м 32см

2.Шаршының периметрі 48см. Егер тік төртбұрыштың периметрі шаршының периметріне тең болып,ені шаршының қабырғасынан 2см кем болса, тік төртбұрыштың ұзындығы нешеге тең?

Шешуі:

1.48:4=12(см) –шаршының қабырғалары;

2.12-2=10(см)-тік төртбұрыштың ені

3.10 ∙ 2=20(см)- тік төртбұрыштың екі ені;

4.48-20=28 (см)-тік төртбұрыштың екі ұзындығы

5.28:2=14(см)- тік төртбұрыштың ұзындығы

3. Шаршының периметрі 36см.Егер тік төртбұрыштың ауданы шаршының ауданына тең ұзындығы 27 см болса,осы тік төртбұрыштың ені нешеге тең болады?

Р=36см

S=?см²

S=?см²

?см

?см

?см 27см

4.Айдос 10 қалың дәптер, Гүлназ сондай 7 қалың дыптер сатып алды.Айдос Гүлназға қарағанда 120 теңге артық төледі.Бір қалың дәптер қанша тұрады? Олардың әрқайсысы қанша теңгеден төлеген?

5.Бөлуді орында және тексер:

68102:34 17710:35 39420:54 31005:15

6.Зандылығын сақтап, қатарды жалғастыр.

-

+

··

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

26сабақ

Сабақтың тақырыбы: Фигуралардың көлемін табу

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға фигуралардың көлемін табуға үйрету.

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту. Есептеу қабілеттерін арттыру, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру.

3) Білімділікке, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: Сұрақ -жауап, топтастыру , түсіндіру.

Сабақтың көрнекі құралдары:қима-қағаздар.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

1.Есеп

Сынып бөлмесінің ұзындығы 5м, ені 3м биіктігі 2м 50см. Сынып бөлмесінде қандай ауа көлемі бар?

*Былай талда. Бөлеме тік бұрышты параллелепипед пішінді болғандықтан, көлемді есептеу формуласын падалануға болады..Көлемді есептеу формуласы::

V=a·b·c

a=5м=500см

b=3м=300см

c=2м50см=250см

V=см³

500·300·250=150000·250=375 000 000 см³

375 000 000 см³=37м³500дм³

Жауабы: Бөлменің көлемі 37м³500дм

2.Есеп

Тік төртбұрышты параллелепипедтің көлемі 366дм³.Табанының ауданы 61 дм²-ге тең.Тік төртбұрышты параллелепипедтің биіктігі нешеге тең?

V=366дм³

S=61см²

c=?дм

Былай талда. V=a·b·c, бірақ а·b=S,демек,

V=a·b·c=S·с V=S·с, бұдан с=V:S

Шешуі:366:61=6(дм) биіктігі

3.Есеп

Тік бұрышты параллелепипедтің ұзындығы 12 см, ені ұзындығынан 2 есе кем, ал биіктігі енінен 3 см артық.Тік төртбұрышты параллелепипедтің көлемін есепте.

a =12см

b =?см,2есе кем

c=?см, 3см артық

V=?см³

Шешуі:

1.12:2=6(см)-параллелепипедтің ені;

2.6+3=9 (см)- параллелепипедтің биіктігі;

3.12·6·9=648см³ V

4.Бірдей әріптен басталып және аяқталатын екі сөзден ойлап жаз.Сөздердегі әріптер саны әртүрлі болуы мүмкін.

а_____________________а з___________________з

е_____________________е к___________________к

с____________________с т______________________т

у____________________у і______________________і

Шешуі:

Ата,Астана.Ерте,ереже.Сөгіс, сөйлес.Улау,уағыздау.Зілсіз,зейінсіз.Керік,кекілік.Тат,төрт.Іні,ізетті.

6.Тез есептеп үйрен:

(101·37+1263):25·5-1000

(4939-4939)·247:247+1800-1000-800

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

27сабақ

Сабақтың тақырыбы: Тікбұрышты үшбұрыштың ауданының

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға тік төртбұрыштың ауданың периметрін, табуға үйрету.

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту. Есептеу қабілеттерін арттыру, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру.

3) Білімділікке, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: Сұрақ -жауап, топтастыру , түсіндіру.

Сабақтың көрнекі құралдары:қима-қағаздар.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

Егер тіктөртбұрышқа диагональ жүргізсе, онда ол тіктөртбұрышты екі тік бұрышты үшбұрыштарға бөледі.

