Ағаш өңдеу техникасы

Баяндама тақырыбы: «Мектеп пен ата-ана: талап қоюдан серіктестікке»

Ардақты әріптестер, құрметті ұстаздар мен білім саласының ардагерлері!

Баршаңызды жаңа оқу жылы қарсаңындағы дәстүрлі тамыз педагогикалық кеңесінің басталуымен және келе жатқан Білім күнімен шын жүректен құттықтаймын! Өз ісіне адал, жас ұрпаққа бағыт-бағдар беріп жүрген әрқайсыңыздың еңбектеріңізге сарқылмас қайрат, шығармашылық табыс пен төзімділік тілеймін.

Бүгінгі тамыз кеңесінде көтеріліп отырған «Мектеп пен ата-ана: талап қоюдан серіктестікке» тақырыбы – қазіргі білім беру жүйесі үшін аса маңызды стратегиялық бағыттардың бірі.

Мектептің басты миссиясы – тек сабақ беріп, баға қою емес. Біздің негізгі міндетіміз – алған білімін өмірде қолдана алатын, өзіне де, қоғамға да жауапкершілікпен қарайтын, тәрбиелі, еңбекқор, адал және отансүйгіш азамат қалыптастыру. Ал мұндай тұлғаны тек мектептің күшімен тәрбиелеу мүмкін емес.

Бала үшін алғашқы әрі ең басты тәрбие ортасы – отбасы. Ал мектеп – сол тәрбиені жалғастыратын, біліммен толықтыратын, баланың қабілеті мен ішкі әлеуетін ашатын орта. Сондықтан біз мектеп пен ата-ананы екі бөлек тарап емес, бір мақсатқа бағытталған біртұтас команда ретінде қарастыруымыз керек.

Өкінішке қарай, бүгінгі таңда ата-анамен жұмыс дегенде көбіміздің ойымызға ата-аналар жиналысы, оқушының үлгерімі, мектеп формасы, сабаққа қатысуы мен тәртібі келеді. Яғни қарым-қатынасымыз көбіне талап қою, ескерту жасау немесе мәселе туындаған кезде байланыс орнатумен шектеліп жатады.

Бірақ қазіргі ақпарат пен технология ағыны күшейген заманда мұндай модель жеткіліксіз.

Бізге ата-анамен қарым-қатынастың жаңа мәдениеті қажет.

Тек талап қоюдан – серіктестікке, бақылаудан – сенімге, жеке әрекеттен – ортақ жауапкершілікке көшуіміз керек.

Бір қарапайым мысалға назар аударайық.

Мұғалім мектепте балаға: «Кітап оқы, уақытыңды тиімді пайдалан, білім ал», – дейді. Ал үйде ата-ана баланың қолына телефон беріп, оның уақытын бақыламаса, мұғалімнің талабы қаншалықты нәтиже береді?

Керісінше, ата-ана баласының жақсы білім алғанын қалайды, бірақ мектеппен байланыс орнатпайды. Бұл жағдайда да нәтиже толық болмайды.

Бала мектепте бір талапты, үйде басқа ұстанымды көрмеуі тиіс. Оның санасында «мектеп пен ата-анам менің болашағым үшін бірге жұмыс істеп жатыр» деген берік түсінік қалыптасуы керек.

Бұл бағытта еліміздегі Білім-инновация лицейлерінің – БИЛ мектептерінің тәжірибесіне назар аударуға болады. БИЛ мектептерінің жоғары көрсеткіштерінің сыры тек білім беру бағдарламасында ғана емес, мектеп, оқушы және отбасы арасындағы өзара жауапкершілік пен ынтымақтастық мәдениетінде.

БИЛ тәжірибесінде ата-ана баласының бағасын білу үшін ғана мектепке келетін сыртқы бақылаушы емес, білім мен тәрбие процесінің белсенді серіктесі ретінде қарастырылады. «Ата-аналар академиясы», «Әкелер мектебі», спорттық жарыстар, әлеуметтік жобалар, ғылыми және шығармашылық іс-шаралар арқылы ата-аналардың мектеп өміріне қатысуына мүмкіндік беріледі.

