Білім беру ұйымының атауы

Тараз политехникалық колледжі

Сабақтың тақырыбы

1.5. Айнымалы ток. Синусоидалы сигналдар

Модуль/пән атауы

ОН-2.6. Резисторлар мен конденсаторлардың, индуктивтілік пен трансформаторлардың мәндерін анықтау

Педагогтің аты-жөні

Ниязымбетов Талгат Азиралиевич

Күні

03 .02.2026

Курс, топ

2РЭТ-2-24

Сабақтың түрі

Лекция

Мақсат, міндеттері

Студенттерге айнымалы токтың табиғатын, сипаттамаларын және синусоидалы сигналдың негізгі параметрлерін түсіндіру.

Күтілетін нәтижелері

Студенттер айнымалы токтың табиғатын, сипаттамаларын және синусоидалы сигналдың негізгі параметрлерімен таныс болады.

Қажетті ресурстар

Презентация, слайдтар. Оқу құралдары мен қосымша әдебиеттер. Ақпараттық технологиялар (компьютер, проектор).

Сабақтың барысы

Негізгі бөлім:

1. Айнымалы ток (АТ) дегеніміз не? Айнымалы ток — уақытқа тәуелді бағыт пен шамасы периодты түрде өзгеретін электр тогы. Кең таралған түрі — синусоидалы ток.

2. Айнымалы токтың ерекшеліктері:

- Бағыты мен шамасы үздіксіз өзгереді

- Периодтық: бірдей уақыт аралығында қайталанады

- Трансформаторлармен қолдануға болады

- Энергияны алысқа тиімді жеткізеді

3. Синусоидалы сигнал дегеніміз не?

Синусоидалы сигнал — уақыт бойынша синус заңымен өзгеретін кернеу немесе ток: v(t) = Vm · sin(ωt + φ)

Мұндағы: - Vm — амплитудалық мән (ең үлкен шамасы)

- ω — бұрыштық жиілік (рад/с); - t — уақыт; - φ — фаза (рад)

4. Негізгі параметрлер:

5. Айнымалы токтың түрлері:

- Синусоидалы — стандартты желідегі ток (220 В, 50 Гц)

- Трапециялық, тікбұрышты, импульстік — электроникада

6. Қолдану салалары: - Электр энергиясын тарату (желілер)

- Радиотехника; - Байланыс жүйелері; - Тұрмыстық құрылғылар

7. График сипаттамасы: Синусоидалы сигнал графигі — толқын түрінде, периодты, нөлден жоғары және төмен ауытқиды.

Қорытынды: Айнымалы ток пен синусоидалы сигнал – электр техникасының іргетасы. Бұл ұғымдар трансформаторлар, генераторлар, байланыс жүйелері үшін аса маңызды.