* Тік бұрышты үшбұрыштарды белгілеуде тік бұрышының төбесі ортаға жазылады:

АВС немесе АDC

а

Һ Һ

а

В табаны C

б

и

і

к

т

і

г D

і табаны

А D

табаны

Демек , тікбұрышты үшбұрыштың ауданы тік төртбұрыштың ауданынан екі есе кем.

Тікбұрышты үшбұрыштың ауданының формуласы:

S= a·һ:2

Бұл формула бойынша тек тік бұрышты үшбұрышты ғана емес, кез келген үшбұрыштың ауданын есептеуге болады, ол үшін кез келген үшбұрышты тік төртбұрышқа дейін толықтырып салу керек.

M

B C

S AMD=ABCD:2

S AMD=(а·h):2

A N D

ABM = ANM MND=MCD

Енді сен кез келген үшбұрыштың ауданын төмендегі формула бойынша есептей аласың:

S= a·һ:2

а- үшбұрыштың қабырғасы;

h-қарама-қарсы төбесінен осы қабырғаға жүргізілген биіктік

1.Есеп

Формулаға салып есептеп шығар.

6см

4см

а=6см

Һ=4см

S =?см²

2.Есеп

6.Арифметикалық заңдылықты сақтай отырып, белгісіз санды тап.

12

9

6

27

?

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

28сабақ

Сабақтың тақырыбы: Алтыбұрыштың периметрін табу

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға алтыбұрыштың периметрін, табуға үйрету және түсіндіру.

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту. Есептеу қабілеттерін арттыру, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру.

3) Білімділікке, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: Сұрақ -жауап, топтастыру , түсіндіру.

Сабақтың көрнекі құралдары:қима-қағаздар.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ.Саб. мақсатың тақырыбын хабарлау

ABCDEF алтыбұрышының AB жәнеBC қабырғаларының ұзындықтарының қосындысы 29мм, DE жәнеEF қабырғаларының қосындысы 37 мм-ге тең. Алтыбұрыштың периметрі 91мм. Егер FА қабырғасының ұзындығы 12мм-ге тең болса, СD қабырғасының ұзындығы нешеге тең?

A B+BC=29 (мм)

D E+EF=37 (мм)

FА=12 мм

Р =91мм

СD=?мм

Шешуі:

Р= AB+ BC+ DE+EF+ FА

*Бұл есепті өрнек арқылы шешуге болады:

91-(29+37+12)=13 (мм)

Жауабы:алтыбұрыштың СD қабырғасының ұзындығы 13мм

4. Түзулерді салыстыр. Қайсысы ұзын, қайсысы қысқа?

Жаз:____________________________________

5.Оқы ойлан. Ой қорытындысын жаса

Хайуаннаттар бағында жануарлар мен аюлардың қайсысы көп?

______________________________________________________________________________

Пәтерде орындықтар мен жиһаздың қайсысы көп?

______________________________________________________________________________

Ас үйде қасық тар мен ыдыстардың қайсысы көп?

_____________________________________________________________________________

Ойыншық дүкенінде қуыршақтар мен ойыншықтардың қайсысы көп?

____________________________________________________________________________

6. 10 Орындықты шашры тәріздес бөлмеге орналастыр. Әр қабырға бойына қойылған орындықтар саны бірдей болсын.

Шешуі:

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

29сабақ

Сабақтың тақырыбы: Есептер шығару

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға есеп шығаруға өз ойларын толық жеткізуге есептерге шарт қоя білуді және шешуге үйрету және түсіндіру.

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту. Есептеу қабілеттерін арттыру, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру. Шығармашылық қабілеттерін арттыру

3) Білімділікке, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: Сұрақ -жауап, топтастыру , түсіндіру.

Сабақтың көрнекі құралдары:қима-қағаздар.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ.Сабақтың мақсатын тақырыбыр хабарлау

6.Есеп.

12 кг алмаға 960 теңге төленді. Құлпынай алмадан 2 есе қымбат тұрады? Осы ақшаға неше кг құлпынай сатып алуға болады және неше теңге артылып қалады??

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

30 сабақ

Сабақтың тақырыбы: Қалдықпен бөлу

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға қалдықпен бөлуді есептеуге үйрету және түсіндіру

2) Ой-өрісін дамыту . Шығармашылық қабілетін арттыру. Өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру және логикасын дамыту.

3) Белсенділікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: сұрақ -жауап, топтастыру, түсіндіру.