Әкесі мектептегі жарысқа қатысқанда, анасы баласының ғылыми жобасын қорғауына қолдау көрсеткенде, бала өзінің еңбегінің отбасы үшін де, мектеп үшін де маңызды екенін сезінеді.

Біз де осы тәжірибеден өзімізге қажетті бағыттарды алып, мектеп жағдайына бейімдеуіміз қажет.

Осыған байланысты жаңа оқу жылында бірнеше бастаманы қолға алуды ұсынамын.

Біріншісі – «Бір бала – бір мақсат – бір команда» моделі. Әр оқушының ата-анасы, сынып жетекшісі және баланың өзі бірге отырып, тоқсандық немесе жылдық жеке даму мақсатын белгілейді. Бұл жерде бала өз дамуының басты иесіне айналады.

Екіншісі – «Отбасылық серіктестік кездесулері». Дәстүрлі ата-аналар жиналысының форматын өзгертіп, «Баланы телефонға тәуелді етпей, цифрлық мәдениетін қалай қалыптастырамыз?», «Жасөспіріммен сенімді диалогты қалай құрамыз?», «Балаға талап қоюдың тиімді жолдары қандай?» сияқты өзекті мәселелерді бірге талқылауға болады.

Үшіншісі – «Ата-анамның мамандығы – менің болашағым» жобасы. Мектебіміздегі дәрігер, инженер, кәсіпкер, заңгер, әскери қызметкер және басқа да мамандық иесі ата-аналарды оқушылармен кездесуге шақырып, өз кәсібінің қыр-сырын таныстыруға мүмкіндік берсек, бұл кәсіби бағдар берудің тиімді формасына айналар еді.

Төртіншісі – отбасылық әлеуметтік жобалар. «Таза аула», «Ағаш отырғызған отбасы», «Кітап сыйла», «Қамқор отбасы» сияқты жобалар арқылы балаға тәрбиені сөзбен емес, нақты әрекетпен көрсетейік.

Әрине, мұндай ұсыныстарға байланысты мұғалімдерде: «Бұл қосымша жүктеме болмай ма?» деген сұрақ туындауы мүмкін. Меніңше, мақсатымыз – мұғалімге жаңа қағазбастылық қосу емес, бар жұмыстың форматын өзгерту. Артық есеп пен формальды шара емес, нәтижеге бағытталған нақты серіктестік қажет.

Ата-аналардың барлығы бірдей белсенді болмауы да мүмкін. Бірақ серіктестік бір күнде қалыптаспайды. Алдымен белсенді ата-аналармен жұмысты бастап, оның нәтижесін көрсетсек, біртіндеп қалған ата-аналар да қосылады.

Ал жұмысбасты ата-аналар үшін қатысудың икемді формаларын – онлайн кездесу, қысқа консультация, демалыс күндеріндегі шараларды қолдануға болады. Мұнда бастысы – қатысу саны емес, балаға бөлінген сапалы уақыт.

Серіктестіктің ең маңызды іргетасы – сенім.

Мұғалім ата-анадан қорықпауы керек. Ата-ана мұғалімнен қорықпауы керек. Ал бала мектептен қорықпауы тиіс.

Мәселе туындаған кезде «Сіздің балаңыз кінәлі» деп емес, «Балаға қалай көмектесе аламыз?» деп бастайтын мәдениетті қалыптастырайық.

Құрметті әріптестер!

Біздің мақсатымыз – тек жақсы оқитын бала тәрбиелеу емес. Біздің мақсатымыз – білімді, тәрбиелі, жауапты, адал, еңбекқор, елінің болашағына сенетін азамат қалыптастыру.

Мектеп жалғыз білім береді.

Отбасы жалғыз тәрбие береді.

Ал мектеп пен отбасы біріккенде – тұлға қалыптасады.

Сондықтан жаңа оқу жылында барлығымыз бірге «Мектеп + ата-ана + оқушы = ортақ нәтиже» формуласын жүзеге асырайық.

Талап қоюдан – серіктестікке!
Бақылаудан – сенімге!
Жеке әрекеттен – ортақ жауапкершілікке!

Бала болашағы үшін бірігейік!

Баршаңызға жаңа оқу жылында шығармашылық табыс, мықты денсаулық, отбасыларыңызға амандық пен береке тілеймін!

Назарларыңызға рақмет!