АҒЫЛШЫН ТІЛІ ПӘНІНЕН ЕРЕКШЕ БІЛІМ БЕРУ ҚАЖЕТТІЛІГІ БАР ОҚУШЫЛАРҒА ҚАЛЫПТАСТЫРУШЫ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАРЫ

Кіріспе

Қазіргі білім беру жүйесінде инклюзивті оқыту – әрбір оқушының мүмкіндігіне қарай білім алуына жағдай жасауды көздейтін маңызды бағыт. Ағылшын тілі пәнінде ерекше білімді қажет ететін (ЕББҚ) оқушыларды қолдау үшін ең тиімді құралдардың бірі – қалыптастырушы бағалау (ҚБ). ҚБ – оқушылардың оқу барысындағы жетістіктерін үздіксіз бақылап, уақтылы кері байланыс беруді қамтамасыз ететін бағалау түрі. Бұл әдіс ЕББҚ бар білім алушылардың ынтасын көтеріп, тілдік дағдыларын дамытуға мүмкіндік береді.

Қалыптастырушы бағалаудың маңызы

ЕББҚ бар оқушылар үшін ҚБ:

жеке қарқынмен жұмыс жасауға мүмкіндік береді;

оқушының көңіл-күйін, мотивациясын сақтайды;

қателерді түзетуге жағдай жасайды;

оқу мақсатын түсіндіреді;

жетістікке жету қадамдарын нақты көрсетеді.

ҚБ оқушыларды қорқыныштан арылтып, оқу процесін жеңілдетеді және жетістіктерін көрнекі көрсетеді.

ЕББҚ бар оқушыларға тапсырма құрастырудың принциптері

Қарапайым және түсінікті нұсқаулық
Күрделі сөйлемдер емес, қысқа әрі нақты бағыт беру.

Көрнекі материалдарды пайдалану
Сурет, карточка, пиктограмма, түсті маркерлер.

Тапсырманың бір мақсатқа бағытталуы
Бір тапсырма – бір дағды (тыңдау, сөйлеу, оқу, жазу).

Қолдау көрсету
Модель, үлгі жауап, сөздік кесте беру.

Дифференциация
Әр деңгейге бөле отырып, бір тақырыпқа бірнеше күрделілік деңгейінде тапсырма жасау.

Тыңдалым дағдысы бойынша ҚБ тапсырмалары

1-тапсырма (қарапайым деңгей)

Objective: recognise familiar words
Тапсырма: Мұғалім 5 сөз айтады (cat, book, pen, apple, dog).
Оқушы суреттер қатарынан айтылған сөзді көрсетеді.
ҚБ критерийі: Дұрыс суретті көрсету.

2-тапсырма (орта деңгей)

Қысқа аудиодан (10–12 секунд) екі ақпаратты анықтау.
Мысалы: "This is my big red bag."
Сұрақ:

What colour is the bag?

Is the bag small or big?

Оқылым дағдысы бойынша ҚБ тапсырмалары

1-тапсырма

Суретке қарап сөйлемді таңдау:
Picture: A boy is eating an apple.
Options:
a) The boy is running.
b) The boy is eating an apple.
c) The boy is sleeping.

2-тапсырма

Қысқа мәтінді (2–3 сөйлем) оқып, дұрыс/бұрыс белгілеу:
"My name is Aida. I am ten. I have a small cat."

Aida is ten. ✔

Aida has a dog. ✘

Сөйлесу дағдысы бойынша ҚБ тапсырмалары

1-тапсырма (Жұптық жұмыс)

Role-play:
Оқушы дайын үлгі бойынша амандасып, өзін таныстырады.
Үлгі: "Hello! My name is ___. I am __ years old."
Критерий: Амандаса алды, өзін таныстырды.

2-тапсырма

Сурет бойынша 2–3 сөз айту.
Мысалы: үйдің суреті
Possible words: big house, blue door, window.

Жазылым дағдысы бойынша ҚБ тапсырмалары

1-тапсырма

Суретке бір сөз жазу.
(apple – "apple", cat – "cat")

2-тапсырма

Сөздерден сөйлем құрастыру.
Сөздер: "I / see / a / dog" → "I see a dog."

Кері байланыс түрлер

ЕББҚ оқушыларына қолайлы кері байланыс:

Жылы сөздер: “Well done!”, “Good try!”, “You can do it!”

Жетістікті белгілеу: жұлдызша, смайлик, түсті стикер.

Қысқа ауызша түсіндіру: “Look here… try again…”

Қателерді брге түзету: мұғалім қолдауымен.

Қорытынды

ЕББҚ бар оқушыларға ағылшын тілін оқытуда қалыптастырушы бағалау – оқыту сапасын арттыратын, білім алушылардың тілдік дағдыларын біртіндеп дамытуға мүмкіндік беретін пәрменді құрал. Қарапайым, көрнекі және қолдау көрсетілген тапсырмалар оқушылардың сенімін арттырып, тіл үйренуге деген ынтасын күшейтеді