Сабақтың көрнекі құралдары: қима-қағаздар, кесте.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ.Сабақтың мақсантың тақырыбын хабарлау:

6.Есепте

Бірдей 2 костюм 7200 теңге тұрады. Егер Айдостың 23500 теңгесі болса неше костюм сатып алады және неше теңгесі қалады?

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

31 сабақ

Сабақтың тақырыбы: Теңдіктер мен теңсіздіктер

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға теңдіктер мен теңсіздіктерді ажыратуға үйрету және түсіндіру

2) Ой-өрісін дамыту . Шығармашылық қабілетін арттыру. Өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру.

3) Белсенділікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: сұрақ -жауап, топтастыру, түсіндіру.

Сабақтың көрнекі құралдары: қима-қағаздар, кесте.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ.Сабақтың мақсантың тақырыбын хабарлау:

4.Есепте

60кг ақ сыр 20 қалбырға тең бөлініп құйылған. 120кг қызыл сырды құйып алу үшін осындай неше қалбыр керек болады?

5.Есеп

Мектеп шеберханасы 120 кітапты 4 күнде түптет бітірді. Осындай қарқынмен жұмыс істесе,480 кітапты неше күнде түптеп бітіреді?

6 .Сөйлемдердегі етістіктерді сөзжұмбаққа орналастыр. 1

Қ андай сөз пайда болды? Оқы.

1.Айнұр ыдыс жуды. 2

2 .Әміре сурет салды. 3

3 .Шолпан әжесімен баққа барды.

4.Сәлім сөмкесін алды. 4

5 .Ағам малды өріске айдады. 5

6 .Кешкі тамақ пісті.

7 .Әкем хат жазды. 6

8.Ол менің кетуімді аңдыды. 7

8

1.Айнұр ыдыс жуды.- Жуды

2.Әміре сурет салды.-Салды

3.Шолпан әжесімен баққа барды -Барды.

4.Сәлім сөмкесін алды.- Алды

5.Ағам малды өріске айдады. -Айдады

6.Кешкі тамақ пісті. - Пісті

7.Әкем хат жазды. -Жазды

8.Ол менің кетуімді аңдыды.-Аңдыды

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

32 - сабақ

Сабақтың тақырыбы: Логикалық есепте

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға логикалық есептерді шығаруға үйрету және түсіндіру..

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру. Логикалық

қабілетін арттыру.

3) Білімділікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ.

Сабақтың әдісі: сұрақ -жауап, түсіндіру

Сабақтың көрнекі құралдары: қима-қағаздар, суреттер.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ.Жаңа сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау

Біз бүгін логикалық есептер шығаруға үйренеміз.

1.Тез жауап бер

Орман дәрігері

Үйде балық ұстауға болатын су айдыны

Ең ұзақ күн

Суда еритін мөлдір бояу

Қымыз құятын ыдыстар

Суда дүниеге келгенін білдіретін құстар-

Дина Нұрпейісова кім?

Әміре Қашаубаев ше?

Орман дәрігері- тоқылдақ

Үйде балық ұстауға болатын су айдыны - аквариум

Ең ұзақ күн-22 маусым

Суда еритін мөлдір бояу- акварель

Қымыз құятын ыдыстар- торсық, тостаған

Суда дүниеге келгенін білдіретін құстар-бақа

Дина Нұрпейісова кім?- сазгер,күйші

Әміре Қашаубаев ше?- әнші

2. Суреттегі құсқа жақындап қалған бір құс және одан алыстап кеткен екі құстың суретін сал.

3.Мұғалім бірнеше сөздерді оқиды. Сендер мұқият тыңдап, есте сақтауға тырысындар. Енді төмендегі әріптерден басталатын сөздерді жазындар.

Рәсім, ақын,пана,шілде,райхан, пәтер,астық,рет,шыны,ащы,пеш,шортан,риза,шаруа ,анар

А-__________________________________________________________________________________

П-__________________________________________________________________________________

Р-__________________________________________________________________________________

Ш-__________________________________________________________________________________

Жауабы:

А- анар, астық,ақын,ащы

П-пана, пәтер,пеш

Р-рәсім,райхан, рет,риза

Ш-шілде,шыны, шортан, шаруа

4.Теңдік дұрыс болатындай амалдар таңбасын қой.

2 2 2 2 2= 7

3 3 3 3 3 3=1000

8 8 8 8 8 8 8 8 =1000

5. Есеп

1 кг түбіттен 3 шелі немесе 5 кеудеше тоқылды. 20 кг түбіттен шәліге қарағанда неше кеудеше артық тоқылады?

