Дүниежүзі тарихынан практикалық жұмыс №6

Африка, Америка, Австралия және Океанияның дәстүрлі өркениеттері

Аты-жөні:_______________________Тобы:_________

1-тапсырма Деректер мен аймақтарды арақатынасын белгілеп, нөмірін жаз.

1-Гана

3-Нубия

2-Сонгай

4-Мали

Бұл мемлекет ХV ғасырдың басында құрылып, Әлм соннидің басқаруында біршама жетістіктерге жетті. ХVІ ғасырда бұл мемлекет дамып, өз шегарасын батысқа қарай – Сахара Анра шегарасына дейін, ал солтүстік-шығыста-Борнудың батыс қиырына дейін соза бастады.

Ніл аңғарындағы тарихи аймақ. Бұл атау көне египеттік «nub» деген сөзден шығуы мүмкін, ол алтын деген мағына береді. Бұл аймақ орта ғасырлардың соңына дейін ғана христиан аймағы ретінде саналады.

ІХ-Х ғасырларда бұл аймақ қарқынды дами түсіп, алғашқы таптық қоғамда мемлекеттіліктің дамуы айтарлықтай алға жылжыды. Және де бұл аймақ Атлантикалық жағалаудан Оңтүстік Мавританияға қарасты Сахараға дейінгі жерді қамтыған болатын.

Бұл мемлекетінің іргесін қалаушы даңқты билеуші – Сундиат тұрды. Ол 1235 жылы Крина елді мекені маңында болған шайқаста, Сосо көсемін және Гана билеушісін өлтіріп, астанасын талқандап, өзінің жаңа ордасын тікті. Ал ең зор атаққа 1307-1332 жылдар аралығында патшалық құрған манса (патша) Мұса ие болды. Оның билігі кезінде бұл мемлекет өте үлкен аумақты қамтып, ас қуатты күшке айналды және өз мәдениетінің шыңына жетті.

2-тапсырма. Америка халықтарының қалыптастырған өркениетіне анықтама бер.

3-тапсырма. Мәтінді оқып дұрыс/қате екенін табыңыз.

Аралға ең алғашқы еуропалықтар келгенге дейін осында ХІV ғасыр бойы өмір сүрген жергілікті гавайлықтар, полинезиялықтар болып саналады.

Гавай аралдарына қоныстану тарихы туралы әлі күнге дейін біртұтас нақты байлам жоқ. Кең таралған болжамға сүйенсек, ең алғашқы полинезиялықтар Маркиз аралдарынан, шамамен біздің дәуіріміздің 300 жылдары келген, олардың ізімен шамамен 1300 жылдары Таитиден қоныстанушылар келді. Олар алғашқы қоныстанушыларды бағындырып, аралда күрделі діни және әлеуметтік жүйе қалыптастырды.

Гавай аңыздарында таитилік абыз Паао жауыз әрі рақымсыз жергілікті билеушіге қарсы күресу үшін таитиликтердің көсемі-Пилиді көмекке шақырады. Олар бірлесіп жауыз билеушіні тақтан түсіріп, оның орнына Пилиді король сайлайды. Пили таққа отырған соң, Гавай бірнеше ғасыр бойы полинезиялық басқа халықтармен барлық байланысын үзіп, әлемнен оқшауланған аймаққа айналды. Гавай тарихындағы бұл ұзақ кезең жергілікті көсемдердің жаңа жер мен билік үшін болған өзара тоқтаусыз күрестерінен тұрды.

Гавайлықтардың ас мәзіріне балықтан басқа тародан(тароның сыртқы түрі картопқа келеді, ол да түйнек түрінде өседі) жасайтын тамақ та кірді. Ағаштан, тастан, ұлу қабықшаларынан және жануарлардың сүйектерінен аса әдемі әшекейлер жасайтын. Ең ғажабы кішкентай ғана құстардың қанатынан баскиімдер, тіпті сырткиімдер де тігетін.

Гавайлықтар тек еңбекке ғана емес демалысты жақсы өткізугеде үлкен мән берді. Олар суда жүзу мен ағаш тақтайларда жүзуді ұнататын.

4-тапсырма. Сконвордты шеш

1. Инктер мемлекеті қалай аталады? 2. Монаргиялы басқарудағы мемлекет.

3. Оңтүстікафрикалық бірнеше тайпаның жалпы атауы.

4. Ніл аңғарындағы тарихи аймақ.

5. Инктер мемлекеттегі барлық адамдарды бір тілде сөйлеуге міндеттеді. Ол қандай тіл?

6. 1248 жылы олар Мехиконың солтүстік алқабында Чапультепекте келіп қоныстанған халық?

5-тапсырма. Суреттермен атауын сәйкестендір.

5-Мухит аралдары

4-Аустралия

3-Америка

2-Нубия пирамидасы

1-Африка