6.Есеп

Тік төртбұрыш пішінді алаңның ұзындығы 125м ауданы 105000м². Осы алаңның периметрін есептеп шығар.

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

33- сабақ

Сабақтың тақырыбы: Тест

Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға алған білімдерін дүрыс қолдануға үйрету

2) Ой-өрісін дамыту . Шығармашылық қабілетін арттыру. Өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру және логикасын дамыту.

3) Белсенділікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: жаңа білім меңгерту

Сабақтың әдісі: сұрақ -жауап,

Сабақтың көрнекі құралдары: қима-қағаздар.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ.Сабақтың мақсантың тақырыбын хабарлау:

І- нұсқа

Сұрақтар	1	2	3	4	5	6	7	8
Жауаптар
Сұрақтар	9	10	11	12	13	14	15
Жауаптар

ІІ- нұсқаның жауаптары

Сұрақтар	1	2	3	4	5	6	7	8
Жауаптар
Сұрақтар	9	10	11	12	13	14	15
Жауаптар

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

34 – сабақ

Сабақтың тақырыбы: Жылдық білімін бекіту

.Сабақтың мақсаты:

1) Оқушыларға жыл бойы алған білімдерін дұрыс қолдануға үйрету. Өз бетінше жұмыс жасауға үйрету.

2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту. Есептеу қабілеттерін арттыру.

3) Білімділікке, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: саяхат сабағы

Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап.

Сабақта қолданған көрнекі құрал: қима -қағаздар

Сабақтың барысы:

І Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың зейінің сабаққа аудару.

ІІ Жаңа сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау

Біз бүгін жыл бойы өткен тақырыпты қайталаймыз

5.Есепте

Ұзындығы 5дм, ені 4 дм, ал биіктігі 3дм тік бұрышты параллелепипедтің көлемін тап.

6.Салыстыр

1га*10000м² 1а*10м²

5га*500000 7а*700м²

59га*59000м² 12а*120м²

Тапсырмаларды орындау

Бағалау

Рефлексия

Оқушының жұмыс дәптеріне арналған тапсырмалар

1. Сан мен заттарды салыстыру

Тапсырма: Суретте 3 алма мен 2 алмұрт бар. Қайсысы көп? Алма мен алмұрттың санын салыстырыңыз.

• Алма саны: ___

• Алмұрт саны: ___

• Қайсысы көп?

_____ (Алма / Алмұрт)

2. Қосу және алу

Тапсырма: Қосыңыз және алыңыз!

1. 4 + 3 = ___

2. 7 - 2 = ___

3. Қарапайым қосу

Тапсырма: 1-ден 5-ке дейінгі сандарды қосыңыз.

1. 1 + 2 = ___

2. 2 + 3 = ___

3. 3 + 4 = ___

4. 4 + 5 = ___

4. Жұп және тақ сандар

Тапсырма: Қандай сандар жұп, қандай сандар тақ?

Жұп сандар:

___, ___, ____

Тақ сандар:

___, ___, ____

5. Сандарды реттеу

Тапсырма: Сандарды кішіден үлкенге қарай реттеңіз.

Сандар: 7, 2, 5, 1, 9

• Реттелген сандар: ___, ___, ___, ___, ____

6. Қосу арқылы сан құрастыру

Тапсырма: Қосындыны пайдаланып, 5 және 6 санын құрастырыңыз.

1. 3 + 2 = ___

2. 4 + 1 = ___

7. Шығармашылық есеп

Тапсырма: Ақанның қолында 3 қарындаш бар. Оған тағы 2 қарындаш берілді. Қанша қарындаш болды?

• Ақанның қарындаштарының жалпы саны: ___

8. Теңдік

Тапсырма: Теңдікті дұрыс немесе бұрыс екенін тексеріңіз.

1. 2 + 3 = 5 (Дұрыс / Бұрыс)

2. 4 + 1 = 6 (Дұрыс / Бұрыс)

Қосымша тапсырмалар

1. Теңдеуді шешіңіз:

• 5 + _ = 9

2. Әріптік тапсырма:

• Егер менде 6 алма бар, ал досымда 3 алма бар болса, онда бірге қанша алма бар? _

3. Түсті сандарды анықтаңыз:

Мына сандарды қандай түс деп ойлайсың?

• 2, 4, 6, 8 (Түсі: _____)

Тапсырмалар қорытындысы

• Тапсырмаларды орындау:

Оқушыларға жұмыс дәптеріндегі барлық тапсырмаларды орындауға уақыт беріледі. Оқушылар әр тапсырманы орындап, нәтижесін дәптерге жазады.

• Жұмыс дәптерін бағалау:

Тапсырмаларды орындағаннан кейін, мұғалім нәтижелерді тексеріп, оқушылардың дұрыс жауаптарын талдайды. Егер тапсырма түсініксіз болса, оны қайта қарастырып, түсіндіреді.

Бұл жұмыс дәптері 1-сынып оқушыларының математикалық қабілеттерін дамытуға және олардың сандармен жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыруға бағытталған. Оқушылар қосу мен алу амалдарын орындап, санды салыстырып, жатық есептер шешуді үйренеді. Әр тапсырма оқушылардың қызығушылығын арттыру үшін қарапайым әрі тиімді түрде ұсынылған.

Қорытынды:

«Қызықты математика» 1-4 сынып оқушыларының математикалық дағдыларын дамытуға бағытталған. Бағдарламаның әрбір бағыты оқушылардың сандық ойлауын, логикалық қабілеттерін, және математикалық амалдарды күнделікті өмірде қолдана алу дағдыларын жетілдіруге көмектеседі. Бағдарламада қарастырылған 8 негізгі бағыт арқылы оқушылар қосу мен алу амалдарын меңгереді, сандарды салыстырып, реттеп, қарапайым есептерді шығара алады.

Күтілетін нәтижелер бойынша, оқушылар:

• Сандармен жұмыс істеуді үйреніп, қосу және алу амалдарын дұрыс орындауға дағдыланады.

• Жұп және тақ сандарды анықтап, олардың қасиеттерін түсінеді.

• Сандарды салыстырып, оларды өсу және кему ретімен реттеу дағдыларын игереді.

• Шығармашылық есептерді шешіп, математиканың күнделікті өмірмен байланысын түсінеді.

• Теңдіктер мен теңсіздіктерді анықтап, оларды қолдануды үйренеді.

Бұл бағдарлама оқушылардың математикалық ойлауын дамытуға, санды қабылдауды жақсартуға және математикалық ұғымдарды тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Әрбір бағыт балалардың шығармашылық қабілетін арттырып, оларды математикалық мәселелерді шешуге ынталандырады. Бағдарлама оқушыларды математиканың негіздерімен таныстырып, олардың келешекте күрделі тапсырмаларды шешуге қабілетті болуына ықпал етеді.

Қорытындысында, «Қызықты математика» бағдарламасы оқушылардың сандық дағдыларын қалыптастырып, математикалық ұғымдарды меңгеру арқылы олардың жалпы білім деңгейін арттырады.

Пайдаланған әдебиеттер тізімі:

1. Қазақстан Республикасы «Білім туралы» Заңы. Астана -2007 жыл.

2. Қазақстан Республикасы жалпы білім беретін мектептегі білім мазмұның тұжырымдамасы- Алматы: Республикалық Баспа кабинеті -1995жыл

3. Оспанов Т.Қ., Қайыңбаев Ж.Т., Қосанов Б.М., Ершева Қ.Ә. «Математика оқыту әдістемесі» Жалпы білім беретін мектептің 4 сыныпқа арналған. Алматы «Атамұра» 2000жыл, 144бет.

4. Оспанов Т.Қ, Құрманалина Ш.Х., Қайыңбаев Ж.Т., Ерешева К.Ә. «Математика оқулығы» Жалпы білім беретін мектептің 4-сыныбына арналған оқулық. Алматы «Атамұра»-2002ж., 208 бет.

5. Глушкова О.Б., Черепенко В.А., аударған Лекерова Ф.С. Оқушы анықтамалығы- Алматы «Атамұра» -2006 жыл, ЖШС,2007-640 бет.

6. Жикалкина Т.К. «Математика пәніне арналған ойындар және тапсырмалар» Москва «Просвящения»

7. Лысенкова С.Н. «Методом опережающего обучения» Москва «Просвещения»1988г-192 ст.

8. Өміртаева Р.Қ. «Математикаға арналған дидактикалық материалдар» Алматы «Атамұра» 2000 жыл -163 бет.

9. Оспанов Т.К., Мақұлбекұлы Қ.Б. «Математика дидактикалық материал» Алматы

10. Идилова Т. «Логикалық есептер» Алматы: «Алматыкітап» 2000ж,143бет.

11. Моро М.И., Вапняр Н.Ф. «Математикалық тапсырмалар» Алматы «Мектеп»-1990-128бет.